Sống "Vị Ngã", Sống "Vị Tha", Và Sống "Vô Ngã"

23 Tháng Hai 20192:31 CH(Xem: 1414)
Sống "Vị Ngã", Sống "Vị Tha", Và Sống "Vô Ngã"
 River_1B
 

Sống "Vị Ngã", Sống "Vị Tha", Và Sống "Vô Ngã"
Thư Thầy trò (56)
HT. Viên Minh, Huyền Vân
Nguồn: trungtamhotong.org
 
____________________
 

 

Sư ông kính,

 

Hôm nay con có một câu hỏi xin sư ông giảng giải ạ.

 

Từ nhỏ con đã huân tập tính tự tin, và quả thật con rất tự tin! Những thành công trong học tập và gặt hái được một số thành quả nho nhỏ khi đi làm, cộng với vốn liếng của bản thân, khiến cho con tự tin và hay tự hào về chính mình nữa.

 

Nhưng câu hỏi con đặt ra là con tập trung vào bản thân con nhiều quá! Cả ngày cứ nghĩ làm sao để ta giỏi hơn, đẹp hơn, ta thành công hơn nữa, ta có nhiều người yêu quý ta hơn nữa v.v... khiến con cảm thấy không hay ho gì sư ông ạ. Tựa như anh chàng Narcissus ngắm mình mãi trong hồ, yêu mình quá mà ngã xuống hồ chết vậy. Con cũng yêu bản thân con say đắm lắm đó sư ông! Lúc nào cũng tự ngưỡng mộ mình, thấy mình toàn đẹp đẽ, và càng muốn làm cho cái đẹp nó đẹp hơn, hoàn thiện hơn mỗi ngày! Và con rất sợ nếu bản thân mình xấu đi, như già đi, không còn đẹp như vầy nữa, không thành công trong sự nghiệp nữa v.v... Con thấy con tập trung vào bản thân con nhiều quá!

 

Điều đó không hẳn là xấu, nhưng con thấy hầu như ngoài thời gian làm việc, con toàn nghĩ về con là chính không thôi sư ông. Làm thế nào để luyện tập cho mình bớt tập trung vào chính mình hả sư ông? Mình tập trung nhiều vào việc khác đi hay là sao?

 

Con mong sư ông hiểu câu hỏi của con và chỉ con cách thực hành để con đừng tập trung nhiều quá vào chính con nữa.

 

Mong sư ông giải đáp cho con.

 

Con,

 

Bé Huyền Vân

 

____________________

 

 

Huyền Vân con,

 

Mừng con đang từng bước trưởng thành. Thấy ra được chính mình là một bước trưởng thành khá xa trong quá trình nhận thức đời sống cũng như trên đường đạo. Con người ai cũng có trải qua đoạn đường “ái ngã” đó cả, nhưng ít người nhận ra mặt bất toàn của nó vì nghĩ rằng tất nhiên phải vậy. Người thấy mình yếu kém thì sinh tự ti, người thấy mình ưu thế thì sinh tự đại, nhưng nói chung người “ái ngã” luôn thấy mình là trung tâm. Ảo tưởng trung tâm này biến mỗi cá thể (individual) thành một cá nhân (personal) với những cá tính do mình huân tập được. Chỉ cá nhân mới có cái trung tâm ảo tưởng, còn cá thể thì luôn hòa đồng vào sự vô hạn của Đất Trời. Như vậy, cái gọi là “chính mình” được thể hiện theo 3 cách:

 

 - Một là thể hiện “vị ngã”: Xây dựng mình thành trung tâmtrung tâm ấy cần có sự nhìn nhận của người khác để khẳng định mình, do đó luôn muốn vươn lên, muốn đạt được những chuẩn mực lý tưởng, muốn “làm sao để ta giỏi hơn, đẹp hơn, ta thành công hơn nữa, ta có nhiều người yêu quý ta hơn nữa”. Vì vậy “lúc nào cũng tự ngưỡng mộ mình, thấy mình toàn đẹp đẽ, và càng muốn làm cho cái đẹp nó đẹp hơn, hoàn thiện hơn mỗi ngày”. Nhưng cũng vì vậy mà “rất sợ nếu bản thân mình xấu đi, như già đi, không còn đẹp như vầy nữa, không thành công trong sự nghiệp nữa”… Nhiều người rất cố gắng tu hành để cố hoàn thiện bản thân nhưng thực ra cũng chỉ thể hiện khuynh hướng vị ngã này mà thôi.

 

- Hai là thể hiện “vị tha”: Quên mình để phục vụ tha nhân. Vị tha là tốt khi quan tâm giúp đỡ người khác, nhưng trên thực tế cũng có thể đó chỉ là một hình thức củng cố cá nhân. Người vị tha tuy không tập trung vào bản thân quá mức nhưng lại muốn thiết lập mối quan hệ xã hội với những người xung quanh để khẳng định mình, vì thực ra họ đang chuyển trung tâm đến nhiều vị trí khác nhau bên ngoài, nên ít thấy cái ngã ở một vị trí nào cố định đó thôi. Tuy nhiên đã có mối quan hệ thì có yêu có ghét, có thù có bạn. Nên càng thiết lập mối quan hệ, càng phân biệt yêu - ghét, tốt - xấu, bạn - thù… thì càng thấy mình cô đơn trống trải.

 

- Ba là thể hiện “vô ngã”: Không lấy mình làm trung tâm mà luôn có sự tương giao với mọi người mọi vật. Mình chỉ là một cá thể, một pháp, một hiện tượng giữa vô vàn hiện tượng đời sống. Lão Tử nói: “Ngoại kỳ thân nhi thân tồn, hậu kỳ thân nhi thân tiên”. Bỏ cái thân ra ngoài thì thân lại còn, để cái thân ra sau thì thân được trước. Quan tâm đến mình quá nhiều thì quên đi sự tương giao với vạn pháp: với người, với vật và với môi trường xung quanh. Quan tâm đến bên ngoài quá nhiều thì lại bỏ quên chính mình. Nhưng khi đã thấy mình vô ngã thì không còn có trong có ngoài, vì không còn thấy cái ngã trung tâm đâu nữa.

 

Lúc đầu con người sống với khuynh hướng vị ngã, xem chính mình là trung tâm, rồi dần dần mở rộng ra hướng tới vị tha, thiết lập mối quan hệ với xã hội xung quanh, cho đến khi nhận ra cái ngã trung tâm hay cái ngã quan hệ đều chỉ là ảo tưởng thì mới bắt đầu sống vô ngã trong sự tương giao vô cùng với vạn pháp.  Đây chính là thiền - nghệ thuật sống tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha của Đạo Phật - vị tha vì không còn cái ngã trung tâm, chứ không phải lòng vị tha của bản ngã.

 

Con đang phát hiện ra khuynh hướng thứ nhất trong con và bắt đầu “khiến con cảm thấy không hay ho gì” cả. Khi đã đạt được những chuẩn mực lý tưởng do mình vạch ra cho bản thân mình thì nó cũng chỉ là vậy thôi, không có gì đặc biệt như mình đã tưởng. Có thể con sẽ phát triển tâm vị tha, cũng tốt, nhưng rồi con sẽ thấy cái ngã còn to lớn hơn. Vậy thì có lẽ con nên trở về với chính mình như một cá thể bình thường, sống tương giao với muôn vàn cá thể khác trong Trời Đất, khi con thấy mình không là gì cả thì lại có thể hòa đồng với tất cả. Có lẽ đó là điều mà Lão Tử muốn nói: “Tỏa kỳ nhuệ, giải kỳ phân, hòa kỳ quang, đồng kỳ trần, thị vị huyền đồng” (nhụt bén nhạy, bớt phân chia, hòa ánh sáng, cùng bụi bặm, đó gọi là huyền đồng). Ba con đặt tên cho con là Huyền Vân chắc là với ý đó.

 

Đơn giản thôi con, để trở về với chính mình mà không còn cái ngã trung tâm ảo tưởng thì chỉ cần khi đi chỉ thấy đi, không thấy “tôi đi” với một dáng đi ra vẻ điệu bộ; khi đau chỉ thấy cảm giác đau, không thấy “tôi đau” với thái độ đối kháng căng thẳng; khi buồn chỉ thấy trạng thái buồn, không thấy “tôi buồn” với ý muốn loại bỏ nhanh chóng; khi vui chỉ thấy trạng thái vui, không thấy “tôi vui” với ước mong giữ lại lâu dài, vân vân và vân vân… thì đó là con đang trở về với chính mình như một cá thể tương giao tự nhiên với vạn pháp, chứ không còn là  tập trung vào bản thân như một cá nhântrung tâm quan hệ với bên ngoài. Nghĩa là khi con sống hòa đồng cởi mở với xung quanh thì con vừa phá đi được cái trung tâm bản ngã, mà vẫn không đánh mất chính mình.

 

Mong con hiểu được điều này một cách thật đơn giản hơn là những gì sư ông giảng giải bằng ngôn ngữ đầy khái niệm phức tạp.

 

Chào bé Vân,

 

Sư ông Viên Minh.

 

 

____________________
 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
24 Tháng Năm 2020(Xem: 81)
19 Tháng Năm 2020(Xem: 156)
15 Tháng Năm 2020(Xem: 199)
19 Tháng Tư 2020(Xem: 389)
19 Tháng Năm 20209:00 SA(Xem: 278)
Những Miếng Thịt Chay Bằng Đậu Nành (Soy Curls) là một loại thực phẩm hoàn toàn tự nhiên, dùng để thay thế cho thịt, có lợi ích cho tim (vì làm bằng đậu nành), ngon miệng, và dễ xử dụng. Soy Curls trông khá giống miếng thịt (sau khi làm xong), có mùi vị thơm ngon, và tính linh hoạt của Soy Curls thì các thực phẩm khác không thể so sánh được.
18 Tháng Tư 202011:18 CH(Xem: 289)
Vì vậy, nếu một số quốc gia chỉ xét nghiệm những bệnh nhân nặng nhập viện - và không xét nghiệm bệnh nhân Covid-19 nhẹ (hoặc thậm chí có những bệnh nhân không hề có triệu chứng) không đến bệnh viện (ví dụ như cách Vương quốc Anh hiện đang áp dụng), thì tỷ lệ tử vong có vẻ như cao hơn so với các quốc gia nơi xét nghiệm
14 Tháng Tư 20209:39 CH(Xem: 295)
Vi-rút corona là một họ lớn của vi-rút gây nhiễm trùng đường hô hấp. Các trường hợp nhiễm bệnh có thể ở mức từ cảm lạnh thông thường đến các chứng bệnh nghiêm trọng hơn như Hội chứng Hô hấp Cấp tính Trầm trọng (SARS) và Hội chứng Hô hấp Trung Đông (MERS). Loại vi-rút corona chủng mới này bắt nguồn từ tỉnh Hồ Bắc,
09 Tháng Tư 20206:47 SA(Xem: 278)
Chúng ta có thể nhiễm Covid-19 do chạm vào các bề mặt bị nhiễm virus. Nhưng chỉ mới đây người ta mới hiểu rõ dần về việc loại virus này có thể tồn tại bao lâu bên ngoài cơ thể người. Khi Covid-19 lây lan, nỗi sợ hãi của chúng ta về các bề mặt nhiễm bẩn cũng tăng. Bây giờ mọi người đã quen với cảnh ở nơi công cộng trên khắp thế giới
07 Tháng Tư 20206:18 CH(Xem: 444)
Tu sĩ Richard Hendrick sống và làm việc ở Ireland (Ái Nhĩ Lan). Ông đã đăng tải bài thơ “Lockdown” (“Phong tỏa”) của ông trên facebook vào ngày 13 tháng Ba năm 2020. Bài thơ đã được rất nhiều người tán thưởng. Bài thơ muốn truyền giao một thông điệp mạnh mẽ về niềm Hy Vọng trong cơn hỗn loạn vì bệnh dịch “corona” (Covid-19)
06 Tháng Tư 202012:27 CH(Xem: 281)
Nhóm cố vấn sẽ cân nhắc các nghiên cứu về việc liệu virus có thể lây lan hơn so với suy nghĩ trước đây hay không; một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy giọt ho có thể bắn đi tới 6m và hắt hơi tới 8m. Chủ tịch hội thảo, Giáo sư David Heymann, nói với BBC News rằng nghiên cứu mới có thể dẫn đến sự thay đổi trong lời khuyên về việc đeo khẩu trang.
05 Tháng Tư 20209:35 CH(Xem: 303)
Virus corona đang lây lan khắp thế giới nhưng chưa có một loại thuốc nào có thể giết chúng hoặc một loại vaccine nào có thể giúp bảo vệ con người khỏi việc lây nhiễm chúng. Vậy chúng ta còn bao xa mới có được loại thuốc cứu mạng này?
04 Tháng Tư 202010:01 CH(Xem: 312)
Thế giới đang đóng cửa. Những nơi từng tấp nập với cuộc sống hối hả hàng ngày đã trở thành những thị trấn ma với những lệnh cấm áp lên đời sống của chúng ta - từ giới nghiêm tới đóng cửa trường học đến hạn chế đi lại và cấm tụ tập đông người. Đó là một phản ứng toàn cầu vô song đối với một căn bệnh. Nhưng khi nào nó sẽ kết thúc
02 Tháng Tư 20209:40 CH(Xem: 306)
Bảo vệ bản thân thế nào? WHO khuyến nghị: - Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc gel rửa tay có thể diệt trừ virus - Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi - lý tưởng nhất là dùng khăn giấy - và sau đó rửa tay để ngăn sự lây lan của virus - Tránh chạm tay vào mắt, mũi và miệng - nếu tay bạn nhiễm virus có thể khiến virus
01 Tháng Tư 20207:07 CH(Xem: 709)
Bệnh Dịch Do Vi-rút Corona (Covid-19) - Corona Virus (Covid-19)
18 Tháng Ba 202011:35 CH(Xem: 429)
Trong một viện dưỡng lão ở nước Úc, cụ ông Mak Filiser, 86 tuổi, không có thân nhân nào thăm viếng trong nhiều năm. Khi cụ qua đời cô y tá dọn dẹp căn phòng của cụ và bất ngờ khám phá ra một mảnh giấy nhàu nát với những dòng chữ viết nguệch ngoạc. Đó là một bài thơ của cụ và đó là tài sản duy nhất, là cái vốn liếng quý giá nhất
09 Tháng Ba 202010:54 CH(Xem: 501)
“Khi hai người đang giận nhau thì trái tim của họ ở rất xa nhau. Trong thâm tâm họ cảm thấy có một khoảng cách rất lớn giữa họ. Vì thế muốn nói cho nhau nghe thì họ phải dùng hết sức bình sanh để nói thật to. Sự giận dữ càng mãnh liệt thì khoảng cách càng lớn, nên họ càng phải nói to hơn để tiếng nói của họ có thể khỏa lấp
17 Tháng Giêng 20207:43 CH(Xem: 882836)
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần. Đã mang lấy nghiệp vào thân, 3250.Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Lời quê chắp nhặt dông dài, Mua vui cũng được một vài trống canh.
07 Tháng Giêng 202012:43 CH(Xem: 797)
"Một lời dối trá nếu được lặp đi lặp lại đủ mức thì nó sẽ trở thành sự thật" là nguyên tắc tuyên truyền của Joseph Goebbels, một bộ trưởng tuyên truyền của Phát xít Đức. Các nhà tâm lý học gọi đây là 'ảo tưởng về sự thật' và dưới đây là cách phổ biến mà người ta thường thử nghiệm điều này: Những người tham gia được yêu cầu đánh giá
02 Tháng Mười Hai 201910:13 CH(Xem: 1029)
Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỉ lệ tội phạm liên quan đến súng thấp nhất thế giới. Năm 2014, số người thiệt mạng vì súng ở Nhật chỉ là sáu người, con số đó ở Mỹ là 33,599. Đâu là bí mật? Nếu bạn muốn mua súng ở Nhật, bạn cần kiên nhẫnquyết tâm. Bạn phải tham gia khóa học cả ngày về súng, làm bài kiểm tra viết
24 Tháng Mười Một 20199:00 SA(Xem: 2652)
Nhân vào ngày Lễ Tạ Ơn. Chúng ta cảm tạ vô vàn thành tâm. Những lời cầu nguyện quanh năm, Tạ ơn gia quyến muôn phần yêu thương, Tạ ơn bạn quý muôn phương. Dù là cố cựu hay dường mới quen, Tạ ơn tia sáng êm đềm. Vầng dương sưởi ấm áp thêm tháng ngày,
24 Tháng Chín 201911:37 CH(Xem: 943)
Lời nói đôi khi có những tác dụng không thể lường trước. Có những lời nói có thể đem lại an vui hạnh phúc đến cho mọi người. Có những lời nói có thể đem lại những sự ly tán, tan nát hạnh phúc của các người khác, đôi khi đổ vỡ hạnh phúc gia đình của chính người nói. Có những lời nói, làm cho người nghe, mỉm cười tươi tắn, vui vẻ khỏe khoắn.
22 Tháng Bảy 201910:19 CH(Xem: 1122)
8h sáng một buổi sáng mùa hè nắng gắt tháng 6 tại Hà Nội, một chuyến xe hàng nhét chật những thuốc men và thiết bị y tế đậu lại trước văn phòng của một tổ chức thiện nguyện ở Hà Nội. Rồi từ đây, các thiết bị y tế và thuốc men sẽ đi cùng bác sỹ Tadashi Hattori đến nhiều miền quê rất nghèo của Việt Nam.
18 Tháng Bảy 201911:07 CH(Xem: 960)
Đài truyền hình CNN trong Tháng Sáu loan tin, năm 2017, tỉ lệ tự tử ở lứa tuổi giữa 15 và 19 là 11.8/100,000 trong năm. Với lứa tuổi từ 20 đến 24, tỉ lệ là 17/100,000. Trong khoảng bốn tháng từ Tháng Mười Hai, 2018, tới Tháng Ba, 2019, theo ghi nhận của cơ quan cảnh sát miền Nam California, có 17 trường hợp thanh thiếu niên đã chết
17 Tháng Bảy 20198:41 CH(Xem: 1500)
Kyle Huỳnh, 15 tuổi, học lớp 10 tại trung học Bolsa Grande, treo cổ tự tử tại nhà ngày 29 Tháng Mười Một gây xúc động mạnh nơi bạn học, đau buồn nơi gia đình, hoang mang nơi cộng đồng; và trên hết, để lại quá nhiều câu hỏi cho bất cứ bậc phụ huynh nào có con đang bước vào tuổi trưởng thành. Nguyên nhân cái chết thương tâm của Kyle
02 Tháng Mười Hai 201910:13 CH(Xem: 1029)
Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỉ lệ tội phạm liên quan đến súng thấp nhất thế giới. Năm 2014, số người thiệt mạng vì súng ở Nhật chỉ là sáu người, con số đó ở Mỹ là 33,599. Đâu là bí mật? Nếu bạn muốn mua súng ở Nhật, bạn cần kiên nhẫnquyết tâm. Bạn phải tham gia khóa học cả ngày về súng, làm bài kiểm tra viết
12 Tháng Bảy 20199:30 CH(Xem: 2587)
Khóa Tu "Chuyển Nghiệp Khai Tâm", Mùa Hè 2019 - Ngày 12, 13, Và 14/07/2019 (Mỗi ngày từ 9:00 AM đến 7:00 PM) - Tại: Andrew Hill High School - 3200 Senter Road, San Jose, CA 95111
12 Tháng Bảy 20199:00 CH(Xem: 3975)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
14 Tháng Năm 202010:20 CH(Xem: 276)
Trong mấy năm qua, một vài ông bà — cụ thể là Mary Talbot, Jane Yudelman, Bok Lim Kim và Larry Rosenberg—đã đề nghị tôi “Khi nào Sư sẽ viết hướng dẫn về hành thiền hơi thở?” Tôi đã luôn nói với họ rằng cuốn Giữ Hơi Thở Trong Tâm (Keeping the Breath in Mind) của Ajaan Lee là hướng dẫn thực hành tuyệt vời, nhưng họ
04 Tháng Năm 20206:47 CH(Xem: 371)
"Nếu tôi nói rằng Đức Phật hiện đang sống ở đâu đó trong vũ trụ, bằng xương bằng thịt thì điều ấy trái với lời dạy của Đức Phật. Ngược lại, nếu tôi bảo Đức Phật không còn sống ở bất kỳ nơi đâu trong vũ trụ này dưới bất kỳ hình tướng nào thời nhiều người sẽ rất buồn vì nỗi khát khao hiện hữu của họ không được thoả mãn.
02 Tháng Năm 20206:15 CH(Xem: 370)
Tám pháp thế gian: “Thế nào là tám? được lợi (lābho), mất lợi (alābho); được danh (yāso), mất danh (ayāsa); bị chê (nindā), được khen (pasamsā); hạnh phúc (sukha) và khổ đau (dukkha).” Như vậy tám pháp thế gian này gồm bốn cặp: được lợi — mất lợi, được danh — mất danh, được khen — bị chê, hạnh phúc — khổ đau.
11 Tháng Năm 20208:38 CH(Xem: 303)
một lần Đấng Thế Tôn lưu trú tại bộ tộc của người Koliyan, gần một ngôi làng mang tên là Haliddavasana, và sáng hôm đó, có một nhóm đông các tỳ-kheo thức sớm. Họ ăn mặc áo lót bên trong thật chỉnh tề, khoác thêm áo ấm bên ngoài, ôm bình bát định đi vào làng
08 Tháng Năm 202010:32 CH(Xem: 319)
"Này Rahula, cũng tương tự như vậy, bất kỳ ai dù không cảm thấy xấu hổ khi cố tình nói dối, thì điều đó cũng không có nghĩa là không làm một điều xấu xa. Ta bảo với con rằng người ấy [dù không xấu hổ đi nữa nhưng cũng không phải vì thế mà] không tạo ra một điều xấu xa.
28 Tháng Tư 202010:41 CH(Xem: 418)
Kinh Thừa Tự Pháp (Dhammadāyāda Sutta) là một lời dạy hết sức quan trọng của Đức Phật đáng được những người có lòng tôn trọng Phật Pháp lưu tâm một cách nghiêm túc. Vì cốt lõi của bài kinh Đức Phật khuyên các đệ tử của ngài nên tránh theo đuổi tài sản vật chất và hãy tìm kiếm sự thừa tự pháp qua việc thực hành Bát Chánh Đạo.
04 Tháng Ba 20209:20 CH(Xem: 765)
Chàng kia nuôi một bầy dê. Đúng theo phương pháp, tay nghề giỏi giang. Nên dê sinh sản từng đàn. Từ ngàn con đến chục ngàn rất mau. Nhưng chàng hà tiện hàng đầu. Không hề dám giết con nào để ăn. Hoặc là đãi khách đến thăm. Dù ai năn nỉ cũng bằng thừa thôi
11 Tháng Hai 20206:36 SA(Xem: 916)
Kinh Thập Thiện là một quyển kinh nhỏ ghi lại buổi thuyết pháp của Phật cho cả cư sĩ lẫn người xuất gia, hoặc cho các loài thủy tộc nhẫn đến bậc A-la-hán và Bồ-tát. Xét hội chúng dự buổi thuyết pháp này, chúng ta nhận định được giá trị quyển kinh thế nào rồi. Pháp Thập thiện là nền tảng đạo đức, cũng là nấc thang đầu
09 Tháng Hai 20204:17 CH(Xem: 839)
Quyển “Kinh Bốn Mươi Hai Chương Giảng Giải” được hình thành qua hai năm ghi chép, phiên tả với lòng chân thành muốn phổ biến những lời Phật dạy. Đầu tiên đây là những buổi học dành cho nội chúng Tu viện Lộc Uyển, sau đó lan dần đến những cư sĩ hữu duyên.