Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 20, Phẩm Con Đường - The Dhammapada, Chapter 20, The Way (The Path)

21 Tháng Mười Một 201810:23 SA(Xem: 521)
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 20, Phẩm Con Đường - The Dhammapada, Chapter 20, The Way (The Path)

Chapter20-1A

Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 20, Phẩm Con Đường
The Dhammapada, Chapter 20, Maggavagga: The Way (The Path)

(Kệ 273-289 - Verses 273-289)

Translated by Nārada Mahāthera - Người dịch: Phạm Kim Khánh, 1971
Illustrations by - Tranh Vẽ: Mr. P. Wickramanayaka
Source-Nguồn: home.nethere.net/dsparks/Narada, budsas.net  

__________________

dhp273_B
dhp274_B
dhp275_B
dhp276_B
Verse-Kệ 273-276

Bát chánh đạo là con đường cao thượng nhứt hãy theo con đường ấy để đến chỗ thanh tịnh hãy theo con đường ấy để chấm dứt đau khổ, hãy tự mình cố gắng chuyên cần

1. Maggān' aṭṭhangiko seṭṭho - saccānaṁ caturo padā

Virāgo seṭṭho dhammānaṁ - dipadānañ ca cakkhumā.

2. Eso'va maggo natth' añño - dassanassa visuddhiyā

Etamhi tumhe paṭipajjatha - mārass' etaṁ pamohanaṁ.

3. Etamhi tumhe paṭipannā - dukkhassantaṁ karissatha

Akkhāto ve mayā maggo - aññāya sallasanthanaṁ.

4. Tumheti kiccaṁ ātappaṁ - akkhātāro tathāgatā

Paṭipannā pamokkhanti - Jhāyino mārabandhanā.


1. Con đường cao thượng nhứt là Bát chánh đạo. chơn lý cao thượng nhứt là Tứ đế 2. Không luyến ái 3 là trạng thái cao thượng nhứt. Cao thượng nhứt trong các loài có hai chơn là Đấng Toàn giác. 273.

2. Đó là con đường duy nhứt. Không còn đường nào khác dẫn đến nhãn quan thanh tịnh. Các con theo con đường này chăng? Đó là mối lo âu của Ma vương. 274.

3. Bước chơn vào con đường ấy, chúng con chấm dứt đau khổ. Đã học (phương cách) diệt gai chướng 4, Như Lai truyền dạy các con con đường. 275.

4. Chính tự các con phải kiên trì cố gắng 5. Các đấng Như Lai 6chỉ là những vị thầy. Hành giả bước chơn vào con đường sẽ thoát ra khỏi vòng trói buộc của Ma vương. 276.

Tích chuyện

Sau khi đi một vòng châu du hoằng Pháp, Đức Thế Tôn trở về tịnh xá, và giữa chúng Tăng có cuộc thảo luận về trạng thái gồ ghề hay bằng phẳng của các con đường đã trải qua. Đức Phật lưu ý rằng thảo luận về các con đường ấy không thích hợp cho sự giải thoát và Ngài khuyên chư Tăng nên theo con đường Bát Chánh.

Chú thích

1. Bát Chánh Đạo - là con đường "Trung Đạo" mà Đức Phật đã tìm ra để chứng ngộ Niết-bàn. Con đường gồm: Chánh Kiến (sammā diṭṭhi), Chánh Tư Duy (sammā saṁkappa), Chánh Ngữ (sammā vācā), Chánh Nghiệp (sammā kammanta), Chánh Mạng (sammā ājīva), Chánh Tinh Tấn (sammā vāyāma), Chánh Niệm (sammā sati) và Chánh Định (sammā samādhi). Đó là con đường Giác Ngộ duy nhứt. Đứng về mặt triết học, tám yếu tố ấy là tám trạng thái tinh thần (hay tâm sở) nằm trong tám loại tâm siêu thế có đối tượng là Niết-bàn.

2.- Tứ Đế - là bốn Chơn Lý Cao Quý: Khổ, nguồn gốc của khổ, sự diệt khổ, và con đường dẫn đến sự diệt khổ. Chơn Lý đầu tiên (khổ) phải được thông suốt, hiểu biết. Nguồn gốc của khổ (tức ái dục) phải được tận diệt. Sự diệt khổ (tức Niết-bàn) phải được chứng ngộ. Con đường dẫn đến sự diệt khổ (tức Bát Chánh Đạo) phải được phát triển. Dầu chư Phật có giáng sinh hay không, bốn Chơn Lý ấy vẫn có trên thế gian. Chư Phật đã khám phá và vạch rõ cho nhơn loại.

3.- Không luyến ái - Virāya, là Niết-bàn.

4.- Gai chướng - những cây gai tham ái v.v...

5.- Kiên trì cố gắng - là tinh tấn điều phục cái dục vọng để chứng ngộ Niết-bàn.

6.- Như Lai - Khi Đức Phật nói đến Ngài, Ngài tự xưng là Như Lai, Tathāgata, có nghĩa "người đến như thế này".

THE EIGHTFOLD PATH IS THE BEST
FOLLOW THIS PATH FOR PURITY
FOLLOWING THIS PATH YOU CAN PUT AN END TO SUFFERING 
YOU MUST EXERT YOURSELVES

1. Maggàn' aññhaïgiko seññho 
            saccànam caturo padà 
Viràgo seññho dhammànam 
            dipadànañ ca cakkhumà. 273.
2. Eso'va maggo natth' añño 
            dassanassa visuddhiyà 
Etamhi tumhe pañipajjatha 
            màrass' etam pamohanam. 274.
3. Etamhi tumhe pañipannà 
            dukkhassantam karissatha 
Akkhàto ve mayà maggo 
            aññàya sallasatthanam. 275.
4. Tumhehi kiccam àtappam 
            akkhàtàro tathàgatà 
Pañipannà pamokkhanti 
            jhàyino màrabandhanà. 276.

1. The best of paths is the Eightfold Path. 1 The best of truths are the four Sayings. 2 Non-attachment 3 is the best of states. The best of bipeds is the Seeing One. 273.

2. This is the only Way. There is none other for the purity of vision. Do you follow this path. This is the bewilderment of Màra. 274.

3. Entering upon that path, you will make an end of pain. Having learnt the removal of thorns, 4have I taught you the path. 275.

4. Striving should be done by yourselves; 5 the Tathàgatas 6 are only teachers. The meditative ones, who enter the way, are delivered from the bonds of Màra. 276.

Story

    When the Buddha returned to the monastery after his preaching tours some bhikkhus were discussing the smooth or the rough state of the paths they had trod. The Buddha remarked that those paths were irrelevant to their emancipation and advised them to follow the Eightfold path.

NOTES:

 The Eightfold Path is the Middle Way discovered by the Buddha for the realization of Nibbàna. It consists of: right understanding(sammà diññhi), right thoughts (sammà saïkappa), right speech (sammà vàcà), right action (sammà kammanta), right livelihood (sammà àjãva), right effort (sammà vàyàma), right mindfulness (sammà sati), and right concentration (sammà samàdhi).

This is the unique path of Enlightenment. From a philosophical stand-point these eight factors are the eight mental states found in the supramundane consciousness which has Nibbàna for its object.

 They are the four Noble Truths - suffering, the cause of suffering, the destruction of suffering, and the path leading to the destruction of suffering. The first truth of suffering is to be comprehended, the cause of suffering (which is craving) is to be eradicated, the destruction of suffering (which is Nibbàna) is to be realized, the path leading to the destruction of suffering (which is the Eightfold Path) is to be developed. Whether the Buddhas arise or not these four truths exist in the world. It is the Buddhas that reveal them to mankind.

 Viràga = Nibbàna.

 Of lust etc.

 That is, to control passions in order to realize Nibbàna.

 When the Buddha refers to Himself He employs the term Tathàgata which means "who thus hath come".


dhp277_B
Verse-Kệ 277

Tất cả các vật hữu lậu đều vô thường

5. Sabbe saṅkhārā aniccā'ti - yadā paññāya passati

Atha nibbindati dukkhe - esa maggo visuddhiyā.


5. Tất cả các vật hữu lậu 1 đều vô thường": Khi sáng suốt nhận thức phân biệt điều này, ta nhàm chán phiền não 2. Đó là con đường trong sạch (Thanh Tịnh Đạo). 277.

Tích chuyện

Đức Phật nhận thấy các thầy Tỳ-khưu hành thiền với đề mục "vô thường", khuyên các thầy nên tiếp tục.

Chú thích

1.- Các vật hữu lậu - Sankhārā, hành, là một danh từ có nhiều nghĩa. Hành ở đây là những vật có điều kiện để phát sanh. Phải có những nguyên nhân tạo điều kiện, các vật ấy mới phát sanh nên gọi là hữu lậu, hay tùy thế. Niết-bàn là siêu thế, không nằm trong hành, sankhārā, vì không phải tùy thuộc ở nguyên nhân và không có thời gian.

2.- Phiền não - gây nên do sự chăm sóc thân ngũ uẩn.

TRANSIENT ARE CONDITIONED THINGS

5. Sabbe saïkhàrà aniccà'ti 
            yadà paññàya passati 
Atha nibbindati dukkhe 
            esa maggo visuddhiyà. 277.

5. "Transient are all conditioned things": 7 when this, with wisdom, one discerns, then is one disgusted with ill; 8 this is the path to purity. 277.

Story

    The Buddha, perceiving that many monks had meditated on impermanence in the past, advised them to continue that meditation.

NOTES:

 Saïkhàra is a multisignificant term. Here it is used in the sense of things conditioned by causes. Supermundane Nibbàna is not included in saïkhàra as it is not conditioned by any cause. It is causeless and timeless.

 Suffering caused by attending to the five Aggregates.


dhp278_B
Verse-Kệ 278

Tất cả các vật hữu lậu đều khổ não

6. Sabbe saṅkhārā dukkhā ‘ ti - yadā paññāya passati

Atha nibbindati dukkhe - esa maggo visuddhiyā.


6. "Tất cả các vật hữu lậu đều khổ não": Khi sáng suốt nhận thức phân biệt điều này, ta nhàm chán phiền não. Đó là con đường trong sạch (Thanh tịnh đạo). 278.

Tích chuyện

Đức Phật nhận thấy nhiều vị Tỳ-khưu hành thiền với đề mục "khổ não", khuyên các thầy nên tiếp tục.

SORROWFUL ARE ALL CONDITIONED THINGS

6. Sabbe saïkhàrà dukkhà'ti 
            yadà paññàya passati 
Atha nibbindati dukkhe 
            esa maggo visuddhiyà. 278.

6. "Sorrowful are all conditioned things": when this, with wisdom, one discerns, then is one disgusted with ill; this is the path to purity. 278.

Story

    The Buddha, perceiving that many monks had meditated on sorrow in the past, advised them to continue that meditation.


dhp279_B
Verse-Kệ 279

Tất cả đều vô ngã

7. Sabbe dhammā anattā'ti - yadā paññāya passati

Atha nibbindati dukkhe - esa maggo visuddhiyā.


7. Tất cả các pháp đều vô ngã" 1: Khi sáng suốt nhận thức phân biệt điều này, ta nhàm chán phiền não. Đó là con đường trong sạch. 279.

Tích chuyện

Đức Phật nhận thấy nhiều vị Tỳ-khưu hành thiền về lý vô ngã, khuyên dạy các thầy nên tiếp tục.

Chú thích

1.- Vô thường (anicca), khổ não (dukkha) và vô ngã anattā) là đặc tánh của tất cả những vật hữu lậu, hay tùy thế, tức là những gì phải do nguyên nhân tạo điều kiện để phát sanh. Do nhờ suy niệm về ba đặc tánh này mà chứng Niết-bàn. Hành giả có thể chọn đặc tánh nào thích hợp với mình nhứt trong ba đặc tánh ấy để hành.

Lý vô ngã (anattā) là nền tảng của Phật giáo. Danh từ sankhārā, vật hữu lậu, được dùng trong hai câu đầu. Ở câu thứ ba, Đức Phật dùng danh từ dhamma, pháp. Bản chú giải gọi dhamma là uẩn (khandhā), và sankhārā bản chú giải cũng gọi là uẩn. Nếu vậy dhamma đồng nghĩa với sankhārā và như thế không có lý do nào Đức Phật dùng danh từ sankhārā ở hai câu đầu mà đến câu thứ ba lại dùng danh từ dhamma.

Saṅkhārā chỉ áp dụng cho những vật hữu lậu. Dhamma áp dụng cho cả hai, những vật hữu lậu và những vật vô lậu. Vậy trong câu thứ ba, các pháp, dhamma, bao gồm cả hai, các pháp hữu lậu, tại thế, và các pháp vô lậu, siêu thế. Để chỉ rằng dầu ở trạng thái Niết-bàn cũng không có một linh hồn trường tồn không biến đổi, Đức Phật dùng danh từ "Pháp", dhamma, ở câu thứ ba, là trạng thái siêu thế xác thực và không có linh hồn.

"Tất cả các thể chất đều vô ngã. Khi, do nhờ trí tuệ, ta chứng ngộ được (điều ấy), ta không chú tâm (thoát lên cao hơn) (thế gian) phiền não này. Đó là con đường trong sạch". -- Radhakrishnan. 

EVERYTHING IS SOULLESS

7. Sabbe dhammà anattà' ti 
            yadà paññàya passati 
Atha nibbindati dukkhe 
            esa maggo visuddhiyà. 279.

7. "All Dhammas are without a soul": 9 when this, with wisdom, one discerns, then is one disgusted with ill; this is the path to purity. 279.

Story

    The Buddha, perceiving that many monks had meditated on nor-soul in the past, advised them to continue that meditation.

NOTES:

 Impermanence (anicca), sorrow (dukkha) and no-soul (anatta) are the three characteristics of all things conditioned by causes. It is by contemplating them that one realizes Nibbàna. The aspirant may choose any characteristic that appeals to him most.

Anattà or no-soul is the crux of Buddhism. The term saïkhàra which is applied to any conditioned thing is used in the two previous verses, while in the third verse the term dhamma is used. The commentator interprets dhamma as the "aggregates" (khandhà). The same interpretation he gives to saïkhàra too. If by dhamma is meant saïkhàra, there is no reason for the Buddha to make a differentiation in the third verse.

Saïkhàra is applied only to those things conditioned by causes. Dhamma can be applied to both conditioned and unconditioned things and states. It embraces both conditioned and unconditioned things including Nibbàna. In order to show that even Nibbàna is free from a permanent soul the Buddha used the term dhamma in the third verse. Nibbàna is a positive supramundane state and is without a soul.

"All the elements of being are non-self. When one by wisdom realizes (this), he heeds not (is superior to) (this world of) sorrow, this is the path to purity". Radhakrishnan.


dhp280_B
Verse-Kệ 280

Kẻ lười biếng không chứng ngộ con đường

8. Uṭṭhānakālamhi nuṭṭhāno - yuvā balī ālasiyaṁ upeto

Saṁsannasaṅkappamano kusīto - paññāya maggaṁ alaso na vindati.


8. Người sống tiêu cực, uể oải, không tinh tấn chuyên cần lúc phải chuyên cần tinh tấn, người mà, dầu trẻ tuổi và khỏe mạnh, vẫn lười biếng và có tinh thần suy nhược, người ấy không có trí tuệ để chứng ngộ Con Đường. 280.

Tích chuyện

Nhiều vị tăng sĩ kéo nhau vào rừng hành thiền và đắc quả A-La-Hán trong lúc có một nhóm khác không chịu đi, ở lại chùa. Khi các vị ở rừng về, Đức Phật có lời chào đón thân thiện mà không có lời nào với các vị ở lại. Thái độ của Đức Phật khuyến khích và thúc đẩy các vị không đi càng tinh tấn thêm lên để cũng đắc quả A-La-Hán. Đêm đến, các vị ấy tận lực chuyên cần, nhưng không may, gặp phải trở ngại. Các vị kia phải đến hỗ trợ. Đức Phật giảng rằng người lười biếng dã dượi phải gặp nhiều khó khăn mới chứng ngộ được.

Chú thích

1.- Tinh thần suy nhược - Saṁsannasaṁkappamano, cái tâm trong ấy tư tưởng chơn chánh bị suy đồi.

THE SLOTHFUL DO NOT REALIZE THE PATH

8. Uññhànakàlamhi anuññhahàno 
            yuvà balã àlasiyam upeto
Samsannasaïkappamano kusãto 
            paññàya maggam alaso na vindati. 280.

8. The inactive idler who strives not when he should strive, who, though young and strong, is slothful, with (good) thoughts depressed, 10 does not by wisdom realize the Path. 280.

Story

    Many fellow monks excluding one who remained behind in the monastery, went to the forest and attained Arahantship. when they returned the Buddha exchanged friendly greetings with them but not with the one who had remained behind. This action of the Buddha stimulated him to strive to attain Arahantship. He strove hard in the night but unfortunately met with an accident which brought his fellow monks to attend on him. The Buddha commented on the difficulty of realization by an idler.

NOTES:

10  Samsannasaïkappamano literally, mind with right thoughts depressed.


dhp281_B
Verse-Kệ 281

Hãy thanh lọc thân, khẩu, ý

9. Vācānurakkhī manasā susaṁvuto kāyena ca akusalaṁ kayirā

Ete tayo kammapathe visodhaye ārādhaye maggaṁ isippaveditaṁ.


9. Canh phòng lời nói, thu thúc tâm, và thân không làm điều bất thiện. Hãy thanh lọc ba lối hành động và thành đạt con đường mà chư thánh hiền đã chứng ngộ. 281.

Tích chuyện

Một vị tăng sĩ có lời nói gây chia rẽ hai vị khác, vốn là bạn thân. Sau khi viên tịch, thầy tái sanh làm ngã quỷ có hình thù xấu xa. Đức Mục-Kiền-Liên (Moggallāna) gặp lại và trở về bạch với Đức Phật. Đức Phật giảng về hậu quả tai hại của lời nói đâm thọc, gây chia rẽ. 

PURIFY THOUGHTS, WORDS AND DEEDS

9. Vàcànurakkhã manasà susamvuto 
            kàyena ca akusalam na kayirà
Ete tayo kammapathe visodhaye 
            àràdhaye maggam isippaveditam. 281.

9. Watchful of speech, well restrained in mind, let him do nought unskilful through his body. Let him purify these three ways of action and win the path realized by the sages. 281.

Story

    A monk, having divided by slander two monks who were friends, was reborn as a hideous Peta. The Venerable Moggallàna saw him and mentioned it to the Buddha, who also had seen him on an earlier occasion. The Buddha thereupon commented on the evil consequences of slandering.


dhp282_B
Verse-Kệ 282

Hãy làm thế nào để tăng trưởng trí tuệ

10. Yogā ve jāyati bhūri - ayogā bhūrisaṅkhayo

Etaṁ dvedhā pathaṁ ñatvā bhavāya vibhavāya ca

Tath' attānaṁ niveseyya - yathā bhūri pavaḍḍhati.


10. Đúng thật vậy, do thiền định phát sanh trí tuệ. Không hành thiền, trí tuệ phai dần. Thông suốt con đường gồm hai ngõ, lợi và hại, ấy, hãy tự mình làm làm thế nào để trí tuệ phát sanh.  282.

Tích chuyện

Một vị Tỳ-khưu tên Pothila có tài học rộng, thông suốt Giáo Pháp, nhưng Đức Phật vẫn gọi là "Pothila trống rỗng" để khuyến khích thầy cố gắng đạt đến đạo quả A-La-Hán. Vị tăng sĩ hiểu ý, rút vào rừng sâu thanh vắng hành thiền. Chấp nhận lời khuyên của một Sa-di trẻ tuổi, thầy tinh tấn thực hành thiền định để đắc quả A-La-Hán. Đức Phật dùng tuệ nhãn thấy vậy, hiện thân đến trước thầy và dạy những lời trên.

ACT IN SUCH A WAY THAT YOU INCREASE YOUR WISDOM

10. Yogà ve jàyati bhuri 
            ayogà bhurisaïkhayo 
Etam dvedhà pathamñatvà 
            bhavàya vibhavàya ca
Tath' attànam niveseyya 
            yathà bhuri pavaddhati. 282.

10. Verily, from meditation arises wisdom. Without meditation wisdom wanes. Knowing this twofold path of gain and loss, let one so conduct oneself that wisdom may increase. 282.

Story

    A monk, named Poñhila, though well versed in the Dhamma was constantly addressed by the Buddha as "Empty Poñhila" in order to stimulate him to attain Arahantship. The monk took the hint and went to a distant place to meditate. Accepting the advice of a young novice, he meditated in order to attain Arahantship. The Buddha, perceiving him with His Divine Eye, projected His image before him and uttered this verse.


dhp283_B
dhp284_B
Verse-Kệ 283-284

Hãy dứt bỏ luyến ái ngày nào còn luyến ái, tâm còn bị trói buộc

11. Vanaṁ chindatha mā rukkhaṁ - vanato jāyati bhayaṁ

Chetvā vanañ ca vanathañ ca - nibbanā hotha bhikkhavo.

12. Yāvaṁ hi vanatho na chijjati - aṇumatto' pi narassa nārisu

Paṭibaddhamano va tāva so - vaccho khīrapako' va mātari.


11. Hãy đốn rừng (dục vọng) 1, nhưng không chặt cây thiệt 2. Do rừng (dục vọng) phát sanh sợ sệt. Hãy đốn ngã cả hai thứ rừng 3, rừng cây lớn và rừng cây nhỏ (của dục vọng). Này các Tỳ-khưu, hãy sống không rừng 4283.

12. Bởi vì, ngày nào còn một buội cây nhỏ (dục vọng) giữa nam và nữ chưa bị chặt ngã, ngày ấy tâm hãy còn bị trói buộc, giống như con bê đeo dính bò mẹ. 284.

Tích chuyện

Vài vị Tỳ-khưu già khóc một bà thí chủ, chết cũng lớn tuổi. Đức Phật khuyên các thầy thực hành tâm không luyến ái.

Chú thích

1.- Rừng - vana, có nghĩa là đám rừng của những dục vọng như tham ái, sân hận và si mê.

2.- Khi Đức Phật vừa nói "hãy đốn rừng", có vài vị Tỳ-khưu hiểu sai, theo nghĩa trắng. Đọc ngay được tư tưởng sai lầm ấy Đức Phật thêm đoạn sau, dạy rõ rằng rừng đây không phải là cây thật sự mà chỉ là những dục vọng.

3.- Cây lớn và cây nhỏ - Vana có nghĩa là cây to và vanatha là những cây nhỏ. Ở đây, vana là những dục vọng lớn, có nhiều mặt năng lực và vanatha là những dục vọng nhỏ, ít năng lực hơn.

4.- Hãy sống không rừng - Tận diệt tất cả dục vọng bằng bốn Đạo, hãy làm người không dục vọng.

BE WITHOUT ATTACHMENT 
MIND IS IN BONDAGE AS LONG AS THERE IS ATTACHMENT

11. Vanam chindatha mà rukkham 
            vanato jàyati bhayam 
Chetvà vanañ ca vanathañ ca 
            nibbanà hotha bhikkhavo. 283.
12. Yàvam hi vanatho na chijjati 
            auumatto' pi narassa nàrisu 
Pañibaddhamano va tàva so 
            vaccho khãrapako' va màtari. 284.

11. Cut down the forest (of the passions 11), but not real trees. 12 From the forest (of the passions) springs fear. Cutting down both forest 13 and brushwood (of the passions), be forestless, 14 O bhikkhus. 283.

12. For as long as the slightest brushwood (of the passions) of man towards women is not cut down, so long is his mind in bondage, like the milch calf to its mother-cow. 284.

Story

    Some old monks wept when an old woman who used to minister unto them died. The Buddha advised them to practise non-attachment.

NOTES:

11  Here vana means forest of such passions as lust, hatred, and delusion.

12  When the Buddha said, "Cut down the forest", some newly ordained monks erroneously gave the expression its literal meaning. The Buddha, reading their thoughts, corrected them, stating that what he meant was not actual trees but passions.

13  Vana means big trees and vanatha means smaller trees. Here vana means the powerful passions and vanathameans the lesser passions.

14  Having eradicated all passions by means of the four Paths, be passionless.


dhp285_B
Verse-Kệ 285

Hãy phát triển con đường an tịnh

13. Ucchinda sineham attano - kumudaṁ sāradikaṁ' va pāṇinā

Santimaggam eva brūhaya - nibhānaṁ sugatena desitaṁ.


13. Hãy cắt đứt dây tình cảm như ngắt cành sen mùa thu. Hãy phát triển con đường an tịnh. Niết-bàn đã được Đức Thiện Thệ truyền dạy. 285.

Tích chuyện

Một vị Tỳ-khưu đang hành thiền về ô trược của thể xác nhưng không hiệu quả. Đức Phật thấy vậy trao cho thầy một cành sen và dạy thầy an trụ tâm vào đây. Vị Tỳ-khưu thành công, đắc những từng thiền và phát triển tâm lực. Theo lời khuyên của Đức Phật về sau thầy đắc quả A-La-Hán.

DEVELOP THE PATH OF PEACE

13. Ucchinda sineham attano 
            kumudam sàradikam' va pàuinà 
Santimaggam eva bruhaya 
            nibbànam sugatena desitam. 285.

13. Cut off your affection, as though it were an autumn lily, with the hand. Cultivate the very path of peace. Nibbàna has been expounded by the Auspicious One. 285.

Story

    A young monk was meditating on the impurities of the body but with no effect. The Buddha, perceiving his disposition, gave him a lotus as a focus for mental concentration. The monk succeeded in his meditation, gained the jhànas and developing his faculties as advised by the Buddha, later attained Arahantship.


dhp286_B
Verse-Kệ 286

Kẻ si mê khôg nhận định mối hiểm họa của sự chết

14. Idha vassaṁ vasissāmi - idha hemantagimhisu

Iti bālo vicinteti - antarāyaṁ na bujjhati.


14. "Ta sẽ sống ở đây trong mùa mưa, ở đây trong mùa thu, và mùa hạ. Kẻ cuồng dại nghĩ như vậy. Họ không nhận định mối hiểm nguy (của sự chết). 286.

Tích chuyện

Một thương gia, cùng tùy tùng gia thuộc, dừng chơn nghỉ bên bờ sông. Lúc ấy trời mưa tầm tã. Ông suy nghĩ: "Ta sẽ bán hết hàng, rồi sẽ lưu lại đây mùa này, kế mùa kia". Đức Phật nhận thấy rằng trong bảy ngày nữa ông sẽ chết. Đại đức A Nan Đà (Ānanda) đến gặp và cho ông hay về cái chết sắp đến của ông. Ông thương gia hối hận, thỉnh Đức Phật và chư Tăng về chỗ ngụ, để bát cúng dường. Đức Phật khuyên ông nên hành thiền về cái chết. Ông làm theo, đắc từng Thánh đầu tiên, và tịch diệt như Đức Phật đã tiên đoán.

THE IGNORANT REALIZE NOT THE FEAR OF DEATH

14. Idha vassam vasissàmi 
            idha hemantagimhisu 
Iti bàlo vicinteti 
            antaràyam na bujjhati. 286.

14. Here will I live in the rainy season, here in the autumn and in the summer: thus muses the fool. He realizes not the danger (of death). 286.

Story

    A merchant with his retinue halted by a river. There was heavy rain and he thought of selling his goods and spending the various seasons there. The Buddha perceived that the man would die in seven days. The Venerable ânanda called on the merchant and informed him of his impending death. He was filled with remorse and, inviting the Buddha and the Sangha, gave them alms. The Buddha advised him to meditate on death. He did so and later attained the first state of Sainthood and passed away as predicted.


 dhp287_B
Verse-Kệ 287

Cái chết nắm lấy kẻ đam mê

15. Taṁ puttapasusammattaṁ - byāsattamanasaṁ naraṁ

Suttaṁ gāmaṁ mahogho' va maccu ādāya gacchati.


15. Người say đắm, giữ tâm bám chặt vào con cái và đàn gia súc, cái chết sẽ bám lấy người ấy và cuốn đi như đám lụt to (quét sạch) cả một làng đang ngon giấc. 287.

Tích chuyện

Xem Tích chuyện phía dưới câu 114. 

DEATH SEIZES THE DOTING MAN

15. Tam puttapasusammattam 
            byàsattamanasam naram 
Suttam gàmam mahogho' va 
            maccu àdàya gacchati. 287.

15. The doting man with mind set on children and herds, death seizes and carries away, as a great flood (sweeps away) a slumbering village. 287.

Story

     A young mother named Kisà Gotami, lost her only child. As she had never come across an instance of death she carried the corpse on her hip believing the child to be ill and searching for a remedy. A wise man directed her to the Buddha who advised her to collect some mustard seed from a household where none had died. She got mustard but found no household where none had died. The Truth dawned upon her. When she returned, the Buddha preached the Dhamma to her. She became a nun. One day she observed the flickering of a lamp and reflected on the impermanence of life. The Buddha projected His image before her and uttered this stanza comparing life to a flickering lamp.


dhp288_B
dhp289_B
Verse-Kệ 288-289

Trong giờ phút lâm chung không có sự bảo trợ của ai cả

16. Na santi puttā taṇnāya - na pitā na' pi bandhavā

Antakenādhipannassa - natthi ñātisu tāṇatā.

17. Etaṁ atthavasaṁ natvā - paṇḍito sīlasaṁvuto

Nibbānagamanaṁ maggaṁ khippam' eva visodhaye.


16. Không có con cái nào để bảo trợ ta, không có cha, hay chí đến họ hàng cũng không có, bởi vì người bị cái chết tràn ngập không thể tìm sự bảo trợ ở họ hàng. 288.

17. Nhận định sự kiện ấy, người có giới hạn và trí tuệ nhanh chóng mở con đường dẫn đến Niết-bàn. 289.

Tích chuyện

Một thiếu phụ tên Patācārā mất những người thân yêu gần gũi nhứt của bà trong một trường hợp vô cùng thê thảm. Bà phát điên và chạy cùng đường. Đức Phật từ bi an ủi bà và đọc những câu trên.

NO PROTECTION FROM ANY AT THE MOMENT OF DEATH

16. Na santi puttà tàuàya 
            na pità na' pi bandhavà 
Antakenàdhipannassa 
            natthiñàtisu tàuatà. 288.
17. Etam atthavasamñatvà 
            paudito sãlasamvuto 
Nibbànagamanam maggam 
            khippam eva visodhaye. 289.

16. There are no sons for one's protection, neither father nor even kinsmen; for one who is overcome by death no protection is to be found among kinsmen. 288.

17. Realizing this fact, let the virtuous and wise person swiftly clear the way that leads to Nibbàna. 289.

Story

    A woman, named Pañàcàrà, lost her near and dear ones under tragic circumstances. She went mad and was running about the street. The Buddha had compassion on her and consoled her, uttering these verses.

__________________


Xem thêm:
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26

__________________



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
17 Tháng Bảy 20198:41 CH(Xem: 25)
Kyle Huỳnh, 15 tuổi, học lớp 10 tại trung học Bolsa Grande, treo cổ tự tử tại nhà ngày 29 Tháng Mười Một gây xúc động mạnh nơi bạn học, đau buồn nơi gia đình, hoang mang nơi cộng đồng; và trên hết, để lại quá nhiều câu hỏi cho bất cứ bậc phụ huynh nào có con đang bước vào tuổi trưởng thành. Nguyên nhân cái chết thương tâm của Kyle
30 Tháng Sáu 20194:12 CH(Xem: 196)
Rừng Thu (Autumn Forest) - 50 bài thơ chuyển ngữ Anh Việt. Xuất bản June 2019 - Tác phẩm mới của nhà thơ: Tâm Minh Ngô Tằng Giao
11 Tháng Sáu 20199:53 CH(Xem: 178)
Trời mang sức mạnh núi này, Mang hùng vĩ của thân cây trên đồi, Hè mang hơi ấm mặt trời, Và bình lặng của biển khơi khắp miền, Mang hồn quảng đại thiên nhiên, Vòng tay an lạc của đêm lặng lờ, Mang thông thái của tuổi già, Tiềm năng chim phượng bay xa vô ngần,
04 Tháng Sáu 201911:04 SA(Xem: 216)
1. Quy tắc đầu tiên: "Bất cứ người nào bạn gặp cũng đúng là người mà bạn cần gặp cả." Điều này có nghĩa rằng không ai xuất hiện trong cuộc đời chúng ta một cách tình cờ cả. Mỗi người xung quanh chúng ta, bất cứ ai chúng ta giao lưu, đều đại diện cho một điều gì đó, có thể là để dạy chúng ta điều gì đó hoặc giúp chúng ta cải thiện tình hình hiện tại.
03 Tháng Sáu 201911:47 SA(Xem: 226)
Trong một lần bình luận của mình, Glenn Beck đã từng nói rằng: Một người bình thường muốn chứng minh bản thân bình thường là điều hết sức khó khăn. Có lẽ chỉ có người không muốn chứng minh điều gì hết, mới có thể được gọi là một người bình thường. Về sau, rất nhiều người đã để lại lời bình luận của riêng họ
02 Tháng Sáu 20199:08 CH(Xem: 260)
Phóng viên nổi tiếng Sydney Harries và một người bạn dừng chân mua báo ở một quầy bán báo, người bạn mua xong rất lịch sự nói lời "Cám ơn!" nhưng người chủ quầy báo thì ngược lại, mặt lạnh như tiền, một tiếng cũng không thèm mở miệng. Hai người rời quầy báo tiếp tục đi về phía trước, Sydney Harries hỏi:
23 Tháng Năm 20199:43 SA(Xem: 296)
Tiền kiếp – có hay không? Miêu tả 2500 trường hợp trẻ em thuộc dữ liệu của trường Đại học Virginia (Hoa Kỳ) được các nhà nghiên cứu tìm hiểu cẩn thận kể từ khi bác sĩ Ian Stevenson nghiên cứu trường hợp đầu tiên cách đây 40 năm. Những đứa trẻ này thường bắt đầu kể về kiếp trước ở độ tuổi hai hoặc ba và có thể nói về gia đình lúc trước
21 Tháng Năm 20196:01 CH(Xem: 309)
Đây là cuốn sách thứ ba, trong loạt sách kể về những câu chuyện của các bệnh nhân của tôi. Tuy nhiên câu chuyện trong sách này có tính hấp dẫn nhất từ trước đến nay mà tôi đã được chứng kiến. Họ là một đôi bạn tri kỷ, mãi mãi gắn chặt vào nhau bằng tình yêu qua hết kiếp này sang kiếp khác. Làm thế nào mà chúng ta có thể tìm gặp
20 Tháng Năm 20199:06 CH(Xem: 307)
Thời đại ngày nay là thời đại khoa học, nhưng có thể nói chính xác hơn là thời đại khoa học vật chất, còn khoa học tinh thần thì có lẽ mới chỉ là những bước đi chập chững. Từ thượng cổ người ta đã suy nghĩ và tìm hiểu xem có tiền kiếp và luân hồi không, nhưng cho tới nay hầu như chưa có câu trả lời "khoa học". Những ý niệm, khái niệm,
11 Tháng Năm 201910:49 CH(Xem: 316)
Một chàng trai đến tìm nhà sư, anh nói: - Thưa thầy con muốn buông vài thứ nhưng con do dự quá, con mệt mỏi vô cùng. Nhà sư đưa anh ta 1 cái tách và bảo anh cầm, đoạn ông rót đầy tách trà nóng vừa mới pha xong. Chàng trai nóng quá nhưng anh vẫn không buông tay mà chuyển từ tay này sang tay kia cho đến khi nguội đi
19 Tháng Tư 201912:04 CH(Xem: 411)
Nói dối là một phần được chấp nhận trong cuộc sống, từ việc chúng ta tự động trả lời 'Tốt' khi có ai hỏi 'Hôm nay cậu thế nào?' cho đến lời khen khi một người bạn hỏi chúng ta có thích kiểu đầu mới trông phát gớm của cô ấy không. Ấy vậy mà bất chấp sự phổ biến của nói dối trong cuộc sống chúng ta, đa số chúng ta không thật sự giỏi
18 Tháng Tư 20199:52 CH(Xem: 296)
Wabi-sabi tạo nơi trú ẩn chống nỗi ám ảnh của thế giới hiện đại về sự hoàn hảo, và chấp nhận sự không hoàn hảo một cách có ý nghĩa hơn và đẹp hơn, theo cách riêng của họ. Rút tay một cách miễn cưỡng ra khỏi chiếc bát đang quay chầm chậm, tôi nhìn thành bát không được đồng đều từ từ dừng lại, mong có thể điều chỉnh nó thẳng lên chút nữa.
17 Tháng Tư 20199:51 CH(Xem: 374)
Mọi đứa trẻ ở Nhật Bản được dạy dỗ 'gaman', tức là kiên trì nhẫn nại ở các thời điểm khó khăn. Đó có phải một cách để tạo ra một xã hội trật tự, hay 'gaman' có một mặt tối của nó? Ngày làm việc ở Tokyo thường bắt đầu bằng một chuyến đi qua hệ thống tàu điện ngầm nhộn nhịp nhất thế giới. Khoảng 20 triệu người đi tàu ở thủ đô Nhật Bản mỗi ngày.
28 Tháng Giêng 201910:04 CH(Xem: 463)
Ăn uống: Sử dụng nhiều rau xanh hàng ngày để bổ sung chất xơ cho đường tiêu hóa giúp làm nhuận tràng, hạn chế thực phẩm giàu béo, hạn chế dầu mỡ, thực phẩm chiên rán, hạn chế dùng chất kích thích như chè, café, bia rượu, chất cay, đắng, nóng. Uống đủ nước hàng ngày. – Vận động: Tránh béo phì, thường xuyên vận động
26 Tháng Giêng 20199:51 CH(Xem: 652)
Có một cậu sinh viên và một người Thầy lớn tuổi đang trao đổi với nhau về sự hoàn hảo. Chàng thanh niên với sức khỏe và lòng nhiệt huyết luôn muốn đi tìm cho mình mọi sự hoàn hảo. Người Thầy đã chú ý lắng nghe và thấu hiểu cậu sinh viên. Với bao nhiêu năm sống và hiểu biết bao chuyện xảy ra, ông nhẹ nhàng nói với cậu sinh viên:
21 Tháng Giêng 201910:37 CH(Xem: 591)
Từ trước khi được làm mẹ, tôi đã gặp chẳng ít những người mẹ đau khổ, luôn tự hỏi một câu: Tại sao mình đã hy sinh cho con tất cả, mà vẫn chẳng thể có được đứa con như mình mong muốn? Đứa con ấy có thể đã hỗn hào với mẹ, có thể đã cưới người vợ không hợp ý mẹ, đã lựa chọn một nghề nghiệp mà người mẹ kịch liệt phản đối,
05 Tháng Giêng 20196:40 CH(Xem: 708)
Có nơi nào đủ da thú vật để bao phủ toàn bộ thế giới không? Chẳng cần thế, tôi chỉ cần đi một đôi dép bằng da thú vật, thì cũng giống như cả thế giới nầy được bao phủ bằng da. Cũng như thế, tôi không thể nào kềm chế các hiện tượng bên ngoài, nhưng tôi có thể kềm chế tâm của tôi. Nếu làm như vậy, tôi đâu cần kềm chế bất cứ điều gì khác?
02 Tháng Giêng 201910:36 SA(Xem: 901)
Quy Tắc Thứ Nhì - Bạn sẽ được trao tặng các bài học. Bạn được theo học tại một trường toàn thời gian (không chính thức) có tên là Cuộc Đời. Mỗi ngày ở trường học nầy bạn sẽ có cơ hội học các bài học. Bạn có thể thích hoặc ghét những bài học nầy, tuy nhiên, bạn đã sắp đặt chúng như một phần trong học trình của bạn.
25 Tháng Chín 20182:00 CH(Xem: 1362)
Dưới đây là bài vè 12 câu dạy thở của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện: --- Thót bụng thở ra. Phình bụng thở vào. Hai vai bất động. Chân tay thả lỏng. Êm chậm sâu đều. Tập trung theo dõi. Luồng ra luồng vào. Bình thường qua mũi. Khi gấp qua mồm. Đứng ngồi hay nằm. Ở đâu cũng được. Lúc nào cũng được!
15 Tháng Chín 20183:53 CH(Xem: 3094)
Loại bỏ các âm thanh như tiếng vang/ tiếng kêu ầm/ tiếng hú/ âm-thanh phản-hồi từ micrô sang loa trong Windows 10 bằng cách không-chọn "listen to this device" ("nghe thiết bị này") - Eliminating the echo/clanking/howling/feedback sound from the microphone to the speaker in Windows 10 by unchecking the "listen to this device"
12 Tháng Bảy 20199:30 CH(Xem: 636)
Khóa Tu "Chuyển Nghiệp Khai Tâm", Mùa Hè 2019 - Ngày 12, 13, Và 14/07/2019 (Mỗi ngày từ 9:00 AM đến 7:00 PM) - Tại: Andrew Hill High School - 3200 Senter Road, San Jose, CA 95111
12 Tháng Bảy 20199:00 CH(Xem: 2128)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
12 Tháng Hai 20196:53 SA(Xem: 1110)
Là những người Phật Tử, tôi mạnh mẽ tin rằng chúng ta nên đại diện cho giới không-gây-hại bằng mọi cách chúng ta có thể làm được, và chúng ta sẵn sàng đứng lên bảo vệ giới luật nầy. Tôi nghĩ rằng điều này không có nghĩa là chúng ta chỉ nên ngồi thiền định, hoặc là chỉ nói lời nguyện cầu từ bi, vân vân...
11 Tháng Bảy 201910:36 SA(Xem: 81)
Đây là quyển sách đầu tiên chúng tôi viết về Thiền. Nó đã thai nghén nhiều năm, nay mới ra mắt độc giả. Chúng tôi cho nó ra đời nhằm vào những điểm sau đây: - Để bổ cứu phần nào lối học Phật mất gốc của Phật giáo đồ Việt Nam. - Để giúp cho những người có thiện chí tu thiền biết được lối tu và phân biệt tà chánh.
09 Tháng Bảy 20194:14 CH(Xem: 98)
Chúng tôi viết những bài này với tư cách hành giả, chỉ muốn độc giả đọc hiểu để ứng dụng tu, chớ không phải học giả dẫn chứng liệu cụ thể cho người đọc dễ bề nghiên cứu. Bệnh của chúng tôi là, cái gì thấy hay, không thể ôm ấp trong lòng, mà phải phô bày cho mọi người cùng biết;
07 Tháng Bảy 20199:33 CH(Xem: 189)
Chúng tôi viết quyển sách này cho những người mới bắt đầu học Phật. Bước đầu tuy tầm thường song không kém phần quan trọng, nếu bước đầu đi sai, những bước sau khó mà đúng được. Người học Phật khi mới vào đạo không hiểu đúng tinh thần Phật giáo,
22 Tháng Sáu 20194:39 CH(Xem: 460)
"Ở gần tỉnh Benares, trong công viên nai ở Isipatana, Bậc Giác Ngộ, bậc hoàn hảo, bậc hoàn toàn tỉnh thức, tức là Đức Phật đã lăn Bánh-Xe-Pháp cao-quý nhất. Và bánh xe pháp nầy khộng thể nào quay ngược (trở lại) bởi bất cứ người nào trên thế giới, dù cho: đó là nhà sư tu khổ hạnh, hoặc là vị Bà La Môn, hoặc là vị trời, hoặc là Ma Vương,
20 Tháng Sáu 201910:54 CH(Xem: 464)
Tại thành phố Sāvatthī (Xá Vệ). "Nầy các Tỳ Kheo, ta sẽ giảng dạy, và phân tích cho các ông nghe về con đường cao quý có tám phần. Khi ta nói, các ông hãy chú ý và lắng nghe." "Bạch Thế Tôn, dạ vâng," họ cùng trả lời. Rồi, Đức Phật nói như sau: "Con đường cao quý có tám phần là gì? Con đường nầy gồm có: cái-nhìn-đúng, suy-nghĩ-đúng,
11 Tháng Ba 20191:03 CH(Xem: 913)
Hôm nay là ngày quý vị làm việc một cách hăng hái - Bởi vì ai biết được, cái chết có thể xảy ra ngày mai! Chẳng có cách nào để mặc cả (và điều đình) với lưỡi hái của Thần Chết và đoàn âm binh đáng sợ của ông ta. Vị Đại Sư sống an lạc đã giải thích rằng những người hết lòng sống thiền (theo cách trên), họ sống với tâm hăng hái
07 Tháng Hai 201912:02 CH(Xem: 1190)
Có lần Đức Phật sống tại Rajagaha (Vương Xá) trong Khu Rừng Tre gần Nơi Nuôi Những Con Sóc. Lúc bấy giờ, vị Bà La Môn tên là Akkosa Bharadvaja đã nghe người ta đồn đãi như sau: "Bà La Môn Bharadvaja, dường như, đã trở thành một nhà sư tu theo Đại Sư Gotama (Cồ Đàm)." Tức giận và không vui, ông ta đi đến nơi Đức Thế Tôn ở.
06 Tháng Hai 201910:00 SA(Xem: 1540)
1. Tôi nghe như vầy. Có lần Đức Phật, trong khi đi hoằng pháp ở nước Kosala nơi có một cộng đồng rất đông Tỳ Kheo, ngài đi vào một tỉnh nhỏ nơi cư trú của người Kalama, có tên là Kesaputta. Người (bộ lạc) Kamala là các cư dân của Kesaputta: "Đức Thế Tôn Gotama (Cồ Đàm), là một vị tu sĩ, là con trai của dòng họ Sakyans (Thích Ca),
05 Tháng Hai 201910:45 CH(Xem: 4464)
Phước lành thay, thời gian nầy vui như ngày lễ hội, Vì có một buổi sáng thức dậy vui vẻ và hạnh phúc, Vì có một giây phút quý báu và một giờ an lạc, Cho những ai cúng dường các vị Tỳ Kheo. Vào ngày hôm ấy, lời nói thiện, làm việc thiện, Ý nghĩ thiện và ước nguyện cao quý, Mang lại phước lợi cho những ai thực hành;