Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 05, Phẩm Cuồng Dại - The Dhammapada, Chapter 05, Fools

06 Tháng Mười Một 20183:07 CH(Xem: 4167)
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 05, Phẩm Cuồng Dại - The Dhammapada, Chapter 05, Fools

Chapter05-1A


Kinh Pháp Cú, Phẩm 05, Phẩm Cuồng Dại
The Dhammapada, Chapter 05, Balavagga: Fools

(Kệ 60-75 - Verses 60-75)

Translated by Nārada Mahāthera - Người dịch: Phạm Kim Khánh, 1971
Illustrations by - Tranh Vẽ: Mr. P. Wickramanayaka
Source-Nguồn: home.nethere.net/dsparks/Narada, budsas.net  

__________________

dhp060_B
Verse-Kệ 60

Đối với người không biết giáo pháp, vòng luân hồi quả thật xa xôi

1. Dīghā jāgarato ratti - dīghaṁ santassa yojanaṁ

Dīgho bālānaṁ samsāro -saddhammaṁ avijānataṁ.


1. Đêm dài đối với người không ngủ. Người mệt mỏi thấy đường xa. Đối với kẻ điên cuồng, không hiểu chơn lý cao siêu, con đường luân hồi 1quả thật là xa xôi diệu vợi60.

Tích chuyện

Vua Pasenadi đến hầu Phật và bạch rằng một hôm nọ vua cảm thấy đêm dài. Trong một cơ hội khác có người ghi nhận rằng một dặm đường thật quá dài. Đức Phật đúc kết hai câu chuyện và thêm rằng đối với người không biết Giáo Pháp, vòng luân hồi quả thật xa xôi diệu vợi.

Chú thích

1. Luân hồiSaṁsāra, đúng nghĩa, là thênh thamg mãi mãi, triền miên. Đó là đại dương của đời sống hay kiếp sinh tồn.

Saṁsāra được định nghĩa là sự trôi chảy không ngừng của luồng ngũ uẩn, những nguyên tốgiác quan.

Saṁsāra cũng được định nghĩa là sự trôi chảy liên tục của luồng sống chúng sanh từ kiếp này sang kiếp khác, từ cuộc sinh tồn này qua sinh tồn kia.

LONG IS SAMSARA TO THOSE WHO KNOW NOT THE DHAMMA

1. Digha jagarato ratti 
            dagham santassa yojanam 
Digho balanam samsaro 
            addhammam avijanatam. 60.

1. Long is the night to the wakeful; long is the league to the weary; long is samsara 1 to the foolish who know not the Sublime Truth. 60.

Story

    King Pasenadi once came to the Buddha and said that he felt that a particular night was too long. Another person remarked that on the previous day he felt that the league was too long. The Buddha summed up by adding that Samsara is long to those who are ignorant of the Dhamma.

NOTES:

1  Lit., wandering again and again. It is the ocean of life or existence. Samsara is defined as the unbroken flow of the stream of aggregates, elements, and sense-faculties. Samsara is also explained as the "continued flow of the stream of being from life to life, from existence to existence". 

 

 


dhp061_B
Verse-Kệ 61

Tránh kết hợp với người cuồng dại

2. Carañ ce nādhigaccheyya - seyyaṁ sadisam attano

Ekacariyaṁ dalhaṁ kayirā natthi bāle sahāyatā.


2. Trên bước thiên lý xa xôi, nếu người đệ tử không gặp được bạn đồng hành ngang, hay hơn mình, thì hãy vững tiến trên con đường đơn độc của mình. Không nên kết hợp 2 với người cuồng dại 161.

Tích chuyện

Thầy quở rầy học trò vì một lỗi lầm. Trò không vui, nổi lửa đốt tịnh thất thầy và bỏ trốn. Đức Phật nghe thuật lại câu chuyện, khuyên dạy rằng nên sống đơn độc còn hơn kết hợp với người điên khùng, cuồng dại.

Chú thích

1. Người cuồng dại - Sahāyatā, theo bản chú giải, danh từ này có liên quan đến phẩm hạnh cao thượng, tuệ minh sát, con đường, và Thánh quả.

Như vậy, không nên hiểu cuồng dại theo định nghĩa thông thường. Cuồng dại là nghịch nghĩa với phẩm hạnh cao thượng, tuệ minh sát, không đi trên con đường đưa đến giải thoát.

2. Vì lòng từ bi, vì thương họ, ta có thể đến gần người cuồng dại để hỗ trợ, nâng đỡ, giúp cho họ sáng suốt hơn, nhưng không nên để cái cuồng dại của họ nhiễm ta.

AVOID COMPANIONSHIP WITH THE FOOLISH

2. Carañ ce nadhigaccheyya 
            seyyam sadisam attano 
Ekacariyam daëham kayira 
            natthi bale sahayata. 61.

2. If, as the disciple fares along, he meets no companion who is better or equal, let him firmly pursue his solitary career. There is no fellowship 2 with the foolish. 3 61.

Story

    A teacher reproached his pupil for some misdemeanour. The displeased pupil set fire to the teacher's hut and fled. The Buddha, hearing of the incident, commended a solitary career in preference to companionship with the foolish.

NOTES:

2  Sahayata, According to the Commentary this term connotes higher morality, insight, Paths and Fruits of Sainthood. No such virtues are found in the foolish.

3  Out of compassion, to work for their betterment one may associate with the foolish but not be contaminated by them.

 

 


dhp062_B
Verse-Kệ 62

Chính ta không phải là của ta

3. Puttā m'atthi dhanaṁ m'atthi iti bālo vihaññati

Attā hi attano natthi kuto puttā kuto dhanam.


3. "Con cái, ta có. Sự nghiệp, ta có". Đó là mối lo âu của hạng cuồng si. Đúng ra, chính họ không phải là của họ. Vậy con cái nào là của họ? Sự nghiệp nào là của họ. 62.


Tích chuyện


Người kia giàu có nhưng bỏn xẻn, keo kiết. Đến lúc chết, ông ta tái sanh làm một người ăn xin có hình tướng xấu xa. Ngày nọ, tình cờ ông đi đến cái nhà của ông trong kiếp sống trước, nhưng khi bước vào thì bị người nhà cột trói lại và vứt trên một đống rác. Đức Phật đi ngang qua thấy vậy thì lưu ý người chủ nhà - vốn là con của người ăn xin trong kiếp sống trước - rằng người kia không phải ai khác hơn là cha của ông.

ONE IS NOT ONE'S OWN

3. Putta m'atthi dhanam m'atthi 
            iti balo vihaññati 
Atta hi attano natthi 
            kuto putta kuto dhanam. 62.

3. "Sons have I; wealth have I": Thus is the fool worried. Verily, he himself is not his own. Whence sons? Whence wealth? 62.

Story

    A wealthy but miserly person was reborn as a hideous-looking beggar. One day it so happened that he entered the house where he had dwelt in his previous life but he was bundled out and was thrown into a rubbish-heap. The Buddha, who was passing that way, noticed him and told the man's son that the beggar was none other than his own dead father.


dhp063_B
Verse-Kệ 63

Biết nhận thức sự cuồng dại của mình là người trí

4. Yo bālo maññati bālyaṁ - paṇḍito vā'pi tena so

Bālo ca paṇḍitamānī - sa ve bālo'ti vuccati.


4. Người điên mà biết mình điên - vì lẽ ấy - là người trí. Điên mà cho rằng mình có trí tuệ thì quả thật là điên. 63.

Tích chuyện

Hai người đi nghe thuyết pháp. Sau khi nghe, một người đắc quả Tu-Đà-Hườn. Trong lúc ấy người kia lo ăn cắp tiền. Trên đường về, người ăn cắp chê người đắc quả không biết lợi dụng thời cơ để kiếm chút gì như anh đã làm. Khi hay được câu chuyện, Đức Phật giải thích sự khác biệt giữa người cuồng dại và người trí.

WISE IS HE WHO ACKNOWLEDGES HIS FOOLISHNESS

4. Yo balo maññati balyam 
            paudito va'pi tena so 
Balo ca pauditamana 
            sa ve balo'ti vuccati. 63.

4. The fool who knows that he is a fool is for that very reason a wise man; the fool who thinks that he is wise is called a fool indeed. 63.

Story

    Two persons went to hear the Dhamma. One attained the first stage of Sainthood, the other stole some money. On returning home the latter taunted the former as a fool not to have availed himself of the opportunity to steal something as he had done. When the matter was reported to the Buddha He explained the difference between a fool and a wise man.


dhp064_B
Verse-Kệ 64

Người cuồng dại không thể nhận chơn giá trị của giáo pháp

5. Yāvajīvam'pi ce bālo - paṇḍitaṁ payirupāsati

Na so dhammaṁ vijānāti - dabbī sūparasaṁ yathā.


5. Người cuồng dại, dầu sống chung suốt đời với người trí, vẫn không hiểu Giáo Pháp hơn cái muỗng thưởng thức hương vị của canh (mặc dầu nằm trọn vẹn trong nồi canh). 64.

Tích chuyện

Đại đức Udāyi thường ngồi trên Pháp tọa. Các vị Tỳ-khưu khác thấy vậy lầm tưởng rằng thầy thông suốt Giáo Pháp, đến nhờ thầy giảng, mới biết thầy không thông. Câu chuyện được bạch với Đức Phật, Đức Phật giảng về thái độ của người cuồng dại, dầu suốt đời sống chung với người trí, vẫn không thông hiểu Giáo Pháp, cũng như cái muỗng, dầu nằm trọn vẹn trong nồi canh, vẫn không thưởng thức được hương vị của canh.

A FOOL CANNOT APPRECIATE THE VALUE OF THE DHAMMA

5. Yavajavam'pi ce balo 
            pauditam payirupasati 
Na so dhammam vijanati 
            dabbi suparasam yatha. 64.

5. Though a fool, through all his life, associates with a wise man, he no more understands the Dhamma than a spoon (tastes) the flavour of soup. 64.

Story

    Mistaking the Venerable Udayi who used to sit in the seat of Dhamma, for a skilled exponent of the Dhamma, the monks questioned him about the teaching. Discovering his ignorance, they reported the matter to the Buddha, who then explained the attitude of a fool towards the Dhamma.


dhp065_B
Verse-Kệ 65

Bậc thiện trí nhận chơn giá trị của giáo pháp

6. Muhuttam api ce viññu -paṇḍitaṁ payirupāsati

Khippaṁ dhammaṁ vijānati Jivhā sūparasaṁ yathā.


6. - Dầu chỉ sống chung với bậc trí tuệ trong chốc lát, người thông minh thấu hiểu nhanh chóng Giáo Pháp, như cái lưỡi (thưởng thức) hương vị của canh. 65.

Tích chuyện

Ba mươi thanh niên nghe được Giáo Pháp liền đắc quả A-La-Hán. Đức Phật đề cập đến sự chứng ngộ mau lẹ ấy và giải thích rằng các vị kia vốn đã là những người thông minh xuất chúng.

THE WISE CAN APPRECIATE THE VALUE OF THE DHAMMA

6. Muhuttam api ce viññu 
            pauditam payirupasati 
Khippam dhammam vijanati 
            jivha suparasam yatha. 65.

6. Though an intelligent person, associates with a wise man for only a moment, he quickly understands the Dhamma as the tongue (tastes) the flavour of soup. 65.

Story

    Thirty youths listened to the Dhamma and instantly attained Arahantship. The Buddha commented on their quick realization owing to their high intelligence.


dhp066_B
Verse-Kệ 66

Quả của hành động bất thiện thật là đắng

7. Caranti bālā dummedhā -amitten'eva attanā

Karontā pāpakaṁ kammaṁ -yaṁ hoti kaṭukapphalaṁ.


7. Người điên rồ thiển trí trở đi lộn lại với chính cái tự ngã của mình như kẻ thù, làm những việc ác mà hậu quả sẽ đắng cay. 66.

Tích chuyện

Ngày kia, có người mang bệnh cùi đến nghe Phápđắc quả Tu-Đà-Huờn (Nhập Lưu). Bất hạnh thay, lúc trở về, vị ấy bị một con ngựa con húc vào người và ngã ra chết. Đức Phật giải thích rằng vị ấy mang bệnh cùi vì trong một tiền kiếp đã có lần nhổ nước miếng vào một vị Phật Độc Giác và bị ngựa húc chết vì đã giết một cô gái hang hồ.

BITTER IS THE FRUIT OF EVIL

7. Caranti bala dummedha 
            amitten' eva attana 
Karonta papakam kammam 
            yam hoti kañukapphalam. 66.

7. Fools of little wit move about with the very self as their own foe, doing evil deeds the fruit of which is bitter. 66.

Story

    One day a leper heard the Dhamma and became a Sotapanna (Stream-winner). Unfortunately as he was returning a heifer attacked and killed him. The Buddha explained that he became a leper because in a past life he had spat at a Private Buddha and was killed because he had killed a courtezan.


dhp067_B
Verse-Kệ 67

Hành động ấy quả thật bất thiện nếu đem lại hối hận

8. Na taṁ kammaṁ kataṁ sādhu -yaṁ katvā anutappati

Yassa assumukho rodaṁ vipākaṁ paṭisevati.


8. Hành động ấy không tốt khi mà, sau khi thực hiện ta ăn năn hối hận và, đến lúc gặt quả dữ, ta than khóc, lệ tuôn đầy mặt. 67.


Tích chuyện


Một nông dân bị kết tội ăn cắp vì oa trữ những tang vật bị đánh cắp. Do tác phong đặc biệt của anh, anh được đem đến trình với Đức Phật. Đức Phật giải thích rõ ràng trường hợp. Anh nông dân vô tội được thả về, và Đức Phật giảng dạy về hậu quả của những hành động bất thiện.

NOT WELL DONE IS THAT DEED WHICH CAUSES REPENTANCE

8. Na tam kammam katam sadhu 
            yam katva anutappati 
Yassa assumukho rodam 
            vipakam pañisevati. 67.

8. That deed is not well done when, after having done it, one repents, and when weeping, with tearful face, one reaps the fruit thereof. 67.

Story

    A farmer was accused of theft for keeping in his possession some stolen property. Owing to his peculiar behaviour he was produced before the Buddha, who then explained the actual circumstances of the case. When the poor man was released because of his innocence the Buddha stated the consequences of evil deeds.


dhp068_B
Verse-Kệ 68

Hành động ấy quả thật là thiện nếu không đem lại hối hận

9. Tañ ca kammaṁ kataṁ sādhu -yaṁ katvā nānutappati

Yassa patīto sumano -vipākaṁ paṭisevati.


9. - Hành động ấy tốt khi mà, sau khi thực hiện, ta không ăn năn hối hận và, lúc hưởng quả lành, ta hoan hỉ thỏa thích68.

Tích chuyện

Một người làm vườn dâng đến Đức Phật những cành hoa mà anh để dành cho vua, và làm như thế có thể nguy đến tánh mạng anh. Trái với mọi dự đoán, vua rất thỏa thích được biết hành động trong sạch ấy và ban thưởng anh xứng đáng. Nhơn cơ hội, Đức Phật giảng về quả lành của những hành động thiện.

WELL DONE IS THAT DEED WHICH CAUSES NO REPENTANCE

9. Tañ ca kammam katam sadhu 
            yam katva nanutappati 
Yassa patato sumano 
            vipakam pañisevati. 68.

9. That deed is well done when, after having done it, one repents not, and when, with joy and pleasure, one reaps the fruit thereof. 68.

Story

    A gardener, risking his life, offered to the Buddha some jasmine flowers which were meant for the king. Contrary to his expectations, the king was pleased with his meritorious act and rewarded him suitably. The Buddha thereupon commented on the effects of good deeds.


dhp069_B
Verse-Kệ 69

Người hành ác đi đến phiền não

10. Madhū'va 1 maññatī bālo -yāva pāpaṁ na paccati

Yadā ca paccatī pāpaṁ -atha bālo dukkhaṁ nigacchati.


10. Hành động xấu ngọt ngào như mật. Kẻ điên cuồng nghĩ như vậy khi quả dữ chưa trổ. Nhưng lúc quả trổ, họ sẽ đau khổ69.


Tích chuyện


Một nữ tu sĩ đang hành đạo giữa rừng. Người kia, trước có đi nói bà mà không được, vào rừng hảm hiếp bà. Khi nghe câu chuyện, Đức Phật giảng dạy về những phiền não mà người có hành động bất thiện phải gặp.

Chú thích

1. Trong nhiều bổn, Phạn ngữ này viết Madhuvā.

EVIL-DOERS COME TO GRIEF

10. Madhu va 
4 maññati balo 
            yava papam na paccati
Yada ca paccata papam 
            atha balo dukkham nigacchati. 69.

10. As sweet as honey is an evil deed, so thinks the fool so long as it ripens not; but when it ripens, then he comes to grief. 69.

Story

    A former suitor of a nun ravished her while she was dwelling alone in a forest. On hearing of the incident, the Buddha commented on the sufferings that accrue to evil-doers.

NOTES:

 Madhu va - in most texts

 

 


 dhp070_B
Verse-Kệ 70

Chứng ngộ thập phần cao thượng tuyệt cốc suông

11. Māse māse kusaggena - bālo bhuñjetha bhojanaṁ

Na so saṅkhatadhammānaṁ kalaṁ agghati soḷasiṁ.


11. Tháng này qua tháng kia, người cuồng dại có thể chỉ ăn chút ít vật thực mà đầu ngọn cỏ Kusa 1 vít lên được. Nhưng (khổ hạnh như thế ấy) không bằng một phần mười sáu của người thông suốt Chơn Lý 270.


Tích chuyện


Do quả dữ của hành động bất thiện trong quá khứ, một đạo sĩ thường ngày chỉ dùng phẩn người để sống. Một ngày kia đạo sĩ chỉ vít chút bơ và mật ong trên đầu ngọn cỏ rồi để ở chót lưỡi mình. Đức Phật viếng ông và độ ông đắc quả A-La-Hán.

Chú thích

1. Đúng nguyên văn: "tháng này qua tháng kia, với mảnh lá của ngọn cỏ kusa, người cuồng dại có thể ăn bữa ăn của mình".

2. Người thông suốt chơn lý - saṁkhatadhammānaṁ, "Người đã cân nhắc định luật đầy đủ", Max Muller và Burlingame. "Người đã xem xét sự vật đầy đủ", Mrs Rhys Davids. "Người đã nghiên cứu Giáo pháp cao thượng", Woodward. Giải thích của bản chú giải là:

"Những bậc Thánh nhơn đã chứng ngộ Tứ diệu đế".

Cái được gọi là tuyệt cốc trong những tín ngưỡng khác, dầu kéo dài đến đâu, cũng không thể nhờ đó mà tận diệt dục vọng và, như vậy, không bằng một phần mười sáu một ngày nhịn ăn của vị Thánh nhơn đã chứng ngộ Tứ đế.

REALIZATION IS FAR SUPERIOR TO MERE FASTING

11. Mase mase kusaggena 
            balo bhuñjetha bhojanam 
Na so saïkhatadhammanam 
            kalam agghati soëasim. 70.

11. Month after month a fool may eat only as much food as can be picked up on the tip of a kusa grass blade; 5 but he is not worth a sixteenth part of them who have comprehended the Truth. 6 70.

Story

    An ascetic, as the result of a past evil action, used to live on excreta. One day, with the tip of a blade of grass, he placed on the tip of his tongue a little butter and honey. The Buddha visited him and made him attain Arahantship.

NOTES:

 Literally month after month, with a kusa grass blade, a fool may eat his food.

 Saïkhatadhammanam, "who have well weighed the Law", Max Muller and Burlingame. "Who well have taken things into account", Mrs. Rhys Davids. "Who have studied the Dhamma noble", Woodward. The commentarial explanation is: "The Ariyas who have realized the four Noble Truths".

The prolonged, so-called meritorious fasting of alien ascetics who have not destroyed the passions, is not worth the sixteenth part of a solitary day's fasting of an Ariya who has realized the four noble Truths.


dhp071_B
Verse-Kệ 71

Hành động bất thiện sẽ trổ quả đúng lúc

12. Na hi pāpaṁ kataṁ kammaṁ sajju khīraṁ'va muccati

Dahantaṁ bālaṁ anveti -bhasmacchanno'va pāvako.


12. Thật vậy, hành động xấu đã thực hiện không tạo quả tức khắc, cũng như sữa tươi không tức khắc đông đặc. Nó (âm thầm) theo người cuồng dại như cục lửa ngún cháy dưới lớp tro tàn. 71.

Tích chuyện

Anh nông dân kia, vì hổ thẹn, nổi lửa thiêu đốt tịnh thất của một vị Phật Độc Giác. Do đó anh tái sanh làm ngã quỷhình tướng giống như con rắn. Đức Phật giải thích vì sao anh phải chịu mang trạng thái đáng thương như vậy và giảng dạy những quả xấu của hành động bất thiện.

EVIL TAKES EFFECT AT THE OPPORTUNE MOMENT

12. Na hi papam katam kammam 
            sajju kharam'va muccati 
ôahantam balam anveti 
            bhasmacchanno'va pavako. 71.

12. Verily, an evil deed committed does not immediately bear fruit, just as milk curdles not at once; smouldering, it follows the fool like fire covered with ashes. 71.

Story

    An indignant farmer set fire to the hut of a Private Buddha and was born as a Peta resembling a snake. The Buddha related why he was born in such a state and commented on the effects of evil deeds.


dhp072_B
Verse-Kệ 72

Bên trong người cuồng dại, tri thứcdanh vọng có khuynh hướng làm sụp đổ họ

13. Yāvadeva anatthāya -ñattaṁ bālassa jāyati

Hanti bālassa sukkaṁsaṁ -muddham assa vipātayaṁ.


13. Trong sự sụp đổ của chính mình, thật vậy, người cuồng dại thâu thập tri thứcdanh vọng. Tri thứcdanh vọng tiêu diệt số phần sáng sủa và bửa cái đầu của người cuồng dại 172.


Tích chuyện


Một người học trò buông lung hư hỏng theo học nghề cung kiếm và sử dụng sai lạc tài nghệ của mình, bắn hòn đá trúng một vị Phật Độc Giác chết ngay tại chỗ. Do nghiệp bất thiện ấy, anh tái sanh làm ngã quỷ, hai tay cầm búa to. Nhắc đến tài nghệ trong quá khứ của anh, Đức Phật ghi nhận rằng chính sự hiểu biết của người hư hỏng, như tài bắn cung của người học trò buông lung, làm sụp đổ họ.

Chú thích

1. Bửa cái đầu - tức là phân tán trí tuệ.

KNOWLEDGE AND FAME TEND TO THE RUIN OF FOOLS

13. Yavadeva anatthaya 
            ñattam balassa jayati 
Hanti balassa sukkamsam 
            muddham assa vipatayam. 72.

13. To his ruin, indeed, the fool gains knowledge and fame; they destroy his bright lot and cleave his head. 7 72.

Story

    A vicious pupil learnt the art of shooting and misused his skill by shooting a stone at a Private Buddha and killing him instantaneously. In consequence of this evil deed he was born as a sledge-hammer Peta. Referring to his past skill, the Buddha remarked that the knowledge of the vicious tends to their own ruin.

NOTES:

 That is, his wisdom.


dhp073_B
dhp074_B
Verse-Kệ 73-74

Người si mê tìm danh vọng bất chánh

14. Asataṁ bhāvanam iccheyya purekkhārañ ca bhikkhusu

Avāsesu ca issariyaṁ - pūjā parakulesu ca.

15. Mam eva kata maññantu -gihī pabbajitā ubho

Mam ev'ativasā assu -kiccākiccesu kismici

Iti bālassa saṅkappo - icchā māno ca vaḍḍhati.


14. Người cuồng dại mong muốn thanh danh bất chánh, muốn chiếm địa vị trên trước trong tăng chúng, muốn quyền thế trong tu viện, muốn được kính nể hơn các gia đình khác. 73.

15. Hãy để cho cả hai, tăng chúngcư sĩ, nghĩ rằng: "Việc này do chính ta làm. Trong mỗi việc, dầu lớn hay nhỏ, hãy để chúng làm theo ta" Đó là tham vọng của kẻ cuồng dại. Lòng tham áitính ngã mạn của họ tăng trưởng74.

Tích chuyện

Một tăng sĩ trụ trì lòng ganh tỵ với vị khách - vốn là đại đệ tử của Đức Phật - từ xa đến viếng, vì vị này được nhiều thiện tín kính mộ. Thầy lăng mạ khách và đem câu chuyện bạch lại với Đức Phật. Đức Phật khuyên thầy nên sám hối, không nên ích kỷ và có nhiều tham vọng, không nên chấp điều gì là "Ta" và "của Ta".

THE IGNORANT SEEK UNDUE FAME

14. Asatam bhavanam iccheyya 
            purekkharañ ca bhikkhusu 
âvasesu ca issariyam 
            puja parakulesu ca. 73.
15. Mam eva katam maññantu 
            giha pabbajita ubho 
Mam ev'ativasa assu 
            kiccakiccesu kismici
Iti balassa saïkappo 
            iccha mano ca vaddhati. 74.

14. The fool will desire undue reputation, precedence among monks, authority in the monasteries, honour among other families. 73.

15. Let both laymen and monks think, "by myself was this done; in every work, great or small, let them refer to me". Such is the ambition of the fool; his desires and pride increase. 74.

Story

    A resident monk, jealous of the honour paid to the visiting Chief Disciple by his supporters, insulted him and reported the matter to the Buddha. The Teacher advised the monk to seek his pardon and told him not to be egoistic and ambitious, thinking in terms of "me" and "mine".


dhp075_B
Verse-Kệ 75

Con đường danh lợi là một, và Niết-bàn là con đường khác

16. Aññā hi lābhūpanisā aññā nibbānagāminī

Evam etaṁ abhiññāya - bhikkhu Buddhassa sāvako

Sakkāraṁ nābhinandeyya -vivekam anubrūhaye.


16. Chắc như vậy, con đường dẫn đến lợi lộc của trần gian là một, và dẫn đến Niết-bàn là con đường khác. Thông hiểu như thế, thầy Tỳ-khưu, đệ tử Phật, không nên thỏa thích trong mùi danh bã lợi của thế gian mà phải trau dồi tâm dứt bỏ. 1 75.


Tích chuyện


Vị Sa-di kia xuất thân từ một gia đình khả kính, được thiện tín tới tấp dâng lễ vật cúng dường. Nhưng ông chẳng màng, từ chối tất cả, chấp nhận đời sống đơn độcnghèo nàn ở chốn rừng sâu. Một ngày tươi sáng nọ vị Sa-di thành đạt đạo quả A-La-Hán. Các vị Tỳ-khưu hết lời tán dương phẩm hạnh gương mẫu của Ngài. Nghe câu chuyện, Đức Phật mô tả hai con đường khác nhau, một dẫn đến lợi lộc và một đến Niết-bàn.

Chú thích

1. Tâm dứt bỏ - Viveka, lìa bỏ hay tách rời, gồm có ba là: Kāyaviveka, thể xác tách rời ra khỏi đám đông, cittaviveka, tinh thần tách rời khỏi dục vọng, và upadhiviveka, sự trọn vẹn tách rời khỏi tất cả những vật hữu lâïu (tùy thế, những vật phát sanh do nguyên nhân), tức là Niết-bàn. 

THE PATH TO GAIN IS ONE AND TO NIBBâNA IS ANOTHER

16. Añña hi labhupanisa 
            añña nibbanagamina 
Evam etam abhiññaya 
            bhikkhu Buddhassa savako
Sakkaram nabhinandeyya 
            vivekam anubruhaye. 75.

16. Surely the path that leads to worldly gain is one, and the path that leads to Nibbana is another; understanding this, the bhikkhu, the disciple of the Buddha, should not rejoice in worldly favours, but cultivate detachment. 8 75.

Story

    A novice who hailed from a respected family was showered with gifts, but he spurned them and lived a life of poverty in a forest and attained Arahantship. The bhikkhus spoke in praise of his exemplary conduct. The Buddha, hearing their talk, described the two different paths that lead to gain and Nibbana.

NOTES:

 
Viveka, separation or detachment, is threefold, namely: bodily separation from the crowd (kayaviveka), mental separation from passions (cittaviveka), and complete separation from all conditioned things which is Nibbana (upadhiviveka).

__________________


Xem thêm:
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26

__________________



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 1843)
08 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2096)
03 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 1719)
30 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1651)
28 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1614)
27 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1597)
23 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1977)
18 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1680)
13 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1736)
12 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1723)
11 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1655)
27 Tháng Mười 2020(Xem: 1690)
26 Tháng Mười 2020(Xem: 1664)
05 Tháng Mười 20209:30 SA(Xem: 1569)
Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, thì bạn lại bắt đầu buông lời khuyên nhủ, nhưng nào phải những gì tôi đang cần ở bạn đâu. Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, bạn lại tuôn lời giải thích, lý do tôi không nên cảm thấy muộn phiền. Nhưng có biết không, bạn đang giẵm đạp lên tình cảm của tôi rồi. Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, thì bạn lại muốn làm điều gì đó
22 Tháng Chín 202010:02 SA(Xem: 1572)
Theo kinh Địa Tạng, những người tạo ác nghiệp khi chết sẽ trở thành ngạ quỷ hay súc sanh. Ngạ quỷ là quỷ đói, bụng to bằng cái trống nhưng cái họng chỉ bé bằng cái kim nên ăn uống mãi mà cũng không no. Có lẽ điều này ám chỉ những vong linh còn nhiều dục vọng, vẫn thèm khát cái thú vui vật chất nhưng vì không còn thể xác để
20 Tháng Tám 20209:00 SA(Xem: 3019)
Những Miếng Thịt Chay Bằng Đậu Nành (Soy Curls) là một loại thực phẩm hoàn toàn tự nhiên, dùng để thay thế cho thịt, có lợi ích cho tim (vì làm bằng đậu nành), ngon miệng, và dễ xử dụng. Soy Curls trông khá giống miếng thịt (sau khi làm xong), có mùi vị thơm ngon, và tính linh hoạt của Soy Curls thì các thực phẩm khác không thể so sánh được.
20 Tháng Tám 20208:00 SA(Xem: 1016825)
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần. Đã mang lấy nghiệp vào thân, 3250.Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Lời quê chắp nhặt dông dài, 3254.Mua vui cũng được một vài trống canh.
12 Tháng Bảy 20201:49 CH(Xem: 2746)
Hành trình về phương đông của giáo sư Spalding kể chuyện một đoàn khoa học gồm các chuyên môn khác nhau Hội Khoa học Hoàng gia Anh (tức Viện Hàn lâm Khoa học) cử sang Ấn Độ nghiên cứu về “huyền học”. Sau hai năm trời lang thang khắp các đền chùa Ấn Độ, chứng kiến nhiều cảnh mê tín dị đoan, thậm chí “làm tiền” du khách,
11 Tháng Bảy 20209:48 CH(Xem: 2946)
Tâm hồn con người hiện nay đã trở nên quá máy móc, thụ động, không thể tự chữa phải được nâng lên một bình diện khác cao hơn để mở rộng ra, nhìn mọi sự qua một nhãn quan mới. Chỉ có áp dụng cách đó việc chữa trị mới mang lại kết quả tốt đẹp được.” [Trang 13] Những câu chữ trích dẫn nói trên chính là quan điểm của tác giả,
10 Tháng Bảy 20208:57 CH(Xem: 2605)
Ngay trong phần đầu cuốn sách, tác giả Swami Amar Jyoti đã “khuyến cáo” rằng “Cuốn sách này không phải là hồi ký, vì các nhân vật đều không có thực. Tuy nhiên, đây cũng không phải một tiểu thuyết hư cấu vì nó tiêu biểu cho những giai đoạn đi tìm đạo vẫn thường xảy ra tại Ấn Độ suốt mấy ngàn năm nay”. Và tác giả hy vọng “cuốn sách
09 Tháng Bảy 20208:49 CH(Xem: 2593)
Ngày nay, người ta biết đến triều đại các vua chúa Ai Cập thời cổ qua sách vở của người Hy Lạp. Sở dĩ các sử gia Hy Lạp biết được các chi tiết này vì họ đã học hỏi từ người Ai Cập bị đày biệt xứ tên là Sinuhe. Đây là một nhân vật lạ lùng, đã có công mang văn minh Ai Cập truyền vào Hy Lạp khi quốc gia này còn ở tình trạng kém mở mang
08 Tháng Sáu 20203:30 CH(Xem: 2152)
Tôi rất vinh dự được có mặt tại lễ phát bằng tốt nghiệp của các bạn ngày hôm nay tại một trường đại học danh giá bậc nhất thế giới. Tôi chưa bao giờ có bằng tốt nghiệp đại học. Nói một cách trung thực thì ngày hôm nay tôi tiếp cận nhất với buổi lễ ra tốt nghiệp đại học. Ngày hôm nay, tôi muốn kể cho các bạn nghe ba câu truyện đã từng xẩy ra
04 Tháng Sáu 202011:07 CH(Xem: 2247)
Người bao nhiêu dặm đường trần phải bước. Để thiên hạ gọi là được thành nhân? Bao biển xa bồ câu cần bay lướt. Mới về được cồn cát mượt ngủ yên? Vâng! Đại bác bắn bao viên tàn phá. Rồi người ta mới lệnh cấm ban ra? Câu trả lời, bạn ơi, hòa trong gió. Câu trả lời theo gió thổi bay xa!
18 Tháng Tư 202011:18 CH(Xem: 1819)
Vì vậy, nếu một số quốc gia chỉ xét nghiệm những bệnh nhân nặng nhập viện - và không xét nghiệm bệnh nhân Covid-19 nhẹ (hoặc thậm chí có những bệnh nhân không hề có triệu chứng) không đến bệnh viện (ví dụ như cách Vương quốc Anh hiện đang áp dụng), thì tỷ lệ tử vong có vẻ như cao hơn so với các quốc gia nơi xét nghiệm
14 Tháng Tư 20209:39 CH(Xem: 1931)
Vi-rút corona là một họ lớn của vi-rút gây nhiễm trùng đường hô hấp. Các trường hợp nhiễm bệnh có thể ở mức từ cảm lạnh thông thường đến các chứng bệnh nghiêm trọng hơn như Hội chứng Hô hấp Cấp tính Trầm trọng (SARS) và Hội chứng Hô hấp Trung Đông (MERS). Loại vi-rút corona chủng mới này bắt nguồn từ tỉnh Hồ Bắc,
09 Tháng Tư 20206:47 SA(Xem: 2036)
Chúng ta có thể nhiễm Covid-19 do chạm vào các bề mặt bị nhiễm virus. Nhưng chỉ mới đây người ta mới hiểu rõ dần về việc loại virus này có thể tồn tại bao lâu bên ngoài cơ thể người. Khi Covid-19 lây lan, nỗi sợ hãi của chúng ta về các bề mặt nhiễm bẩn cũng tăng. Bây giờ mọi người đã quen với cảnh ở nơi công cộng trên khắp thế giới
07 Tháng Tư 20206:18 CH(Xem: 2442)
Tu sĩ Richard Hendrick sống và làm việc ở Ireland (Ái Nhĩ Lan). Ông đã đăng tải bài thơ “Lockdown” (“Phong tỏa”) của ông trên facebook vào ngày 13 tháng Ba năm 2020. Bài thơ đã được rất nhiều người tán thưởng. Bài thơ muốn truyền giao một thông điệp mạnh mẽ về niềm Hy Vọng trong cơn hỗn loạn vì bệnh dịch “corona” (Covid-19)
06 Tháng Tư 202012:27 CH(Xem: 1757)
Nhóm cố vấn sẽ cân nhắc các nghiên cứu về việc liệu virus có thể lây lan hơn so với suy nghĩ trước đây hay không; một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy giọt ho có thể bắn đi tới 6m và hắt hơi tới 8m. Chủ tịch hội thảo, Giáo sư David Heymann, nói với BBC News rằng nghiên cứu mới có thể dẫn đến sự thay đổi trong lời khuyên về việc đeo khẩu trang.
05 Tháng Tư 20209:35 CH(Xem: 1934)
Virus corona đang lây lan khắp thế giới nhưng chưa có một loại thuốc nào có thể giết chúng hoặc một loại vaccine nào có thể giúp bảo vệ con người khỏi việc lây nhiễm chúng. Vậy chúng ta còn bao xa mới có được loại thuốc cứu mạng này?
04 Tháng Tư 202010:01 CH(Xem: 2111)
Thế giới đang đóng cửa. Những nơi từng tấp nập với cuộc sống hối hả hàng ngày đã trở thành những thị trấn ma với những lệnh cấm áp lên đời sống của chúng ta - từ giới nghiêm tới đóng cửa trường học đến hạn chế đi lại và cấm tụ tập đông người. Đó là một phản ứng toàn cầu vô song đối với một căn bệnh. Nhưng khi nào nó sẽ kết thúc
02 Tháng Tư 20209:40 CH(Xem: 1845)
Bảo vệ bản thân thế nào? WHO khuyến nghị: - Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc gel rửa tay có thể diệt trừ virus - Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi - lý tưởng nhất là dùng khăn giấy - và sau đó rửa tay để ngăn sự lây lan của virus - Tránh chạm tay vào mắt, mũi và miệng - nếu tay bạn nhiễm virus có thể khiến virus
01 Tháng Tư 20207:07 CH(Xem: 2616)
Bệnh Dịch Do Vi-rút Corona (Covid-19) - Corona Virus (Covid-19)
18 Tháng Ba 202011:35 CH(Xem: 2516)
Trong một viện dưỡng lão ở nước Úc, cụ ông Mak Filiser, 86 tuổi, không có thân nhân nào thăm viếng trong nhiều năm. Khi cụ qua đời cô y tá dọn dẹp căn phòng của cụ và bất ngờ khám phá ra một mảnh giấy nhàu nát với những dòng chữ viết nguệch ngoạc. Đó là một bài thơ của cụ và đó là tài sản duy nhất, là cái vốn liếng quý giá nhất
02 Tháng Mười Hai 201910:13 CH(Xem: 3272)
Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỉ lệ tội phạm liên quan đến súng thấp nhất thế giới. Năm 2014, số người thiệt mạng vì súng ở Nhật chỉ là sáu người, con số đó ở Mỹ là 33,599. Đâu là bí mật? Nếu bạn muốn mua súng ở Nhật, bạn cần kiên nhẫnquyết tâm. Bạn phải tham gia khóa học cả ngày về súng, làm bài kiểm tra viết
12 Tháng Bảy 20199:30 CH(Xem: 5048)
Khóa Tu "Chuyển Nghiệp Khai Tâm", Mùa Hè 2019 - Ngày 12, 13, Và 14/07/2019 (Mỗi ngày từ 9:00 AM đến 7:00 PM) - Tại: Andrew Hill High School - 3200 Senter Road, San Jose, CA 95111
12 Tháng Bảy 20199:00 CH(Xem: 6711)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
19 Tháng Mười Một 20206:34 CH(Xem: 2229)
Khi tôi viết về đề tài sống với cái đau, tôi không cần phải dùng đến trí tưởng tượng. Từ năm 1976, tôi bị khổ sở với một chứng bệnh nhức đầu kinh niên và nó tăng dần thêm theo năm tháng. Tình trạng này cũng giống như có ai đó khiêng một tảng đá hoa cương thật to chặn ngay trên con đường tu tập của tôi. Cơn đau ấy thường xóa trắng
08 Tháng Mười Một 20207:59 CH(Xem: 2215)
Upasika Kee Nanayon, tác giả quyển sách này là một nữ cư sĩ Thái lan. Chữ upasika trong tiếng Pa-li và tiếng Phạn có nghĩa là một cư sĩ phụ nữ. Thật thế, bà là một người tự tu tậpsuốt đời chỉ tự nhận mình là một người tu hành thế tục, thế nhưng giới tu hành
06 Tháng Mười Một 202011:19 CH(Xem: 2062)
Upasika Kee Nanayon, còn được biết đến qua bút danh, K. Khao-suan-luang, là một vị nữ Pháp sư nổi tiếng nhất trong thế kỷ 20 ở Thái Lan. Sinh năm 1901, trong một gia đình thương nhân Trung Hoa ở Rajburi (một thành phố ở phía Tây Bangkok), bà là con cả
23 Tháng Mười Một 202010:04 CH(Xem: 1977)
Thầy Xá Lợi Phất - anh cả trong giáo đoàn - có dạy một kinh gọi là Kinh Thủy Dụ mà chúng ta có thể học hôm nay. Kinh này giúp chúng ta quán chiếu để đối trị hữu hiệu cái giận. Kinh Thủy Dụ là một kinh trong bộ Trung A Hàm. Thủy là nước. Khi khát ta cần nước để uống, khi nóng bức ta cần nước để tắm gội. Những lúc khát khô cổ,
22 Tháng Mười 20201:00 CH(Xem: 7528)
Tuy nhiên đối với thiền sinh hay ít ra những ai đang hướng về chân trời rực rỡ ánh hồng giải thoát, có thể nói Kinh Đại Niệm Xứbài kinh thỏa thích nhất hay đúng hơn là bài kinh tối cần, gần gũi nhất. Tối cần như cốt tủy và gần gũi như máu chảy khắp châu thân. Những lời kinh như những lời thiên thu gọi hãy dũng mãnh lên đường
21 Tháng Mười 202010:42 CH(Xem: 1781)
Một lần Đấng Thế Tôn ngụ tại tu viện của Cấp Cô Độc (Anathapindita) nơi khu vườn Kỳ Đà Lâm (Jeta) gần thị trấn Xá Vệ (Savatthi). Vào lúc đó có một vị Bà-la-môn to béo và giàu sang đang chuẩn bị để chủ tế một lễ hiến sinh thật to. Số súc vật sắp bị giết gồm năm trăm con bò mộng, năm trăm con bê đực, năm trăm con bò cái tơ,
20 Tháng Mười 20209:07 CH(Xem: 1857)
Tôi sinh ra trong một gia đình thấp hèn, Cực khổ, dăm bữa đói một bữa no. Sinh sống với một nghề hèn mọn: Quét dọn và nhặt hoa héo rơi xuống từ các bệ thờ (của những người Bà-la-môn). Chẳng ai màng đến tôi, mọi người khinh miệt và hay rầy mắng tôi, Hễ gặp ai thì tôi cũng phải cúi đầu vái lạy. Thế rồi một hôm, tôi được diện kiến
14 Tháng Mười 202010:00 SA(Xem: 4752)
Một thời Đức Phật ở chùa Kỳ Viên thuộc thành Xá Vệ do Cấp Cô Độc phát tâm hiến cúng. Bấy giờ, Bāhiya là một người theo giáo phái Áo Vải, sống ở vùng đất Suppāraka ở cạnh bờ biển. Ông là một người được thờ phụng, kính ngưỡng, ngợi ca, tôn vinh và kính lễ. Ông là một người lỗi lạc, được nhiều người thần phục.
11 Tháng Năm 20208:38 CH(Xem: 3715)
một lần Đấng Thế Tôn lưu trú tại bộ tộc của người Koliyan, gần một ngôi làng mang tên là Haliddavasana, và sáng hôm đó, có một nhóm đông các tỳ-kheo thức sớm. Họ ăn mặc áo lót bên trong thật chỉnh tề, khoác thêm áo ấm bên ngoài, ôm bình bát định đi vào làng