Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 10, Phẩm Gậy gộc (Hình phạt) - The Dhammapada, Chapter 10, The Rod (Punishment)

11 Tháng Mười Một 20186:27 SA(Xem: 3849)
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 10, Phẩm Gậy gộc (Hình phạt) - The Dhammapada, Chapter 10, The Rod (Punishment)

Chapter10-1A

Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 10, Phẩm Gậy gộc (Hình phạt)
The Dhammapada, Chapter 10, Dandavagga: The Rod (Punishment
)

(Kệ 129-145 - Verses 129-145)

Translated by Nārada Mahāthera - Người dịch: Phạm Kim Khánh, 1971
Illustrations by - Tranh Vẽ: Mr. P. Wickramanayaka
Source-Nguồn: home.nethere.net/dsparks/Narada, budsas.net  

__________________

dhp129_B
Verse-Kệ 129

Không nên sát hại

1. Sabbe tasanti daṇḍassa - sabbe bhāyanti maccuno

Attānaṁ upamaṁ katvā - na haneyya na ghātaye.


1. Ai cũng run sợ trước gậy gộc. Tất cả đều sợ chết. Hãy lấy bụng ta suy lòng người. Không nên giết, cũng không nên làm cho người khác giết1129.

Tích chuyện

Vì một vụ khiêu khích, nhóm "sáu vị Tỳ-khưu" tấn công nhóm khác "mười sáu vị", Đức Phật hay được câu chuyện, cho ban hành giới luậtliên quan đến việc hành hung kẻ khác và dạy câu kệ trên.

Chú thích

Na haneyya na ghātaye = na pahareyya na paharāpeyya (Bản chú giải)

KILL NOT

1. Sabbe tasanti dandassa 
            sabbe bhàyanti maccuno 
Attànam upamam katvà 
            na haneyya na ghàtaye. 129.

1. All tremble at the rod. All fear death. Comparing others with oneself, one should neither strike nor cause to strike. 1 129.

Story

    Owing to some provocation, a "band of six monks" assaulted a "band of sixteen monks". The Buddha, hearing of the incident promulgated a rule with regard to violence and uttered this verse.

NOTES:

 Na haneyya na ghàtaye = na pahareyya na paharàpeyya (Commentary).


dhp130_B
Verse-Kệ 130

Tất cả đều quý trọng đời sống

2. Sabbe tasanti daṇḍassa - sabbesaṁ jīvitaṁ piyaṁ

Attānaṁ upamaṁ katvā - na haneyya na ghātaye.


2. Ai cũng run sợ trước gậy gộc. Tất cả đều quý trọng đời sống. Hãy lấy bụng ta suy lòng người. Không nên giết, cũng không nên làm cho người khác giết. 130.

Tích chuyện

Trong cuộc tranh chấp giữa một "nhóm Tỳ-khưu sáu người" và "nhóm khác mười sáu vị", nhóm sau có cử chỉ đe dọa. Đức Phật dạy không nên xâm phạm đến người khác.

LIFE IS DEAR TO ALL

2. Sabbe tasanti daudassa 
            sabbesam jãvitam piyam 
Attànam upamam katvà 
            na haneyya na ghàtaye. 130.

2. All tremble at the rod. Life is dear to all. Comparing others with oneself, one should neither strike nor cause to strike. 130.

Story

    A quarrel arose between a "band of six monks" and a "band of sixteen monks". The latter made threatening gestures. The Buddha spoke on the evil of harming others.


dhp131_B
dhp132_B
Verse-Kệ 131-132

Không nên hành hạ

3. Sukhakāmāni bhūtāni - yo daṇḍena vihiṁsati

Attano sukham esāno -

pecca so na labhate sukhaṁ.


3. Kẻ tìm hạnh phúc cho mình bằng cách hành hạ chúng sanh khác - cũng ưa thích an lạc - kẻ ấy sẽ không được hạnh phúc131. 

Không nên gây tổn hại

4. Sukhakāmāni bhūtāni - yo daṇḍena na hiṁsati

Attano sukham esāno - pecca so labhate sukhaṁ.


4. Người nào tìm hạnh phúc cho mình mà không dùng gậy gộc hành hạ chúng sanh khác - cũng ưa thích an lạc - người ấy sẽ được hạnh phúc132.

Tích chuyện

Đức Phật thấy đám trẻ con dùng gậy đánh đập một con rắn. Ngài khuyên dứt chúng nó.

MOLEST NONE

3. Sukhakàmàni bhutàni 
            yo daudena vihimsati 
Attano sukham esàno 
            pecca so na labhate sukham. 131.
4. Sukhakàmàni bhutàni 
            yo daudena na himsati 
Attano sukham esàno 
            pecca so labhate sukham. 132.

3. Whoever, seeking his own happiness, harms with the rod other pleasure-loving beings experiences no happiness hereafter. 131.

HARM NOT

4. Whoever, seeking his own happiness, harms not with the rod other pleasure-loving beings, experiences happiness hereafter. 132.

Story

    The Buddha seeing some children molesting a snake with sticks, advised them to desist.


dhp133_B
dhp134_B
Verse-Kệ 133-134

Không nói lời thô lỗ

5. M'āvoca pharusaṁ kañci - vuttā paṭivadeyyu taṁ

Dukkhā hi sārambhakathā - paṭidaṇḍā phuseyyu taṁ.


5. Không nên dùng lời cộc cằn thô lỗ. Người bị nói cộc sẽ trả lời thô. Những lời gây thù trả oán quả thậtđau đớn. Lời qua tiếng lại sẽ làm tổn hại như gây thương tích. 133. 

Hãy giữ im lặng

6. Sace neresi attānaṁ - kaṁso upahato yathā

Esa patto'si nibbānaṁ - sarambho te na vijjati.


6. Nếu giữ được im lặng như cái mỏ bể, con đã đắc quả Niết-bàn 1: Con không có tâm báo oán.  134.

Tích chuyện

Vài vị Tỳ-khưu thường nặng lời lăng mạ một vị khác và vị này trả lời lại. Đức Phật khuyên các thầy không nên gây thù trả oán và giảng dạy về sự lợi ích của người biết giữ im lặng trước những lời lăng mạ của kẻ khác.

Chú thích

1. Người hành đúng theo lời thực tiễn này, dầu còn tại thế, cũng được xem như đã đắc quả Niết-bàn. 

SPEAK NOT HARSHLY

5. M'àvoca pharusam kañci 
            vuttà pañivadeyyu tam 
Dukkhà hi sàrambhakathà 
            pañidaudà phuseyyu tam. 133.
6. Sace neresi attànam 
            kamso upahato yathà 
Esa patto'si nibbànam 
            sàrambho te na vijjati. 134.

5. Speak not harshly to anyone. Those thus addressed will retort. Painful, indeed, is vindictive speech. Blows in exchange may bruise you. 133.

SILENCE YOURSELF

6. If, like a cracked gong, you silence yourself, you have already attained Nibbàna: 
2 no vindictiveness will be found in you. 134.

Story

    Some monks used abusive language towards another monk, and he retaliated. The Buddha heard about it and spoke on non-retaliation and on the advisability of retaining silence.

NOTES:

 One who follows this exemplary practice, even though not yet having attained Nibbàna, is regarded as having attained Nibbàna.

dhp135_B
Verse-Kệ 135

Không ai tránh được cảnh già, chết

7. Yathā daṇḍena gopālo - gāvo pāceti gocaraṁ

Evaṁ jarā ca maccū ca - āyuṁ pāceti pāṇinaṁ.


1. Như người chăn bò dùng gậy lùa từng con ra đồng. Dường thế ấy, tuổi già và cái chết lùa đời sống của từng chúng sanh đi ra 1135.

Tích chuyện

Trong nhà bà Visākhā, các thiếu phụ lớn nhỏ, đủ trang tuổi, đều thọ bát quan trong ngày giới. Khi được hỏi vì lý do gì, mỗi người giải thích phẩm hạnh đạo đức của mình theo một lối. Nghe xong quan điểm của từng người Đức Phật giảng về bản chất vô thường biến đổi của đời sống.

Chú thích

1. Trong câu kệ này, người chăn bò giống như tuổi già và sự chết. Bò như đời sống. Và đồng cỏ như cái chết, phía bên kia đời sống.

DECAY AND DEATH ARE UNIVERSAL

7. Yathà daudena gopàlo 
            gàvo pàceti gocaram 
Evam jarà ca maccu ca 
            àyum pàcenti pàuinam. 135.

7. As with a staff the herdsmen 3 drives his kine 4 to pasture, 5 even so do old age and death drive out the lives of beings. 135.

Story

    In the house of Visàkhà women of varying ages observed the Holy Day. When questioned as to the reason for their pious conduct they gave different replies. Hearing their views, the Buddha spoke on the fleeting nature of life.

NOTES:

3  Here the herdsman resembles decay and death.

 The cattle resemble life.

 The pasture ground resembles death.


dhp136_B
Verse-Kệ 136

Người hành ác bị quả dữ thiêu đốt

8. Atha pāpāni kamm āni - karam bālo na bujjhati

Sehi kammehi dummedho - aggidaḍḍho' va tappati.


8. Vậy, khi người cuồng dại hành động lầm lạc, họ không nhận thức (bản chất ác của những hành động ấy). Người khờ khạo bị dày xéo, như bị lửa thiêu đốt, do hành động của chính mình. 136.

Tích chuyện

Đại đức A-La-Hán Mục-Kiền-Liên (Moggallāna) thấy một ngã quỷ có hình con trăn. Đức Phật dạy rằng đó là hành động ác trong quá khứ.

THE EVIL-DOER IS CONSUMED BY THE EFFECT OF HIS OWN EVIL

8. Atha pàpàni kammàni 
            karam bàlo na bujjhati 
Sehi kammehi dummedho 
            aggidaddho' va tappati. 136.

8. So, when a fool does wrong deeds, he does not realize (their evil nature); by his own deeds the stupid man is tormented, like one burnt by fire. 136.

Story

    The Arahant Moggallàna saw a Peta in the form of a python. The Buddha related that it was due to his past evil action.


dhp137_B
dhp138_B
dhp139_B
dhp140_B
Verse-Kệ 137-140

Kẻ xâm phạm người vô tội đi đến sầu muộn

9. Yo daṇḍena adandesu -appaduṭṭhesu dussati

Dasannam aññataraṁ ṭhānaṁ khippam eva nigacchati.

10. Vedanaṁ pharusaṁ jāniṁ -sarīrassa ca bhedanaṁ

Garukaṁ vā' pi ābādhaṁ cittakkhepaṁ va pāpuṇe.

11. Rājato vā upassaggaṁ -abbhakkhānaṁ va dāruṇaṁ

Parikkhayaṁ va ñātīnaṁ -bhogānaṁ va pabhaṅguraṁ.

12. Atha v'assa agārāni aggi ḍahati pāvako

Kāyassa bhedā duppañño -nirayaṁ so' papajjati.


9.- Kẻ dùng gậy gộc hại người vô hại 1 không gậy gộc, kẻ ấy sớm phải chịu những cảnh sau đây. 137.

10, 11, 12.- Đau đớn nhức nhối vô cùng 2, tai biến khốc liệt, mình mẩy bị thương tích, hay lâm trọng bệnh, hay loạn tâm mất trí, hay bị vua đàn áp, hay bị kết trọng tội, hay ly tán thân quyến, hay bị tiêu diệt tài sản 3, hay bị lửa thiêu nhà cửa - khi thể xác này hoại diệt, con người thiển trí như thế sẽ tái sanh vào khổ cảnh 138. 139. 140.

Tích chuyện

Vì một nghiệp xấu đã tạo trong tiền kiếp, Đại đức A-La-Hán Mục-Kiền-Liên (Moggallāna) bị bọn cướp đánh đập đến chết. Về sau những tên cướp này bị vua bắt thiêu sống.

Chú thích

1.- Những người vô hại và không gậy gộc - là chư vị A-La-Hán vô tội và không có khí giới.

2.- Đau đớn nhức nhối - có thể làm chết được.

3.- Tài sản bị tiêu diệt - như buôn bán lỗ lã, mất tiền của, v.v...

HE WHO OFFENDS THE INNOCENT COMES TO GRIEF

9. Yo daudena adaudesu 
            appaduññhesu dussati 
Dasannam aññataram ñhànam 
            khippam eva nigacchati: 137.
10. Vedanam pharusam jànim 
            sarãrassa ca bhedanam 
Garukam và' pi àbàdham 
            cittakkhepam va pàpuue 138.
11. Ràjato và upassaggam 
            abbhakkhànam va dàruuam 
Parikkhayam vañàtinam 
            bhogànam va pabhaïguram.139.
12. Atha v'assa agàràni 
            aggi dahati pàvako. 
Kàyassa bhedà duppañño 
            nirayam so'papajjati. 140.

9. He who with the rod harms the rodless and harmless, 6 soon will come to one of these states:- 137.

10-12. He will be subject to acute pain, 7 disaster, bodily injury, or even grievous sickness, or loss of mind, or oppression by the king, or heavy accusation, or loss of relatives, or destruction of wealth, 8 or ravaging fire that will burn his house. Upon the dissolution of the body such unwise man will be born in hell. 138-140.

Story 

    Owing to a past heinous evil kamma the Arahant Moggallàna was clubbed to death by bandits. Later, they were captured by the King and burnt alive.

NOTES:

 Namely: the Arahats who are weaponless and innocent.

7  That might cause death.

 Loss in business transactions, loss of wealth etc.


dhp141_B
Verse-Kệ 141

Lối sống ép xác không làm con người trở nên trong sạch

13. Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā - nānāsakā thaṇḍilasāyikā vā

Rajo ca jallaṁ ukkuṭikappadhānaṁ - sodhenti maccam avitiṇṇakaṅkhaṁ.


13.- Không phải bằng cách lõa thể đi lang thang 1, hay thắt bính không gội đầu 2, hay bôi bùn dơ vào mình 3, hay tuyệt thực 4, cũng không phải nằm dưới đất 5, để bụi cát lắm lem6, để tro dính đầy người 7, hay cố gắng ngồi xổm 8, mà có thể thanh lọc được con người chưa nhiếp phục hoài nghi 9141.

Tích chuyện

Thấy một vị Tỳ-khưu có nhiều y, Đức Phật quở rầy. Thầy giận, bỏ hết, chỉ mặc y nội. Đức Phật thuật lại câu chuyện tương tợ đã xảy ra trong tiền kiếp của thầy và giảng dạy về sự vô ích của các lối tu khổ hạnh.

Chú thích

1.- Đến ngày nay, ở Ấn Độ vẫn còn tồn tại nhiều hình thức khổ hạnh. Lớp dơ dáy bên ngoài được vài người xem là dấu hiệu của bậc Thánh Nhơn. Đức Phật không chấp nhận hình thức khổ hạnh khắt khe chỉ nhắm vào bề ngoài. Các Hội viên của Giáo hội những người sống độc thân mà Ngài sáng lập đi theo một con đường ở khoảng giữa Trung đạo - tránh hai cực đoan, một là khổ hạnh và đàng khác là lợi dưỡng. Giản dị, khiêm tốn, và tự ý nghèo là những đặc tánh chánh yếu của chư vị Tỳ-khưu, ngang hàng với lối sống sạch sẽ.

2.- Có người xem đầu tóc thắt bính, không bao giờ gội, là dấu hiệu của bậc thánh.

3.- Những người không bao giờ súc miệng đánh răng, và bôi bùn vào mình cho dơ.

4.- Chỉ nhịn đói suông không thể làm cho con người trở nên trong sạch. Các thầy Tỳ-khưu cũng nhịn ăn mỗi ngày, từ đúng ngọ đến sáng sớm hôm sau.

5.- Nằm dưới đất, không nằm giường. Các vị Tỳ-khưu cũng không nằm giường đẹp, giường cao.

6.- Cát bụi lắm lem - vì không tắm rửa.

7.- Hiện nay cũng còn những người lấy tro bôi vào người làm cho mình mẩy dơ dáy

8.- Cố gắng ngồi xổm - Đi cũng vậy, không đứng xổng người mà chỉ ngồi chồm hổm rồi nhạy nhảy để di chuyển, cũng không nằm ngồi như người thường.

9.- Hoài nghi - Không có niềm tin nơi Phật, Pháp, Tăng.

EXTERNAL PENANCES CANNOT PURIFY A PERSON

13. Na naggacariyà na jañà na païkà 
            nànàsakà thaudilasàyikà và
Rajo ca jallam ukkuñikappadhànam 
            sodhenti maccam avitiuuakaïkham. 141.

13. Not wandering naked, 9 nor matted locks, 10 nor filth, 11 nor fasting, 12 nor lying on the ground,13 nor dust, 14 nor ashes, 15 nor striving squatting on the heels, 16 can purify a mortal who has not overcome doubts. 17


Story

    Seeing a monk with many robes, the Buddha admonished him. He got angry and, throwing away the outer garment, stood draped in the under garment. The Buddha then related a similar incident in the monk's previous existence and mentioned the futility of austerities.

NOTES:

 Gymnosophism is still practised in India. External dirtiness is regarded by some as a mark of saintliness. The Buddha denounces strict asceticism confined to such externals. The members of His celibate Order follow the middle path, avoiding the extremes of self-mortification and self-indulgence. Simplicity, humility, and poverty should be the chief characteristics of bhikkhus as much as cleanliness.

10  Unwashed matted hair is regarded by the foolish as a mark of holiness.

11  The non-cleansing of teeth, smearing the body with mud, etc.

12  Fasting alone does not tend to purifica tion. The bhikkhus too fast daily between midday and the following dawn.

13  Sleeping on the ground. Bhikkhus only avoid luxurious and high couches.

14  Through not bathing.

15  Rubbing the body with ashes is still practised by some ascetics.

16  Continually sitting and wandering in that posture.

17  With regard to the Buddha, Dhamma, Sangha, etc.


 dhp142_B
Verse-Kệ 142

Hình dáng bề ngoài không biến đổi người phàm ra thánh

14. Alaṅkato ce'pi samaṁ careyya - santo danto niyato brahmacārī

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ - so brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhu.


14. Dầu ăn mặc lộng lẫy, nếu người kia sống an tịnh, chế ngự dục vọng, nhiếp phục lục căn, (thánh đạo) vững chắc 1, hoàn toàn thanh tịnh 2, không dùng gậy gộc đối xử với bất luận chúng sanh nào 3, người ấy quả thật là một Bà-La-Môn 4, một Sa-môn 5, một Tỳ-khưu 6142.

Tích chuyện

Một ông quan đại thần thấy người vũ nữ của mình té chết trong lúc đang vũ. Ông rất âu sầu, đến hầu Phật và được nghe Đức Phật giảng Giáo Pháp. Sau khi nghe xong ông đắc quả A-La-Hán và nhập diệt luôn, mặc dầu lúc ấy ông ăn mặc rất sang trọng. Các thầy Tỳ-khưu bạch hỏi Đức Phật có nên gọi vị ấy là Sa-môn không. Để trả lời, Đức Phật dạy rằng đặc tánh thánh không tùy thuộchình dáng bề ngoài 7.

Chú thích

1.- Niyata - Bốn thánh đạo là Tu-Đà-Huờn (Sotāpatī, Nhập Lưu), Tư-Đà-Hàm (Sakadāgāmi, Nhứt Lai), A-Na-Hàm (Anāgāmi, Bất Lai) và A-La-Hán (Arahatta, Ứng Cúng).

2.- Bà Rhys Davids: "Bước vào Thượng Đế", một câu rất lầm lạc, hoàn toàn xa lạ với tinh thần Phật giáo. Chú thích của bản chú giải là setthacariya, phẩm hạnh tối thượng.

3.- Tuyệt đối ôn hòa, không gây tổn hại bất luận chúng sanh nào.

4.- Bà-La-Môn - vì đã thanh lọc mọi nhiễm ô.

5.- Sa-môn - vì không còn chút bợn nhơ nào trong tâm.

6.- Tỳ-khưu - vì đã tận diệt mọi dục vọng.

7.- Một vị đại thần có việc sầu muộn, ăn mặc lộng lẫy, ngồi trên lưng voi nghe Đức Phật giảng Phápđắc quả A-La-Hán. Cùng lúc ấy ông cũng chết luôn. Đức Phật khuyên các tín đồ hãy đảnh lễ vị ấy theo hàng A-La-Hán. Khi các thầy Tỳ-khưu hỏi làm sao một vị đại thần ăn mặc lộng lẫy như vậy có thể đắc quả A-La-Hán, Đức Phật đọc câu kệ trên, dạy rằng sự trong sạch đến với ta từ bên trong chớ không phải từ ngoài vào. Đối chọi hẳn với câu trước câu này diễn đạt rõ ràng quan điểm của Phật giáo về đặc tánh thánh. Không phải cái hào nhoáng bề ngoài, mà chính sự thanh tịnh bên trong, là chánh yếu.

NOT BY EXTERNAL APPEARANCE DOES ONE BECOME HOLY

14. Alaïkato ce'pi samam careyya 
            santo danto niyato brahmacàrã
Sabbesu bhutesu nidhàya daudam 
            so bràhmauo so samauo sa bhikkhu. 142.

14. Though gaily decked, if he should live in peace, (with passions) subdued, (and senses) controlled, certain 18 (of the four Paths of Sainthood), perfectly pure, 19 laying aside the rod (in his relations) towards all living beings, 20 a Bràhmaua 21 indeed is he, an ascetic 22 is he, a bhikkhu 23is he. 24 142.

Story

    A minister saw his nautch girl fall dead while dancing. Overcome with grief, he went to the Buddha, who preached to him. Hearing the Dhamma he attained Arahantship and passed away, though adorned and dressed in state. The monks inquired whether it was proper to call him a samaua. In reply the Buddha stated that holiness did not depend on external appearance.

NOTES:

18  Niyata. The four Paths are: Sotàpatti (Stream-Winner), Sakadàgàmi (Once-Returner), Anàgàmi (Never-Returner) and Arahatta (Worthy).

19  Mrs. Rhys Davids: "Walking in God", a very misleading phrase, totally foreign to Buddhism. The commentarial explanation is seññhacariya - highest conduct.

20  Absolutely harmless towards all.

21  Because he has cast aside impurities.

22  Samaua, because he has cleansed himself of all impurities.

23 Bhikkhu, because he has destroyed passions.

24  A gaily decked minister, stricken with grief, listened to the Buddha, seated on an elephant. On hearing the discourse, he realized Arahantship. Simultaneous with his realization his death occurred. The Buddha then advised his followers to pay him the respect due to an Arahant. When the bhikkhus questioned him how the minister could have attained Arahantship in such elegant dress the Buddha uttered this verse to show that purity comes from within and not from without. In striking contrast to the former this verse clearly indicates the Buddhist view of a holy person. It is not the apparel that counts but internal purity.


dhp143_B
dhp144_B
Verse-Kệ 143-144

Trên thế gian thật hiếm người khiêm tốn

15. Hirīnisedho puriso - koci lokasmim vijjati

Yo nindaỵ appabodhati - asso bhadro kasām iva.


15. (Hiếm hoi thay), trên thế gian này, người lấy đức khiêm tốn tự chế để tránh lời khiển trách, giống như tuấn mã thuần thục (tránh) roi. 1 143. 

Hãy nghiêm trì giới đức và tiêu trừ đau khổ

16. Asso yathā bhadro kasāniviṭṭho - ātāpino saṁvegino bhavātha

Saddhāya sīlena ca viriyena ca - samādhinā dhammavinicchayena ca

Sampannavijjācaraṇā patissatā - pahassatha dukkham idaṁ anappakhaṁ.


16. Như tuấn mã thuần thục dưới ngọn roi, hãy nhiệt tâm chuyên cần. Do niềm tin, giới dức, tinh tấn, chánh định, do sự quán trạch Chơn Lý, do sự thành đạt tri kiếnđạo hạnh,2 và do chánh niệm, hãy tiêu trừ cái đau khổ vĩ đại này. 144.

Tích chuyện

Một thanh niên nghèo khổ, chỉ có một bộ đồ rách và một cái tô bể, treo tất cả tài sản của mình trên cây, rồi đến chùa xin thọ lễ xuất gia. Sau đó nhiều lần anh huờn tục, rồi trở lại Giáo hội. Cuối cùng, nghĩ tới hoàn cảnh khốn cùng mà anh phải chịu nếu còn huờn tục nữa, anh gia công hành thiền và đắc quả A-La-Hán. Đức Phật dạy những lời trên để giảng về tâm bất mãn của anh trước kia và đức chuyên cần sau này.

Chú thích

1. Khi hay biết tâm mình đang bị một ý nghĩ xấu xa xâm nhập một thầy Tỳ-khưu hay một cư sĩ biết tự trọng, phải cố gắng diệt trừ tức khắc. Câu này có nghĩa, người như thế thật hiếm hoi.

2. Thành đạt tri kiếnđạo hạnh - Minh Hạnh TúcVijjācaraṇa - là đầy đủ tám cái Giác, hay Minh, hay tri kiến; và mười lăm cái Hạnh(carana).

Tám cái Giác (Vijjā) là:

a) Thần thông (Iddhividha), b) Thiên nhĩ (Dibba-sota), c) Tha tâm thông (Cetopariya ñāna là tri kiến do đó hiểu rõ tâm của người khác), d) Thiên nhãn (Dibba-cakkhu), e) Túc mạng minh (Pubbe nivāsanussati, là tri kiến đo đó hiểu rõ những tiền kiếp, của mình và của tất cả chúng sanh), f) Lậu tận minh (Asavakkhaya, tận diệt các hoặc lậu, hay pháp trầm luân), g) Minh sát tuệ (Vipassanā) và h) Hóa tâm minh, (Manomayiddhi, tạo những hình ảnh trong tâm người khác).

Mười lăm cái hạnh (Carana) là:

Thu thúc trong gió lạnh, thu thúc lục căn, ẩm thực tiết độ, giữ tâm luôn luôn giác tỉnh, niềm tin chơn chánh, hổ thẹn trước điều ác, sợ hãi trước điều ác, nghe nhiều học rộng, tinh tấn, chánh niệm, và bốn từng thiền.

THE MODEST ARE RARE IN THIS WORLD

15. Hirãnisedho puriso 
            koci lokasmim vijjati 
Yo nindam apabodhati 
            asso bhadro kasàm iva. 143.
16. Asso yathà bhadro kasàniviññho 
            âtàpino samvegino bhavàtha.
Saddhàya sãlena ca viriyena ca 
            samàdhinà dhammavinicchayena ca
Sampannavijjàcarauà patissatà 
            pahassatha dukkham idam anappakam. 144.

15. (Rarely) is found in this world anyone who, restrained by modesty, avoids reproach, as a thorough-bred horse (avoids) the whip. 25 143.

BE VIRTUOUS AND GET RID OF SUFFERING

16. Like a thorough-bred horse touched by the whip, even so be strenuous and zealous. By confidence, by virtue, by effort, by concentration, by investigation of the Truth, by being endowed with knowledge and conduct, 
26 and by being mindful, get rid of this great suffering. 144.

Story

    A poor youth, whose only possessions were his ragged garment and a potsherd, hung them on the branch of a tree and became a monk. Several times he disrobed and re-entered the Order. Finally he thought of the helpless state he would be in if he were to disrobe again. He meditated and attained Arahantship. Concerning his discontent and subsequent striving, the Buddha uttered these verses.

NOTES:

25  A self-respecting bhikkhu or layman, when obsessed with evil thoughts, tries to eradicate them there and then. This verse indicates that such persons are rare.

26  Vijjàcaraua. Eight kinds of Knowledge and fifteen kinds of Conduct.

The eight kinds of Knowledge are: (1) Psychic Powers (iddhividha), (2) Divine Ear (dibba-sota), (3) Penetration of the minds of others (ceto-pariya-ñàua), (4) Divine Eye (dibba-cakkhu), (5) Remembrance of former births (pubbe-nivàsanussati), (6) Extinction of corruptions (àsavakkhaya), (7) Insight (vipassanà) and (8) Creation of mental images (manomayiddhi).

The fifteen kinds of Conduct are:- Moral restraint, sense-restraint, moderation in eating, wakefulness, faith, moral shame, moral dread, great learning, energy, mindfulness, wisdom and the four Jhànas.

 


dhp145_B
Verse-Kệ 145

Người tốt tự kiểm soát

17. Udakaṁ hi nayanti nettikā -usukārā namayanti tejanaṁ

Dāruṁ namayamti tacchakā - attānaṁ damayanti subbatā.


17. Người dẫn thủy nhập điền đào mương cho nước chảy. Thợ làm tên uốn nắn mũi tên cho ngay thẳng. Thợ mộc uốn gỗ. Người đức hạnh tự kiểm soát lấy mình 1145.

Tích chuyện

Một cậu bé con nhà gia giáo xuất gia, gia nhập Giáo hội. Ngày kia, trong khi đi trì bình, cậu thấy nông dân và thợ nề kiểm soát những vật vô tri vô giác như nước và gỗ. Cảh tượng ấy gợi ý cho cậu nghĩ đến tiềm năng hùng hậu của con người. Cậu cố gắng tham thiềnđắc quả A-La-Hán. Đức Phật giảng về đức tánh tự kiểm soát lấy mình.

Chú thích

1.- Xem Chú thích câu 80

THE GOOD CONTROL THEMSELVES

17. Udakam hi nayanti nettikà 
            usukàrà namayanti tejanam 
Dàrum namayanti tacchakà 
            attànam damayanti subbatà. 145.

17. Irrigators lead the waters. Fletchers bend the shafts. Carpenters bend the wood. The virtuous control themselves. 27 145.

Story

    A boy belonging to a respectful family entered the Order. While going on his alms round he noticed irrigators and carpenters controlling inanimate things. This induced him to think of the latent power of man. He meditated strenuously and attained Arahantship. Hearing of his realization, the Buddha commented on self-control.

NOTES:

27  Cf. v. 80

__________________


Xem thêm:
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26

__________________



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 1843)
08 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2096)
03 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 1719)
30 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1651)
28 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1614)
27 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1597)
23 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1977)
18 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1680)
13 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1736)
12 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1723)
11 Tháng Mười Một 2020(Xem: 1655)
27 Tháng Mười 2020(Xem: 1690)
26 Tháng Mười 2020(Xem: 1663)
05 Tháng Mười 20209:30 SA(Xem: 1569)
Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, thì bạn lại bắt đầu buông lời khuyên nhủ, nhưng nào phải những gì tôi đang cần ở bạn đâu. Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, bạn lại tuôn lời giải thích, lý do tôi không nên cảm thấy muộn phiền. Nhưng có biết không, bạn đang giẵm đạp lên tình cảm của tôi rồi. Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, thì bạn lại muốn làm điều gì đó
22 Tháng Chín 202010:02 SA(Xem: 1572)
Theo kinh Địa Tạng, những người tạo ác nghiệp khi chết sẽ trở thành ngạ quỷ hay súc sanh. Ngạ quỷ là quỷ đói, bụng to bằng cái trống nhưng cái họng chỉ bé bằng cái kim nên ăn uống mãi mà cũng không no. Có lẽ điều này ám chỉ những vong linh còn nhiều dục vọng, vẫn thèm khát cái thú vui vật chất nhưng vì không còn thể xác để
20 Tháng Tám 20209:00 SA(Xem: 3019)
Những Miếng Thịt Chay Bằng Đậu Nành (Soy Curls) là một loại thực phẩm hoàn toàn tự nhiên, dùng để thay thế cho thịt, có lợi ích cho tim (vì làm bằng đậu nành), ngon miệng, và dễ xử dụng. Soy Curls trông khá giống miếng thịt (sau khi làm xong), có mùi vị thơm ngon, và tính linh hoạt của Soy Curls thì các thực phẩm khác không thể so sánh được.
20 Tháng Tám 20208:00 SA(Xem: 1016817)
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần. Đã mang lấy nghiệp vào thân, 3250.Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Lời quê chắp nhặt dông dài, 3254.Mua vui cũng được một vài trống canh.
12 Tháng Bảy 20201:49 CH(Xem: 2746)
Hành trình về phương đông của giáo sư Spalding kể chuyện một đoàn khoa học gồm các chuyên môn khác nhau Hội Khoa học Hoàng gia Anh (tức Viện Hàn lâm Khoa học) cử sang Ấn Độ nghiên cứu về “huyền học”. Sau hai năm trời lang thang khắp các đền chùa Ấn Độ, chứng kiến nhiều cảnh mê tín dị đoan, thậm chí “làm tiền” du khách,
11 Tháng Bảy 20209:48 CH(Xem: 2946)
Tâm hồn con người hiện nay đã trở nên quá máy móc, thụ động, không thể tự chữa phải được nâng lên một bình diện khác cao hơn để mở rộng ra, nhìn mọi sự qua một nhãn quan mới. Chỉ có áp dụng cách đó việc chữa trị mới mang lại kết quả tốt đẹp được.” [Trang 13] Những câu chữ trích dẫn nói trên chính là quan điểm của tác giả,
10 Tháng Bảy 20208:57 CH(Xem: 2605)
Ngay trong phần đầu cuốn sách, tác giả Swami Amar Jyoti đã “khuyến cáo” rằng “Cuốn sách này không phải là hồi ký, vì các nhân vật đều không có thực. Tuy nhiên, đây cũng không phải một tiểu thuyết hư cấu vì nó tiêu biểu cho những giai đoạn đi tìm đạo vẫn thường xảy ra tại Ấn Độ suốt mấy ngàn năm nay”. Và tác giả hy vọng “cuốn sách
09 Tháng Bảy 20208:49 CH(Xem: 2593)
Ngày nay, người ta biết đến triều đại các vua chúa Ai Cập thời cổ qua sách vở của người Hy Lạp. Sở dĩ các sử gia Hy Lạp biết được các chi tiết này vì họ đã học hỏi từ người Ai Cập bị đày biệt xứ tên là Sinuhe. Đây là một nhân vật lạ lùng, đã có công mang văn minh Ai Cập truyền vào Hy Lạp khi quốc gia này còn ở tình trạng kém mở mang
08 Tháng Sáu 20203:30 CH(Xem: 2152)
Tôi rất vinh dự được có mặt tại lễ phát bằng tốt nghiệp của các bạn ngày hôm nay tại một trường đại học danh giá bậc nhất thế giới. Tôi chưa bao giờ có bằng tốt nghiệp đại học. Nói một cách trung thực thì ngày hôm nay tôi tiếp cận nhất với buổi lễ ra tốt nghiệp đại học. Ngày hôm nay, tôi muốn kể cho các bạn nghe ba câu truyện đã từng xẩy ra
04 Tháng Sáu 202011:07 CH(Xem: 2247)
Người bao nhiêu dặm đường trần phải bước. Để thiên hạ gọi là được thành nhân? Bao biển xa bồ câu cần bay lướt. Mới về được cồn cát mượt ngủ yên? Vâng! Đại bác bắn bao viên tàn phá. Rồi người ta mới lệnh cấm ban ra? Câu trả lời, bạn ơi, hòa trong gió. Câu trả lời theo gió thổi bay xa!
18 Tháng Tư 202011:18 CH(Xem: 1819)
Vì vậy, nếu một số quốc gia chỉ xét nghiệm những bệnh nhân nặng nhập viện - và không xét nghiệm bệnh nhân Covid-19 nhẹ (hoặc thậm chí có những bệnh nhân không hề có triệu chứng) không đến bệnh viện (ví dụ như cách Vương quốc Anh hiện đang áp dụng), thì tỷ lệ tử vong có vẻ như cao hơn so với các quốc gia nơi xét nghiệm
14 Tháng Tư 20209:39 CH(Xem: 1931)
Vi-rút corona là một họ lớn của vi-rút gây nhiễm trùng đường hô hấp. Các trường hợp nhiễm bệnh có thể ở mức từ cảm lạnh thông thường đến các chứng bệnh nghiêm trọng hơn như Hội chứng Hô hấp Cấp tính Trầm trọng (SARS) và Hội chứng Hô hấp Trung Đông (MERS). Loại vi-rút corona chủng mới này bắt nguồn từ tỉnh Hồ Bắc,
09 Tháng Tư 20206:47 SA(Xem: 2036)
Chúng ta có thể nhiễm Covid-19 do chạm vào các bề mặt bị nhiễm virus. Nhưng chỉ mới đây người ta mới hiểu rõ dần về việc loại virus này có thể tồn tại bao lâu bên ngoài cơ thể người. Khi Covid-19 lây lan, nỗi sợ hãi của chúng ta về các bề mặt nhiễm bẩn cũng tăng. Bây giờ mọi người đã quen với cảnh ở nơi công cộng trên khắp thế giới
07 Tháng Tư 20206:18 CH(Xem: 2442)
Tu sĩ Richard Hendrick sống và làm việc ở Ireland (Ái Nhĩ Lan). Ông đã đăng tải bài thơ “Lockdown” (“Phong tỏa”) của ông trên facebook vào ngày 13 tháng Ba năm 2020. Bài thơ đã được rất nhiều người tán thưởng. Bài thơ muốn truyền giao một thông điệp mạnh mẽ về niềm Hy Vọng trong cơn hỗn loạn vì bệnh dịch “corona” (Covid-19)
06 Tháng Tư 202012:27 CH(Xem: 1757)
Nhóm cố vấn sẽ cân nhắc các nghiên cứu về việc liệu virus có thể lây lan hơn so với suy nghĩ trước đây hay không; một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy giọt ho có thể bắn đi tới 6m và hắt hơi tới 8m. Chủ tịch hội thảo, Giáo sư David Heymann, nói với BBC News rằng nghiên cứu mới có thể dẫn đến sự thay đổi trong lời khuyên về việc đeo khẩu trang.
05 Tháng Tư 20209:35 CH(Xem: 1934)
Virus corona đang lây lan khắp thế giới nhưng chưa có một loại thuốc nào có thể giết chúng hoặc một loại vaccine nào có thể giúp bảo vệ con người khỏi việc lây nhiễm chúng. Vậy chúng ta còn bao xa mới có được loại thuốc cứu mạng này?
04 Tháng Tư 202010:01 CH(Xem: 2111)
Thế giới đang đóng cửa. Những nơi từng tấp nập với cuộc sống hối hả hàng ngày đã trở thành những thị trấn ma với những lệnh cấm áp lên đời sống của chúng ta - từ giới nghiêm tới đóng cửa trường học đến hạn chế đi lại và cấm tụ tập đông người. Đó là một phản ứng toàn cầu vô song đối với một căn bệnh. Nhưng khi nào nó sẽ kết thúc
02 Tháng Tư 20209:40 CH(Xem: 1845)
Bảo vệ bản thân thế nào? WHO khuyến nghị: - Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc gel rửa tay có thể diệt trừ virus - Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi - lý tưởng nhất là dùng khăn giấy - và sau đó rửa tay để ngăn sự lây lan của virus - Tránh chạm tay vào mắt, mũi và miệng - nếu tay bạn nhiễm virus có thể khiến virus
01 Tháng Tư 20207:07 CH(Xem: 2616)
Bệnh Dịch Do Vi-rút Corona (Covid-19) - Corona Virus (Covid-19)
18 Tháng Ba 202011:35 CH(Xem: 2516)
Trong một viện dưỡng lão ở nước Úc, cụ ông Mak Filiser, 86 tuổi, không có thân nhân nào thăm viếng trong nhiều năm. Khi cụ qua đời cô y tá dọn dẹp căn phòng của cụ và bất ngờ khám phá ra một mảnh giấy nhàu nát với những dòng chữ viết nguệch ngoạc. Đó là một bài thơ của cụ và đó là tài sản duy nhất, là cái vốn liếng quý giá nhất
02 Tháng Mười Hai 201910:13 CH(Xem: 3271)
Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỉ lệ tội phạm liên quan đến súng thấp nhất thế giới. Năm 2014, số người thiệt mạng vì súng ở Nhật chỉ là sáu người, con số đó ở Mỹ là 33,599. Đâu là bí mật? Nếu bạn muốn mua súng ở Nhật, bạn cần kiên nhẫnquyết tâm. Bạn phải tham gia khóa học cả ngày về súng, làm bài kiểm tra viết
12 Tháng Bảy 20199:30 CH(Xem: 5048)
Khóa Tu "Chuyển Nghiệp Khai Tâm", Mùa Hè 2019 - Ngày 12, 13, Và 14/07/2019 (Mỗi ngày từ 9:00 AM đến 7:00 PM) - Tại: Andrew Hill High School - 3200 Senter Road, San Jose, CA 95111
12 Tháng Bảy 20199:00 CH(Xem: 6711)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
19 Tháng Mười Một 20206:34 CH(Xem: 2229)
Khi tôi viết về đề tài sống với cái đau, tôi không cần phải dùng đến trí tưởng tượng. Từ năm 1976, tôi bị khổ sở với một chứng bệnh nhức đầu kinh niên và nó tăng dần thêm theo năm tháng. Tình trạng này cũng giống như có ai đó khiêng một tảng đá hoa cương thật to chặn ngay trên con đường tu tập của tôi. Cơn đau ấy thường xóa trắng
08 Tháng Mười Một 20207:59 CH(Xem: 2215)
Upasika Kee Nanayon, tác giả quyển sách này là một nữ cư sĩ Thái lan. Chữ upasika trong tiếng Pa-li và tiếng Phạn có nghĩa là một cư sĩ phụ nữ. Thật thế, bà là một người tự tu tậpsuốt đời chỉ tự nhận mình là một người tu hành thế tục, thế nhưng giới tu hành
06 Tháng Mười Một 202011:19 CH(Xem: 2061)
Upasika Kee Nanayon, còn được biết đến qua bút danh, K. Khao-suan-luang, là một vị nữ Pháp sư nổi tiếng nhất trong thế kỷ 20 ở Thái Lan. Sinh năm 1901, trong một gia đình thương nhân Trung Hoa ở Rajburi (một thành phố ở phía Tây Bangkok), bà là con cả
23 Tháng Mười Một 202010:04 CH(Xem: 1977)
Thầy Xá Lợi Phất - anh cả trong giáo đoàn - có dạy một kinh gọi là Kinh Thủy Dụ mà chúng ta có thể học hôm nay. Kinh này giúp chúng ta quán chiếu để đối trị hữu hiệu cái giận. Kinh Thủy Dụ là một kinh trong bộ Trung A Hàm. Thủy là nước. Khi khát ta cần nước để uống, khi nóng bức ta cần nước để tắm gội. Những lúc khát khô cổ,
22 Tháng Mười 20201:00 CH(Xem: 7528)
Tuy nhiên đối với thiền sinh hay ít ra những ai đang hướng về chân trời rực rỡ ánh hồng giải thoát, có thể nói Kinh Đại Niệm Xứbài kinh thỏa thích nhất hay đúng hơn là bài kinh tối cần, gần gũi nhất. Tối cần như cốt tủy và gần gũi như máu chảy khắp châu thân. Những lời kinh như những lời thiên thu gọi hãy dũng mãnh lên đường
21 Tháng Mười 202010:42 CH(Xem: 1779)
Một lần Đấng Thế Tôn ngụ tại tu viện của Cấp Cô Độc (Anathapindita) nơi khu vườn Kỳ Đà Lâm (Jeta) gần thị trấn Xá Vệ (Savatthi). Vào lúc đó có một vị Bà-la-môn to béo và giàu sang đang chuẩn bị để chủ tế một lễ hiến sinh thật to. Số súc vật sắp bị giết gồm năm trăm con bò mộng, năm trăm con bê đực, năm trăm con bò cái tơ,
20 Tháng Mười 20209:07 CH(Xem: 1857)
Tôi sinh ra trong một gia đình thấp hèn, Cực khổ, dăm bữa đói một bữa no. Sinh sống với một nghề hèn mọn: Quét dọn và nhặt hoa héo rơi xuống từ các bệ thờ (của những người Bà-la-môn). Chẳng ai màng đến tôi, mọi người khinh miệt và hay rầy mắng tôi, Hễ gặp ai thì tôi cũng phải cúi đầu vái lạy. Thế rồi một hôm, tôi được diện kiến
14 Tháng Mười 202010:00 SA(Xem: 4752)
Một thời Đức Phật ở chùa Kỳ Viên thuộc thành Xá Vệ do Cấp Cô Độc phát tâm hiến cúng. Bấy giờ, Bāhiya là một người theo giáo phái Áo Vải, sống ở vùng đất Suppāraka ở cạnh bờ biển. Ông là một người được thờ phụng, kính ngưỡng, ngợi ca, tôn vinh và kính lễ. Ông là một người lỗi lạc, được nhiều người thần phục.
11 Tháng Năm 20208:38 CH(Xem: 3715)
một lần Đấng Thế Tôn lưu trú tại bộ tộc của người Koliyan, gần một ngôi làng mang tên là Haliddavasana, và sáng hôm đó, có một nhóm đông các tỳ-kheo thức sớm. Họ ăn mặc áo lót bên trong thật chỉnh tề, khoác thêm áo ấm bên ngoài, ôm bình bát định đi vào làng