Truyện Thơ Tiền Thân Đức Phật, Phần 3/4 - Buddhist Tales For Young And Old, Part 3/4

15 Tháng Ba 20178:54 CH(Xem: 6893)
Truyện Thơ Tiền Thân Đức Phật, Phần 3/4 - Buddhist Tales For Young And Old, Part 3/4
Buddha_12-23-2016_A(Picture-Hình: Thus Have I Heard)


Truyện Thơ Tiền Thân Đức Phật, Phần 3/4 

Buddhist Tales For Young And Old, Part 3/4

Interpreted by Ven. Kurunegoda Piyatissa. Stories told by Todd Anderson 
Truyện Thơ (phỏng dịch): Tâm Minh Ngô Tằng Giao


____________________


MỤC LỤC

 

57) Khỉ Và Cá Sấu.

 

58) Vua Và Hoàng Hậu (Ch.1: Bồ Tát Tái Sinh)

 

59) Vua Và Hoàng Hậu (Ch.2: Chiếm Quyền & Ch.3: Nhượng Quyền)

 

60) Một Khối Vàng Lớn.

 

61) Hoàng Tử Khỉ.

 

62) Hai Cách Đánh Trống.

 

63) Hai Bà Mẹ.

 

64) Thầy Cúng Đánh Bạc Với Cuộc Đời.

 

65) Tiểu Thư Độc Ác Và Hiền Sĩ Bán Sữa.

 

66) Chồng Quê Vợ Tỉnh.

 

67) Sự Khôn Ngoan Của Hoàng Hậu Từ Tâm.

 

68) Đàn Bà Thông Minh.

 

69) Rắn Vững Ý Chí.

 

70) Hiền Nhân Cuốc Xẻng.

 

71) Chàng Hái Củi Tươi.

 

72) Chúa Voi Đức Hạnh.

 

73) Bốn Sinh Mạng Bám Khúc Cây.

 

74) Nơi Cư Trú Mới Của Thần Cây.

 

75) Cá Tạo Phép Mầu.

 

76) Người Canh Gác Thiền Định.

 

77) Mười Sáu Giấc Mơ (Ch.1: Kinh Hoàng)

 

78) Mười Sáu Giấc Mơ (Ch.2: Bò Gầm Thét Nhưng Không Húc Nhau)

 

79) Mười Sáu Giấc Mơ (Ch.3: Âm Thanh Kinh Sợ & Ch.4: Lời Dạy)

 

80) Ông Keo Tỷ Phú.

 

81) Đứa Con Mồ Côi.

 

INDEX

 

(57) Mr Monkey and Sir Crocodile (Good Manners)

 

(58) King Fruitful and Queen Sivali – Rebirth of the Bodhisatta (Chapter 1.)

 

(59) King Fruitful and Queen Sivali – Ch. 2: Gaining Power – Ch. 3: Giving Up Power

 

(60) A Huge Lump of Gold (Moderation)

 

(61) A Prince of Monkeys (Carefulness)

 

(62) Two Ways of Beating a Drum (Excess)

 

(63) Two Mothers (Renunciation)

 

(64) The Priest Who Gambled With a Life (Misguided Morality)

 

(65) The Wicked Lady and the Buttermilk Wise Man (Seduction)

 

(66) Country Man and City Wife (Adultery)

 

(67) The Wisdom of Queen Tenderhearted (Lust)

 

(68) A Wife and Mother Who Was a Sister First (An Intelligent Woman)

 

(69) The Strong-minded Snake (Determination)

 

(70) The Shovel Wise Man (Renunciation)

 

(71) The Green Wood Gatherer (Laziness)

 

(72) The Elephant King Goodness (Generosity and Ingratitude)

 

(73) Four on a Log (Gratitude)

 

(74) New Homes for the Tree Spirits (Wise Advice)

 

(75) The Fish Who Worked a Miracle (The Power of Truthfulness)

 

(76) The Meditating Security Guard (Fearlessness)

 

(77) 16 DREAMS – The 16 Frightening Dreams (Chapter 1)

 

(78) 16 DREAMS – Roaring Bulls With No Fight (Chapter 2)

 

(79) 16 DREAMS – Ch. 3: The Frightening Sound Of “Munch, Munch, Munch” & Ch. 4: Teaching

 

(80) Illisa the Cheap (Miserliness)

 

(81) A Motherless Son (Betrayal) 

____________________

LỜI NÓI ĐẦU 

TRUYỆN TIỀN THÂN ĐỨC PHẬT được ghi chép trong Kinh Bổn Sanh (Jàtaka). Đây là tập thứ 10 trong Tiểu Bộ Kinh. “Tiền thân” là những đời sống trước, những kiếp quá khứ. Mỗi truyện thường gồm: phần truyện hiện tại, phần truyện quá khứ, phần kết hợp và một bài kệ.

 

Phần “TRUYỆN HIỆN TẠI” kể một câu truyện được xem là đang xảy ra trong thời Đức Phật còn tại thế. Nhân dịp này Đức Phật nhắc lại một câu truyện trong quá khứliên quan.

 

Phần “TRUYỆN QUÁ KHỨ” kể một câu truyện từ thời xa xưa có liên hệ đến những nhân vật trong câu truyện hiện tại. Trong truyện quá khứ luôn luôn có sự hiện diện của một vị Bồ Tát, vị này là tiền thân của Đức Phật.

 

Phong cách đạo đức của các vị Bồ Tát thật toàn hảo từ sự suy tư cho đến lời ăn tiếng nóiviệc làm. Ngài là nhân vật chính cao cả, phi thường với nếp sống chân thiện, hướng thượng. Ngài thường giáo hóa người chung quanh bằng tấm gương đạo đức của chính mình. Ngài có đầy đủ các đức tính như trì giới thanh tịnh, bố thí rộng rãi, Thiền định tinh tấn liên tụchành trì hạnh nhẫn nhục cao độ đến mức xả thân. Các vị Bồ Tát này khi thì làm thú vật, khi thì làm người, đôi khi làm chư thiên, có lúc làm thần cây v.v…

 

Phần “KẾT HỢP” là phần liên kết truyện hiện tại với truyện quá khứ. Chỉ rõ sự liên hệ giữa những nhân vật chính trong hai câu truyện, để rồi “nhận diện tiền thân” tức là nói rõ ra rằng “người này” “sinh vật này” trong truyện quá khứ “là ai” trong truyện hiện tại.

 

Mỗi truyện tiền thân có một bài “KỆ”. Kệ đó thường dựa vào câu truyện để đưa ra lời phê bình.

 

Tập TRUYỆN TIỀN THÂN ĐỨC PHẬT được coi là do các đệ tử của Đức Phật trước tác và mượn tiếng là Phật dạy để phổ biến những lời giáo huấn của Đức Phật. Người ta suy ra rằng các vị này sống trong thời Đức Phật hoặc chỉ sau đó khoảng vài chục năm. Đầu tiên truyện được truyền khẩu, về sau người ta sưu tập lại và ghi chép thành kinh sách.

 

Các truyện tiền thân thật sự là những tài liệugiá trị cả về mặt văn học, sử học, ngôn ngữ học, đạo đức học và giáo dục Phật giáo... Truyện có mục đích tạo niềm tin vào đạo pháp trong mọi tầng lớp xã hội. Truyện mở ra một kỷ nguyên mới trong cung cách truyền bá đạo Phật.

 

Các truyện tiền thân này, nhất là các truyện về súc vật, nhiều khi vượt qua biên giới tôn giáotrở thành cổ tích dân gian, nửa thần thoại, nửa thực tế, không lệ thuộc một tôn giáo nào hay xứ sở nào cả. Đây là gia tài chung của nền văn hóa dân gian. Chính vì vậy mà các truyện tiền thân này rất được phổ biến, không những trong giới Phật tử mà còn lan ra khắp cả mọi địa phương và mọi dân tộc nữa. Truyện tồn tại với giá trị độc đáo trong nền văn chương thánh thiện của thế giới. Mặc dù đã hơn hai ngàn năm trăm năm qua kể từ khi những truyện này được kể, ngày nay truyện vẫn chứa đựng sự hấp dẫn và còn có khả năng lôi cuốn làm say mê tâm hồn các độc giả trẻ em cũng như người lớn.

 

*

 

Các truyện tiền thân Đức Phật đã được nhiều người kể lại, thường là bằng văn xuôi, đôi khi bằng tranh ảnh. Trong cuốn sách này, và có lẽ đây là lần đầu tiên, truyện được kể lại bằng một ngôn ngữ bình dị dưới hình thức thơ, những vần thơ “lục bát” có tính cách thuần túy dân tộc, để người đọc và người nghe dễ hiểu và dễ nhớ.

 

Tác giả khi kể lại truyện tiền thân bằng thơ đã dựa vào tài liệu tiếng Anh tương đối ngắn gọn và đơn giản là: “BUDDHIST TALES FOR YOUNG AND OLD” của Ven. Kurunegoda Piyatissa Maha Thera và Todd Anderson. Tài liệu gồm 2 cuốn với tổng cộng 100 truyện.

 

Phần tranh phụ họa trong cuốn thứ nhất (1995) là do Sally Bienemann, Millie Byrum và Mark Gilson. Phần tranh phụ họa trong cuốn thứ nhì (1996) là do John Patterson. Vì truyện kể nhắm cho các độc giả phương Tây nên các tranh vẽ hầu như thiếu sắc thái Á Đông.

 

Tài liệu trên đây không đề cập tới phần “Truyện Hiện Tại” mà chỉ đơn giản đề cập đến phần “Truyện Quá Khứ” của các truyện tiền thân mà thôi.

 

Cuối sách là phần “Nhận Diện Tiền Thân Đức Phật” giới thiệu cho mọi người được biết người nào, sinh vật nào, thần nào là vị Bồ Tát (tức tiền thân Đức Phật) trong câu truyện quá khứ đã kể ở trên.

 

Tác giả khi kể truyện lại bằng thơ cũng đã tham khảo thêm các truyện về tiền thân Đức Phật của Hòa thượng Thích Minh Châucư sĩ Nguyên Tâm Trần Phương Lan dịch từ nguyên bản tiếng Pali và tiếng Anh, do Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam ấn hành.

 

Bộ “TRUYỆN THƠ TIỀN THÂN ĐỨC PHẬT” của cư sĩ Tâm Minh Ngô Tằng Giao gồm nhiều tập. Tập số 3 này gồm 25 truyện thơ và có nhan đề là:     “KHỈ VÀ CÁ SẤU.”

 

Ước mong rằng người đọc cũng như người nghe truyện sẽ ghi nhớ mãi trong tâm cái nếp sống đạo đức chân chính cùng những lời khuyên dạy quý báu của vị Bồ Tát trong truyện để cùng nhau cố gắng noi theo hầu đạt được cái Chân, Thiện, Mỹ trong cuộc sống hàng ngày.

 

DIỆU PHƯƠNG

Interpreter’s Introduction

The Jataka stories, over millennia, have been seminal to the development of many civilisations, the cultivation of moral conduct and good behaviour, the growth of a rich and varied literature in diverse parts of the world and the inspiration for painting, sculpture and architecture of enduring aesthetic value. The Buddha himself used jataka stories to explain concepts like kamma and rebirth and to emphasise the importance of certain moral values. A Jataka bhanaka (jataka storyteller) is mentioned to have been appointed even as early as the time of the Buddha. Such appointments were common in ancient Sri Lanka and among others, King Llanaga (1st century AD) is recorded in the mahavamsa, to have heard kapi jataka from a bhanaka bhikkhu. It is in continuation of this noble tradition that these stories are now re-told in print to an audience which had been denied access to them by language and other cultural barriers. These stories are ever more relevant in the fragmented societies of today, where especially children, in their most formative years, seek helplessly for guidance in steering their lives to success and fulfilment.

No other civilisation has been as much nourished by this rich source as that in Sri Lanka. Sinhala, the language of the people of Sri Lanka, in which script the teachings of the Buddha were written down for the first time ever, carrier unerring marks of that nourishment. Both the most hallowed literary works as well as the colloquial language of ordinary present day villagers are replete with allusions to the better-known Jataka stories. The latter would frequently refer to “king Vessantara” (who was generous to a fault), ‘king Cetiya” (an inveterate liar), the blind jackal (a most grateful friend) to prince Mahaushadha (of unfathomable wisdom), to a tortoise who readily takes to water or to the  occasion when the sky fell on the hare.

There is hardly any form of Sihala literature which has not been fed by the well springs of jataka stories. Works of poetry beginning from Sasadavata (12th century), Muvadevdavata (12th century), Kausilumina (13th century), Guttila kavyaya and Kavyashekharaya (14th century), Kusa jataka kavyaya and Asadisa da Kava (17th century) embody jataka stories. Poems of other genre are replete with allusions to incidents and personalities drawn from jataka stories.

Among prose works Sulu Kalingu da vata (12 century), Ummagga Jataka (13th century), Bhuridatta Jataka (13th century) and Vessantara Jataka are jataka stories re-told in inimitable fashion. Other works such as Amavatura (12th century), Butsarana (12 century), Pajavalia (13th century), Saddharmaratnavalia (13th century), and Saddharmalankaraya are deeply embellished with material form jataka stories. Until quite recently, the most widely read Sinhala prose work was Pansiya Panas Jataka Pota, number 6 in our list of sources.

Later works of drama such as the Sandakinduru Nadagama, Vessantara Nadagama, Pabavati, Kada Valalu, Kala gola and Pemato jayati soko are based on jataka stories.

Stories similar to jataka stories occur in the Vedas. Some of the Brahmanas and Puranas are simply narrative stories. In many places, the context, the style or the core stories are altered. The same story is often told by different authors in different places, for example, Kausilumina and Kasadavata as poetry and Kabavati as drama are based on Kusajataka.

In Mahayana literature Asvaghos’s Sutralankara, Aryashura’s Jatakamala and Khsemendra’s Avadana Kalpalata are well known as jataka stories.

Indian Sanskrt works such as Katha sarit sagara, Dasa Kuamara carita, Panca tantra and Hitopadesa contain similar stories. These stories contributed to the later incomparable works of Kalidasa and Ashvaghosa.

There are also Mahayana jataka stories such as Vyaghri, Dhammasondaka and Seta Gandha Hasti which do not appear in Pali at all. Some jataka stories can be found in Jain literature, such as the story of Isisinga in Suyakadanga, which is the Nalini Jataka. They are found in even the Mahabharata, for example Rsissringa upakhyana.

Jataka and similar other stories travelled far and wide by word of mouth along caravan routes and contributed to the literature in Persia, China, Arabia (Arabian Nights) Italy (Boccaccio’s tales), Greece (Aesop’s Fables), Britain (Chaucer’s Canterbury Tales) and Japan (Zen stories).

For developing moral conduct and good behaviour, there are few more instructive foundation than jataka stories. All Jataka stories hold out advice on how to correct our ways. They played and continue to play in some societies an enormous role in the cultivation of peace and generosity. When Buddhist monks taught children in viharas, jataka stories took a prominent place in primary education. Young samaneras (novice monks) were required to read and preach effectively. In India these and similar other stories were a principal instrument in the socialisation's of children, discouraging them from selfishness and laying foundations for family had community solidarity. Jataka stories speak eloquently of those human values, which contribute, to harmony, pleasure and progress.

Besides literature, painting, sculpture and architecture in many parts of the world carried the message of jataka stories. King Dutugemunu of Anuradhapura (2nd Century B.C.) had the inside shrine room of the Ruvanveliseya embellished with murals depicting scenes from Jataka stories. This practice is still carried on today in Buddhist viharas in Sri Lanka as well as in Myanmar (Burma), Thailand, Cambodia, Laos, and Viet Nam. Fa Hin, who visited Sri Lanka in the fifth century A.D. recorded that festival times the city of Anuradhapura was festooned with paintings from jataka stories. This practice continues today in major cities in Sri Lanka during Buddhist days of celebration. Jataka stories are well depicted in Amaravati, Nalanda, Ajanta, Ellora, Bharut, Nagarjunikonda, Borobudur and Angkor Vat. The late historian Mackensey in Buddhism in pre- Christian Britain (1928) demonstrated that there were artistic works based on jataka stories in pre-Christian Britain.

At this point I wish to draw the reader’s special attention to three stories in this collection. The first when the Enlightened One had been born as a quail. In the forest where he lived he befriended a monkey and an elephant. They raised a question among themselves: who was the most experienced and most worthy of respect?

After discussion, they came to a conclusion: whoever was the oldest would be the most experienced and the most knowledgeable. Then they had to decide which among them was the eldest and the most respected. Pointing to a very large and well-grown banyan tree the elephant said, “Can you remember that banyan tree in whose shade we used to rest sometimes? I used to scratch my tummy rubbing on it when I was very little.” Then the monkey responded “Oh, I ate its tender leaves while sitting next to it when I was very young.” Finally the quail chirped in, “When I was young, I ate a fruit from an old banyan tree.

Afterwards I left droppings that held a seed that grew into this banyan tree.” They concluded that the oldest of them was the smallest, the quail. So they began to respect each other according to their age — first the quail, second the monkey, and last the elephant.

This story teaches respect for elders. It is an essential part of the Buddhist tradition to respect seniority. Amongst Buddhist monks this is strictly observed and it is an offence to violate this seemingly minor rule. It also points to the need to gain control over conceit, a minor defilement. This very same respect for seniority may have led to the development of historiography.

The second story, that of a half-blind fox teaches the value of being grateful. The half-blind fox was caught by a python in his coils and was fighting for his life. A poor peasant who was collecting wood in the forest helped the fox escape from his predator. After the same poor peasant was the victim of a python. The half-blind fox who heard the screams of the peasant ran in to a village field where a group of men were ploughing field and ran away with their clothing. The villagers chased after the fox, heard the screams of the helpless man and released him from the coils of the python.

The third story relates the fate of two parrots who were carried from their nest in a storm and one dropped in a hermitage and the other in a den of thieves. The one who fell among the hermits learned and eventually practised generosity and became quite gentle. The one who fell among thieves grew up like them —  cruel, rough and wicked. This story teaches the ill of associating with bad people and helps to cultivate the mind in many ways. Generosity, the use of gentle language, the nobility of the ways of wise people, the value of morality and the evils of unwholesome associations are all thrown into high relief. In this any many other respects, jataka stories contributed to happiness and the development of the minds of young ones. The happiness they engendered went well beyond the mundane to reach the supra-mundane. They led mankind to all that is good in this world and to the ultimate happiness taught by the Buddha.

The sources used in this second volume are as follows:

  1. Jataka Pali (Colombo: Buddha Jayanti Tripitaka Series (Publication Board, 1983) - original Pali stanzas.
  2. Jataka Pali (Colombo: Simon Hewavitarane Bequest, 1926) original Pali Jataka stories in Sinhalese characters.
  3. Sinhala Jataka Pot Vahanse (Colombo: Jinalankara Press, 1928 Sinhalese translation of Pali Jataka stories.
  4. Sinhala Jataka Pot Vahanse, (Colombo: RatnakaraBookshop, 1961 - Sinhalese translation of Pali Jataka stories
  5. The Jataka or Stories of the Buddha’s Former Lives, ed. E.B. Cowell (London: Pali Text Society, 1981), 6 vols., index - English translation of Pali Jataka stories.
  6. Pansiyapanas Jataka Pot Vahanse (Bandaragama: H. S. N. Prematilaka, 1987) - Sinhalese summaries of Pali jataka stories

The sequence numbers used for the stories are in the same order as the Jataka Pali and The Jataka or Stories of the Buddha’s Former Lives (numbers 1 and 5 cited above).

The publishers of this and other volumes, The Buddha Educational Foundation of Taiwan, are making an inestimable contribution of Dhamma.

I offer my thanks to the Director of the Board and to all donors as well as to the office staff. They are making an essential contribution that the world badly needs today.

Since its inception The Buddha Educational Foundation has contributed to a marked rise in the reading of the Dhamma. While many kinds of reading material are cheap and widely available, the precious and valuable works on DHAMMA that can instruct the minds of the people are scarce and costly. The Buddha Educational Foundation and its donors have eased the severity of these problems considerably. I wish to thank them all and say, “Much merit to them”. May they all be well and happy and live long. May the merit they acquire through this noble Dhammadana cause them to attain the ultimate happiness of Nibbana!

I would also like to thank John Patterson for his talents, skills and insights to create the marvellous illustrations. I wish him the greatest of success in the future.

I also take this opportunity to appreciate and thank my good-hearted friends (kalyanamitta), Todd Anderson, for his tireless effort and Tanh Van Nguyen and Dr. G. Uswattearatchi. My colleagues Ven. Higgoda Khemananda, Heenbunne Kondanna and Aluthgama Dhammajothi are also especially thanked for their assistance in our work. May they be able to realise the Dhamma and attain Nibbana!

May all beings be well and happy!

Kurunegoda Piyatissa

February 28, 1996

____________________

 

 

From The Storyteller To The Reader

 

When you read or listen to these very old stories, if you wonder how much is really true, the Buddha gave some advice that might help. He said that when you listen to what a monk says you should test the meaning, weigh or consider it, and depend on your own insides to know the truth of it. Then follow and practice what you know to be true.

 

Let us praise

the Exalted, Worthy, Fully Self-Enlightened One and follow the Truth.


____________________

057_A57

(57) Khỉ Và Cá Sấu

 

Ngày xưa ở tại ven sông

Có chàng khỉ sống ung dung một mình

Mạnh sức lực, lớn thân hình

Thêm tài nhảy nhót tài tình kể chi.

Giữa sông có đảo đẹp kia

Bao nhiêu cây cối rậm rì xanh tươi

Trái cây ngon ngọt khắp nơi

Nào hồng, nào chuối chào mời khỉ ta.

Từ bờ tới đảo khá xa

May thay có đá nhô ra giữa dòng

Khỉ ta thấy tiện vô cùng

Từ bờ nhảy tới giữa sông lấy đà

Nhún chân trên đá nhô ra

Nhảy thêm lần nữa là qua đảo rồi.

Sáng qua đảo khỉ dạo chơi

Trái cây ăn uống đã đời tại đây

Lang thang thỏa thích cả ngày

Vầng dương gần lặn mới quay trở về

Cũng như buổi sáng khác chi

Nhảy về trên tảng đá kia giữa dòng.

* Một nơi ở cạnh con sông

Có đôi cá sấu sống trong bụi bờ

Cuộc đời thoải mái nên thơ

Thế rồi vợ sấu bất ngờ mang thai

Kể từ đó thích ăn hoài

Chỉ ưa món lạ khác người chung quanh,

Anh chồng chiều vợ thật tình

Luôn đi kiếm thứ vợ mình thích ăn.

Khỉ thường nhảy nhót nhiều lần

Nhảy qua nhảy lại xa gần đều hay

Và đều thán phục lắm thay,

Vợ chàng cá sấu cũng đầy ngạc nhiên

Một hôm nói với chồng liền:

“Em thèm ăn được trái tim khỉ này.”

Anh chồng chiều vợ lâu nay

Hứa rằng sẽ lấy tim ngay cho nàng.

Anh chồng tính toán kỹ càng

Bơi ra tảng đá, vội vàng leo lên

Nằm che tảng đá phía trên

Nghĩ rằng khỉ sẽ về liền ngang đây

Tất nhiên phải nhảy lưng này

Sấu thời bắt khỉ được ngay dễ dàng.

* Suốt ngày trên đảo lang thang

Chiều về khỉ mới tìm đường qua sông

Nhìn ra tảng đá giữa dòng

Thấy hình như đá bềnh bồng cao thêm

Thật kỳ lạ, khỉ nghi liền!

Khỉ nhìn mực nước ở bên hai bờ

Thấy bình thường! Càng thêm ngờ!

Mắt tinh khỉ nhận thấy ra sấu rồi

Sấu nằm trên đá đó thôi,

Thử xem hư thực khỉ thời la lên:

“Hỡi anh tảng đá bạn hiền

Chắc luôn mạnh giỏi ở trên sông này?”

Hỏi ba lần, lớn tiếng thay

Khỉ bèn hỏi tiếp: “Bạn hay trả lời

Và thường nói chuyện với tôi

Hôm nay sao lại im hơi lạ kỳ?”

Anh chồng cá sấu nghĩ suy:

“Đá này có lẽ mọi khi đáp lời

Bây giờ im lặng lâu rồi

Ta nên lên tiếng khỉ thời khỏi nghi

Nhân cơ hội gạt khỉ kia.”

Sấu bèn đáp lại: “Tôi thì bình yên

Cám ơn bạn khỉ lành hiền

Cần gì cứ nói tôi liền tiếp tay.”

Khỉ ranh mãnh hỏi: “Ơ hay!

Bạn là ai vậy? Nằm đây làm gì?”

Sấu ta không kịp nghĩ suy

Thế là vội vã tức thì xưng tên:

“Ta là cá sấu sông bên.”

Khỉ cười: “Sao bạn nằm trên đá này?”

Sấu la: “Ta đợi bạn đây

Để mà lấy trái tim ngay bây giờ

Khỉ ơi khó thoát tay ta.”

Khôn ngoan khỉ nghĩ: “Quả là nguy tai

Sấu kia nói đúng quá trời

Đường về chỉ có đá nơi giữa dòng

Ta nào vượt được mà mong

Ta nên lừa sấu mới hòng thoát qua.”

Nghĩ xong khỉ lớn tiếng la:

“Sấu ơi! Bạn thắng được ta thật rồi

Ta trao bạn trái tim thôi

Bạn nên há miệng ta thời tặng đây

Khi ta nhảy tới đá này

Trái tim bạn sẽ có ngay đấy mà!”

Sấu nghe vội há miệng ra

Há cho thật lớn, từ xa chờ mồi

Há to nên mắt nhắm thôi

Nào còn trông thấy đất trời gì đâu.

Khỉ co chân phóng thật mau

Nhún mình nhảy tót lên đầu sấu kia

Rồi từ đó nhảy tiếp đi

Qua bờ, qua bến rất chi lẹ làng.

* Sấu ta mở mắt bàng hoàng

Không ngờ khỉ vượt dễ dàng qua sông

Thấy rằng khỉ giỏi vô cùng

Sấu bèn ca ngợi chiến công của người:

“Khỉ ơi! Bạn thật tuyệt vời

Nếu so với bạn tôi thời xấu xa

Giờ đây hổ thẹn quá mà

Chỉ vì chiều vợ hóa ra gian tình.

Bạn thời chính đáng quang minh

Chỉ lo tự cứu thân mình mà thôi

Không hề làm hại tới ai.

Bạn treo gương tốt sáng soi mọi bề!”

Anh chồng cá sấu quay về

Thật thà kể lại vợ nghe ngọn ngành.

Thoạt tiên vợ rất bực mình

Nghĩ chồng chẳng chịu nhiệt tình, thiết tha

Nhưng rồi ngày tháng trôi qua

Đến khi vợ sấu sinh ra con rồi

Nhìn con mẹ thấy vui tươi

Bao nhiêu chuyện cũ tức thời quên luôn.

 

57) Khỉ Và Cá Sấu:

Chú khỉ khôn ngoan là tiền thân Đức Phật.

(57) Mr Monkey and Sir Crocodile (Good Manners)

 

Once upon a time, Mr. Monkey was living by himself near a riverbank. He was very strong, and he was a great jumper.

 

In the middle of the river there was a beautiful island covered with mango, jackfruit and other fruit trees. There happened to be a rock sticking out of the water halfway between the bank and the island. Although it looked impossible, Mr. Monkey was used to jumping from the riverbank to the rock, and from the rock to the island. He would eat fruits all day and then return home by the same route each evening.

 

A high-class couple was living next to the same river – Sir Crocodile and Lady Crocodile. They were expecting their first brood of baby crocks. Because she was pregnant Lady Crocodile sometimes wished for strange things to eat. So she made unusual demands on her faithful husband.

 

Lady Crocodile had been amazed, just like the other animals, by the way Mr. Monkey jumped back and forth to the island. One day she developed a sudden craving to eat the heart of Mr. Monkey! She told Sir Crocodile about her desire. To please her, he promised to get Mr. Monkey’s heart for her in time for dinner.

 

Sir Crocodile went and laid himself down on the rock between the riverbank and the island. He waited for Mr. Monkey to return that evening, planning to catch him.

 

As usual, Mr. Monkey spent the rest of the day on the island. When it was time to return to his home on the riverbank, he noticed that the rock seemed to have grown. It was higher above water than he remembered it. He investigated and saw that the river level was the same as in the morning, yet the rock was definitely higher. Immediately he suspected the cunning Sir Crocodile.

 

To find out for sure, he called out in the direction of the rock, “Hi there, Mr. Rock! How are you?” He yelled this three times. Then he shouted, “You used to answer me when I spoke to you. But today you say nothing. What’s wrong with you, Mr. Rock?”

 

Sir Crocodile thought, “No doubt on other days this rock used to talk to the monkey. I can’t wait any longer for this dumb rock to speak! I will just have to speak for the rock, and trick the monkey.” So he shouted, “I’m fine, Mr. Monkey. What do you want?”

 

Mr. Monkey asked, “Who are you?”

 

Without thinking, the crocodile replied, “I’m Sir Crocodile.”

 

“Why are you lying there?” asked the monkey.

 

Sir Crocodile said, “I’m expecting to take your heart! There’s no escape for you, Mr. Monkey.”

 

The clever monkey thought, “Aha! He’s right – there’s no other way back to the riverbank. So I will have to trick him.”

 

Then he yelled, “Sir Crocodile my friend, it looks like you’ve got me. So I’ll give you my heart. Open your mouth and take it when I come your way.”

 

When Sir Crocodile opened his mouth, he opened it so wide that his eyes were squeezed shut. When Mr. Monkey saw this, he immediately jumped onto the top of Sir Crocodile’s head, and then instantly to the riverbank.

 

When Sir Crocodile realised he’d been outsmarted, he admired Mr.Monkey’s victory. Like a good sport in a contest, he praised the winner. He said, “Mr. Monkey, my intention towards you was unwholesome – I wanted to kill you and take your heart just to please my wife. But you wanted only to save yourself and harm no one. I congratulate you!”

 

Then Sir Crocodile returned to Lady Crocodile. At first she was displeased with him, but when the little ones came they forgot their troubles for a time.

 

The moral is: A good loser is a true gentleman.


058_A58

(58) Vua Và Hoàng Hậu - Chương 1: Bồ Tát Tái Sinh

 

Ngày xưa có một ông vua

Trị vì đất nước êm ru trong ngoài

Vua sinh ra được hai trai

Vua bèn chỉ định một người nối ngôi

Đó là anh lớn mà thôi

Còn phần quân đội em thời lo toan.

Vua già yếu, một thời gian

Lìa trần để lại ngai vàng cho con

Người anh lên nắm quyền luôn

Trở thành vua mới với muôn quyền hành.

Người em giờ lại trở thành

Một người kế vị cho anh sau này.

Anh làm vua được ít ngày

Một quan hầu cận tại đây gian tình

Ghét người em nên tâu trình

Đặt điều vu khống người mình không ưa:

“Em trai định giết hại vua

Âm mưu tranh chức kể như lâu rồi.”

Thoạt tiên vua chẳng tin lời

Tên gian nói mãi vua thời cũng nghi

Thế là đến một ngày kia

Người anh ra lệnh tức thì bắt em

Nhốt vào trong khám tối đen

Tay chân xiềng xích quấn thêm đọa đày.

Người em tù tội buồn thay

Nghĩ rằng: “Mình vốn lâu nay đàng hoàng

Nào đâu giành giật ngai vàng

Nào đâu có ý bạo tàn giết anh

Ta không oán hận anh mình

Chỉ xin sự thật hiển linh lúc này.”

Tập trung ý chí lại ngay

Người em cầu nguyện với đầy thành tâm:

“Nếu ta không phạm lỗi lầm

Lòng này trong sạch sáng ngần trước sau

Xin xiềng xích đứt ra mau

Cửa tù mở rộng ra bầu trời cao!”

Lời cầu linh ứng biết bao

Xiềng rơi! Cửa mở! Ai nào ngờ đâu

Thật là một phép nhiệm mầu

Người em thoát chạy vào sâu rừng già

Tới nơi hẻo lánh thật xa

Nhân dân vùng đó quả là tốt thay

Nhận ra hoàng tử em ngay

Họ thường kính trọng từ ngày xa xưa

Thương yêu, quý mến, thích ưa

Họ bèn tìm cách nhân từ bao che

Giúp chàng trốn tránh kín đi

Khiến vua đâu có dễ chi kiếm tìm.

* Sau khi mọi chuyện tạm yên

Nhân dân cư ngụ trong miền suy tôn

Mời hoàng tử lãnh đạo luôn

Toàn vùng lập một đạo quân kiêu hùng.

Chàng em tự nhủ trong lòng:

“Trước đây ngôi báu ta không hề màng

Anh ta lại cứ nghi oan

Coi ta như địch, phũ phàng biết bao

Giờ ta sẽ tiến quân vào

Trở thành địch thủ. Ai nào hơn ai?”

Chàng mang quân vây vòng ngoài

Gửi thư tuyên chiến so tài tranh đua:

“Một là nhường lại ngôi vua

Hai là chiến đấu ăn thua ngoài thành.”

Thế là tin tức loan nhanh

Bao nhiêu dân chúng rời kinh đô liền

Theo về phía hoàng tử em

Tỏ lòng ủng hộ với niềm yêu thương.

Vua anh quyết giữ ngai vàng

Cho nên chuẩn bị sẵn sàng đấu tranh

Trước khi ra khỏi cổng thành

Tới thăm hoàng hậu tâm tình đôi câu:

“Chiến tranh thắng bại hay đâu

Nào ai biết được mai sau thế nào

Bà đang thai nghén, nguy sao!

Nếu ta tử trận, bà vào rừng đây

Trốn càng xa thời càng hay

Lo con sinh nở sau này bình an.”

Cửa thành mở rộng thênh thang

Hai bên tham chiến tan hoang đôi đường

Chẳng may anh bị tử thương

Thế là tin tức dữ hung loan truyền

Trong cung hoàng hậu nghe tin

Nhớ lời vua dặn, bà bèn trốn ngay

Giả trang hành khất nghèo thay

Áo quần rách rưới, mặt mày lấm lem

Trên đầu một thúng đội lên

Chứa nhiều châu báu nhưng nhìn ai hay

Vì bà phủ lớp gạo này

Gạo dơ bẩn của ăn mày lang thang,

Ai thèm trộm! Ai thèm màng!

Mặt trời chưa tỏ, trăng vàng còn nguyên.

* Rời kinh đô bà đi liền

Không ai nhận biết vợ hiền của vua,

Quen trong cung cấm thời xưa

Bà ra cửa Bắc, ngần ngừ bước chân

Đi đâu? Bối rối vô ngần,

Nhớ ra nơi chốn có lần ghé qua

Đó là thành phố Căm Pa

Bà bèn tìm chỗ ngồi ra lề đường

Hỏi thăm xem khách thập phương

Có ai qua đó xin nương theo liền.

Bấy giờ có một người hiền

Tu hành tinh tấn bao tiền kiếp qua

Khi là thú vật hiền hòa,

Khi là thần thánh thật là quyền năng,

Khi là người thấm đạo vàng

Đường tu tốt đẹp rỡ ràng. Lành thay!

Thời gian nghe kể truyện này

Thời bồ tát đó tới ngày tái sinh

Hiện nằm trong bụng mẹ mình

Là bà hoàng hậu cung đình mất ngôi,

Khi bồ tát sắp ra đời

Khắp nơi rung chuyển, cõi trời xôn xao

Vua trời Đế Thích thuở nào

Nghe tin tới giúp với bao chân tình

Ông bèn hóa phép hiện hình

Thành ra ông lão hiền lành lái xe

Có giường nằm, có mái che

Tới bên hoàng hậu tức thì nói ra:

“Nào ai muốn đi Căm Pa

Ta thời chở giúp nề hà chi đâu.”

Bà hoàng hậu đáp lại mau:

“Cháu xin đi kẻo chờ lâu lắm rồi.”

Ông bèn nói: “Cũng được thôi

Lên xe ta sẽ tức thời chở đi.”

Vì ngày sinh đã gần kề

Cho nên bà mẹ nặng nề tấm thân

Xe cao, leo khó bội phần

Ông già vội nói: “Chớ ngần ngại chi

Cứ giơ chân bước lên đi

Lái xe kinh nghiệm ta thì giúp thêm.”

Tuân lời bà mẹ bước lên

Ông già hóa phép đất liền dâng cao

Bà leo lên dễ dàng sao

Bà bèn tự nhủ: “Ai nào khác đâu

Ông là thần với phép mầu.”

Rồi bà mệt mỏi chìm sâu giấc nồng.

Xe ngừng tại một dòng sông

Bà còn say ngủ ở trong xe hàng,

Ông già đánh thức nhẹ nhàng:

“Dậy đi xuống tắm sông vàng nơi đây

Rồi thay quần áo mới này.”

Ông đưa quần áo đẹp ngay cho bà

Sau khi ăn uống qua loa

Bà nằm thiếp ngủ, giấc hoa tuyệt vời.

Buổi chiều xe tới một nơi

Bà bừng tỉnh dậy thốt lời hỏi thăm,

Đưa bà xuống, ông nói rằng:

“Thành Căm Pa đó con đang mong chờ

Thôi ta đi tiếp bây giờ.”

Nói xong ông phóng khuất mờ chân mây.

Sau khi vào thành phố này

Bà ngồi trong quán tại đây dò chừng.

* Đã từ lâu ở trong vùng

Có nhà hiền triết vô cùng giỏi giang

Thường xuyên giúp đỡ xóm làng

Thầy đang rảo bước trên đường ra sông

Năm trăm đệ tử theo ông

Cùng nhau đi tắm nước trong sông vàng

Đang đi thầy thấy bà hoàng

Ngồi trong một quán bán hàng phía xa

Sắc xinh tươi, nét mặn mà,

Trẻ trong bụng mẹ toát ra phía ngoài

Hào quang mầu nhiệm tuyệt vời

Thầy nhờ cặp mắt tinh đời mới hay

Tự nhiên thương cảm bà ngay

Như thương em ruột tràn đầy tình thân

Thầy bèn dấn bước lại gần

Một mình vào quán hỏi han thân tình:

“Bà từ đâu đến một mình?”

Thấy thầy có vẻ chân thành, hiền lương

Bà bèn thổ lộ can trường

Rằng mình vốn gốc bà hoàng trong cung

Rằng chồng ra trận tử thương,

Rằng bà trốn chạy tìm đường cứu con.”

Thầy hiền triết bèn nói luôn:

“Bà đừng lo nghĩ héo hon thảm sầu

Nhà tôi của cải rất giàu

Giúp bà mọi chuyện trước sau tận tình

Coi như em của gia đình,

Nhìn tôi, lớn tiếng kêu anh đi nào

Và rồi cố khóc nghẹn ngào.”

Bà hoàng làm bộ khóc gào thảm thương.

Vừa khi đệ tử ngoài đường

Bước vào thấy cảnh lạ thường diễn ra

Thầy hiền triết nói: “Đây là

Cô em thất lạc xa nhà đã lâu

Bất ngờ mới gặp lại nhau.”

Thầy sai hầu cận chở mau cô về

Tường trình cho vợ thầy nghe

Nhắn bà săn sóc mọi bề cho yên.

Vợ thầy chào đón cô em

Mời vào tắm rửa cho thêm khoẻ người

Mời lên giường nằm nghỉ ngơi

Chăm lo em gái của nơi nhà chồng.

Khi thầy tắm táp đã xong

Thầy cùng đệ tử ngoài sông về nhà

Giờ ăn tối mời em ra

Cùng nhau tham dự chan hòa tình thân

Mời em ở lại nhà luôn

Coi như đoàn tụ quây quần bên nhau.

Bà hoàng hậu vài ngày sau

Tới kỳ sinh nở con đầu chờ mong

Một trai đẹp đẽ vô song

Rất là xinh xắn, vô cùng tinh anh.

58) Vua Và Hoàng Hậu (Ch.1: Bồ Tát Tái Sinh):

Hoàng tử con của bà hoàng hậu bỏ trốn là tiền thân Đức Phật.

(58) King Fruitful and Queen Sivali – Rebirth of the Bodhisatta (Chapter 1.)

 

Once upon a time in the city of Mathila, there was a king who had two sons. The older one was named Badfruit, and his younger brother was called Poorfruit.

 

While they were still fairly young, the king made his older son the crown prince. He was second in command and next in line to the throne. Prince Poorfruit became commander of the army.

 

Eventually the old king died and Prince Badfruit became the new king. Then his brother became crown prince.

 

Before long, a certain servant took a disliking to Crown Prince Poorfruit. He went to King Badfruit and told a lie – that his brother was planning to kill him. At first the king did not believe him. But after the servant kept repeating the lie, the king became frightened. So he had Prince Poorfruit put in chains and locked up in the palace dungeon.

 

The prince thought, “I am a righteous man was does not deserve these chains. I never wanted to kill my brother. I wasn’t even angry at him. So now I call on the power of Truth. If what I say is true, may these chains fall off and the dungeon doors be opened!” Miraculously the chains broke in pieces, the door opened, and the prince fled to an outlying village. The people there recognised him. Since they respected him `they helped him, and the king was unable to capture him.

 

Even though he lived in hiding, the crown prince became the master of the entire remote region. In time he raised a large army. He thought, “Although I was not an enemy to my brother at first, I must be an enemy to him now.” So he took his army and surrounded the city of Mithila.

 

He sent a message to king Badfruit – “I was not your enemy, but you have made me so. Therefore I have come to wage war against you. I give you a choice – either give me your crown and kingdom, or come out and fight.” Hearing of this, most of the city people went out and joined the prince.

 

King Badfruit decided to wage war. He would do anything to keep his power. Before going out with his army, he went to say goodbye to his number one queen. She was expecting a baby very soon. He said to her “My love, no one knows who will win this war. Therefore, if I die you must protect the child inside you.” Then he bravely went off to war and was quickly killed by the soldiers of his enemy brother.

 

The news of the king’s death spread through the city. The queen disguised herself as a poor dirty homeless person. She put on old rags for clothes and smeared dirt on herself. She put some of the king’s gold and her own most precious jewellery into a basket. She covered these with dirty rice that no one would want to steal. Then she left the city by the northern gate. Since she had always lived inside the city, the queen had no idea where to go from there. She had heard of a city called Campa. She sat down at the side of the road and began asking if anyone was going to Campa.

 

It just so happened that the one who was about to be born was no ordinary baby. This was not his first life or his first birth. Millions of years before, he had been a follower of a long-forgotten teaching “Buddha” – a fully “Enlightened One”. He had wished with all his heart to become a Buddha just like his beloved master.

 

He was reborn in many lives – sometimes as poor animals, sometimes as long-living gods and sometimes as human beings. He always tried to learn from his mistakes and develop the “Ten Perfections”. This was so he could purify his mind and remove the three root causes of unwholesomeness – the poisons of craving, anger and the delusion of a separate self. By using the perfections, he would some day be able to replace the poisons with the three purities – non-attachment, loving-kindness and wisdom.

 

This “Great Being” had been a humble follower of the forgotten Buddha. He goal was to gain the same enlightenment of a Buddha – the experience of complete Truth. So people call him “Bodhisatta”, which mans “Enlightenment Being”. No one really knows about the millions of lives lived by this great hero. But many stories have been told – including this one about a pregnant queen who was about to give birth to him. After many more rebirths, he became the Buddha who is remembered and loved in all the world today.

 

At the time of our story, the Enlightenment Being had already achieved the Ten Perfections. So the glory of his coming birth caused a trembling in all the heaven worlds, including the Heaven of 33 ruled by King Sakka. When he felt the trembling, being a god he knows it was caused by the unborn babe inside the disguised Queen of Mithila. And he knew this must be a being of great merit, so he decided to go and help out.

 

King Sakka made a covered carriage with a bed in it, and appeared at the roadside in front of the pregnant queen. He looked just like an ordinary old man. He called out, “Does anyone need a ride to Campa?” The homeless queen answered, “I wish to go there, kind sir.” “Come with me then,: the old man said.

 

Since the birth was not far off, the pregnant queen was quite large. She said, “I cannot climb up into your carriage. Simply carry my basket and I will walk behind.” The old man, the king of the gods, replied, “Never mind! Never Mind! I am the cleverest driver around. So don’t worry. Just step into my cart!”

 

Lo and behold, as she lifted her foot, King Sakka magically caused the ground under her to rise up! So she easily stepped down into the carriage. Immediately she knew this must be a god, and fell fast asleep.

 

Sakka drove the cart until he came to a river. Then he awakened the lady and said, “Wake up, daughter, and bathe in this river. Dress yourself in this fine clothing I have brought you. Then eat a packet of rice.” She obeyed him, and then lay downs and slept some more.

 

In the evening she awoke and saw tall houses and walls. She asked, “What is this city, father?” He said, “This is Campa.” King Sakka replied, “I took a short cut. Now that we are at the southern gate of the city, you may safely enter in. I must go on to my own far-off village.” So they parted and Sakka disappeared in the distance, returning to his heaven world.

 

The queen entered the city and sat down at an inn. There happened to be a wise man living in Campa. He recited spells and gave advice to help people who were sick or unfortunate. While on his way to bathe in the river with 500 followers, he was the beautiful queen from a distance. The great goodness of the unborn one within gave her a soft warm glow, which only the wise man noticed. At once he felt a kind and gentle liking for her, just as if where were his own youngest sister. So he left his followers outside and went into the inn.

 

He asked her, “Sister, what village are you from?” She replied, “I am the number one queen of King Badfruit of Mithila.”

 

He asked, “Then why did you come here?” “My husband was killed by the army of his brother, Prince Poorfruit,” she said. “I was afraid , so I ran away to protect the unborn one within me.” The wise man asked, “Do you have any relatives in this city?” She said, “No sir.” Then he said, “Dont worry at all. I was born in a rich family and I myself am rich. I will care for you just as I would for my own young sister. Now you must call me brother and grab hold of my feet and cry out.”

 

When she did this, the followers came inside. The wise man explained to them that she was his long lost youngest sister. He told his closest followers to take her to his home in a covered cart. He told them to tell his wife that this was his sister, who was to be cared for.

 

They did exactly as he had said. The wife welcomed her, gave her a hot bath, and made her rest in bed.

 

After bathing in the river the wise man returned home. At dinnertime he asked his sister to join them. After dinner he invited her to stay in his home.

 

In only a few days the queen gave birth to a wonderful little baby boy. She named him fruitful. She told the wise man this was the name of the boy’s grandfather, who had one been King of Mithila.

 


059A_A059B_A59

(59) Vua Và Hoàng Hậu - Chương 2: Chiếm Quyền - Chương 3: Nhượng Quyền

 

Chàng hoàng tử lớn thật nhanh

Thường xuyên bị trẻ chung quanh chê cười

Cho rằng cậu bé kém người

Xa nguồn quý phái, gần nơi bần hàn

Cậu buồn, tìm mẹ hỏi han

Mẹ cho biết cậu là hoàng tử xưa

Cha từng là một vị vua

Mất ngôi, tử trận, vì thua em mình:

“Con dòng quý tộc cung đình.”

Cậu nghe biết vậy quả tình sướng vui.

Đến khi mười sáu tuổi đời

Cậu hoàng tử nhỏ nay thời lớn khôn

Học hành thông thạo các môn

Cả văn lẫn võ cậu luôn có tài

Thành thanh niên trẻ, đẹp trai

Nhưng lòng vẫn mãi u hoài chuyện xưa.

Một ngày nghĩ đến ngôi vua

Chàng bèn nảy ý muốn thu ngôi về

Hỏi thăm mẹ: “Vậy trước kia

Ra đi mẹ có mang gì quý không?”

Mẹ chàng đáp: “Con yên lòng

Mẹ mang theo của báu trong cung vàng

Để con nay sống dễ dàng

Không cần chi phải lo toan kiếm tiền

Con đừng suy tính gì thêm

Ngai vàng lo lấy lại liền là hơn.”

Chàng thưa: “Con rất tạ ơn

Nhưng con chỉ muốn nửa phần đó thôi

Để đi tàu tới một nơi

Bán buôn vàng bạc sinh sôi làm giàu.”

Mẹ ngăn: “Con chớ đi đâu

Biển khơi vùi dập thuyền tàu hiểm nguy

Tiền đây có sẵn thiếu chi.”

Chàng thưa: “Con quyết định đi chuyến này

Nửa phần tài sản còn đây

Mẹ dùng thoải mái như ngày hoàng cung.”

Nói xong chàng chẳng ngập ngừng

Tàu dong buồm lướt ra vùng biển khơi.

* Tại kinh đô chốn xa vời

Vào thời gian đó vua thời ốm đau

Thuốc thang nào giúp gì đâu

Bệnh tình quá nặng, từ lâu liệt giường.

* Trên con tàu vượt đại dương

Ba trăm năm chục người cùng đi buôn

Bảy ngày êm ả cánh buồm

Bỗng đâu bão tố dập dồn nổi lên

Con tầu nghiêng ngả muốn chìm

Mọi người kinh hoảng khóc rên não nề

Khẩn cầu thần thánh cứu nguy

Chỉ riêng hoàng tử gan lì, bình tâm

Không cần nhờ đến thánh thần

Tự tìm cách cứu bản thân của mình,

Nhúng dầu quần áo cho nhanh

Để phòng cái lạnh ở quanh thấm người,

Biển khơi sóng gió nổi trôi

Ăn thêm no bụng sợ rồi thiếu ăn,

Cột buồm leo mãi lên dần

Leo cho đến tận nơi phần đỉnh cao

Nên khi tàu ngập sóng trào

Mọi người đều bị chìm vào dòng sâu

Làm mồi cho cá còn đâu

Quanh tàu mặt biển nhuốm mầu máu tuôn

Chàng còn ôm đỉnh cột buồm

Một mình sống sót, phóng luôn ra ngoài.

* Cùng khi đó tại lâu đài

Nhà vua chắc sắp lìa đời hôm nay.

* Chàng hoàng tử trẻ gặp may

Ra công bơi suốt bảy ngày bảy đêm

Thành tâm tụng niệm liên miên

Mãi thương mẹ góa, không quên đạo vàng.

Thời xưa ngự trị đại dương

Nữ thần biển cả thường thường hiện ra

Để mà cứu giúp người ta

Những người hiếu đễ, thật thà, hiền lương.

Nữ thần thử thách nhiều đường

Thấy chàng quả thật kiên cường đáng khen

Lòng can đảm, chí vững bền

Cố công, gắng sức liên miên không ngừng

Nữ thần khen ngợi vô cùng

Hỏi nay chàng muốn tới vùng nào đây,

Chàng thưa muốn tới được ngay

Chốn kinh đô đó lâu nay nguyện thầm,

Nữ thần quyền phép vô ngần

Đưa chàng đi chẳng khó khăn chút nào

Tới kinh đô, thần bước vào

Một vườn xoài lớn lao xao lá cành

Đặt chàng trên tảng đá xanh

Linh thiêng nổi tiếng kinh thành từ lâu

Mơ màng chàng có hay đâu,

Nữ thần quay lại biển sâu tức thời.

* Nhà vua không có con trai

Chỉ sinh một gái đẹp người, thông minh

Vua hấp hối trong cung đình

Các quan chầu chực ở quanh bên giường

Chờ xin ý kiến quân vương

Chọn ai để nối ngai vàng mai sau

Nhà vua trăn trối lại mau

Vài điều cần thiết hàng đầu ưu tiên

Làm tiêu chuẩn chọn vua hiền

Triều đình ghi nhớ, đâu quên được lời.

Sau khi vua đã qua đời

Các quan cố gắng tìm người lên thay

Nhưng nào dễ kiếm ra ngay

Điều vua đòi hỏi gắt gay vô cùng:

“Một là công chúa mến thương,

Hai là nhận biết đầu giường của vua,

Ba là tài nghệ có thừa

Giương ra nổi cánh cung xưa nặng nề,

Bốn là thông thái mọi bề

Kiếm ra mười sáu nơi kia chôn vàng

Cùng châu báu trong kho tàng.”

Các quan lúng túng, hoang mang tìm hoài

Nhưng mà không tuyển được ai

Phải nhờ tu sĩ đại tài hoàng cung

Xin ngài cố vấn mọi đường

Tìm người thay thế ngôi vương trị vì.

Trầm ngâm tu sĩ nghĩ suy

Và rồi đề nghị lấy xe vua dùng

Buộc vào bốn ngựa oai hùng

Ngựa này tự chạy khắp vùng chung quanh

Ngựa thường ngừng chốn hiển linh

Có người tài đức, trở thành quốc vương

Không cần ai phải cầm cương

Để xe tự chạy về phương nhiệm mầu.

Ngài làm phép, ngài nguyện cầu

Rồi xe chuyển bánh chạy mau ra ngoài.

* Rời kinh đô xe chạy hoài

Tới bên tảng đá vườn xoài xe ngưng

Quan quân theo gót vui mừng

Nghĩ người trên tảng đá thần là vua.

Chàng hoàng tử ngủ say sưa

Nào đâu hay biết chuyện vừa xảy ra.

Ngài tu sĩ của hoàng gia

Muốn tìm cách thử để mà rõ thêm

Lệnh cho chiêng trống vang rền

Nhưng người nằm ngủ vẫn yên giấc nồng

Không động tâm, chẳng núng lòng

Ngài tu sĩ tới xem trong chân người

Gót chân dấu ấn tuyệt vời

Khiến ngài vội vã thốt lời mừng vui:

“Người này xứng đáng nối ngôi

Nào ai trên khắp cõi đời sánh ngang.”

Ngài bèn đánh thức ông hoàng

Thỉnh ông về ngự ngai vàng. Lành thay!

Ông hoàng tử bèn hỏi ngay

Biết vua ở tại chốn đây qua đời

Không con trai để nối ngôi

Chỉ còn con gái một người mà thôi

Ông hoàng vui vẻ nhận lời

Quan quân vội rước về nơi kinh thành.

Trước khi lên nắm quyền hành

Chàng hay biết được ngọn ngành chuyện xưa

Bao điều kiện để làm vua

Bao điều vua trước đòi đưa thử tài

Chàng lần lượt vượt qua thôi

Thành công xong mới lên ngôi trị vì.

Thoạt tiên là đón mẹ về,

Trả ơn hiền triết trước kia giúp mình

Khi chàng là trẻ sơ sinh

Cưu mang mẹ ở gia đình ông ta,

Kho tàng kiếm được vừa qua

Chàng đem bố thí hết ra cho người

Những người nghèo khó khắp nơi

Khiến cho dân chúng vui tươi ăn mừng

Gần xa lễ lạc tưng bừng

Hân hoan chào đón tân vương của mình

Nhân từ, tài giỏi, tinh anh

Khắp trên đất nước thanh bình hoan ca.

* Một thời gian ngắn trôi qua

Năm nay vườn của hoàng gia được mùa

Ông làm vườn bèn dâng vua

Trái cây ngon ngọt ông vừa hái xong,

Vua ăn, khoan khoái cõi lòng

Muốn đi thăm viếng cây trong vườn này,

Tới vườn vua chợt thấy ngay

Hai cây xoài lớn tại đây ngược đời

Tuy đều cành lá tuyệt vời

Một không có trái ở nơi trên cành

Một thời trái chín treo quanh

Vua ăn vào thấy quả tình thơm ngon

Quan quân sau đó ăn luôn,

Đến khi vua dạo khắp vườn trở lui

Nhìn cây này thấy hỡi ôi

Giờ trông dáng dấp tả tơi buồn tình

Trái ngon, cành đẹp, lá xinh

Người ta đua hái cây thành xác xơ

Tả tơi, tan nát, chỏng chơ.

Cây kia không trái vẫn như lúc đầu

Lá xanh phô sắc khoe mầu

Vua nhìn lòng chợt buồn rầu nghĩ suy:

“Ngai vàng ta có khác gì

Giống cây có trái giữ chi được bền

Bạc vàng, châu báu, uy quyền

Càng nhiều càng sợ mất liền, than ôi!

Sống đời nàothảnh thơi

Hoang mang trí óc, rối bời tâm can

Ta nên từ giã ngai vàng

Theo gương ẩn sĩ rừng hoang tu hành.”

Sau khi trở lại kinh thành

Vua trao quyền lại triều đình ngay thôi

Lên lầu cao của lâu đài

Sống đời ẩn dật của người đi tu,

Sau chừng bốn tháng ẩn cư

Nhà vua dứt khoát giã từ hoàng cung

Cạo râu, xuống tóc, vào rừng

Ẩn tu trong núi chập chùng xa xăm

Triều đình tìm cách cản ngăn

Nhưng đều vô vọng, khuyên can ích gì.

Kể từ ngày đó trở đi

Bước chân vương giả không hề trở lui.

 

59) Vua Và Hoàng Hậu (Ch.2: Chiếm Quyền & Ch.3: Nhượng Quyền):

Hoàng tử con của bà hoàng hậu bỏ trốn là tiền thân Đức Phật.

 

(59) King Fruitful and Queen Sivali – Ch. 2: Gaining Power – Ch. 3: Giving Up Power

 

(59a) King Fruitful and Queen Sivali – Gaining Power (Chapter 2.)

 

The baby grew into a little boy. His friends took to making fun of him for not being of high-class birth like they were. So he went and asked his mother who his father was. She told him to pay no attention to what the other children said. She told him his father was the dead King Badfruit of Mithila, and how his brother, Prince Poorfruit, had stolen the throne. After that, it didn’t bother him when the others called him “son of a widow.”

Before he was 16, the bright young Fruitful learned all there was to know about religion, literature and the skills of a warrior. He grew into a very handsome young man.

 

He decided it was time to regain his rightful crown, which had been stolen by his uncle. So he went and asked his mother, “Do you have any of the wealth that belonged to my father?” She said, “Of course! I did not escape empty-handed. Thinking of you, I brought pearls, jewels and diamonds. So there is n need for you to work for pay. Go directly and take back your kingdom.”

 

But he said, “No mother, I will take only half. I will sail to Burma, the land of gold, and make my fortune there.” His mother said, ‘No my son, it is too dangerous to sail abroad. There is plenty of fortune here!” He said, “I must leave half with you, my mother, so you can live in comfort as a queen should.” So saying, he departed by ship for Burma.

 

On the same day that Prince Fruitful set sail, his Uncle King Poorfruit became very ill. He was so sick that he could no longer leave his bed.

 

Meanwhile, on the ship bound for Burma there were some 350 people. It sailed for seven days. Then there was a violent storm that damaged and weakened the ship. All except the prince cried out in fear and prayed for help to their various gods. But the Bodhisatta did not cry out in fear; the Enlightenment Being did not pray to any god for help. Instead he helped himself.

 

He filled his belly with concentrated butter mixed with sugar, since he didn’t know how long it would be before his next meal. He soaked his clothes in oil to protect himself from the cold ocean water and help him stay afloat. Then when the ship began to sink, he went and held on to the mast, for it was the tallest part of the ship. As the deck sank underwater, he pulled himself up the mast.

 

Meanwhile his trembling praying shipmates were sucked underwater and gobbled up by hungry fish and huge turtles. Soon the water all around turned red from blood.

 

As the ship sank, Prince Fruitful reached the top of the mast. To avoid being devoured in the sea of blood, he jumped mightily from the tip of the mast – in the direction of the kingdom of Mithila. And a t the same time as he saved himself from the snapping jaws of the fish and turtles, King Poorfruit died in his bed.

 

After his mighty leap from the top of the mast, the prince fell into the emerald-coloured sea. He body shined like gold as he swam for seven days and seven nights. Then he saw it was the fasting day of the full moon. So he purified his mouth by washing it out with salt water and observed the “Eight Training Steps”.

 

Once upon a time in the very distant past, the gods of the four directions had appointed a goddess to be the protector of the oceans. They had told her that her duty was to protect especially all those who honour and respect their moths and other elders. All such, who did not deserve to fall into the sea, were to be protected by her.

 

It just so happened that Prince Fruitful was one who deserved the protection of the ocean goddess. But for the seven days and seven nights that he had been swimming through the sea, the goddess had not been paying attention and doing her duty! She had been too busy enjoying heavenly pleasures to remember to keep watch on the oceans.

 

Finally she remembered her duty and looked over the oceans. Then she was the golden prince struggling in the emerald sea after seven days and seven nights of swimming. She thought, “If I let this Prince Fruitful die in the ocean, I will no longer be welcome in the company of the gods. For truly, he is the Enlightenment Being!”

 

So she took on a form of splendour and beauty, and floated in the air near him. Wishing to learn Truth from him, she asked, “Without seeing the shore of the ocean, why are you trying to reach the ocean’s end?”

 

Hearing those words the prince thought, “For the seven days I’ve been swimming, I have met no one who can this be?” When he saw the goddess above him he said, “Oh lovely goddess, I know that effort is the way of the world. So as long as I am in this world, I will try and try, even in mid-ocean with no shore to be seen.”

 

Wishing to learn more from him, she tested him by saying, “This vast ocean stretches much farther than you can see, without reaching a shore. Your effort is useless – for here you must die!”

 

The prince replied “Dear goddess, how can effort be useless? For he who never gives up trying cannot be blamed, either by his relatives here below or by the gods above. So he has no regrets. No matter how impossible it seems, if he stops trying he causes his own downfall!’

 

Pleased with his answers, the protecting goddess tested him one last time. She asked, “Why do you continue, when there really is no reward to be gained except pain and death?”

 

He answered her again, like a teacher to a pupil, “It is the way of the world that people make plans and try to reach their goals. The plans ma succeed for fail – only time will tell – but the value is in the effort itself in the present moment.

 

“And besides, oh goddess, can’t you see that my actions have already brought results? My shipmates only prayed and they are dead! But I have been swimming for seven days and seven nights – and low and behold

 

here you are, floating above me! So I will swim with all my might, even across the whole ocean, to reach the shore. While I have an ounce of strength I’ll try and try again.”

 

Completely satisfied, the ocean goddess who protects the good said, “You who bravely fight the mighty ocean against hopeless odds, you who refuse to run from the task before you,` go wherever your heart desires! For you have my protection and no one can stop you. Just tell me where I may carry you to.”

 

The prince told her he wished to go to Mithila. The goddess gently lifted him like a bouquet of flowers and laid him on her chest, Like a loving mother with a newborn babe. Then she flew through the air, while the Enlightenment Being slept, cradled against her heavenly body.

 

Arriving at Mithila, she laid him on a sacred stone in a garden of mangoes, and told the garden goddesses to watch over him. Then the protector goddess of the oceans returned to her heaven world home.

 

The dead King Poorfruit had left behind only a daughter, no sons. She was well educated and wise, and her name was Princess Sivali.

 

When the king was dying, the ministers asked him, “Who will be the next king?” King Poorfruit said, “Whoever can satisfy my daughter Sivali; whoever recognises the head of the royal square bed; whoever can string the bow that only a thousand men can string; or whoever can find the 16 hidden treasures.”

 

After the funeral of the king, the ministers began searching for a new king. First they looked for one who could satisfy the princess. They called for the General of the Army.

 

Princess Sivali wished to test him, so Mithila could be ruled by a strong leader. She told him to come to her. Immediately he ran up the royal staircase. She said, “To prove your strength, run back and forth in the palace.” Thinking only of pleasing her, the general ran back and forth until she motioned for him to stop. Then she said, “Now jump up and down.” Again the general did as he was told without thinking. Finally the princess told him, “Come here and massage my feet.” He sat in front of her and began rubbing her feet.

 

Suddenly she put her foot against his chest and kicked him down the royal staircase. She turned to her ladies in waiting and said, “This fool has no common sense. He thinks the only strength is in running around and jumping up and down and following orders without thinking. He has no strength of character. He lacks the will power needed to rule a kingdom. So throw him out of here at once!”

 

Later the general was asked about his meeting with Princess Sivali. He said, “I don’t want to talk about it. She is not human!”

 

The same thing happened with the treasurer, the cashier, the keeper of the royal seal and the royal swordsman. The princess found them all to be unworthy fools.

 

So the ministers decided to give up on the princess and find someone who could string the bow that only a thousand men can string. But again they could find no one. Similarly, they could find no one who knew the head of the royal square bed, or who could find the 16 treasures.

 

The ministers became more and more worried that they could not find a suitable king. So they consulted the royal family priest. He said to them, “Calm down, my friends. We will send out the royal festival carriage. The one it stops for will be able to rule over all India.”

 

So they decorated the carriage and yoked the four most beautiful royal horses to it. The high priest sprinkled the carriage with holy water from a sacred golden pitcher. He proclaimed, “Now go forth, riderless carriage, and find the worthy one with enough merit to rule the kingdom.”

 

The horses pulled the carriage around the palace and then down the main avenue of Mithila. They were followed by the four armies – the elephants, chariots, cavalry and foot soldiers.

 

The most powerful politicians of the city expected the procession to stop in front of their houses. But instead it left the city by the eastern gate and went straight to the mango garden. Then it stopped in front of the sacred stone where Prince Fruitful was sleeping.

 

The chief priest said, “Let us test this sleeping man to see if he is worthy to be king. If he is the one, he will not be frightened by the noise of the drums and instruments of all four armies.” So they made a great clanging noise, but the prince just turned over on his other side, remaining asleep. Then they made the noise again, even louder. Again the prince simply rolled over from side to side.

 

The head priest examined the soles of the feet of the sleeping one. He said, “This man can rule not only Mithila, but the whole world in all four directions.” So he awakened the prince and said, “My lord, arise, we beg you to be our king.”

 

Prince Fruitful replied, “What happened to your king?” “He died,” said the priest. “Did he have any children?” asked the prince. “Only a daughter, Princess Sivali,” answered the priest. Then Prince Fruitful agreed to be the new king.

 

The chief priest spread jewels on the sacred stone. After bathing, the prince sat among the jewels. He was sprinkled with perfumed water from the gold anointing bowl. Then he was crowned King Fruitful. The new king rode in the royal chariot, followed by a magnificent procession, back to the city of Mithila and the palace.

 

Princess Sivali still wished to test the king. So she sent a man to tell him she wished him to come at once. But King Fruitful ignored him, simply continuing to inspect the palace with its furnishings and works of art.

 

The messenger told this to the princess and she sent him back two more times with the same results. He reported back to her, “This is a man who knows his own mind, not easily swayed. He paid as little attention to your words as we pay to the grass when we step on it!”

 

Soon the king arrived at the throne room, where the princess was waiting. He walked steadily up the royal staircase – not hurrying, not slowing down, but dignified like a strong young lion. The princess was so impressed by his attitude that she went to him, respectfully gave him her hand, and led him to the throne. He gracefully sat on the throne.

 

Then he asked the royal ministers, “Did the previous king leave behind any advice for testing the next king?” “Yes lord,” they said, “Whoever can satisfy my daughter Sivali.” The king responded, “You have seen the princess give me her hand. Was there another test?”

 

They said, “Whoever recognises the head of the royal square bed.” The king took a golden hairpin from his head and gave it to Princess Sivali, saying, “Put this away for me.” Without thinking, she put it on the head of the bed. As if he had not heard it the first time, King Fruitful asked the ministers to repeat the question. When they did, he pointed to the golden hairpin.

 

“Was there another test?” asked the king. “Yes lord,” replied the ministers, “Whoever can string the bow that only a thousand men can string.” When they brought the bow, the king strung it without even rising from the throne. He did it as easily as a woman bends the rod that untangles cotton for spinning.

 

“Are there any more tests?” the king asked. The ministers said, “Whoever can find the 16 hidden treasures.” These are the last tests.”

 

“What is the first on the list?” he asked. They said, “The first is the treasure of the rising sun.” King Fruitful realised that there must be some trick to finding each treasure. He knew that a Silent Buddha is often compared to the glory of the sun. So he asked, “Where did the king go to meet and feed Silent Buddhas?” When they showed him the place, he had them dig up the first treasure.

 

The second was the treasure of the setting sun. King Fruitful realised this must be where the old king had said good-bye to Silent Buddhas. In the same manner he found all the hidden treasures.

 

The people were happy that he had passed all the tests. As his first official act, he had houses of charity built in the center of the city and at each of the four gates. He donated the entire 16 treasures to be given to the poor and needy.

 

Then he sent for his mother, queen of the dead King Badfruit, and also for the kind wise man of Campa. He gave them both the honour they deserved.

 

All the people of the kingdom came to Mithila to celebrate the restoration of the royal line. They decorated the city with fragrant flower garlands and incense. They provided cushioned seats for visitors. There were fruits, sweets, drinks and cooked foods everywhere. The ministers and the wealthy brought musicians and dancing girls to entertain the king. There were beautiful poems recited by wise men, and blessings chanted by holy men.

 

The Enlightenment Being, King Fruitful, sat on the throne under the royal white umbrella. In the midst of the great celebration he seemed as majestic as the heavenly god, King Sakka. He remembered his great effort struggling in the ocean against all odds, when even the ocean goddess had abandoned him. Only because of that almost hopeless effort, he himself was now as magnificent as a god. This filled him with such joy that he spoke this rhyme -

 

“Things happen unexpectedly, and prayers may not come true: But effort brings results that neither thoughts nor prayers can do.”

 

After the wonderful celebration, King Fruitful ruled in Mithila with perfect righteousness. And he humbly gave honour and almsfood to Silent Buddhas – enlightened ones living in a time when their teachings could not be understood.

 

In the fullness of time Queen Sivali gave birth to a son. Because the wise men of the court saw signs of a long and glorious life ahead of him, he was named Prince Longlife. When he grew up, the king made him second in command.

 

 

(59b) King Fruitful and Queen Sivali – Giving Up Power (Chapter 3.)

 

This story happened very long ago, at a time when people lived much longer lives, even 10,000 years! After King Fruitful had ruled for about 7,000 years, it just so happened that the royal gardener brought him an especially wonderful collection of fruits and flowers. He liked them so much that he wanted to see the garden. So the gardener arranged and decorated the garden, and invited him to visit.

The king set out on a royal elephant, followed by the entire court and many of the ordinary people of Mithila. When he entered through the garden gate he saw two beautiful mango trees. One was full of perfectly ripe mangoes, while the other was completely without fruit. He took one of the fruits and enjoyed its delicious sweet taste. He decided to eat more of them on his return trip.

 

When the people saw that the king had eaten the first fruit, they knew it was all right for them to eat. In no time at all the mangoes had been eaten. When the fruits were gone, some even broke the twigs and stripped the leaves looking for more.

 

When King Fruitful returned he saw that the tree was stripped bare and nearly destroyed. At the same time the fruitless tree remained as beautiful as before, its bright green leaves shining in the sunlight.

 

The king asked his ministers, “What has happened here?” They explained, “Since your majesty ate the first fruit, the people felt free to devour the rest. Searching for more fruits they even destroyed the leaves and twigs. The fruitless tree was spared and remains beautiful, since it has no fruit.”

 

This saddened the king. He thought, “This fruitful tree was destroyed, but the fruitless one was spared. My kingship is like the fruitful tree – the more the power and possessions, the greater the fear of losing them. The holy life of a simple monk is like the fruitless tree – giving up power and possessions leads to freedom from fear.”

 

So the Great Being decided to give up his wealth and power, to leave the glory of kingship behind, to abandon the constant task of protecting his position. Instead he decided to put all his effort into living the pure life of a simple monk. Only then could he discover lasting deep happiness, which would spread to others as well.

 

He returned to the city. Standing next to the palace gate, he called for the commander of the army. He said, “From now on, no one is to see my face except a servant bringing food and a servant bringing water and toothbrush. You and the ministers will rule according to the old law. I will live as a simple monk on the top floor of the palace.”

 

After he had lived for a while in this way, the people began to wonder about the change in him. One day a crowd gathered in the palace courtyard. They said, “Our king is not as he was before. He no longer wants to see dancing or listen to singing or watch bull fights and elephant fights or go to his pleasure garden and see the swans on the ponds. Why does he not speak to us?” They asked the servants who brought the king his food and water, “Does he tell you anything?”

 

They said, “He is trying to keep his mind from thinking about desirable things, so it will be peaceful and wholesome like the minds of his old friends, the Silent Buddhas. He is trying to develop the purity of the ones who own nothing but good qualities. Once we even heard him say out loud, “I can think only of the Silent Buddhas, free from chasing ordinary pleasures. Their freedom makes them truly happy – who will take me to where they live?”

 

King Fruitful had been living on the top floor of the palace trying to be a simple monk for only about four months. At that point he realised there were too many distractions in the beautiful kingdom of Mithila. He saw them as only an outer show keeping him from finding inner peace and Truth. So he decided, once and for all, to give up everything and become a forest monk and go live in the Himalaya Mountains.

 

He had the yellow robes and begging bowl of a monk brought to him. He ordered the royal barber to shave his head and beard. Then early the next morning, he began walking down the royal staircase.

 

Meanwhile Queen Sivali had heard about his plans. She gathered together the 700 most beautiful queens of the royal harem and took them up the staircase. They passed King Fruitful coming down, but didn’t recognise him dressed as a monk. When they got to the top floor, Queen Sivali found it empty, with only the king’s shaven hair and beard still there. Instantly she realised the unknown monk must be her husband.

 

All 701 queens ran down the stairs to the palace courtyard. There they followed the king-turned-monk. As Queen Sivali had instructed them, they all let down their hair and tried to entice the king to stay. They cried and cried, pleading with him, “Why are you doing this?” Then all the people of the city became very upset and began following him. They were weeping as they cried out, “We have heard that our king has become a simple monk. How can we ever find such a good and fair ruler again?”

 

The 700 harem queens, wearing all their lovely veils and rich jewellery, crying and begging, did not change the mind of the Enlightenment Being. For he had made his decision and was determined to stick to it. He had given up the gold anointing bowl of state, which had passed the power of the royal family to him. Instead he now carried only the plain clay-begging bowl of a humble monk, a seeker of Truth.

 

Finally Queen Sivali stopped crying. She saw that the beautiful queens from the harem had not stopped her husband. So she went to the commander of the army. She told him to set a fire among the slum houses and abandoned buildings that were in the king’s path. She told him to set fires of brush and wet leaves in different areas of the city, to make a lot of smoke.

 

When this was done she fell to the ground at the king’s feet and cried, “All Mithila is burning, my lord! The beautiful buildings with their valuable art works, precious metals and jewels, and treasures are all being destroyed. Return, oh king, and save your riches before it is too late.”

 

But the Enlightenment Being replied, “All these things belong to others. I own nothing. So I’m not afraid of losing anything. And losing things can’t make me sad. My mind is at peace.”

 

Then he left the city through the northern gate, still followed by all 701 queens. According to Queen Sivali’s instructions, they showed him villages being robbed and destroyed. There were armed men attacking, while others seemed wounded and dead. But what looked like blood was really just red dye, and the dead were only pretending. The king knew it was a trick, since there were no actual robbers and plunderers in the kingdom in the first place.

 

After walking still farther, the king stopped and asked his ministers, “Whose kingdom is this?” “Yours, oh lord,” they said. “Then punish any who cross this line,” he ordered, as he drew a line across the road. No one, including Queen Sivali, dared to cross the line. But when she saw the king continuing on down the road, with his back to her, she was grief-stricken. Beating her breast she fell across the line. Once the line was crossed, the whole crowd lost its fear and followed her.

 

Queen Sivali kept the army with her as the entire crowd kept following King Fruitful. He continued for many miles, heading for the Himalayas in the north.

 

Meanwhile, there was a very advanced monk named Narada, who lived in a golden cave in the Himalayas. He was a very wise man. By great mental effort he had gained supernatural powers that only the highest holy men are said to have. After meditating in a wonderful trance for a full week he suddenly shouted, “What happiness! Oh what happiness!”

 

Then, using his special powers, he looked out over all India to see if there was anyone who was sincerely seeking that same happiness, free of all the distractions of the world. He saw only King Fruitful, the Bodhisatta who would some day become the Buddha. He saw that he had given up all his earthly power. And yet he was still blocked, still hindered by the obstacle of the crowd following him from his previous worldly life. In order to help and encourage him, he magically flew through the air and floated in front of the king.

 

He asked King Fruitful, “Oh monk, why is this crowd with all its noise following you?” The king replied, “I have given up the power of kingship and left the world for good. This is why my former subjects follow me, even though I leave them happily.”

 

The holy monk said, “Don’t be too confident, oh monk. You haven’t succeeded in leaving the world quite yet. For there are still obstacles inside of you. These are the ‘Five Hindrances’ – the desire for ordinary pleasures of sight, sound and so forth; the desire to harm others; laziness; nervous worrying; and unreasonable doubts. Therefore, practice the Perfections, be patient, and don’t think either too much or too little of yourself.”

 

He finished by saying, “I give you my blessing – may goodness, knowledge and Truth protect you on your way.” Then he disappeared and reappeared back in his golden cave.

 

Due to this wise advice, King Fruitful became even less concerned with the crowd outside, realising that the greatest obstacles, or hindrances, are the ones inside.

 

Meanwhile Queen Sivali fell at his feet once again. She pleaded, “Oh king, hear the wails of your subjects. Before leaving them for good, comfort them by crowning your son to rule in your place.”

 

He replied, “I have already left my subjects, friends, relatives and my country behind. Have no fear, the nobles of Mithila have trained Prince Longlife well, and they will protect and support you both.”

 

She continued, “Oh king, by becoming a monk you are leaving me without a husband. What a shame! What am I to do?”

 

He said, “Only be careful to teach the prince no unwholesome thoughts, words or deeds. Otherwise you would bring painful results to yourself.”

 

As the sun set, the queen made camp while the king went into the forest to sleep at the foot of a tree. The next day she continued to follow him, bringing the army with her. They approached a small city.

 

It just so happened that a man in the city had bought a fine piece of meat from a butcher. After cooking it he placed it on a table to cool, when a stray dog grabbed it and ran off. The man followed the dog as far as the southern gate of the city. There he gave up because he was too tired to continue.

 

The escaping dog crossed the path of King Fruitful and Queen Sivali. Frightened by them, he dropped the meat on the road. The king saw that it was a good piece of meat and that the real owner was unknown. So he cleaned the meat, put it in his begging bowl, and ate it.

 

Queen Sivali, who was used to eating the delicacies of the palace, was disgusted. She said to him, “Even at the point of death a high class person would not eat the leavings of a dog! Eating such disgusting food shows you are completely unworthy!” But he replied, “It is your own vanity that keeps you from seeing the value of this meat. If rightfully obtained, all food is pure and wholesome!”

 

As they continued to approach the city, King Fruitful thought, “Queen Sivali keeps following me. This is a bad thing for a monk. People say, ‘He has given up his kingdom, but he can’t get rid of his wife!’ I must find a way to teach her she must go.”

 

Just then they came upon some playing children. Among them was a girl with one bracelet on one wrist and two on the other. Thinking she was a wise child, the king asked her, “My child, why does your one arm make noise with every movement, while the other does not?”

 

The little girl replied, “Oh monk, it’s because on one arm there are two bracelets, while on the other there is only one. Where there are two, it’s the second that clangs against the first and makes noise. The arm with only one bracelet remains silent. So if you would be happy, you must learn to be contented when alone.”

 

The Bodhisatta said to the queen, “Do you hear the wisdom of this child? As a monk I would be ashamed to let you stay with me in front of her. So you go your way and I’ll go mine. We are husband and wife no more – good-bye!”

 

The queen agreed and they took separate paths. But she became grief-stricken again and returned to follow the king. They entered the city together, so he could collect alms food.

 

They came to the house of an arrow maker. They watched him wet the red-hot arrow, and straighten it while sighting down the shaft with only one eye open. The king asked him, “Friend, to make the arrow perfectly straight, why do you view it with one eye open and the other shut?”

 

The arrow maker answered, “With both eyes open, the wide view of the second eye is distracting. Only by concentrating my view in one eye can I truly see the straightness of the arrow. So if you would be happy, you must learn to be contented when alone.”

 

The king collected alms food and then they left the city. He said to the queen, “Did you hear the same wisdom again from that craftsman? As a monk I would be ashamed to let you stay with me in front of him. So you go your way and I’ll go mine. We are husband and wife no more – good-bye!” But still she followed him.

 

Then the Great Being cut a stalk of tall grass. He said to Queen Sivali, “Just as the two pieces of this stalk of grass cannot be joined again, so I will not join you again in the marriage bed! We two can never be joined together again. Like a full stalk of uncut grass, live on alone, my ex-wife Sivali.”

 

On hearing this the queen went crazy with shock and grief. She beat herself with both hands until she fell to the ground – completely unconscious. Realising this, the Bodhisatta quickly left the roadway. He erased his footsteps and disappeared into the jungle.

 

First he had given up the power and wealth of a king. Now he had given up the power and desire of a husband. At last he was free to follow the path of a Truth-seeking wandering monk. He made his way to the Himalayas and in only one week he was able to develop special mental powers. Never again did he return to the ordinary world.

 

Meanwhile the royal ministers, who had been following at a distance, reached the fainted queen. They sprinkled water on her and revived her. She asked, “Where is my husband the king?” They said, “We don’t know. Don’t you know?” In a panic she ordered, “Search for him!” They looked and looked, but of course he was gone.

 

When Queen Sivali recovered from her fear and grief, she realised she felt no anger, jealousy or vengeance towards the monk Fruitful. Instead she admired him more than at any time since the day they met, when she gave him her hand and led him to the throne.

 

She had monuments erected to honour the courageous King Fruitful on four sites: where he had spoken with the floating holy man Narada, where he had eaten the good meat left by the dog, where he had questioned the little girl, and also the arrow maker.

 

Beside the two mango trees in the royal garden, she had Prince Longlife crowned as the new king. Together with the army and crowds of followers, they returned to the city of Mithila.

 

In spite of herself, Queen Sivali had learned something by following, and finally losing, her husband King Fruitful. She too had tasted freedom!

 

The wise lady gave up her royal duties. She retired to meditate in the garden by the mango trees. With great effort, she gained a high mental state leading to rebirth in a heaven world.

 

The moral is: It’s easier to gain power than to give it up.


060_A60

(60) Một Khối Vàng Lớn

 

Ngày xưa ở một ngôi làng

Nhiều người có của giàu sang vô cùng

Ông kia giàu nhất trong vùng

Có nhiều vàng bạc chứa trong nhà mình.

Một thời gian tặc nấp rình

Thường hay trộm cướp loanh quanh chốn này

Nên ông tính toán loay hoay

Đem vàng chôn giấu ở ngay ruộng ngoài

Rồi sau ông chợt qua đời

Khiến vàng chôn đó ai người biết đâu.

Thời gian thấm thoắt qua mau

Làng nay đói khổ nhuốm màu loạn ly

Ruộng nương hoang vắng bỏ kia

Không ai canh tác, dân đi mất nhiều.

* Chàng nông dân nọ rất nghèo

Lất lây kiếm sống tiêu điều bản thân

Cho nên chẳng muốn dời chân

Chiếm khu ruộng nọ quyết tâm cày bừa

Cày hoài cho tới một trưa

Bỗng cày khựng lại, dường như kẹt rồi,

Kẹt vàng chôn dưới đó thôi

Nhưng chàng mới chiếm đất thời không hay

Cho rằng cày kẹt rễ cây

Cho nên chàng vội ngừng tay thăm dò

Đào lên thấy khối vàng to

Chàng mừng nhưng lại đâm lo chuyến này,

Khối vàng chói sáng quý thay,

Nếu đem đi lúc ban ngày sáng trưng

Nhiều người thấy! Kẹt vô cùng!

Chàng bèn vùi lấp vàng trong ruộng đồng

Đợi đêm về tối mênh mông

Sẽ quay lại lấy cũng không muộn màng.

Canh khuya trở lại lấy vàng

Anh chàng đào bới kho tàng ra coi

Khối vàng to nặng quá trời

Nhấc thời không nổi, kéo thời chẳng đi

Vàng kia đâu nhúc nhích chi

Dù xô, dù đẩy vàng thì nằm nguyên

Anh chàng thất vọng vô biên

Nghĩ mình số phận tối đen cả đời.

* Sau khi than thở đôi lời

Chàng bèn ngồi xuống tận nơi xem vàng,

Chao ơi cả một kho tàng!

Thấy vàng to quá khó mang một lần

Chàng suy ngẫm rồi nhủ thầm:

“Muốn đem về dễ chỉ cần phân chia

Mỗi lần mang một phần về

Thế là thanh toán vàng kia dễ dàng.”

Rồi chàng tính toán mơ màng:

“Chia vàng làm bốn phần bằng nhau ngay,

Một phần sinh sống buổi nay,

Một phần tiết kiệm cho ngày mai sau,

Một phần phát triển hoa màu

Canh nông cày cấy về lâu về dài,

Một phần ta giúp người ngoài

Phát tâm bố thí những ai khốn cùng

Và làm việc thiện trong vùng,

Bốn phần như vậy vô cùng đẹp thay.”

Nghĩ xong chàng thực hiện ngay

Chia vàng làm bốn. Lòng đầy thảnh thơi,

Mỗi lần mang một phần thôi

Đi về bốn chuyến êm xuôi dễ dàng.

Y theo kế hoạch dùng vàng

Sống đời hạnh phúc, dân làng kính yêu.

 

60) Một Khối Vàng Lớn:

Nông dân được khối vàng là tiền thân Đức Phật.

(60) A Huge Lump of Gold (Moderation)

 

Once upon a time there was a rich village. The wealthiest of the villagers decided to hide a huge lump of gold to protect it from bandits and robbers. So he buried it in a nearby rice field.

 

Many years later, the village was no longer rich, and the rice field was abandoned and unused. A poor farmer decided to plow the field. After some time plowing, it just so happened that his plow struck the long forgotten buried treasure.

 

At first he thought it must be a very hard tree root. But when he uncovered it, he saw that it was beautiful shining gold. Since it was daytime he was afraid to try and take it with him. So he covered it up again and waited for nightfall.

 

The poor farmer returned in the middle of the night. Again he uncovered the golden treasure. He tried to lift it, but it was far too heavy. He tied ropes around it and tried to drag it. But it was so huge he couldn’t budge it an inch. He became frustrated, thinking he was lucky to find a treasure, and unlucky to not be able to take it with him. He even tried kicking the huge lump of gold. But again it wouldn’t budge an inch!

 

Then he sat down and began to consider the situation. He decided the only thing to do was to break the lump of gold into four smaller lumps. Then he could carry home one piece at a time.

 

He thought, “One lump I will use for ordinary day-to-day living. The second lump I will save for a rainy day. The third lump I will invest in my farming business. And I will gain merit with the fourth lump by giving it to the poor and needy and for other good works.”

 

With a calm mind he divided the huge lump of gold into these four smaller lumps. Then it was easy to carry them home on four separate trips.

 

Afterwards he lived happily.

 

The moral is: “Don’t bite off more than you can chew.”


061_A61

(61) Hoàng Tử Khỉ

 

Khỉ kia nhiều vợ, lắm con

Thuở xưa tụ họp ở luôn vùng này

Thật là đông đúc vui vầy

Khỉ cha cai trị cả bầy từ lâu

Tự xưng chúa tể đứng đầu

Đa nghi, ác độc ai đâu sánh cùng,

Bầy con đông đúc sống chung

Nhiều trai, ít gái. Khỉ không an lòng

Sợ trai lớn mạnh kiêu hùng

Chiếm quyền lãnh đạo tột cùng trên ngôi

Dù mình còn sống ở đời

Cho nên khỉ chúa tức thời thẳng tay

Đẻ con trai, khỉ cắn ngay

Thiến luôn đứa trẻ từ ngày mới sinh,

Khỉ con bại hoại thân hình

Lớn lên yếu đuối khó tranh chấp

Khỉ cha mãi mãi trị vì

Đứng làm chúa tể ngôi kia vững hoài.

* Một bà vợ khỉ mang thai

Sợ rằng nếu đẻ con trai chuyến này

Con thời bị thiến khổ thay

Tội tình con trẻ, đắng cay mẹ hiền

Mẹ kia vội trốn đi liền

Vào khu rừng thẳm, ẩn miền núi xa

Nơi đây mẹ khỉ sinh ra

Một trai nhỏ nhắn thật là tinh anh.

Ít lâu khỉ nhỏ lớn nhanh

Kiêu hùng, vạm vỡ, trưởng thành, tinh khôn.

Một hôm chàng khỉ ngồi buồn

Tần ngần hỏi mẹ: “Cha con đâu rồi?”

Nghiêm trang mẹ khỉ trả lời:

“Cha con hiện ở xa nơi chốn này

Rừng cây khuất cuối chân mây

Ông là chúa tể một bầy rất đông

Con là dòng giống của ông

Con là hoàng tử chứ không tầm thường.”

Chàng hoàng tử khỉ vui mừng:

“Mẹ đưa con tới mình cùng gặp ông.”

Mẹ kinh hoàng nói: “Không! Không!

Cha con ác độc vô cùng con ơi

Ông luôn thiến các con trai

Sợ trai lớn mạnh giành ngôi của mình.”

Chàng hoàng tử khỉ nhiệt tình:

“Giờ đây con đã trưởng thành lớn khôn

Mẹ đừng lo sợ cho con,

Tự con lo liệu, mẹ còn ngại chi.”

Mẹ nghe, tin tưởng mọi bề

An tâm mẹ dẫn con về chốn xưa.

* Con vui biết mấy cho vừa

Cha thời trái lại rất ư ngại ngùng

Nhìn con lớn mạnh trẻ trung

Nghĩ thầm: “Nó sẽ vô cùng hiểm nguy

Ngai vàng ta sẽ mất đi

Nó càng thêm lớn ta thì chẳng yên

Ta nên giả bộ lành hiền

Ôm hôn rồi giết nó liền bữa nay

Ôm cho chặt, siết mạnh tay

Chắc là nó tắt thở ngay chứ gì.”

Đâu cần tính toán thêm chi

Thế là chúa khỉ tức thì mừng con:

“Lòng ta cứ mãi héo hon

Nhớ con xa vắng ta buồn gớm ghê.”

Dang tay chào đón con về

Cha ôm thật chặt cố ghì giết con

Nhưng hoàng tử khỉ lớn khôn

Sức trai mạnh mẽ vượt hơn cha mình

Chàng ôm lại cũng nhiệt tình

Vòng tay rắn chắc ôm quanh siết vào,

Thương cho chúa khỉ biết bao

Xương như gãy nát, đớn đau vô vàn.

Sau khi gặp gỡ kinh hoàng

Trong lòng chúa khỉ lại càng lo âu

Sợ rồi ra chẳng bao lâu

Con mình tìm cách trước sau giết mình

Gian manh chúa khỉ nghĩ nhanh

Đến con quỷ dữ ở quanh trong vùng

Quỷ La Sát thật tàn hung

Ao sâu ngự trị đã từng nhiều năm

Ai liều bước xuống, nhúng chân

Quỷ thời ăn thịt bao lần tha đâu

Nghĩ xong chúa khỉ nói mau:

“Ôi con yêu quý! Từ lâu ta chờ

Mong con trở lại từng giờ

Ta nay mệt mỏi tuổi già yếu thay

Ta trao con lại từ đây

Quyền hành cai quản cả bầy khỉ đông

Con về đúng lúc vô cùng

Mình cần tổ chức lễ mừng nay mai

Đội vương miện, con lên ngai

Nên mình phải có nhiều loài hoa thơm

Hoa không có đủ trong vườn

Cho nên con phải tới luôn mé rừng

Có ao rộng lớn vô chừng

Bao nhiêu hoa đẹp thơm lừng kể chi

Con đi mau hái mang về

Hoa sen, hoa súng thôi thì thênh thang

Màu xanh, màu trắng, màu vàng

Hái cho đủ loại rồi mang hoa về.”

Chàng hoàng tử khỉ: “Khó gì

Thưa con sẽ tới ao kia bây giờ.”

Chẳng cần đợi, không cần chờ

Chàng hoàng tử khỉ tìm ra ao liền.

* Ao hoa rực rỡ thần tiên

Đưa nhau phô sắc một miền đẹp thay

Chàng không nhảy xuống hái ngay

Mà đi quan sát quanh đây một vòng

Dấu chân sao thấy lạ lùng

Xuống ao thì có, nhưng không trở về,

Biết ao có quỷ trị vì

Biết mưu khỉ chúa gớm ghê bạo tàn

Vừa cẩn thận, lại khôn ngoan

Chàng đi quan sát kỹ hơn quanh bờ

Tìm ra một chỗ bất ngờ

Đôi bờ chật hẹp không xa cách nhiều

Nhảy qua nhảy lại hai chiều

Hái hoa mà khỏi phải liều xuống ao

Thò tay hái dễ dàng sao

Mỗi lần chàng nhảy, hái vào ít hoa

Một thời gian ngắn trôi qua

Hoa bây giờ hái tính ra đủ dùng.

Giữa ao chợt nổi đùng đùng

Quỷ La Sát nọ bỗng vùng nhô lên

Quỷ nhìn chàng khỉ nói liền:

“Bạn tinh khôn lắm, đáng khen vô vàn

Hái hoa coi bộ dễ dàng

Mà không bước xuống ao vàng này đây

Khiến ta đành chịu bó tay

Không làm hại được, hôm nay thua rồi.”

Quỷ trồi lên đi tới nơi

Nói thêm: “Này bạn khỉ ơi nhớ rằng

Đủ ba đức tính vạn năng

Ai mà có sẽ thuộc hàng tối cao

Kẻ thù khó đánh bại nào:

Một là khôn khéo trước sau mọi đường,

Hai là can đảm phi thường

Ba là trí tuệ sáng bừng chân tâm,

Bạn hầu như đủ ba phần

Cho nên không kẻ nào hơn bạn rồi

Hãy cho ta biết bạn ơi

Tại sao liều mạng tới nơi ao này

Hái hoa về làm gì đây?”

Chàng hoàng tử khỉ đáp ngay thật thà:

“Cha ta nhường chức cho ta

Sai ta tới để hái hoa đem về

Dùng trong lễ sắp tới kia

Đội lên vương miện thêm bề trang nghiêm.”

Quỷ bèn tôn kính thưa liền:

“Thưa ngài hoàng tử tôi xin theo hầu

Ngài không mang nặng được đâu

Để hoa tôi vác theo sau tức thời.”

* Từ xa chúa khỉ thấy rồi

Trong lòng thầm nghĩ, rối bời tâm can:

“Tưởng rằng quỷ sẽ bạo tàn

Giúp mình trừ khử dễ dàng khỉ con

Ai dè nó vẫn sống còn

Quỷ kia lại biến thành luôn người hầu

Âm mưu thất bại còn đâu

Bao điều nguy hại tới mau bây giờ

Thật là một chuyện bất ngờ

Mạng ta kề cận bên bờ vực sâu.”

Kinh hoàng, hốt hoảng, lo âu

Trái tim chúa khỉ chợt đâu tan tành

Vỡ thành bảy mảnh thật nhanh

Thế là chúa khỉ gian manh tàn đời.

Sau khi chúa khỉ chết rồi

Cả bầy còn lại tức thời cùng nhau

Họp bàn rồi quyết định mau

Bầu chàng hoàng tử cầm đầu từ đây

Làm vua lãnh đạo cả bầy

Chan hòa nhân ái, tràn đầy từ tâm.

 

61) Hoàng Tử Khỉ:

Hoàng tử khỉ là tiền thân Đức Phật. Khỉ cha là Đề Bà Đạt Đa.

(61) A Prince of Monkeys (Carefulness)

 

Once upon a time there was a cruel monkey king who ruled in the Himalayas. All the monkeys in his band were his own wives and children. He was afraid that one of his sons might grow up and take over as king. So it was his policy to bite each son just after he was born. This altered him so he would be too weak to ever challenge his father.

A certain wife of the monkey king was pregnant. Just in case the unborn one was a son, she wanted to protect him from the cruel policy of her husband. So she ran away to a forest at the foot of a distant mountain. There she soon gave birth to a bright little baby boy monkey.

 

Before long this baby grew up to be big and strong. One day he asked his mother, “Where is my father?” She told him, “He is king of a band of monkeys living at the foot of a far-off mountain. That makes you a prince!”

 

The prince of monkeys said, “Kindly take me to my father.” His mother said, “No my son, I am afraid to do so. Your father bites all his sons in order to weaken them for life. He is afraid one of his sons will replace him as king.” The prince said, “Don’t be afraid for me, mother. I can take care of myself.” This gave her confidence, so she agreed and took him to his father.

 

When the cruel old king saw his strong young son, he thought. “I have no doubt that when this my son grows stronger he will steal my kingdom from me. Therefore I must kill him while I still can! I will hug him, pretending it is out of love for him. But really I will squeeze him to death!”

 

The king welcomed his son, saying, “Ah, my long lost son! Where have you been all this time? I have missed you dearly.” Then he took him in his arms and hugged him. He kept squeezing harder and harder, trying to squeeze the life out of him! But the prince of monkeys was as strong as an elephant. He hugged his father right back. He squeezed him tighter and tighter, until he could feel the old king’s rib bones starting to crack!

 

After this terrible greeting, the monkey king was even more terrified that one day his son would kill him. He thought, “Nearby there is a pond possessed by a water demon. It would be easy to get him to eat my son. Then my problems would be over!”

 

The monkey king said, “Oh my dear son, now is the perfect time for you to come home. For I am old and I would like to hand over my band of monkeys to you. But I need flowers for the coronation ceremony. Go to the nearby pond and bring back two kinds of white water lilies, three kinds of blue water lilies and five types of lotuses.”

 

The prince of monkeys said, “Yes my father, I will go and get them.”

 

When he arrived at the pond, he saw that there were many kinds of water lilies and lotuses growing all over it. But instead of jumping right in and picking them, he investigated carefully. He walked slowly along the bank. He noticed there were footprints going into the pond, but none coming out! After considering, he realised this was a sure sign the pond was possessed by a water demon. He also realised his father must have sent him there to be killed.

 

He investigated further, until he found a narrow part of the pond. There, with great effort, he was able to jump from one side clear across to the other. In the midst of his leap he reached down and picked flowers, without actually getting into the water. Then he jumped back again, picking more flowers. He continued jumping back and forth, collecting lots of flowers.

 

Suddenly the water demon stuck his head up above the water. He exclaimed, “In all the time I’ve lived here I have never seen anyone, man or beast, as wise as this monkey! He has picked all the flowers he wanted, without ever coming within the grasp of my power, here in my kingdom of water.”

 

Then the ferocious demon made a path for himself through the water and came up onto the bank. He said, “My lord, king of monkeys, there are three qualities that make a person unbeatable by his enemies. It appears that you have all three – skill, courage and wisdom. You must be truly invincible! Tell me, mighty one, why have you collected all those flowers?”

 

The prince of monkeys replied, “My father wants to make me king in his place. He sent me to gather these flowers for the coronation ceremony.”

 

The water demon said, “You are too noble to be burdened by carrying these flowers. Let me carry them for you.” He picked up all the flowers and followed him.

 

From a distance, the monkey king saw the water demon carrying the flowers and following the prince. He thought, “I sent him to get flowers, thinking he would be eaten by the demon. But instead he has made the water demon his servant. I am lost!”

 

The monkey king was afraid all his unwholesome deeds had caught up with him. He went into a sudden panic, which caused his heart to break into seven pieces. Of course this killed him on the spot!

 

The monkey band voted to make the strong young prince the new king.

 

The moral is: It pays to be careful.


062A_A062B_A62

(62) Hai Cách Đánh Trống

 

Xưa trong làng nhỏ vùng quê

Có ông đánh trống chuyên nghề lâu nay

Một hôm ông được cho hay

Tại Ba La Nại nơi đây ăn mừng

Có phiên hội chợ tưng bừng

Bao người tham dự vô cùng đông vui

Ông bèn quyết định tới nơi

Trổ tài đánh trống kiếm chơi ít tiền,

Ông mang con trai theo liền

Vì nhiều bài trống cần thêm một người

Con ông nghề cũng giỏi thôi

Cha con cùng đánh trống thời tuyệt luân.

Tới nơi hội chợ nhiều dân

Cha con biểu diễn vô ngần thành công

Những người thích trống rất đông

Nghe xong thưởng bạc, khen không tiếc lời

Đến khi hội chợ vãn rồi

Cha con tiền bạc kiếm thời đầy tay

Cùng nhau quyết định rời đây

Trở về làng cũ lòng đầy niềm vui.

* Đường về xa tít mù khơi

Cha con buộc phải qua nơi rừng già

Âm u, tăm tối, bao la

Mọi người đều biết thật là hiểm nguy

Quân gian ẩn núp thiếu chi

Mưu toan cướp bóc khách đi ngang rừng.

Chàng con tỏ vẻ hào hùng

Kiếm đường đối phó tưởng chừng tinh khôn

Trống mang ra đánh dập dồn

Làm như một phái đoàn đông lắm người

Cướp nghe sẽ sợ hãi thôi

“Càng ồn càng tốt!” chàng cười vênh vang.

Người cha thấy vậy vội vàng

Ngăn con rồi giảng rõ ràng cho nghe:

“Thường thường những phái đoàn kia

Nếu là đám rước uy nghi đông người

Làm ồn. Đánh trống. Đúng rồi!

Để xua quân cướp tức thời tránh xa

Nhưng mà tiếng trống đánh ra

Luôn theo nhịp điệu rất là xuôi tai

Làm như họ chẳng sợ ai

Trống vang từng nhịp khoan thai rồi ngừng

Ngừng xong lại trổi vang lừng

Luân phiên như vậy cướp rừng sợ ngay

Con nên theo cách đánh này,

Đánh hoài không nghỉ chẳng hay chút nào.”

Chàng con ngu dại biết bao

Tưởng rằng tài trí mình cao hơn đời

Không theo lệnh, chẳng nghe lời

“Càng ồn càng tốt!” chàng cười tự kiêu.

* Trong rừng bọn cướp rõi theo

Khi nghe tiếng trống đánh kêu vang ầm

Thoạt tiên bọn cướp nghĩ thầm:

“Đây là đám rước ta cần nể nang

Oai nghiêm, hùng mạnh, giàu sang

Chắc đoàn hộ tống dềnh dàng lớn lao.”

Khi nghe kỹ thấy ồn ào

Om sòm tiếng trống vọng vào rừng hoang

Cứ liên tục. Chẳng nhịp nhàng

Nghe ra cuồng loạn bất thường kể chi

Giống như chú chó nhỏ kia

Thấy con chó lớn tức thì sủa vang

Chỉ vì hãi sợ kinh hoàng

Sủa vang để tự trấn an cho mình.

Cướp kia quả thật thông minh

Đoán ra mọi việc tài tình lắm thay

Chúng mò ra dò xét ngay

Quả nhiên chỉ thấy tại đây hai người

Chúng bèn đánh gục cả đôi

Bao nhiêu tiền bạc cướp rồi còn chi

Mồ hôi nước mắt trôi đi

Cha con vất vả, nay thì trắng tay,

Phóng mình cướp chạy như bay

Cùng nhau khuất bóng rừng cây mịt mùng.

 

62) Hai Cách Đánh Trống:

Người cha đánh trống là tiền thân Đức Phật.

(62) Two Ways of Beating a Drum (Excess)

 

Once upon a time there was a drummer living in a small country village. He heard there was going to be a fair in the city of Benares. So he decided to go there and earn some money by playing his drums. He took his son along to accompany him when playing music written for two sets of drums.

 

The two drummers, father and son, went to Benares Fair. They were very successful. Everyone liked their drum playing and gave generously to them. When the fair was over they began the trip home to their little village.

 

On the way they had to go through a dark forest. It was very dangerous because of muggers who robbed the travellers.

 

The drummer boy wanted to protect his father and himself from the muggers. So he beat his drums as loudly as he could, without stopping. “The more noise, the better!” he thought.

 

The drummer man took his son aside. He explained to him that when large groups passed by, especially royal processions, they were in the habit of beating drums. They did this at regular intervals, in a very dignified manner, as if they feared no one. They would beat a drum roll, remain silent, then beat again with a flourish, and so on. He told his son to do likewise, to fool the muggers into thinking there was a powerful lord passing by.

 

But the boy ignored his father’s advice. He thought he knew best. “The more noise, the better!” he thought.

 

Meanwhile, a gang of muggers heard the boy’s drumming. At first they thought it must be a powerful rich man approaching, with heavy security. But then they heard the drumming continue in a wild fashion without stopping. They realised that it sounded frantic, like a frightened little dog barking at a calm big dog.

 

So they went to investigate and found only the father and son. They beat them up, robbed all their hard-earned money, and escaped into the forest.

 

The moral is: Overdoing leads to a downfall.


063_A63

(63) Hai Bà Mẹ

 

Ngày xưa có một ông thầy

Vừa nhiều kiến thức lại đầy tài năng

Danh thầy vì thế lừng vang

Học trò xin học ngày càng đông thêm.

Cùng thời đó ở cạnh miền

gia đình nọ bạc tiền giàu sang

Vừa sinh con quý như vàng

Một trai kháu khỉnh vẻ vang vô cùng

Từ đây đốt lửa ăn mừng

Lửa thiêng một ngọn cháy bừng luôn luôn.

Đến khi đứa trẻ lớn khôn

Tới mười sáu tuổi chẳng còn thơ ngây

Mẹ cha bèn nói cho hay:

“Lửa này cháy rực từ ngày sinh con

Nếu con muốn tái sinh luôn

Cõi trời cao đó không còn buồn vương

Thời nên mang lửa vào rừng

Và thờ thần lửa bập bùng hiển linh,

Nếu con ở lại gia đình

Phải lo sản nghiệp và dinh cơ nhà

Thời con chịu khó đi xa

Đến thầy nổi tiếng để mà học khôn.”

Chàng thanh niên trả lời luôn:

“Ở nhà sung sướng còn hơn ở rừng.”

Thế là chàng được lên đường

Mang theo một số tiền vàng trong tay

Coi như học phí trả thầy

Để xin học lấy điều hay ở đời.

Một vài năm học dần trôi

Chàng nay tốt nghiệp, mừng vui về nhà

Bấy giờ cha mẹ chàng ta

Lại càng mong mỏi chàng là thầy tu

Đúng theo ước nguyện thời xưa

Mẹ chàng luôn nghĩ: “Con dù lớn khôn

Lập gia đìnhvợ con

Còn mong chuyện đó là còn khổ đau

Đàn bà nguy hiểm biết bao

Ta nên tìm cách ngăn mau lúc này.”

Bà bèn hỏi: “Con giờ đây

Học hành đã giỏi, đã hay hơn người

Thế còn môn học tuyệt vời

‘Gia đình bất hạnh’ con thời học chưa?”

Chàng bèn thành thật kính thưa:

“Con chưa học cái mẹ vừa nói đây.”

Mẹ khuyên: “Hãy trở lại thầy

Để mà xin học môn này thêm đi!”

* Bấy giờ thầy khả kính kia

Trong nhà còn mẹ rất chi là già

Vừa yếu đuối, lại mù loà

Mình thầy nuôi nấng cho bà quanh năm

Cả khi tắm lẫn lúc ăn

Nên thầy nghỉ dạy để chăm sóc bà

Vào rừng sống khuất nẻo xa

Lo tròn chữ hiếu thật là đẹp thay.

Khi trò quay trở lại đây

Tìm vào rừng thẳm xin thầy học thêm

Nghe trò nói thầy hỏi liền:

“Gia đình bất hạnh là tên môn này

Vậy ai nói để con hay?”

Chàng thưa ý mẹ mới đây khuyên mình

Thầy thầm nghĩ: “Lạ thật tình!

Môn này chắc nói gia đình đau thương

Đàn bà một số bất thường

Ác tâm gây khổ cho chồng đấy thôi.”

Thầy bèn khẽ nói: “Được rồi

Mẹ con muốn vậy thầy thời giúp con

Môn này cần thực tập luôn

Bắt tay vào việc trông nom người nhà,

Hiện thầy có một mẹ già

Thay thầy con hãy coi bà từ đây

Nhất là tắm táp hàng ngày

Dùng lời êm ái, dùng tay nhẹ nhàng

Xát chà thân thể kỹ càng

Trong khi đang tắm dịu dàng nói thêm:

‘Bà ơi dù đã cao niên

Nhưng da bà mịn như tiên giáng trần

Thật là đẹp đẽ vô ngần

Chắc hồi bà trẻ muôn phần đẹp hơn’

Con nên tán tụng bà luôn

Nếu bà có nói với con điều gì

Thời con đừng giấu giếm chi

Hãy về kể lại ta nghe ngọn ngành

Đừng vì xấu hổ giấu quanh.

Nếu con làm vậy tâm thành ít lâu

Thời con sẽ tiến bộ mau

Cái môn bất hạnh đớn đau gia đình

Coi như con đã đạt thành

Mẹ con kiêu hãnh vinh danh con liền.”

Thanh niên đồng ý như trên

Hứa theo đúng mọi lời khuyên của thầy

Bắt đầu “môn học” từ đây

Trông coi bà lão hàng ngày rất chăm

Mỗi khi chà xát da nhăn

Miệng luôn khen ngợi: “Giống làn da non!”

Những lời tán tụng véo von

Bà già nghe mãi chẳng còn hồ nghi

Tưởng mình trẻ giống xưa kia,

Tưởng thanh niên nọ đã mê say mình

Muốn kết duyên, muốn trao tình

Như là chồng vợ xuân xanh thuở nào

Bà bèn hỏi. Chàng đáp mau

Dùng lời nịnh hót từ lâu nay rồi:

“Thưa bà quả đúng vậy thôi

Nhưng mà trắc trở, than ôi khó lòng!

Vì bà là mẹ thầy con

Thầy thời nổi tiếng khắp trong vùng này

Rất là đáng kính xưa nay

Con nào gây nhục cho thầy được đâu.”

Bà già ngẫm nghĩ hồi lâu

Rồi thì thầm nói: “Đừng sầu muộn chi

Muốn gần ta chẳng khó gì

Ai gây trở ngại giết đi là vừa.”

Chàng nghe, sợ hãi khẽ thưa:

“Con theo thầy học quá ư lâu rồi

Nay tuy chiều ý bà thôi

Giết thầy đâu nỡ. Quả thời khó sao!”

Bà già hạ giọng thì thào:

“Chính ta sẽ giết, lẽ nào bó tay.”

Làm như đồng ý chuyện này

Chàng về kể lại thầy hay ngọn ngành

Nhưng chàng kinh ngạc thật tình

Thấy thầy bình tĩnh khen mình ngay thôi:

“Kể ta nghe là đúng rồi

Coi như nhiệm vụ con thời lo xong.”

Tử vi thầy giỏi vô cùng

Biết rằng mẹ sắp mệnh chung, chầu trời

Thầy tìm cách thử lòng người

Thử thêm lần nữa ngay nơi mẹ già.

Gỗ mềm thầy lấy làm ra

Một pho tượng giống như là bản thân

Giống thầy y hệt mọi phần

Rồi cho tượng đắp phủ chăn trên giường

Nơi thầy nằm ngủ thông thường

Lấy dây thầy buộc từ chân tượng này

Kéo dài ra khỏi nơi đây

Rồi đưa dây tới tận tay anh chàng

Nghiêm trang thầy khẽ dặn rằng:

“Đầu dây này hãy đưa sang cho bà

Cùng rìu nhỏ để giết ta

Nói rằng tới lúc để bà ra tay

Xem bà quyết định sao đây

Xem bà có giết con hay không nào.”

Thanh niên kinh ngạc xiết bao

Trò theo thầy dạy, biết sao bây giờ.

Chàng quay trở lại bà già

Bà mù chờ đợi. Chàng ta thưa rằng:

“Thầy tôi đang ngủ trong giường

Lần theo dây tới giết không khó gì

Đây rìu sắc bà cầm đi

Nếu bà muốn giết xin tùy bà thôi.”

Bà già hào hứng thốt lời:

“Nếu con hứa hẹn không rời bỏ ta

Thời ta quản ngại chi mà.”

Thanh niên hứa chẳng rời xa sau này.

Bà giàđứng dậy ngay

Cầm rìu run rẩy theo dây dẫn đường

Lần mò tới tận bên giường

Sờ vào tượng gỗ tưởng rằng là con

Kéo chăn đang phủ lên luôn

Giơ rìu chặt xuống đâu còn ngại chi

Nghĩ rằng chặt trúng cổ kia

Khi nghe tiếng “phập” bà thì biết ngay

Con bà đã chẳng nằm đây

Chỉ là tượng gỗ bằng cây trên giường.

Chợt nghe la hoảng thất thường

Giọng ông thầy rất thảm thương hỏi rằng:

“Trời ơi sao quá phũ phàng

Mẹ ơi có biết mẹ đang làm gì?”

Mẹ già nghe giọng nói kia

Bất thần bừng tỉnh rất chi sững sờ

Biết rằng mình đã bị lừa

Trong cơn kích động bất ngờ xảy ra

Tim ngưng đập, thật xót xa

Chết ngay tại chỗ rất là đáng thương

Số bà đã tới cùng đường

Tử vi đoán đúng rõ ràng chẳng sai.

Ông thầy hỏa táng thi hài

Rải lên hài cốt đủ loài hoa thơm

Thầy quay qua dạy trò luôn:

“Thật ra không có một môn học nào

Gọi là bất hạnh khổ đau,

Cội nguồn đau khổ trước sau do người

Do đàn bà ác ở đời

Gây ra bất hạnh trong nơi gia đình.

Phần con may mắn thật tình

Mẹ con thông thái hiền lành lắm thay

Gửi con tới học nơi đây

Muốn cho con biết điều này đấy thôi

Rằng đàn bà ở trên đời

Có người tốt đẹp, có người xấu xa,

Chính con thấy bà mẹ ta

Dạy con bài học thật là hiếm hoi

Mong rằng con hiểu rõ rồi

Bây giờ hãy trở lại nơi quê nhà.”

* Khi về mẹ hỏi chàng ta

Rằng: “Môn ‘bất hạnh’ bây giờ học chưa?”

Chàng bèn kính cẩn quỳ thưa

Rằng môn học đó kể như đã rành,

Mẹ hiền hỏi giọng tâm tình:

“Giờ con muốn lập gia đình nữa chăng

Hay rời cõi tục rộn ràng

Quyết tâm vào chốn rừng hoang tu hành?”

Chàng bèn đáp lại chân thành:

“Con không muốn lập gia đình làm chi

Nhiều người độc ác gớm ghê

Con từng chứng kiến mà tê tái lòng

Nay con muốn được thong dong.

Sống đời tu sĩ ở trong rừng già!”

Sau khi từ biệt mẹ cha

Chàng tìm an lạc, lánh xa bụi trần

Tu thiền định chốn sơn lâm

Đến khi mãn nghiệp lên tầng trời cao.

 

63) Hai Bà Mẹ:

Thầy lừng danh có nhiều học trò là tiền thân Đức Phật.

(63) Two Mothers (Renunciation)

 

Once upon a time there was a very well known teacher in the city of Takkasila, in northern India. He taught religion, as well as all other subjects. His knowledge was enormous and his teaching ability made him world famous.

At that time a son was born to a rich family in Benares. The family kept a holy fire burning constantly from that day on. When the son turned 16, they gave him a choice. They said, “This holy fire has been burning since your birth. If you wish to be reborn in a high heaven world, take it into the forest and worship the fire god.

 

“However, if you wish to live the home life of a family man, you must learn how to manage the wealth of our family in the affairs of the world. If that is the life you choose, go and study under the world famous teacher of Takkasila.”

 

The young man said, “I don’t want to be a holy man. I would much rather be a family man. Then I will be happy for the rest of my life.” So his parents sent him to the world famous teacher. They gave him a thousand gold coins to pay for his lessons.

 

After several years the man graduated with honours and returned home to Benares.

 

Meanwhile, his parents had come to wish more and more that he would become a holy man in the forest. This was just as they had wished on the day he was born. His mother wanted the best life possible for her son. She thought, “My son wants to marry and raise a family. He does not realise how dangerous a wicked woman can be to a man. I must find a way to get his teacher to teach him this.”

 

So the wise woman asked her son, “Did you earn only the Ordinary Degree without also obtaining the higher Unhappiness Degree?” Her son replied, “I have earned only the Ordinary Degree.”

 

His mother said, “How can you be called educated in the ways of the world if you have learned nothing about unhappiness? Return to the great teacher and ask for the Unhappiness Degree.” The son dutifully followed his good mother’s advice and returned to Takkasila.

 

It just so happened that the world famous teacher had a mother who was 120 years old. She was blind and very weak. The teacher bathed and fed and cared for her with his own hands. Since it took more and more of his time, he was forced to give up teaching. He and his mother moved into a forest hut, where he looked after her, night and day.

 

When the young student arrived from Benares he found that his old teacher was no longer at the college. Hearing that he had retired to the forest, he went and found him there.

 

After greeting each other, the teacher asked him, “Why have you come back so soon?” He replied, “Honourable professor, you did not give me the Unhappiness Degree.” “Who told you about that degree?” asked the teacher. “My mother, sir,” he said.

 

The teacher thought, “I’ve never heard of such a degree! No doubt his wise mother wanted me to teach him how wicked some women can be. For they bring great unhappiness to men.”

 

He said, “All right, I will teach you so you can earn this high degree. The course is a work-study program. Your lessons will consist of taking care of my old mother for me. You will bathe, feed and care for her tenderly with your own hands.

 

“While you are washing and massaging her body, you must say, ‘Dear lady, even in your old age your skin remains fair and beautiful.’ You must constantly exaggerate her beauty in this way, saying, ‘When you were young, you must have been even more beautiful!’ And if she says anything to you, you must tell me without shame, whatever it is, hiding nothing.

 

“If you do these things correctly, you will earn the Unhappiness Degree. Then your mother will be proud of you.”

 

The student agreed and began tending to the 120-year-old lady. He bathed and fed her with his own hands. He massaged her arms, legs, back and head. While doing this he said, “Madam, it is marvellous indeed! Even in such great old age, your arms and legs are so very beautiful! I can guess how beautiful you were in your youth!” In this way he exaggerated her beauty again and again, for many days.

 

Gradually, desire began to arise in the old lady’s mind. Even though she knew she was blind and her body was rotten from old age, she thought, “No doubt this young man would like to live with me like a husband.” So she asked him, “Do you want to be with me, just like a husband and wife?”

 

The man replied, “Oh yes of course, madam. I want to very much. But how can I? Your son is my teacher and he is very respectable. It would cause such a scandal! I will not dishonour my teacher.”

 

Then the teacher’s mother said, “Well in that case, if you really want to be with me, then kill my son!”

 

The student said, “How can I kill him when I have been studying with him for so long? How can I kill him just because of this desire for you?” Then she said, “If you will stay with me and not desert me, I will kill him myself!”

 

As he had agreed, the student went to the world famous teacher and told him all that had taken place. Amazingly, the teacher did not seem surprised. He said, “You have done well to tell me this, my pupil. I appreciate your good work.”

 

Then he examined his mother’s horoscope and discovered that this was to be the day of her death. He said, “I will arrange a test for her.”

 

The teacher carved a statue from the softwood of a tree limb. He made it look exactly like himself, life-size. He laid it in his own bed and pulled the sheet up over it. He attached a long string to it and gave it to his pupil. He told him, “Now take this string and axe to my mother. Tell her it is time to do the killing.”

 

Obediently the student returned to the blind old lady. He said, “Madam, my master is sleeping in his bed. If you follow this string it will lead you to him. Then kill him with this axe, if you really can do such a thing!”

 

She replied, “If you do not abandon me, I will do it.” He said, “Why should I abandon you?”

 

Then she took the axe in her hands. She trembled as she stood up. Slowly she followed the string to her son’s bed. She felt the statue and thought she recognised her son. She pulled down the sheet from the head and raised the axe. Thinking to kill him with one blow she struck the neck as hard as she could with the axe. But it made a thumping sound, so she knew it had struck wood.

 

The teacher asked, “What are you doing, my mother?” Suddenly she realised she had been deceived and discovered. The shock was so overwhelming that she dropped dead on the spot! This time the horoscope had been correct.

 

The world famous teacher respectfully burned his mother’s body and offered flowers on her ashes.

 

Then he said to his pupil, “My son, there really is no such thing as the ‘Unhappiness Degree’. Wicked women cause unhappiness. You are fortunate to have such a good and wise mother. By sending you here to earn the Unhappiness Degree, she wanted you to learn how evil some women can be.

 

“You have seen with your own eyes how my mother was filled with craving and vanity. She has taught you this lesson. Now return to your wise mother, who cares so much for your well-being.”

 

When he arrived home his mother asked, “My dear son, have you finally earned the high degree in the subject of Unhappiness?” He replied, “Yes mother.”

 

Then she said, “I ask you again, my son, do you wish to leave the worldly life and go into the forest to worship the fire god? Or do you wish to marry and lead the family life?”

 

Her son replied, “I do not wish to lead the family life. I have seen with my own eyes how evil some women can be. There is no limit to their craving and vanity. Therefore I want nothing to do with family life. I will seek peace as a forest monk.”

 

He respectfully took leave of his parents. After many years of peaceful meditation in the forest, he eventually died and was reborn in a high heaven world.

 

The moral is: Wickedness between women and men brings unhappiness to both.


064_A64

(64) Thầy Cúng Đánh Bạc Với Cuộc Đời

 

Ngày xưa có một ông vua

Thích chơi bài với tế sư trong triều

Mỗi khi súc sắc được gieo

Vua thường lên giọng nói theo câu này

Coi như bùa phép cầu may:

“Nếu thời cơ tới trong tay của mình

Đàn bà sẽ chẳng trung trinh

Lao vào tội lỗi, ngoại tình, xấu xa!”

Mỗi khi thần chú đọc ra

Thời vua thắng mãi, thật là lạ thay.

Cho nên theo với tháng ngày

Ông thầy cúng tế tiền bay mất dần

Trong cơn thua thiệt nghĩ thầm:

“Chính câu thần chú đã ngầm hại ta

Cho nên ta phải tìm ra

Một cô con gái thật là trung trinh,

Tốt hơn tìm trẻ sơ sinh

Đem về nuôi lớn để dành riêng ta

Canh chừng cẩn mật trong nhà

Không cho tiếp xúc bước ra phía ngoài

Đàn ông không biết một ai

Chỉ riêng biết đến một người là ta

Tất nhiên chẳng có tâm tà

Chung tình mãi mãi. Thế là thành công.

Bạc bài chẳng sợ khốn cùng

Tiền vào như nước ngại ngùng chi đâu.”

* Giỏi về tướng số từ lâu

Một hôm chợt thấy bên cầu bước sang

Một người thai nghén nghèo nàn

Sẽ sinh con gái, nhìn nàng đoán ra

Ông thầy cúng mời về nhà

Nuôi nàng ăn ở để mà sinh con,

Khi sinh con gái vừa xong

Ông liền mua đứt, chờ mong sau này.

Ông bày kế hoạch thật hay

Nhốt riêng đứa trẻ suốt ngày một nơi

Nhờ đàn bà nuôi trẻ thôi

Tuyệt nhiên không thấy bóng người đàn ông

Lớn lên chỉ biết có chồng

Chính là thầy cúng vẫn thường vào ra

Canh chừng kiểm soát cô ta

Quanh năm chu đáo như là tù nhân,

Ông này độc ác bội phần

Vì ham bài bạc nhẫn tâm vô bờ.

Khi cô gái còn trẻ thơ

Ông ngưng đánh bạc đợi chờ, ngóng trông

Khi cô lớn thành vợ chồng

Tất nhiên chỉ biết một lòng thủy chung

Ông mời vua đánh bạc cùng

Biết rằng bùa phép sẽ không hại mình.

Vua đồng ý, vui thật tình

Nghĩ nhờ thần chú sẽ giành thắng ngay

Gieo súc sắc nói cầu may:

“Nếu thời cơ tới trong tay của mình

Đàn bà sẽ chẳng trung trinh

Lao vào tội lỗi, bạc tình, xấu xa!”

Vua chưa ném súc sắc ra

Tế sư thầy cúng bất ngờ nói thêm:

“Mình tôi ngoại lệ thật hên

Có cô vợ trẻ ngày đêm chung tình!”

Quả nhiên câu chú hết linh

Nhà vua trước thắng nay thành ra thua

Đâu còn may mắn như xưa

Sau nhiều lần bại nhà vua đoán rằng

Ông thầy nhốt vợ kỹ càng

Ở nơi kín đáo nên nàng trung trinh

Điều tra về sự trung thành

Quả nhiên thấy rõ ngọn ngành chẳng sai,

Vua bèn thuê một chàng trai

Từ lâu nổi tiếng có tài ăn chơi

Âm mưu tìm cách đến nơi

Trổ tài quyến rũ, buông lời tán dương.

Chàng trai tính toán đủ đường

Rồi hàng mỹ phẩm vội vàng mở ra

Gần lâu đài nhốt nàng ta

Để mà tìm cách lân la gặp nàng.

* Lâu đài cao những bảy tầng

Mỗi tầng một cửa kỹ càng gác canh

Toàn đàn bà đứng vây quanh

Tuyệt nhiên vắng hẳn bóng hình đàn ông,

Riêng thầy độc nhất là chồng

Lầu cao nhốt vợ, thong dong ra vào.

Cô nàng có một bà hầu

Cận kề chăm sóc từ lâu chu toàn

Thức ăn, mỹ phẩm, áo quần

Mình bà lo liệu mọi phần êm xuôi.

Chàng điều tra kỹ khắp nơi

Biết bà thất lạc một người con trai

Từ hồi còn nhỏ, lâu rồi

Chàng liền nghĩ kế tức thời làm ngay

Đón đường bà buổi sáng nay

Quỳ luôn trước mặt chắp tay thưa rằng:

“Mẹ ơi! Mẹ nhớ con chăng

Riêng con tìm mẹ đã hằng bao lâu

Hôm nay nhờ có phép mầu

Cho con gặp mẹ vui đâu bất ngờ.”

Bà hầu nghe nói sững sờ

Vốn người chất phát nhân từ bao năm

Tưởng con thật nên động tâm

Bạn chàng dàn cảnh đứng gần nói thêm:

“Hai người giống hệt như in.”

Bà hầu nghe vậy càng tin con mình

Ôm chàng nức nở tâm tình

Mừng vui đoàn tụ thình lình chốn đây.

Chàng bèn hỏi chuyện bà ngay:

“Mẹ đang sinh sống độ này ra sao?”

Bà hầu kể rõ trước sau

Nói thêm rằng phải đi mau mua hàng

Mua về mỹ phẩm cho nàng

Cô nàng chủ nhỏ cao sang, đẹp người.

Sau khi nghe nói vậy rồi

Chàng bèn lên tiếng: “Mẹ ơi! Không cần

Đến hàng con chỗ thật gần

Dầu thơm, mỹ phẩm mẹ cầm về đi

Con xin biếu hết sá gì,

Tiền thời mẹ giữ có chi ngại ngần,

Biếu nàng hoa để kết thân

Hoa này rực rỡ vô ngần tốt tươi

Tựa như nhan sắc nàng thôi

Con nghe mẹ tả lòng thời xốn xang.”

* Bà hầu về lại phòng nàng

Trao hoa, kể lể rõ ràng đầu đuôi

Bà thời mừng, nàng thời vui,

Bà từ khi đó tới lui cửa hàng

Lấy đồ mỹ phẩm cho nàng

Tiền thời bỏ túi dễ dàng êm xuôi.

Khi tình thân nảy nở rồi

Chàng bèn đóng kịch làm người tang thương

Một ngày giả bộ liệt giường

Ốm đau vì chót vấn vương cô nàng

Tương tư đến độ võ vàng

Bà hầu hốt hoảng thương chàng hỏi han

Chàng bèn thổ lộ tâm can:

“Con yêu cô chủ vô vàn mẹ ơi,

Xa nàng con chết mất thôi.”

Bà hầu: “Nếu vậy để rồi mẹ lo.”

Bà về kể lại cho cô

Cô nghe nổi máu tò mò lên ngay

Đàn ông độc nhất lâu nay

Mà cô được biết là thầy già nua

Chồng cô chung đụng từ xưa

Nay nghe có kẻ thích ưa yêu mình

Đàn ông khác? Lạ thật tình!

Nên cô đồng ý tiếp anh chàng này

Nếu bà mang được vào đây.

Bà hầu mừng rỡ loay hoay tìm đường.

Lâu đài kiểm soát kỹ càng

Bảy tầng đâu có dễ dàng vào ra

Người canh gác toàn đàn bà

Đàn ông lai vãng khó qua các phòng.

Bà già khôn khéo vô cùng

Quét gom bụi bặm khắp trong lâu đài

Gom vào kín đáo một nơi

Mỗi ngày có dịp ra ngoài mua hoa

Bà dùng thùng lớn đẩy ra

Rắc lên bụi bặm phủ qua ngoài thùng

Những người khám xét ngại ngùng

Bụi tung lên mặt đã từng nhiều phen

Bị hắt hơi, bị ho hen

Nhiều lần như vậy họ quen lệ rồi

Khám chi nữa, khổ thêm thôi

Bà hầu thong thả tới lui đẩy thùng

Và rồi giai đoạn cuối cùng

Chàng trai được giấu vào trong thùng ngồi

May chàng mảnh khảnh dáng người

Ngồi trong thoải mái, hoa thời phủ lên

Đẩy thùng qua bảy cửa liền

Bà hầu đẩy tuốt lên trên phòng nàng,

Sững sờ nàng thấy bóng chàng

Trẻ trung, tươi mát, điệu đàng, dễ thương

Thuyền tình ghé bến yêu đương

Cả hai kề cận ngát hương ái tình

Thế là nàng hết trung trinh

Vài ngày nàng giục chàng nhanh chân về.

Chàng bày mưu trước khi đi

Trả thù thầy cúng còn chi thú bằng:

“Thoạt tiên nàng hãy giấu chàng

Vào trong tủ kín kỹ càng một nơi,

Khi chồng nàng tới đây rồi

Tỏ ra yêu quý nàng thời múa may

Giỡn đùa bịt mắt ông này

Đòi ông cho vợ lấy tay đập đầu.”

Chiều nàng ông có ngại đâu

Nào ngờ nàng lại đập đau thật tình

Thật ra nàng đã nghịch tinh

Để thanh niên nọ lén nhanh ra ngoài

Dùng hai tay với sức trai

Đập đầu ông lão xong rồi trốn ngay,

Mắt thầy bịt kín nào hay

Nghĩ nàng sao lại mạnh tay bất thường

Ông xuống lầu mãi vấn vương

Biết đâu bài học cho phường gian manh,

Bây giờ nàng hết trung thành

Chắc rằng bùa chú lại linh chuyến này.

* Vài ngày quấn quít đắm say

Chàng trai từ biệt giờ đây ra về

Thùng hoa lại chở chàng đi

Chàng vào trình báo chi li sự tình

Cho vua nghe rõ chuyện mình

Nhận tiền hậu hĩnh vua dành thưởng công.

Hôm sau vua rất ung dung

Rủ rê thầy cúng hoàng cung đánh bài

Ông thầy vui vẻ nhận lời

Nghĩ mình cờ bạc vẫn thời vận hên.

Gieo súc sắc vua đọc lên

Vẫn câu bùa chú đã quen của mình

Chê đàn bà chẳng trung trinh,

Và thầy cúng cũng nói nhanh chen vào

Khen cô vợ trẻ tốt sao

Riêng mình ngoại lệ từ bao lâu rồi.

Tiếc thay mọi chuyện đổi dời

Giờ đây vua thắng, thầy thời thua đau

Vua vui kể lại trước sau

Âm mưu đen tối từ lâu của thầy

Bảy tầng lầu nhốt tại đây

Một cô con gái thơ ngây tội tình

Để rồi cô chẳng trung trinh

Và vua kết luận: “Khi mình gian manh

Ép người khác phải trung thành

Dễ gì đạt được. Chỉ đành uổng công.”

* Ông thầy buồn bực trong lòng

Trở về buộc tội vợ không đàng hoàng

Nàng bèn thách đố sẵn sàng

Để mà minh chứng rằng nàng trung trinh

Nhờ thần lửa để chứng minh:

“Không ai đụng tới thân mình trước đây

Trừ riêng chồng tự lâu nay

Nếu mà dối trá thân này cháy thiêu.”

Ông chồng tin tưởng ít nhiều

Dựng dàn lửa cháy thể theo lời nàng.

Cuộc thề thử lửa sẵn sàng

Chung quanh người khắp xóm làng chờ trông

Lúc nàng sắp bước vào trong

Để xem có bị lửa hồng đốt thân

Chàng thanh niên lén đứng gần

Theo như kế hoạch đã dàn cảnh ra

Chàng liền nắm tay nàng ta

Tay chàng lôi kéo, miệng la vang ầm:

“Thầy này độc ác vô ngần

Tại sao muốn hại xác thân vợ mình

Ngưng ngay lửa cháy cực hình

Chớ gây thêm mãi tội tình gớm ghê.”

Nàng bèn vội rút tay về

Quay qua nói với chồng kề cận bên:

“Lời tôi cam kết thề nguyền

Giờ đây thử lửa chẳng nên nữa rồi

Vì người ta nắm tay tôi,

Riêng tôi thiện chí mãi thời còn đây.”

Ông chồng chợt nhận ra ngay

Bị người lừa gạt đắng cay vô cùng

Ông ta nổi giận đùng đùng

Đuổi xua cô gái. Cô mừng ra đi

Giờ đây thoát khổ nạn kia

Tự do, sung sướng còn gì quý hơn.

 

(64) Thầy Cúng Đánh Bạc Với Cuộc Đời:

Vua thích đánh bạc với thầy cúng là tiền thân Đức Phật.

(64) The Priest Who Gambled With a Life (Misguided Morality)

 

Once upon a time, there was a king who loved to gamble with his royal priest. When he threw the dice, he always recited this lucky charm:

 

“If tempted any woman will, for sure, give up her faithfulness and act impure.”

 

Amazing as it may seem, by using this charm the king always won! Before long, the royal priest lost almost every penny he owned.

 

He thought, “I have lost almost all my wealth to the king. It must be because of his lucky charm. I need to find a way to break the spell and win back my money. I must find a pure woman who has never had anything to do with a man. Then I will lock her up in my mansion and force her to remain faithful to me!”

 

This seemed like a good plan to him. But then he started having doubts. He thought, “It would be nearly impossible to keep a woman pure after she had already become accustomed to men. Therefore I must find the purest woman possible – one who has never even seen a man!”

 

Just then he happened to see a poor woman passing by. She was pregnant. The royal priest was an expert in reading the meaning of marks on the body. So he could tell that the unborn baby was a girl. And the thought occurred to him, “Aha! Only an unborn baby girl has never seen a man!”

 

The royal priest was willing to do anything to beat the king at dice. So he paid the poor woman to stay in his house and have her baby there. When the wonderful little girl was born, the priest bought her from her mother. Then he made sure she was raised only by women. She never saw a man – except of course the royal priest himself. When she grew up, he still kept her completely under his control. It was just as if he owned the poor girl!

 

The cruel priest did all this only because of his gambling habit. While the girl was growing up, he had avoided playing dice with the king. Now that she was of age, and still his prisoner, he challenged the king to a game of dice once again.

 

The king agreed. After they had made their bets, the king shook the dice and repeated his favourite lucky charm:

 

“If tempted any woman will, for sure, give up her faithfulness and act impure.”

 

But just before he threw down the dice, the priest added:

 

“Except my woman – faithful evermore!”

 

Lo and behold, the king’s charm didn’t work. He lost that bet, and from then on the priest won every throw of the dice.

 

The king was puzzled by this turn of events. After considering, he thought, “This priest must have a pure woman locked up at home, one who is forced to be faithful to him alone. That’s why my lucky charm doesn’t work anymore.”

 

He investigated and discovered what the cruel priest had done. So he sent for a well-known playboy character. He asked him if he could cause the lady’s downfall. He replied, “No problem, my lord!” The king paid him handsomely and told him to do the job quickly.

 

The man bought a supply of the finest perfumes and cosmetics. He set up a shop just outside the royal priest’s mansion. This mansion was seven stories high, with seven entrance gates – one on each floor. Women guarded each gate, and no man except the priest was allowed to enter.

 

Only only one servant waited on the priest’s lady. She carried everything in and out, including perfumes and cosmetics. The priest gave her money for her purchases.

 

The playboy saw the servant going in and out of the priest’s mansion. Soon he realised she was the one who could get him inside. So he devised a plan and hired some cronies to help him.

 

The next morning, when the serving lady went out to do her shopping, the playboy dramatically fell to the ground before her. Grabbing her knees he tearfully cried, “Oh my dear mother, it’s so wonderful to see you again after such a long time!”

 

Then his cronies chimed in, “Yes, this must be she! She looks the same – her hands and feet and face and type of dress. Yes, this must be she!” They all kept saying how amazing it was that her looks had changed so little in all that time.

 

The poor woman must have had a long lost son, for soon she was convinced this must be he. She hugged the king’s clever playboy, and both sobbed tears of joy over their miraculous reunion.

 

In between bouts of sobbing, the man was able to ask her, “Oh dear mother, where are you living now?” “I live next door,” she said, “in the royal priest’s mansion. Night and day I serve his young woman. Her beauty is without equal, like the mermaids sailors love to praise.”

 

He asked, “Where are you going now, mother?” “I’m going shopping for her perfumes and cosmetics, my son.” “There’s no need, mother,” he said, “from now on I will give you the best perfumes and cosmetics free of charge!” So he gave them to her, along with a bouquet of lovely flowers.

 

When the priest’s lady saw all these, much better quality than usual, she asked why the priest was so happy with her. “No,” said the serving woman, “these are not from the priest. I got them at my son’s shop.” From then on she got perfumes and cosmetics from the playboy’s shop, and kept the priest’s money.

 

After a while the playboy began the next part of his plan. He pretended to be sick and stayed in bed.

 

When the servant came to the shop she asked, “Where is my son?” She was told he was too sick to work, and was taken to see him. She began massaging his back and asked, “What happened to you, my son?” He replied, “Even if I were about to die, I couldn’t tell you, my mother.”

 

She continued, “If you can’t tell me, whom can you tell?” Then, according to his plan, he broke down and admitted to her, “I was fine until you told me about your beautiful mistress – ‘like the mermaids sailors love to praise’. Because of your description, I have fallen in love with her. I must have her. I can’t live without her. I’m so depressed, without her I’ll surely die!”

 

Then the woman said, “Don’t worry, my son, leave it up to me.” She took even more perfumes and cosmetics to the priest’s lady. She said to her, “My lady, after my son heard from me about your beauty, he fell madly in love with you! I don’t know what to do next!”

 

Since the priest was the only man she had ever seen, the lady was curious. And of course she resented being locked up by force. So she said, “If you sneak him into my room, it’s all right with me!”

 

The woman guards at the seven gates searched everything the servant took in and out. So she had to have a plan. She swept up all the dust and dirt she could find in the whole mansion. Then she began taking some of it out each day in a large covered flower basket. Whenever she was searched, she made sure some of the dust and dirt got on the guard women’s faces. This made them sneeze and cough. Pretty soon they stopped searching her when she went in and out.

 

Finally one day she hid the playboy in her covered flower basket. He was trim and fit, not heavy at all. She was able to sneak him past all seven guarded gates, and into the priest’s lady’s private chamber. The two lovers stayed together for several days and nights. So the playboy was able to destroy her perfect faithfulness, which had been forced on her by the cold-hearted priest.

 

Eventually she told him it was time to go. He said, “I will go. But first, since the old priest has been so mean to you, let me give him one good blow to the head!” She agreed and hid him in a closet. This too was part of his secret plan.

 

When the priest arrived, his lady said, “My lord and master, I’m so happy today! I’d like to dance while you play the guitar.”

 

The priest said, “Of course, my beauty.” “But I’m too shy to dance in front of you,” she added, “so please wear this blindfold while I dance.” Again he agreed to her request and she put a blindfold over his eyes.

 

The priest played a pretty tune on his complicated Indian guitar, while his lady danced. After a bit she said, “As part of my dance, won’t you let me give you a tap on the head?” “As you wish, my dear,” he said.

 

Then she motioned to the playboy, who came out of the closet, snuck up from behind, and hit the old priest on the head! His eyes nearly popped out, and a bump began rising from the blow. He cried out and the lady put her hand in his. He said, “Such a soft hand sure can deliver a wallop, my dear!”

 

The playboy returned to the closet. The lady removed the priest’s blindfold and put some ointment on his bump. When he had left, the serving woman hid the playboy in her flower basket and smuggled him out of the mansion. He went immediately to the king and told him the whole story, in a very boastful way of course.

 

The next day the royal priest went to the palace as usual. The king said, “Shall we gamble on the throw of the dice?” The priest, expecting to win once more, agreed. Just as before, the king recited his lucky charm:

 

“If tempted any woman will, for sure, give up her faithfulness and act impure.”

 

As usual the priest added:

 

“Except my woman – faithful evermore!”

 

But lo and behold the dice fell in the king’s favour and he took the priest’s money.

 

The king said, “Oh priest, your woman is no exception! True faithfulness cannot be forced! Your plan was to snatch a newborn baby girl, lock her up behind seven gates guarded by seven guards, and force her to be good. But you have failed. Any prisoner’s greatest wish is freedom!

 

“She blindfolded you and then her playboy lover gave you that bump on your old bald head – which proves your gates and guards were useless!

 

The priest returned home and accused his lady. But in the meantime, she had come up with a plan of her own. She said, “No, my lord, I have been completely faithful to you. No man has ever touched me except you! And I will prove it in a trial by fire. I will walk on fire without being burned to prove I speak the truth.”

 

She ordered the old servant woman to fetch her son, the playboy. She was to tell him to take the lady by the hand and prevent her from stepping in the flames. This the woman did.

 

On the day of the trial by fire, the priest’s lady said to the crowd of onlookers, “I have never been touched by any man except this priest, my master. By this truth, may the fire have no power over me.”

 

Then, just as she was about to step into the fire, the playboy leaped from the crowd and grabbed her hand. He shouted, “Stop! Stop! How can this priest be so cruel as to force this tender young lady into a raging fire!”

 

She shook her hand free and said to the priest, “My lord, since this man has touched my hand, the trial by fire is useless. But you can see my good intention!”

 

The priest realised he had been tricked. He beat her as he drove her away forever. At last she was free of him and mistress of her own fate.

 

The moral is: You can’t force someone to be good.


065_A65

(65) Tiểu Thư Độc Ác Và Hiền Sĩ Bán Sữa

 

Ngày xưa có một phú ông

Sinh cô con gái hình dung mỹ miều

Bề ngoài nhan sắc đáng yêu

Bề trong tàn ác đủ điều. Tiếc thay!

Người làm cô đánh thẳng tay

Thêm lời chửi bới đắng cay bạo tàn

Họ khinh ghét nên gọi nàng

“Tiểu thư độc ác” tiếng lan khắp vùng.

Một hôm cô xuống tắm sông

Một mình bơi lội giữa dòng nước xanh

Mấy cô hầu gái ở quanh

Giỡn đùa tạt nước thỏa tình vui chơi

Đất trời êm ả khắp nơi

Đột nhiên giông bão tơi bời nổi lên,

Rủ nhau hầu gái trốn liền

Riêng nàng bơi lỡ gần bên kia bờ

Mấy cô hầu gái làm ngơ

Muốn nhân cơ hội này mà bỏ rơi

Dịp may thanh toán con người

“Tiểu thư độc ác” cuộc đời gớm ghê,

Bão giông gầm thét bốn bề

Cuốn cô gái dữ xuôi đi theo dòng.

Người làm về gặp phú ông

Nhìn trong đám họ thấy không có nàng

Ông bèn hỏi, họ thưa rằng:

“Một mình cô chủ bơi ngang qua dòng

Thế rồi biến mất trên sông

Ngay khi trời nổi bão giông sóng gầm!”

Phú ông hội họp thân nhân

Chia nhau đi kiếm xa gần thấy đâu.

* Gần sông, trong chốn rừng sâu

Có thầy ở ẩn từ lâu tu hành

Chuyên môn thiền định nhiệt thành

An nhiên, tự tại, xả nhanh chuyện đời

Nửa khuya cô gái nổi trôi

Vang lời cầu cứu ngang nơi túp lều

Thầy nghe được tiếng người kêu

Vội vàng đốt đuốc lần theo cứu nàng,

Cứu xong an ủi dịu dàng

Cho nàng hết sợ, rồi mang nàng vào

Trong lều sưởi ấm biết bao

Mời nàng hoa quả ngọt ngào để ăn

Xong rồi thầy mới hỏi thăm:

“Sao trôi xuống chốn xa xăm thế này?”

Cô bèn vội kể lại ngay

Đầu đuôi mọi sự vừa gây muộn phiền

Thầy nghe thương cảm vô biên

Để cô ngủ lại vài đêm trong lều

Thầy ra nghỉ cạnh suối reo

Uy nghi thiền định quyết theo đến cùng.

Vài ngày thoang thoảng hương rừng

Cô nàng bình phục vui mừng tạ ơn

Thầy khuyên cô trở về luôn

Nhưng cô nán lại có buồn về đâu

Nghĩ thầy tu chốn rừng sâu

Thân tâm an lạc, đạo mầu uyên thâm

Không còn vương vấn mùi trần

Đâu còn quyến luyến tương thân vợ chồng

Nên cô quyết muốn thử lòng

Thử đưa thầy trở lại vòng yêu đương,

Cô từ chối chẳng lên đường

Quyết dùng nhan sắc dễ thương của mình

Giăng ra một mạng lưới tình

Khiến cho ẩn sĩ tu hành lâu nay

Công phu theo gió nhẹ bay

Đường trần đau khổ mê say quay đầu.

Sống chung chưa được bao lâu

Cô nàng chán cảnh u sầu rừng xanh

Vẳng nghe tiếng gọi thị thành

Bóng người đông đúc, âm thanh ồn ào

Nàng bèn trổ giọng ngọt ngào

Đòi về sống chốn lao xao xóm làng,

Ông bèn chiều chuộng cô nàng

Về nơi gần đó đôi đàng sống chung

Ông đi kiếm sống trong vùng

Bán bơ, bán sữa ngại ngùng gì đâu

Dân làng quanh quẩn thân nhau

Ông đưa ý kiến trước sau giúp đời

Họ thành công, họ vui tươi

Tặng ông chỗ ở. Mọi người mến ưa

Gọi ông “hiền sĩ sữa bơ”

Ông vui cuộc sống nên thơ cạnh nàng.

* Một ngày bọn cướp tới làng

Tấn công, cướp bóc kinh hoàng khắp nơi

Bắt theo đi một số người

Vợ ông hiền sĩ chúng thời chẳng tha

Thấy nàng nhan sắc mặn mà

Nên tên đầu đảng dành ra riêng mình

Bắt làm vợ. Thật tội tình!

Sau khi vào chốn rừng xanh khuất rồi

Cướp bèn thả hết mọi người

Riêng nàng đầu đảng có đời nào tha.

Mọi người khi trở về nhà

Đầu đuôi câu chuyện kể ra ngọn ngành

Ông hiền sĩ nghĩ: “Vợ mình

Không khi nào chịu dứt tình cùng ta

Thế nào nàng cũng thoát ra

Tìm đường quay trở lại nhà nàng thôi.”

Nghĩ làng vận xấu tới thời

Dân làng bèn bỏ đi nơi khác liền

Mình ông ở lại, vững tin

Vợ mình chắc chắn không quên trở về.

* Phần nàng theo tướng cướp kia

Sống chung thoải mái nàng thì thấy vui

Chuyển lòng, thay dạ, đổi đời

Sợ chồng cũ tới sẽ lôi mình về

Mất đi nếp sống thỏa thuê

Nên nàng suy tính kiếm bề giết ông

Nàng ta giả bộ ngóng trông

Viết thư cầu cứu tỏ lòng yêu thương

Mong ông vào chốn rừng hoang

Ra tay giải cứu cho nàng thoát đây.

Nhận thư ông vội tin ngay

Mò vào hang cướp hăng say liều mình

Cứu nàng cho trọn ân tình

Nàng bèn tỏ vẻ trung thành lứa đôi

Giấu ông trốn kín một nơi

Đợi đêm thanh vắng hai người trốn đi.

Khi tên tướng cướp trở về

Say sưa, hung dữ nửa khuya tối trời

Cô nàng phản bội ngay thôi

Chỉ cho tướng cướp rõ nơi giấu chồng

Cướp kia nổi máu dữ hung

Lôi chồng ra đánh thẳng thừng không tha

đau đớn chẳng kêu la

Ông chồng chỉ khẽ xót xa thốt lời:

“Vô ơn bội nghĩa quá trời

Tình đời gian ác, con người điêu ngoa!”

Ông chồng vừa thấy được ra

Một bài kinh nghiệm thật là đắng cay.

Cướp kia đánh mãi mỏi tay

Trói ông chồng lại qua ngày hôm sau

Lại hành hạ thật đớn đau

Ông chồng chỉ thốt một câu buồn đời:

“Vô ơn bội nghĩa quá trời

Tình đời gian ác, con người điêu ngoa!”

Ngạc nhiên cướp mới dò la

Hỏi chồng sao chỉ thốt ra câu này,

Nhân khi nàng còn ngủ say

Ông chồng buồn bã kể ngay sự tình

Chính vì vợ chẳng trung trinh

Lại thêm độc ác khiến mình khổ đau

Lừa chồng vào chốn rừng sâu

Muốn chồng bị hại còn đâu lo gì.

* Tuy hung dữ chẳng u mê

Cướp kia bất chợt nghĩ về bản thân:

“Chồng nàng tử tế vô ngần

Nàng còn đối xử bất nhân tuyệt tình

Cho nên nghĩ lại phận mình

Chắc chi lành lặn an bình mai sau

Ta cần trừ khử nàng mau

Kẻo mà mang họa thảm sầu mạng vong.”

Cướp bèn cởi trói ông chồng

Ôn tồn an ủi: “Xin ông đừng phiền

Hãy quên đi chuyện đảo điên

Giờ tôi bảo vệ đừng nên lo gì.”

Cô nàng đang ngủ li bì

Cướp vào đánh thức: “Dậy đi hỡi nàng

Đem người này tới ven làng

Chúng ta sẽ giết anh chàng tại đây.”

Khi ra tới địa điểm này

Cướp làm bộ trói chân tay chồng liền

Nói nàng đứng giữ cạnh bên

Cướp cầm gươm sắc giơ lên khỏi đầu

Rồi nhanh tay chém xuống mau

Thay vì chém trúng ngay vào chồng kia

Lưỡi gươm rơi xuống nặng nề

Chém vào nàng vợ đứng kề chết tươi

“Tiểu thư độc ác” tàn đời.

Cướp tuy ác độc có thời hoàn lương.

* Vài ngày sau cảnh tang thương

Anh chàng tướng cướp tìm đường ra đi

Nhìn hiền sĩ dáng từ bi

Hỏi thăm: “Ngài định đi về phương nao

Và rồi sinh sống thế nào?”

Trầm tư hiền sĩ chỉ vào chốn xa:

“Cuộc đời sinh sống tại gia

Tôi đâu còn có thiết tha chút gì

Muốn về lại chốn rừng kia

Từ nay thiền định quyết đi đến cùng.

Anh chàng cướp chẳng ngập ngừng:

“Xin thầy cho phép đi cùng từ đây

Để theo thầy học điều hay

Tâm này an lạc, thân này thảnh thơi.”

Chẳng vương của cải tanh hôi

Giã từ nếp sống một thời bất lương

Cướp theo hiền sĩ lên đường

Quyết tìm về chốn thơm hương tu thiền.

Sau bao năm tháng êm đềm

Hai người thoát tục, vào miền thanh cao.

 

65) Tiểu Thư Độc Ác Và Hiền Sĩ Bán Sữa:

Hiền sĩ bán sữa là tiền thân Đức Phật. Tướng cướp là A Nan.

(65) The Wicked Lady and the Buttermilk Wise Man (Seduction)

 

Once upon a time, a very rich man was living in Benares, in northern India. He had a daughter who was one of the most beautiful women in the city. Her skin was as soft as rose petals, her complexion was like lotus blossoms, and her hair was as black as midnight. But unfortunately her beauty was only skin deep. For, on the inside, she was very cruel. She insulted her servants and even enjoyed beating them. She became known as the ‘Wicked Lady’.

One day she went down to the river for her bath. While she bathed, her servant girls played and splashed in the water. Suddenly it became dark and a heavy rainstorm came upon them. Most of the attendants and guards ran away. The servant girls said to each other, “This would be a perfect time to get rid of the Wicked Lady once and for all! So they deserted her there, still bathing in midstream. The storm became more and more terrible as the sun set.

 

When the servant girls arrived home without the Wicked Lady, the rich man asked them, “Where is my precious daughter?” They replied, “We saw her coming out of the river, but since then we haven’t seen her. We don’t know where she went.” The rich man sent out relatives to search for her, but she was nowhere to be found. Meanwhile the Wicked Lady had been swept downstream by the ferocious flooded river.

 

There just so happened to be a holy man living in the forest next to the river. In this peaceful area he had been meditating for a long time, until he had come to enjoy the inner happiness of a high mental state. Because of this happiness, he was quite sure he had left the ordinary desires of the world behind.

 

At about midnight the Wicked Lady was carried past the holy man’s hut by the raging river. She was crying out and screaming for help. When he heard her, the holy man realised a woman was in danger. So he took a torch down to the river and saw her being swept along. He dived in and saved her. He comforted her, saying, “Don’t worry, I’ll look after you.”

 

He carried her into his hut and made a fire to dry her off and warm her up. He gave her fruits to eat. When she had eaten her fill, he asked, “Where do you live? How did you fall in the river?” She told him about the storm and how her servants deserted her. He took pity on her and let her sleep in his hut for the next couple of nights. He himself slept under the stars.

 

When she had recovered her strength, he told her it was time to return home. But she knew that he was the type of holy man who promised never to live with a woman, as husband and wife. That was why he had slept outside while she slept in the hut.

 

Just to prove her own power and superiority over him, she decided to seduce him into breaking his religious promise. She refused to leave until she had tricked him into falling in love with her.

 

The Wicked Lady used the poses and tricks and flatteries that women learn. The holy man was not yet strong enough to resist her tempting ways. After a few days she succeeded in seducing him into breaking his promise. They began living together in the quiet forest as if they were husband and wife. He lost the inner happiness he had gained by years of meditating.

 

But soon the Wicked Lady grew bored with forest life. She missed the noise and excitement of crowded city life. So she cooed and coaxed until she got her way, and they moved to a nearby village.

 

In the beginning, the holy man supported her by selling buttermilk. Later on, the villagers came and asked him for advice. They soon realised that listening to him brought good fortune. So they started calling him ‘the Buttermilk Wise Man’, and gave him a hut to live in.

 

Then one day a gang of bandits attacked the village. They robbed all the valuables and kidnapped some of the villagers, including the Wicked Lady. When they got to their forest hide-out they divided up the loot. When they began dividing up the prisoners, the bandit chief was attracted by the Wicked Lady’s great beauty. So he took her for himself as a wife.

 

All the other prisoners were soon released. When they returned to the village, the Buttermilk Wise Man asked what happened to his wife. They told him she had been kept as wife by the bandit chief. He thought, “She will never be able to live without me. She will find a way to escape and come back to me.” Deciding the village was now unlucky, all the others left it. But the Buttermilk Wise Man remained in his hut, convinced that his wife would return.

 

Lo and behold, the Wicked Lady enjoyed the exciting life of bandits. But she worried that her husband would come and take her back. She thought, “Then I would lose all my newfound luxuries. I would be safer if I got rid of him. Therefore, I will send him a letter, pretending to be deeply in love with him. Just as before I will use my power of seduction to cause his downfall. But this time he will meet his death, and I will remain the bandit queen!”

 

When the Buttermilk Wise Man received the letter he believed every word. He rushed into the forest and ran to the gang’s hide-out. When he called out to her, the Wicked Lady came out and said, “Oh my lord and master, I’m so happy to see you. I can hardly wait to escape with you. But now is not a good time. The bandit chief could easily follow us and kill us both. So let us wait until nightfall.” She took him inside, fed him, and hid him in a closet.

 

When the chief returned in the evening he was drunk. The Wicked Lady asked him, “My lord and chief, if you saw my former husband now, what would you do?” “I would beat him up and kick him from one side of the room to the other!” he bragged, “Where is he now?” “He is much closer than you think,” she said, “In fact, he is right here in this closet!”

 

He opened the door and dragged out the Buttermilk Wise Man. He proceeded to beat him up and kick him around the room, just as he had boasted. His poor victim did not cry out. He only muttered -

 

“Ungrateful hater, Lying traitor.”

 

That was all he said. It seemed he was finally learning a lesson – but so painfully!

 

Eventually the drunken bandit got tired of beating him. He tied him up, ate dinner, and passed out into drunken sleep.

 

The next morning, after sleeping off his drunkenness, the bandit chief woke up sober. He began beating and kicking his tied up victim again. Still the Buttermilk Wise Man did not cry out, but kept on muttering -

 

“Ungrateful hater, Lying traitor.”

 

The bandit thought, “While I keep punishing this man, why does he keep saying the same thing over and over?” Seeing that his wife was still fast asleep, he asked him what he meant.

 

The Buttermilk Wise Man replied, “Listen and I will tell. I was a forest holy man, peacefully enjoying a high state of mind. One night I heard this woman crying out as she was being swept down river in a storm. I saved her life and brought her back to health. Meanwhile she seduced me and I lost all my inner calm and happiness. We went to live in a village and I led a very ordinary life. Then you kidnapped her. She sent me a letter saying she suffered living with you, and begged me to rescue her. So you see – she enticed me into this disaster. She put me at your mercy. That is why I say -

 

“Ungrateful hater, Lying traitor.’”

 

The bandit chief was not stupid. He thought, “This man was such a good provider, and yet she has put him in this plight. What would she be capable of doing to me? It would be better to finish her off!”

 

He untied the Buttermilk Wise Man and comforted him, saying, “Don’t worry, I’ll look after you.” He awakened the Wicked Lady and said, “My darling, let us kill this man right next to his own village.” He took them to the boundary of the deserted village. He told her to hold her former husband. Then he raised his mighty sword and came down with it. But at the last instant he sliced the Wicked Lady in half!

 

Even someone as wicked as this murderous bandit can change his ways. He began by nursing his former rival back to health. After a few days of rest he asked, “What are you going to do now?”

 

The wise man replied, “I don’t want to live as householder anymore. I want to return to my old forest and meditate.”

 

The bandit said, “I too would like to be ordained and learn to meditate in the forest.” After giving up all his stolen goods, he went and lived in the forest with the Buttermilk Wise Man as his teacher. After much effort, they both attained a high state of inner happiness.

 

The moral is: Seduction can be dangerous to men and women both.


066_A66

(66) Chồng Quê Vợ Tỉnh

 

Thành Ba La Nại có thầy

Rất là nổi tiếng dạy hay vô cùng

Thôn quê thành thị các vùng

Học trò tới học khoảng chừng năm trăm.

Một chàng ở chốn xa xăm

Rời quê lên tỉnh quyết tâm học hành

Chỉ quen thôn dã non xanh

Nào quen nếp sống thị thành xôn xao

Vậy mà yêu gái má đào

Sống nơi đô hội từ bao lâu rồi

Tình yêu chất ngất lên ngôi

Đôi tim chung nhịp kết đôi vợ chồng.

Sau khi đám cưới vừa xong

Chàng còn theo học vẫn không xa thầy

Nhưng rồi chỉ được ít ngày

Chàng thường vắng mặt không hay đến trường.

Vợ chàng thuộc loại tai ương

Chuyên làm những chuyện mà nàng ưa thôi

Tuy rằng đã có chồng rồi

Vẫn luôn lang chạ với người bạn trai

Lòng chung thủy đã tàn phai

Mỗi khi phản bội xong thời làm vui

Về nhà ăn nói dịu lời

Chiều chồng hết mức ai người ngờ đâu,

Để rồi qua ít ngày sau

Tính thời lại xấu, càu nhàu sớm trưa

Lại la lối rất khó ưa

Ra tay hà hiếp quá ư cục cằn

Anh chồng khổ sở kêu than:

“Vợ sao thái độ quanh năm thất thường!”

Gia đình cuộc sống chán chường

Khiến chàng sầu muộn không màng bút nghiên,

Khi chàng được biết rõ thêm

Vợ mình phụ bạc chàng liền khổ đau

Học hành tha thiết nữa đâu

Luôn luôn bỏ lớp trước sau nhiều lần.

Một ngày nhân chỗ tình thân

Ông thầy lên tiếng ân cần hỏi han

Chàng bèn thổ lộ tâm can:

“Vợ con tính nết hoang đàng xấu xa

Nhưng mà con chẳng nói ra

Biết ai cứu giúp để mà thở than.”

* Thầy khuyên giải, giọng trấn an:

“Này con lo nghĩ miên man làm gì

Hãy nhìn những nhánh sông kia

Mọi người xuống tắm phân bì chi đâu

nghèo khó hay sang giàu,

Hãy nhìn đường phố từ lâu rộn ràng

Mở ra cho khách thập phương

Mọi người đi lại dễ dàng quanh năm,

Hãy nhìn những kẻ hảo tâm

Dựng lên những chốn nghỉ chân dọc đường

Cho người rong ruổi đường trường

Nghỉ đêm dừng bước tạm nương an lành,

Cũng như giếng nước trong xanh

Xóm làng mời khách bộ hành giải lao

Con ơi, ngẫm giống vậy sao!

Đàn bà một số có đâu trung thành

Thường hay phản bội chồng mình

Để rồi lén lút ngoại tình. Tội thay!

Vợ con ăn ở thế này

Con dù buồn khổ chẳng thay đổi gì

Khi hung dữ, lúc nhu mì

Khi thời dâm đãng, lúc thì hiền lương

Vợ con tính khí đôi đường

Tâm con nên giữ bình thường là hay

Chuyện không đổi bấy lâu nay

Thời con hờn giận chuyện này ích chi.”

* Học trò gốc ở miền quê

Nghe lời thầy giáo muôn bề tiếng tăm

Giờ đây chàng đã bình tâm

Dù cho vợ có lỗi lầm đáng chê

Chàng thanh thản, chàng từ bi

Buông trôi oán hận, xua đi muộn sầu.

Thế rồi chỉ ít lâu sau

Vợ thành thị thấy chồng sao nhân từ

Chuyện mình lang chạ thói xưa

Đâu còn kín nữa, kể như lộ rồi

Vợ ngưng tội lỗi ngay thôi

Đổi thay nếp sống thành người thủy chung.

Chồng do hiểu biết, cảm thông

Tan cơn cuồng nộ, dẹp lòng hận sân.

 

66) Chồng Quê Vợ Tỉnh:

Thầy dạy tại Ba La Nạitiền thân Đức Phật.

(66) Country Man and City Wife (Adultery)

 

Once upon a time, there was a well-known teacher who taught in and around Benares. He had over 500 students. One of these was from the distant countryside. Knowing little about the ways of city folks, he fell in love with a Benares girl and married her. After the marriage he resumed his studies with the famous teacher. But he started missing classes, sometimes staying away for two or three days at a time.

His wife was used to doing whatever she wanted. Even though she was married to the student, she was not loyal and faithful. She still had secret boy friends.

 

It just so happened that after she had been with a boy friend, she acted very humble with her husband. She spoke softly and tried very hard to please him. But on other days, when she had done nothing wrong, she was rude and domineering. She yelled at her husband and nagged him. This drove the man crazy. He was completely confused by how differently she acted from one day to the next.

 

The countryman was so disturbed that he stayed away from classes. And while he remained home he discovered that his city wife was unfaithful. He was upset that he missed school for seven or eight days.

 

When he finally showed up, the famous teacher asked, “Young man, you have been away so long. What was the matter?” He replied, “Sir, my wife is cheating on me very much, and acts as humble as a servant. But on other days she is arrogant and domineering, rough and rude. I can’t figure her out. I don’t know what to do or where to go for help. That’s why I couldn’t attend your classes.”

 

The teacher said, “Young man, don’t worry. Rivers can be bathed in by anyone, rich or poor. Highways too are open to all. Generous people build roadside rest houses to gain merit, and anyone can sleep there. Likewise, all are welcome to take water from the village well.

 

“So too, there are some women who won’t be faithful to one man. They love to keep their secret boy friends. That’s just the way some people are. It’s hard to understand why they act the way they do. But why get angry about what you cannot change?

 

“On the days when your wife has been with a boy friend, those are the days she acts meek and mild. But on the days when she has done nothing wrong, those are the days she acts rough and rude. That’s just the way some people are. So why get angry about what you cannot change?

 

“Accept her the way she is. Treat her in the same understanding way, whether she is kind or mean to you. Why get angry about what you cannot change?”

 

“The student from the countryside followed the famous teacher’s advice. His city wife’s behaviour no longer upset him. And when she realised that her actions were no longer secret, she gave up her boyfriends and changed her ways.

 

The moral is: Understanding relieves anger.


067_A67

(67) Sự Khôn Ngoan Của Hoàng Hậu Từ Tâm

 

Ngày xưa có một gia đình

Tiền rừng bạc bể quả tình giàu sang

Con trai sinh được một chàng

Trưởng thành, học vấn vững vàng vừa xong

Chàng bèn quyết chí một lòng

Bao nhiêu tham dục chàng không còn màng

Xuất gia vào chốn rừng hoang

Sống đời ẩn sĩ đạo vàng chuyên tâm.

* Một ngày thiếu muối để ăn

Chàng rời núi Tuyết về thăm kinh thành

Ngủ qua đêm rất an lành

Trong vườn thượng uyển cây cành tốt tươi,

Hôm sau vào lúc sáng trời

Sau khi tắm rửa, tóc thời cột lên

Chiếc y chàng xếp một bên

Áo da dê núi khoác lên thân rồi

Ra đi khất thực khắp nơi

Bước chân thư thái, dáng người ung dung,

Khi chàng tới cổng hoàng cung

Vua nhìn ẩn sĩ vô cùng oai nghi

Lòng thán phục, tâm nể vì

Truyền mời hiền sĩ ghé về trong cung

Tiếp người long trọng, tiệc tùng

Cao lương, mỹ vị cúng dường thành tâm

Chàng bèn cảm tạ ân cần.

Vua mời chàng hãy dừng chân chốn này

Vào hoa viên ở luôn đây

Vua cung cấp bốn thứ ngay cúng dường:

“Thức ăn, quần áo thông thường

Tiện nghi chỗ ở, sẵn sàng thuốc men.”

Nhận lời lưu lại hoa viên

Chàng trong mười sáu năm liền tĩnh tâm

Trở nên thanh tịnh vô ngần

Đạo vàng thuyết giảng, vua quan thấm nhuần.

* Một ngày vua phải mang quân

Ra nơi biên địa dẹp mầm loạn ly

Trước khi cất bước ra đi

Vua chăm sóc ẩn sĩ kia tận tình

Rồi truyền hoàng hậu đẹp xinh

Khi mình vắng mặt thay mình trông coi.

Từ Tâm hoàng hậu tuyệt vời

Thông minh, khôn khéo, thạo đời, đảm đang

Thay vua chăm sóc đàng hoàng

Để ông hiền sĩ dễ dàng tu thân.

Một ngày bày sẵn thức ăn

Nhưng ông hiền sĩ bất thần chậm sang

Trong khi chờ đợi cúng dường

Từ Tâm hoàng hậu điểm trang mặn mà

Thân người tắm rửa nước hoa

Xiêm y lộng lẫy, dáng bà tốt tươi

Bà nằm trên ghế thảnh thơi

Đợi chờ hiền sĩ tới nơi cúng dường.

Sau khi chậm trễ bất thường

Thế là hiền sĩ vội vàng tới ngay

Vào cung điện chợt ngất ngây

Thấy bà hoàng hậu tại đây tuyệt vời,

Khi nghe vọng tiếng chân người

Bà bèn ngồi dậy, xiêm rơi vô tình

Phô ra lồ lộ thân hình

Chao ơi quyến rũ đẹp xinh cực kỳ

Ôi thôi thanh tịnh còn chi

Lòng người ô uế chỉ vì nữ nhân,

Dục tình nhen nhúm trong tâm

Bốc ngùn ngụt tựa lửa thần khác chi

Tựa như rắn hổ mang kia

Ngóc đầu khỏi giỏ mỗi khi nghe kèn

Thế là mất hết lực thiền

Tâm hồn sa đọa đảo điên rối bời

Như là quạ cụt cánh rơi

Trong khi bay lượn giữa trời thênh thang.

Không ăn nổi bữa cúng dường

Ông mang thực phẩm tìm đường trở lui

Về nơi am thất mình rồi

Lên giường nằm liệt thân người thảm thay

Bỏ ăn bỏ uống bảy ngày

Bóng hình hoàng hậu cuồng quay não nề.

* Sau khi dẹp loạn trở về

Ghé thăm hiền sĩ vua thì ngạc nhiên

Thấy ông nằm liệt giường bên

Tưởng ông đau ốm vua liền vỗ chân

Hỏi thăm sức khoẻ ân cần

Chân thành hiền sĩ trút tâm sự mình:

“Nhìn hoàng hậu, khởi dục tình.”

Vua cười: “Hoàng hậu xin dành cho ông

Để cho ông được thỏa lòng

Chúng ta về lại hoàng cung. Xin mời!”

Vua cùng hiền sĩ tới nơi

Từ Tâm hoàng hậu đón người thiết tha,

Nhà vua ra lệnh cho bà

Hãy vào trang điểm thật là tươi xinh

Với quần áo đẹp trên mình,

Nhà vua bí mật tâm tình đôi câu

Nhờ bà khéo léo cách nào

Cứu hiền sĩ khỏi đảo chao tâm hồn,

Bà hoàng hậu trấn an luôn

Rằng bà có cách tinh khôn giúp người.

Vua trao hoàng hậu xinh tươi

Cho ông hiền sĩ nổi trôi biển tình.

* Cả hai ra khỏi cung đình

Ông đang mơ cuộc hành trình yêu đương

Chợt nghe bà nói thân thương:

“Giờ mình cần chỗ để nương thân rồi

Một nơi để ở mà thôi

Về trình vua rõ mong người cấp cho.”

Quả nhiên vua chẳng chối từ

Cấp cho lều cũ rất ư tồi tàn.

Nhận lều bà cất tiếng than:

“Nơi này dơ bẩn hoang tàn biết bao!”

Bà không chịu bước chân vào

Nói ông dọn dẹp cách nào sạch đi

Khiến ông lại phải quay về

Xin vua dụng cụ quản chi xa gần.

Rồi bà đòi hỏi nhiều lần

Gây ra nhiều chuyện khó khăn muộn phiền:

“Tô tường, trét vách, sửa nền

Kiếm thêm bàn ghế, mùng mền, chiếu chăn

Rồi đồ dùng để nấu ăn…”

Tới lui bao chuyến nhọc nhằn trước sau

Cuối cùng ngồi cạnh bên nhau

Trong phòng im lắng bà đâu ngại ngùng

Bất ngờ nắm lấy râu ông

Tay vùng giật mạnh, miệng cùng la lên:

“Sao ông lại nỡ chóng quên

Mình là hiền sĩ tu thiền thanh cao

Từ lâu thanh tịnh biết bao

Giờ đây bỗng chốc rơi vào vô minh!”

Ông nghe tiếng thét thình lình

Trong tâm bừng ngộ, giật mình tỉnh ra

Sau cơn cuồng loạn mê mờ

Cúi đầu hổ thẹn thẫn thờ khẽ than:

“Con đường tham dục chớ ham

Đọa vào địa ngục vô vàn đớn đau!”

Ông kêu lên: “Hãy trả mau

Nữ nhân trả lại, chớ đâu chần chờ

Trả hoàng hậu lại cho vua

Ta quay trở lại rừng xưa tu hành!”

Ông bèn thực hiện ý mình

Gặp vua ông nói tâm tình đôi câu:

“Tôi vừa chìm xuống dòng sâu

Cõi lòng khát ái sóng sầu bủa vây

Chính vì người nữ này đây

Xin trao hoàng hậu từ nay trả ngài.”

* Từ Tâm hoàng hậu thật tài

Vô cùng thông thái, tuyệt vời khôn ngoan

Tặng cho ẩn sĩ non ngàn

Món quà vô giá muôn vàn quý thay

Bao nhiêu “thiền lực” trước đây

Đã từng bị mất, giờ này phát huy,

Trước khi ẩn sĩ ra đi

Ông bèn thuyết pháp vua nghe điều lành,

Trở về chốn cũ rừng xanh

Lánh xa cõi tục kinh thành mãi thôi,

Nhiều năm thiền định dần trôi

Hưởng nhiều an lạc của đời ẩn tu

Cõi trần ông chợt giã từ

Tái sinh thiên cảnh rất ư tốt lành.

 

67) Sự Khôn Ngoan Của Hoàng Hậu Từ Tâm:

Ẩn sĩtiền thân Đức Phật. Vua là A Nan. Hoàng hậu Từ TâmLiên Hoa Sắc.

(67) The Wisdom of Queen Tenderhearted (Lust)

 

Once upon a time, the Enlightenment Being was born into a rich high-class family in Kasi, in northern India. He grew to young manhood and completed education. Then he gave up ordinary desires and left the everyday world. He became a holy man and went to live by himself in the Himalayan forests. He meditated for a long time, developed high mental powers, and was filled with inner happiness.

Having run out of salt, one day he came down to the city of Benares. He spent the night in the royal garden. In the morning he washed himself, tied his tangled hair knot on top of his head, and dressed in a black antelope skin. He folded up the robe made of red bark, which he usually wore. Then he went to the city to collect almsfood.

 

When he arrived at the palace gate, King Brahmadatta was walking back and forth on his terrace. When he saw the humble looking holy man he thought there is such a thing as perfect calm, this man must have found it!” He had his servants bring him into the palace.

 

The holy man was seated on a luxurious couch and was fed the very best foods. He thanked the king. The king said, “You are welcome to live in my royal garden permanently. I will provide the ‘Four Necessities’ – food, clothing, shelter and medicine. In so doing I may gain merit leading to rebirth in a heaven world.”

 

The holy man accepted this kind offer. He spent the next 16 years living in the royal garden of Benares. During that time he taught all in the king’s family, and received the Four Necessities from the king.

 

One day King Brahmadatta decided he must go to a frontier area and put down a revolt. Before leaving he ordered his queen to care for the needs of the holy man. Her name was Queen Tenderhearted.

 

She prepared food every day for the holy man. Then one day he was late in arriving for his meal. While waiting, Queen Tenderhearted refreshed herself in a perfumed bath, dressed in fine clothes and jewellery, and lay down on the couch.

 

Meanwhile the Enlightenment Being had been meditating in a particularly joyful mental state. When he realised what time it was, he used the power of his mental purity to fly through the air to the palace.

 

When Queen Tenderhearted heard the rustling sound made by his bark robe, she rose up suddenly from her couch. In so doing, her blouse accidentally slipped down for a moment – and the holy man glimpsed her from the window as he entered. He was surprised by the unusual sight of the queen’s great beauty.

 

Desire, which had been subdued but not erased, rose within him. It was just like a cobra rises, spreading his hood, from the basket in which it is kept. His desire lost its purity. He was wounded, like a crow with a broken wing.

 

The holy man could not eat his food. He took it back to his temple dwelling in the royal garden, and put it under his bed. His mind was enslaved by the sight of beauty of Queen Tenderhearted. His heart was burning with desire. He remained on his bed, without eating or drinking, for the next seven days.

 

Finally the king arrived home again. He circled the city and then went directly to see the holy man in the garden temple. Seeing him lying in bed, he thought he was sick. He cleaned out the temple and sat down next to him. He began massaging his feet, and asked, “Reverend sir, what happened to you? Are you sick?”

 

The holy man replied, “Oh great king, my sickness is that I am caught in the chains of desire.” “What is it you desire?” asked the king. “Queen Tenderhearted, my lord.” “Your reverence,” said the king, “I will give Tenderhearted to you. Come with me.”

 

When they arrived at the palace, King Brahmadatta had his queen dressed in her finest clothing and jewellery. Then he secretly told her to help the unfortunate holy man regain his purity. She replied. “I know what to do, my lord, I will save him.” Then the king gave her away and she left the palace with the holy man.

 

After they passed through the main gate she said, “Because it’s filthy! Go back to the king and get a shovel and basket.” He obeyed and when he returned she ordered him to do all the cleaning. He even had to plaster the walls and floor with fresh cow dung!

 

Then she commanded him to go to the palace and get her a bed. Then a chair. Then a lamp, bed linen, a cooking pot, a water pot. She ordered him to get all these things one at a time, and he obeyed dutifully. She sent him to get water for her bath and many other things. He set out the water for her bath and then made up the bed. Finally they sat down next to each other on the bed. Suddenly she grabbed him by the whiskers, shook him back and forth, pulled him towards her and said, “Don’t you remember that you are a holy man and a priest?”

 

Only then was he shocked out of his mad infatuation and made to realise who he was. Having regained his self-awareness, he thought, “Oh what a pitiful state I have fallen into. I have been blinded by my desire into becoming a slave. Beginning with only the sight of a woman, this mad craving could lead me into a hell world. My body was burning, as if I’d been shot in the heart with an arrow of desire. But there was no bleeding wound! Not seeing her body as it really was, my own foolishness caused all my suffering!”

 

Then he spoke out loudly, “On this very day I will return the wise Queen Tenderhearted to the noble King Brahmadatta. Then I will fly back to my forest home!”

 

After taking her back, he said to the king, “I don’t want your queen anymore. Before I had her, she was my one desire. After I got her, one desire led to another endlessly, leading only to hell.”

 

The wise Queen Tenderhearted, by using her intelligence and knowledge of life, had given a great gift to the holy man. Rather than taking advantage of his weakness, she had restored his purity.

 

In perfect calm the Enlightenment Being rose into the air, preached to the king, and then magically flew to the Himalayan forests. He never again returned to the ordinary world. After meditating for years in peace and joy, he died and was reborn in a high heaven world.

 

The moral is: Desire enslaves, wisdom liberates.


068_A68

(68) Đàn Bà Thông Minh

 

Ngày xưa tại một làng quê

Một đêm bị cướp kéo về tấn công

Cướp đi tài sản của dân

Cướp xong chúng lại lanh chân trốn liền

Trốn vào rừng rậm kề bên,

Trai làng tụ họp nhau bèn đuổi theo

Vây khu rừng rậm, hò reo

Truy lùng kẻ cướp đến chiều hôm sau

Nhưng nào bắt được ai đâu

Cho nên họ lại rủ nhau về làng.

Khi đi ngang đám ruộng nương

Thấy ba kẻ lạ mặt đương cấy cày

Thế là họ bắt giữ ngay

Cho rằng bọn cướp tới đây trá hình:

“Đừng nên làm bộ ngay tình

Để mà giả dạng biến thành nhà nông

Hãy theo ta vào hoàng cung

Để vua phán xử thanh trừng tụi bay.”

Ba nông dân bị trói tay

Giải về cung điện giam ngay vào tù

Nhốt trong ngục tối âm u

Chờ vua trị tội cho chừa máu gian.

Ngay lâu đài, ở ngoài sân

Hôm sau vang tiếng than van não nề

Một bà tới khóc thảm thê

Mấy ngày liên tục muôn bề đau thương.

Sớm kia vua chợt đi ngang

Nghe vang tiếng khóc truyền mang bà vào

Hỏi xem nguyên cớ vì sao

Bà bèn kể lể trước sau chuyện mình:

“Thưa đại vương rất anh minh

Chồng con tôi chịu cực hình trong đây

Thêm anh tôi nữa, khổ thay

Tôi than số phận đọa đày bản thân.”

Vua truyền mang các tù nhân

Ba người trình diện trước sân triều đình

Vua là một vị anh minh

Cho nên vua phán: “Thương tình nhà ngươi

Trong ba người chọn một người

Chọn ai ta sẽ tức thời tha ra.”

năn nỉ, giọng thiết tha:

“Xin ngài phóng thích cả ba người này.”

Nhà vua: “Ba tội nhân đây

Ta tha cho một là may lắm rồi.”

* Sau khi suy nghĩ một hồi

Bà kia rướm lệ nghẹn lời thốt ra:

“Nếu không xin được cả ba

Thời anh tôi đó ngài tha cho về.”

Vua nghe thấy lạ lùng ghê

Chồng và con lại không hề vấn vương

Xin tha anh, thật bất thường,

Nhà vua lên tiếng ngỡ ngàng hỏi thăm:

“Chồng con sao chẳng quan tâm

Mà xin anh ruột, có lầm lẫn không?”

Bà kia thổ lộ nỗi lòng

Muôn vàn chí lý, vô cùng thông minh:

“Thưa đại vương, chồng của mình

Dù cho có mất cũng đành lòng thôi

Sau này khắp nẻo đường đời

Kiếm người thay thế nghĩ thời khó chi,

Con mình cũng vậy khác gì

Giờ đây dù có mất đi chẳng phiền

Tương lai sẽ lại có thêm

Chồng con dễ kiếm, dễ tìm biết bao.

Riêng anh trai khó làm sao

Vì cha với mẹ tôi nào còn đây

Cả hai khuất núi lâu nay

Làm sao tìm được người thay anh mình.”

Vua nghe cảm khái thật tình

Lại thêm mến sự thông minh của bà

Trong lòng thầm nghĩ: “Quanh ta

Nhiều quan cao cấp thua xa người này

Tuy quê mùa nhưng giỏi thay

Ta nên ban phần thưởng ngay cho bà.”

Vua tuyên bố: “Tha cả ba

Chồng, con, anh ruột ta tha cho về.”

 

68) Đàn Bà Thông Minh:

Vua là tiền thân Đức Phật.

(68) A Wife and Mother Who Was a Sister First (An Intelligent Woman)

 

Once upon a time some bandits robbed a village. Then they escaped into a thick forest. Some men from the village chased them. They surrounded the forest and searched it for the robbers, but they could not find them.

When they came out of the forest they saw three farmers plowing in their field. They immediately captured them and said, “Aha! You bandits are pretending to be innocent farmers interested only in plowing! Come with us to the king, you thieves!” They tied them up and took them as prisoners to the king. He locked them in the palace dungeon.

 

Then a woman began coming to the palace courtyard. For several days she came and cried, as if in mourning.

 

One day the king heard her cries and asked her to come inside. He asked why she was crying. She said, “I have heard that my husband, son and brother are all your prisoners, my lord.”

 

The king had the three men brought up from the dungeon. Being a generous ruler, he said to the woman, “I will give you one of these three. Which one do you choose?”

 

The woman asked, “Can’t you give me all three, my lord?” The king replied, “No, I cannot.”

 

After carefully considering, she said, “If you will not give me all three, then give me my brother, oh lord king.”

 

The king was surprised by her choice. He said, “You should choose your husband or son. Why would you want your brother instead?”

 

The smart woman replied, “Oh my lord, when I go out onto the roadway, a new husband would be easy to find. And then I could easily have another son. A husband or a son is easy to come by in this world. But since my parents are dead, I could never get another brother!”

 

The king was impressed by the intelligence and thinking ability shown by this simple woman. Some of his own ministers were not nearly as smart! So he decided to reward her. He said, “I return all three to you – your brother, husband and son.”

 

The moral is: It’s a fortunate brother who has an intelligent sister.


069_A69

(69) Rắn Vững Ý Chí

 

Một ông thầy thuốc ngày xưa

Có tài trị bệnh rất ư tuyệt vời

Chuyên về rắn độc cắn người

Nọc kia chữa khỏi tức thời, thật hay!

Thế rồi chợt đến một ngày

Có người lặn lội tới đây thỉnh mời

Người nhà bị rắn cắn rồi

Mong ông chữa trị cứu đời nạn nhân

Ông thầy thuốc chẳng ngại ngần

Tới nơi khám bệnh, ân cần phán ngay:

“Có hai cách chữa bệnh này

Một là uống thuốc lâu nay thường dùng,

Hai là chịu khó truy lùng

Bắt con rắn độc đã từng cắn ta

Buộc cho rắn phải hút ra

Hết luôn nọc độc, thế là thoát nguy.”

* Gia đình bàn cãi, xin đi

Kiếm cho được rắn quản chi nhọc lòng

Sau khi bắt được rắn xong

Trao cho thầy thuốc mong ông trổ tài.

Ông thầy hỏi rắn một lời:

“Phải chăng mi đã cắn người này đây?”

Rắn lên tiếng: “Đúng vậy thay.”

Ông thầy: “Mi phải hút ngay nọc về

Mút ra khỏi vết thương kia.”

Cứng đầu rắn đáp: “Lạ kỳ làm sao

Hút nọc ra? Không đời nào

Ta không làm vậy từ bao lâu rồi.”

Ông thầy nghiêm nghị thốt lời:

“Mi không tuân lệnh ta thời thiêu mi

Ném mi vào lửa ngại chi.”

Xong ông chất củi tức thì nhóm lên

Lửa hồng hừng hực kề bên

Hăm thiêu thân xác rắn liền nơi đây.

Nào ngờ rắn vững chí thay

Tỏ ra cương quyết khó lay chuyển lòng

Rắn lên tiếng nói hào hùng:

“Ta thà chết cháy quyết không rút lời!”

Nói xong rắn vươn thân người

Bò trườn về phía có nơi lửa hừng.

* Ông thầy thấy lạ vô cùng

Hành nghề chữa rắn danh lừng xưa nay

Chưa hề gặp cảnh ngộ này

Nên ông cảm phục rắn đây tức thì

Thật là can đảm khó bì

Giơ tay ông cản rắn kia bò vào.

Ông dùng bùa chú nhiệm mầu

Kèm theo thuốc tốt từ lâu chữa người

Rút ra chất độc tức thời

Thuốc men công hiệu cứu đời nạn nhân

Ông thầy nhìn rắn nghĩ thầm:

“Vững bền ý chí rất cần lắm thay

Mỗi khi làm những điều hay

Những điều chính đáng hàng ngày quanh ta.”

Ông mang “ngũ giới” giảng ra

Rồi khuyên rắn: “Hãy tránh xa đường tà

Những điều xấu phải bỏ qua

Nhớ đừng gây hại, cố mà tu thân.”

Ông đem thả rắn ngoài sân

Rắn như tỏ ngộ, tần ngần bò đi.

 

69) Rắn Vững Ý Chí:

Thầy thuốc là tiền thân Đức Phật. Rắn là Xá Lợi Phất.

(69) The Strong-minded Snake (Determination)

 

Once upon a time there was a doctor who was an expert at treating snakebites. One day he was called for by the relatives of a man who had been bitten by a deadly poisonous snake.

 

The doctor told them, “There are two ways of treating this snake bite. One is by giving medicine. The other is by capturing the snake who bit him, and forcing him to suck out his own poison.” The family said, “We would like to find the snake and make him suck the poison out.”

 

After the snake was caught, the doctor asked him, “Did you bite this man?” “Yes I did,” said the snake. “Well then,” said the doctor, “You must suck your own poison out of the wound.” But the strong-willed snake replied, “Take back my own poison? Never! I have never done such a thing and I never will!”

 

Then the doctor started a wood fire and said to the snake, “If you don’t suck that poison out, I’ll throw you in this fire and burn you up!”

 

But the snake had made up his mind. He said, “I’d rather die!” And he began moving towards the fire.

 

In all his years, the snake bite expert doctor had never seen anything like this! He took pity on the courageous snake, and kept him from entering the flames. He used his medicines and magic spells to remove the poison from the suffering man.

 

The doctor admired the snake’s single-minded determination. He knew that if he used his determination in a wholesome way he could improve himself. So he taught him the Five Training Steps to avoid unwholesome actions. Then he set him free and said, “Go in peace and harm no one.”

 

The moral is: Determination wins respect.


070_A70

(70) Hiền Nhân Cuốc Xẻng

 

Xuất thân từ một gia đình

Chuyên trồng cây trái, rau xanh trong vườn

Chàng trai nay đã lớn khôn

Thường dùng cuốc xẻng chuyên môn sới cày

Khai quang mảnh đất quanh đây

Trồng dưa, bầu, bí hàng ngày rất chăm

Rồi đem bán để kiếm ăn

Sống đời chật vật khó khăn bần hàn,

Gia tài sau một thời gian

Chỉ còn một xẻng theo chàng khắp nơi

Người đâu xẻng đấy mãi thôi

Tựa như gậy trúc đỡ người thầy tu

Bước đi trong cánh rừng thưa,

Mọi người vì vậy thường ưa gọi chàng

“Hiền nhân cuốc xẻng” lang thang

Bà con ái ngại, xóm làng mến thương.

Một ngày chàng nghĩ chán chường:

“Cuộc đời ta sống tầm thường ích chi

Chỉ làm vườn, uổng phí đi

Ta nên chuyển hướng ngay thì tốt hơn

Vào tu thiền chốn thâm sơn

Sẽ luôn hạnh phúc, sẽ luôn an bình.”

Nghĩ xong chàng tỏ nhiệt tình

Giấu đi cái xẻng của mình một nơi

Quyết tâm thay đổi cuộc đời

Vào tu thiền định thảnh thơi rừng già.

Đường thiền chưa kịp thăng hoa

Nẻo trần chàng lại đã sa chân rồi

Vấn vương cuốc xẻng mãi thôi

Cố quên chẳng được xẻng thời xưa kia

Thiền đâu còn tác dụng chi

Nên chàng bỏ cuộc quay về làng thôn

Lại tìm xẻng, lại làm vườn

Lao vào cuộc sống tầm thường trước đây.

Nhưng rồi chỉ được ít ngày

Anh chàng nhàm chán cuốc cày nếp xưa

Làm vườn trồng trọt hết ưa

Lại đem giấu xẻng đi như thuở nào

Rừng thiêng vẫy gọi chàng vào

Lại tu thiền định với bao nhiệt tình.

Tưởng rằng mọi chuyện tốt lành

Nào ngờ cuốc xẻng quẩn quanh tâm hồn

Khiến chàng lại bỏ về luôn

Đi về như vậy sáu lần chẳng ngưng.

* Tới lần thứ bảy lìa rừng

Về vườn cầm xẻng chàng bừng ngộ ra

Nguyên nhân chính yếu sâu xa

Chỉ vì cuốc xẻng cũ mà khổ thân

Tới lui quanh quẩn bảy lần

Nên chàng quyết định bỏ luôn xẻng này:

“Vứt đi dứt khoát từ nay

Ném lòng sông ở vùng đây, tiếc gì!

Rồi quay lại nẻo cũ kia

Rừng thiền vĩnh viễn tìm về nương thân.”

Chàng mang xẻng ra bờ sông

Nhủ thầm: “Đừng dõi mắt trông kẻo phiền

Nhớ nơi vứt nó không nên,

Dù cho tham ái nổi lên sau này

Ta ra tìm nó nơi đây

Cũng không tìm thấy. Thoát ngay bụi trần.”

Chàng nhắm mắt, chàng quyết tâm

Trên đầu quay xẻng ba lần phóng ra

Giữa dòng sâu xẻng văng xa

Sau này khó kiếm nó mà vớt lên,

Trong lòng hoan hỉ vô biên

Chàng la thật lớn giữa miền thênh thang

Như sư tử rống ầm vang:

“Thắng rồi! Chiến thắng vinh quang đạt rồi!”

Tiếng la vọng khắp núi đồi

Bất ngờ lúc đó vua thời đi ngang

Vua vừa thắng trận vẻ vang

Dẹp quân phản loạn biên cương trở về

Sau khi tắm dưới sông kia

Cưỡi voi lộng lẫy uy nghi về thành

Về Ba La Nại uy danh

Nhân dân chờ đón linh đình hoan ca,

Vua nghe thấy tiếng chàng la

Ngài truyền lệnh hỏi cho ra sự tình

Sai quân đi kiếm dẫn trình

Ngài lên tiếng hỏi: “Nghe anh khoe rằng

Anh vừa chiến thắng huy hoàng

Thắng ai? Hãy nói rõ ràng phân minh.”

Khoan thai chàng mới thưa trình:

“Đại vương dù có tạo thành chiến công

Thắng trăm ngàn địch sa trường

Ngẫm ra chiến thắng ích không nhiều gì

Vì tương lai kẻ thù kia

Tìm đường phục hận, khó bề được yên,

Chiến công độc nhất vững bền

Đó là chiến thắng não phiền tâm ta

Do tham dục phát sinh ra

Mới là chiến thắng thật là tối cao.”

* Vua nghe lời nói nhiệm màu

Trong lòng tỏ ngộ, tan mau não phiền

Tâm tư hướng đến cửa thiền

Muốn rời cõi tục qua miền an vui

chân hạnh phúc tuyệt vời

Vua bèn trịnh trọng ngỏ lời hỏi mau:

“Thưa hiền nhân, thật lành sao

Bây giờ ngài định đi đâu thưa ngài?”

Chàng bèn đáp rất khoan thai:

“Tôi rời cõi tục vào nơi thanh nhàn

Trong rừng Hy Mã Lạp Sơn

Tu thiền, xả hết trầm luân não phiền.”

Vua nghe phát khởi lòng tin

Tỏ bày nguyện vọng với hiền nhân kia:

“Cho tôi theo gót cùng đi

Giờ tôi cũng muốn xa lìa hoàng gia!”

Cả hai nhắm phía rừng già

Đi về phương Bắc thật là thảnh thơi.

Quan, quân tất cả mọi người

Cũng đều ngỏ ý tức thời theo chân.

Tin lành loan khắp nhân dân

Dân Ba La Nại muôn phần mừng vui

Ùn ùn theo gót hai người

Bỏ vùng phiền não, vào nơi hương thiền.

Kinh thành trống vắng im lìm

Vua trời Đế Thích trên miền trời cao

Thấy người lũ lượt theo nhau

Di cư vĩ đại tiến vào rừng hoang

Ngài bèn ra lệnh vội vàng

Tạo khu cư trú sẵn sàng trong đây

Sai thần xây cất làm ngay

Để mà đón phái đoàn này tới nơi,

Đất trời hoan hỉ chào mời

Hiền nhân cùng với mọi người ẩn cư

Mùi thiền ngan ngát rừng xưa

Đưa người thoát tục qua bờ thơm hương

Xuất gia, lối đạo tìm nương

“Từ, bi, hỉ, xả” trọn đường tu thân.

Mọi người cố gắng vô ngần

Tu hành đắc đạo hưởng nguồn sướng vui

Sau này tới lúc qua đời

Được sinh lên tận cõi trời Phạm Thiên.

 

70) Hiền Nhân Cuốc Xẻng:

Hiền nhân Cuốc Xẻng là tiền thân Đức Phật. Vua là A Nan.

(70) The Shovel Wise Man (Renunciation)

 

Once upon a time, the Enlightenment Being was born into a family of vegetable gardeners. After he grew up he cleared a patch of land with his shovel. He grew herbs, pumpkins, melons, cucumbers and other vegetables. These he sold to earn a humble living.

The shovel was his one and only possession in the whole world. He carried it in the same way a forest monk carries his walking staff. So he became known as the ‘Shovel Wise Man’.

 

One day he thought, “What good does it do me to live the ordinary everyday life of a gardener? I will give up this life and go meditate in the forest. Then I will be peaceful and happy.” So the Shovel Wise Man hid his one possession, his shovel, and became a forest meditator.

 

Before too long, he started thinking about his only possession, his shovel. He was so attached to this shovel that he couldn’t get it out of his mind, no matter how hard he tried! Trying to meditate seemed useless, so he gave it up. He returned to his shovel and his ordinary life as a vegetable gardener.

 

Lo and behold, in a little while the Shovel Wise Man again gave up the everyday life, hid his shovel and became a forest meditator. Again he could not get his shovel out of his mind, and returned to being a gardener. All in all, this happened six times!

 

The next time the Shovel Wise Man gave up his forest meditation, he finally realised it was because of his old worn out shovel that he had gone back and forth seven times! So he decided to throw it away, once and for all, in a deep river. Then he would return to the forest for good.

 

He took his shovel down to the riverbank. He thought, “Let me not see where this shovel enters the water. Otherwise it may tempt me again to give up my quest.” So he closed his eyes, swung the shovel in a circle over his head three times, and let it fly into the midst of the river. Realising that he would never be able to find the shovel again, he shouted, just like a lion roars, “I have conquered! I have conquered! I have conquered!”

 

It just so happened that the King of Benares was riding by at that very moment. He was returning from putting down a revolt in a border village. He had bathed in the river, and had just seated himself on his magnificent royal elephant. He was riding back to Benares in a victory procession.

 

When he heard the triumphant shouts of the Enlightenment Being, he said to his ministers, “Listen. Who is shouting, just like a lion roars, ‘I have conquered’? Whom has he conquered? Bring that man to me!”

 

When they brought the Shovel Wise Man to him, the king said, “I am a conqueror because I have won a battle. You say that you have conquered. Whom did you conquer?”

 

The Enlightenment Being replied, “Your lordship, even if you conquer a hundred thousand armies, they are meaningless victories if you still have unwholesome thoughts and desires in your own mind! By conquering the craving in my mind, I know I have won the battle against unwholesome thoughts.”

 

As he spoke he concentrated his mind on the water in the river, then on the idea of water itself, and reached a high mental state. In a sitting position he rose into the air. He preached these words of Truth to the king: “Defeating an enemy who returns to fight you again and again is no real victory. But if you defeat the unwholesomeness in your own mind, no one can take that true victory from you!”

 

While the king was listening to these words, all unwholesome thoughts left his mind. It occurred to him to give up the ordinary world and seek real peace and happiness. He asked, “Where are you going now, wise one?” He answered, “I am going to the Himalayas, oh king, to practise meditation.” The king said, “Please take me with you. I too wish to give up the common worldly life.” Lo and behold, as the king turned northward with the Shovel Wise Man, so did the entire army and all the royal ministers and attendants.

 

Soon the news reached the people of Benares that the king and all those with him were leaving the ordinary world and following the Shovel Wise Man to the Himalayas. Then all the people in the entire city of Benares followed them towards the northern mountains. Benares was empty!

 

This great migration of people came to the attention of the god Sakka, King of the Heaven of 33. Never had he seen so many giving up worldly power. He ordered the architect of the gods to build a dwelling place in the Himalayan forests for all these people.

 

When they arrived in the Himalayas, the Shovel Wise Man was the first to announce that he had given up the ordinary world for good. Then all those with him did the same. Never was so much worldly power given up, or renounced, at the same time.

 

The Shovel Wise Man developed what holy man call the ‘Four Heavenly States of Mind’. First is loving-kindness, tender affection for all. Second is feeling sympathy and pity for all those who suffer. Third is feeling happiness for all those who are joyful. And the fourth state is balance and calm, even in the face of difficulties or troubles.

 

He taught the others advanced meditation. With great effort they all gained high mental states, leading to rebirth in heaven worlds.

 

The moral is: Only one possession is enough to keep the mind from finding freedom.


071_A71

(71) Chàng Hái Củi Tươi

 

Ông thầy giáo kiêm thầy tu

Tại thành phố nọ rất ư có tài

Cho nên theo học với ngài

Năm trăm đệ tử miệt mài bút nghiên.

Một hôm củi đốt cần thêm

Năm trăm chàng trẻ tuổi liền đi xa

Vào núi thẳm, tới rừng già

Để mà lượm củi, để mà gom cây.

* Một chàng khi tới nơi đây

Gặp cây trụi lá, vốn hay biếng lười

Nghĩ thầm: “Cây chẳng còn tươi

Cành khô dễ bẻ, ta thời thật hên

Cần chi phải lượm củi liền

Hãy làm một giấc cho thêm khoẻ người

Kệ cho thiên hạ hụt hơi

Khi nào xong việc họ rời về đây

Ta leo vội vã lên cây

Bẻ cành gom lại có ngay củi xài.”

Thế là chàng cởi áo ngoài

Trải ra trên đất nằm dài ngủ luôn

Ngáy to khoan khoái tâm hồn

Tấm thân lười biếng chập chờn mê say.

Khi mặt trời ngả về Tây

Học trò hái củi giờ đây trở về

Trên vai củi vác nặng nề

Đi ngang nhìn thấy chàng kia mơ màng

Họ bèn đá nhẹ vào chàng

Để mà đánh thức kẻ ham ngủ nhiều:

“Dậy đi trời đã xế chiều

Mau lo lượm củi rồi theo chân về.”

Chàng đang nửa tỉnh nửa mê

Giật mình thức giấc khi nghe tiếng người

Ngồi lên, dụi mắt, tức thời

Leo lên hái củi sợ trời tối tăm

Bẻ cành mới biết mình lầm

Cây khô chưa chết, nhiều phần còn tươi

Bẻ cành, cành quật ngược thôi

Đập ngay vào mắt chàng lười một bên,

Một tay ôm mắt kêu rên

Một tay chàng cố với lên bẻ cành

Bẻ cho nhiều, bẻ cho nhanh

Xong rồi vác củi phóng mình theo đuôi

Lẹ chân cho kịp toán người

Chàng là người chót về rồi mừng sao,

Học trò củi đã chất cao

Chàng lười xếp củi mình vào tầng trên.

* Có gia đình mãi làng bên

Muốn gieo nhân tốt cho nên cúng dường

Mời thầy, trò khắp trong trường

Hôm sau quá bộ qua làng thọ trai

Thầy bèn dạy đệ tử ngài:

“Các con dậy sớm sáng mai đi liền

Dịp này thực tập học thêm

Trang nghiêm làm lễ tạo niềm tin chung

Dậy vào lúc mới rạng đông

Sau khi ăn sáng băng đồng đi luôn,

Khi về vào lúc hoàng hôn

Mang phần thí chủ làng thôn cúng dường

Để ta thọ hưởng ở trường

Ta không rảnh để lên đường ngày mai.”

Hôm sau vừa mới sáng trời

Năm trăm đệ tử tuân lời dậy ngay

Chờ ăn sáng. Nhưng buồn thay!

Bà làm bếp lấy củi ngay tầng đầu

Củi chàng lười, nấu được đâu

Vừa tươi, vừa ẩm lửa nào cháy lên

Bà già cố thổi liên miên

Nấu ăn không được cho nên trễ rồi

Đến khi rõ chuyện đầu đuôi

Màn sương tan loãng, mặt trời lên cao

Giờ đi cũng chẳng kịp nào

Thế là cả bọn kéo vào trình thưa:

“Thưa thầy buổi lễ trễ giờ

Nguyên do có kẻ thường ưa biếng lười

Không làm gì, chỉ ngủ thôi.”

Họ bèn thuật lại chuyện nơi rừng già

Chuyện đi kiếm củi vừa qua

Để rồi kết luận: “Củi mà còn tươi

Và nhà bếp lấy lầm rồi

Làm sao nấu nướng kịp thời để đi.”

Thầy lên tiếng: “Kẻ ngu si

Lại thêm lười biếng hại thì thấy ngay,

Chuyện gì làm được hôm nay

Chớ nên hoãn lại đến ngày hôm sau.”

 

71) Chàng Hái Củi Tươi:

Thầy giáo danh tiếngtiền thân Đức Phật.

(71) The Green Wood Gatherer (Laziness)

 

Once upon a time there was a world famous teacher and holy man in the city of Takkasila. He had 500 students training under him.

 

One day these 500 young men went into the forest to gather firewood. One of them came upon a tree with no leaves. He thought, “How lucky I am! This tree must be dead and dry, perfect for firewood. So what’s the hurry? I’ll take a nap while the others are busy searching in the woods. When it’s time to return, it will be easy to climb this tree and break off branches for firewood. So what’s the hurry?” He spread his jacket on the ground, lay down on it, and fell fast asleep – snoring loudly.

 

After a while all the other students began carrying their bundles of firewood back to Takkasila. On their way they passed the snoring sleeper. They kicked him to wake him up and said, “Wake up! Wake up! It’s time to return to our teacher.”

 

The lazy student woke up suddenly and rubbed his eyes. Still not fully awake, he climbed up the tree. He began breaking off branches and discovered that they were actually still green, not dry at all. While he was breaking one of them, it snapped back and poked him in the eye. From then on he had to hold his eye with one hand while he finished gathering his bundle of green wood. Then he carried it back to Takkasila, running to catch up. He was the last one back, and threw his bundle on top of the rest.

 

Meanwhile an invitation arrived to a religious ceremony. It was to be held the next day at a remote village. The holy man told his 500 pupils, “This will be good training for you. You will have to eat an early breakfast tomorrow morning. Then go to the village for the religious service. When you return, bring back my share of the offerings as well as your own.”

 

The students awoke early the next morning. They awakened the college cook and asked her to prepare their breakfast porridge. She went out in the dark to the woodpile. She picked up the top bundle of the lazy man’s green wood. She brought it inside and tried to start her cooking fire. But even though she blew and blew on it, she couldn’t get the fire going. The wood was too green and damp.

 

When the sun came up there was still no fire for cooking breakfast. The students said, “It’s getting to be too late to go to the village.” So off they went to their teacher.

 

The teacher asked them, “Why are you still here? Why haven’t you left yet?” They told him, “A lazy good-for-nothing slept while we all worked. He climbed a tree and poked himself in the eye. He gathered only green wood and threw it on top of the woodpile. This was picked up by the college cook. Because it was green and damp, she couldn’t get the breakfast fire started. And now it’s too late to go to the village.”

 

The world famous teacher said, “A fool who is lazy causes trouble for everyone. When what should be done early is put off until later, it is soon regretted.”

 

The moral is: “Don’t put off until tomorrow what you can do today.”


072_A72

(72) Chúa Voi Đức Hạnh

 

Ngày xưa có một chàng voi

Thân người bạc trắng dễ coi vô cùng

Long lanh như ánh sao rừng

Chân thời bóng láng oai hùng bước đi

Miệng tươi đỏ tựa hoa kia

Mắt trong huyền diệu khác gì báu châu

Lung linh phô đủ năm mầu

Đây là vẻ đẹp từ lâu bên ngoài,

Tâm voi cũng đẹp tuyệt vời

Từng tu “thập thiện” từ thời xa xưa

Qua bao kiếp tốt vô bờ

Giờ đây voi có tâm từ chứa chan.

* Chàng voi lớn giữa non ngàn

Trong vùng Hy Mã Lạp Sơn chập chùng

Các voi ở khắp quanh vùng

Tỏ ra kính trọng, phục tùng chàng voi

Quây quần tụ lại một nơi

Dần dần nhiều đến tám mươi ngàn rồi

Thế là xáo trộn tơi bời

Còn đâu an tĩnh như thời trước đây,

Chàng bèn vội tách ra ngay

Sống riêng một góc rừng này tĩnh tâm,

Chàng voi thánh thiện muôn phần

Nên voi khắp chốn xa gần mệnh danh

“Chúa voi Đức Hạnh” rừng xanh

Bầy voi thán phục tâm thành thiết tha.

* Một hôm có kẻ phương xa

Từ Ba La Nại tìm ra khu rừng

Mong tìm vật quý trong vùng

Đem về bán lại kiếm đường nuôi thân,

Không quen nơi chốn sơn lâm

Loanh quanh cả buổi lạc dần rừng sâu

Muốn ra nào biết đường đâu

Tới lui mệt mỏi bắt đầu hoang mang

Thân run rẩy, miệng khóc than

Tiếng kêu thảm não âm vang núi đồi.

Chúa voi Đức Hạnh nghe rồi

Động lòng muốn cứu giúp người lâm nguy

Voi lần tìm tới quản chi,

Thấy voi to lớn kẻ kia hãi hùng

Vội vàng chạy trốn điên khùng

Voi nhìn thấy vậy liền dừng bước chân

Kẻ kia mệt, đứng lại luôn,

Voi đi, người lại hết hồn chạy đi

Sau vài lần thấy lạ kỳ

Kẻ kia thầm nhủ: “Có gì hại đâu

Voi kia chắc muốn giúp nhau.”

Hắn bèn can đảm quay đầu đứng yên.

Khi vừa chạy tới kề bên

Chúa voi lên tiếng hỏi liền: “Bạn ơi

Sao lang thang chốn núi đồi

Giữa rừng than khóc vang lời thảm thương?”

Kẻ kia: “Tôi bị lạc đường

Sợ rằng bỏ mạng chốn hoang vu này.”

Chúa voi tử tế giúp ngay

Đưa về chỗ ở hàng ngày của voi

Trái cây ngon ngọt đem mời

Cho ăn uống mấy ngày trời êm xuôi

Rồi voi chúa nói: “Bạn ơi

Yên lòng, chớ sợ! Leo ngồi lưng ta

Ta đưa ra khỏi rừng già.”

Kẻ kia nghe vậy thật là mừng vui

Ngồi lưng voi, nghĩ xa xôi:

“Khi về kể lại cho người khác nghe

Muốn tường thuật rõ mọi bề

Thời ta phải cố mà ghi nhớ đường.”

Nhìn phương hướng, nhớ nẻo rừng

Hắn ghi hình thể trên từng lối qua.

Khi ra khỏi cánh rừng già

Chúa voi vội chỉ hắn ta đường về

Dặn rằng: “Đừng kể ai nghe

Nơi ta sinh sống chớ hề nói ra

Sợ nguy hiểm, nên lo xa.”

Nói xong voi từ biệt và trở lui.

* Về Ba La Nại êm xuôi

Kẻ kia một bữa dạo chơi phố phường

Đi ngang cửa tiệm bên đường

Thấy ngà voi quý tiệm đương trưng bày

Ngà voi khắc chạm đẹp thay

Thợ nghề tinh xảo khéo tay hoàn thành

Hắn bèn hỏi giọng thân tình:

“Ngà voi còn sống các anh có cần?”

Thợ cười: “Hỏi lạ vô ngần

Ngà voi còn sống muôn phần quý hơn.”

Hắn vui vẻ miệng hứa luôn:

“Nay mai tôi sẽ bán buôn ngà này.”

Chỉ ham tiền, đáng buồn thay

Quên ơn voi chúa trước đây cứu mình

Vô ơn, bạc nghĩa, bội tình

Hắn theo lối cũ rừng xanh tìm vào

Mang theo cưa sắt trong bao

Rắp tâm cưa cắt ngà đâu ngại ngùng.

Thấy người, voi rất lạ lùng:

Hỏi: “Anh bạn trở lại rừng làm chi?”

Tên gian bịa chuyện lâm li:

“Voi ơi gia cảnh tôi thì khổ đau

Cuộc đời cơ cực đã lâu

Hôm nay quay lại mong cầu xin voi

Ngà voi một khúc nhỏ thôi

Đem về bán lại cầm hơi qua ngày.”

Chúa voi thương hại tràn đầy:

“Được thôi, ta sẽ cho ngay, dễ mà

Có cưa không? Hãy lấy ra.”

Hắn thưa: “Dạ có, quả là từ tâm.”

Chúa voi quỳ thấp đôi chân

Đưa ngà trắng bạc không ngần ngại chi

Tên gian vội vã cưa đi

Mỗi bên một khúc ngà thì khá to

Chúa voi nói giọng hiền từ:

“Ngà này giá trị rất ư nhiệm mầu

Đưa ta giải thoát được mau

Soi đường giác ngộ, qua cầu vô minh

Sẽ khôn ngoan, sẽ tinh anh

Tinh thông các Pháp, đạt thành đạo tâm.”

Tên gian nào có thấm nhuần

Bao lời vàng ngọc chẳng cần lọt tai

Đem ngà bán, lấy tiền xài

Ít ngày là hết, kéo dài chẳng lâu

Thế là hắn lại quay đầu

Vào rừng năn nỉ thỉnh cầu chúa voi:

“Voi ơi tiền bạc vừa rồi

Đủ dùng thanh toán nợ thôi, không nhiều

Vẫn nghèo hèn, vẫn tiêu điều

Nên tôi quay lại để liều xin thêm.”

Chúa voi hoan hỉ cho liền,

Tên gian cưa hết ngà bên phía ngoài

Sát vào da, hết chiều dài

Ra về không hé nửa lời cám ơn

Máu tham ám ảnh tâm hồn

Hắn mờ con mắt không còn lương tri,

Mang ngà voi hắn đi về

Ăn tiêu hoang phí, hả hê, hoang đàng

Trắng tay, trở lại rừng hoang

Đặt điều xin xỏ, tìm đường kêu la

Ngà voi giờ cụt sát da

Chúa voi Đức Hạnh bao la nhân từ

Vẫn cho người, chẳng chần chừ

Tên gian nào có còn chờ gì đâu

Đầu voi trèo vội lên mau

Moi da, móc thịt vào sâu chân ngà

Sâu trong thịt, thấu trong da

Rồi dùng cưa sắt cưa ra. Quản gì!

Cưa xong cầm vội ngà kia

Gốc chân ngà đó máu thì còn rơi

Nghĩ rằng ngà đã hết rồi

Không cần voi nữa. Hắn thời lặng thinh

Chẳng cần cảm tạ ân tình

Mau mau rời khỏi rừng xanh ra về

Sướng vui, thỏa thích, hả hê

Mặc voi đau đớn, không hề nhìn lui.

* Rừng cây thầm lặng bùi ngùi

Dù cho quả đất lâu đời đã quen

Chở bao sức nặng vô biên

Núi đồi hùng vĩ khắp triền non xa

Chở luôn cả chất thối tha

Phân và nước tiểu tuôn ra hàng ngày

Nhưng không chịu nổi kẻ này

Tham lam, độc ác, tràn đầy xấu xa,

Trời không dung, đất chẳng tha

Cho nên mặt đất nứt ra bất thần

Tạo thành vực thẳm dưới chân

Lửa từ địa ngục phun dần lên cao

Bao quanh kẻ ác, cuốn vào

Lôi ngay xuống đáy xiết bao kinh hồn.

* Người gian tham, kẻ vô ơn

Thường đào mồ để tự chôn chính mình.

 

72) Chúa Voi Đức Hạnh:

Chúa voi Đức Hạnhtiền thân Đức Phật. Tên gian phản bội là Đề Bà Đạt Đa.

(72) The Elephant King Goodness (Generosity and Ingratitude)

 

Once upon a time the Enlightenment Being was born as an elephant. He was wonderfully white in colour, glowing like polished silver. His feet were as smooth and bright as the finest lacquer. His mouth was as red as the most elegant red carpet. And his marvellous eyes were like precious jewels, sparkling in five colours – blue, yellow, red, white and crimson.

The splendid beauty of this magnificent elephant was the outer form of the Enlightenment Being. But this was only a pale reflection of his inner beauty – because during many previous lives he had filled himself with the Ten Perfections: energy, determination, truthfulness, wholesomeness, giving up attachment to the ordinary world, evenmindedness, wisdom, patience, generosity, and of course – loving-kindness.

 

When he became an adult, all the other elephants in the Himalayan forests came to follow and serve him. Before long his kingdom contained a population of 80,000 elephants. Such a large nation was crowded and filled with distractions. In order to live more quietly, he separated himself from the rest and went to live alone in a secluded part of the forest. Because of his wholesomeness and purity, which were easily seen by everyone, he was known as the Elephant King Goodness.

 

In the meantime, a forester from Benares travelled into these Himalayan foothills. He was searching for things of value he could sell back in Benares. After a while he lost his sense of direction. He ran back and forth trying to find his way. Soon he became exhausted and scared to death! He began trembling and crying out loud from fear.

 

The Elephant King Goodness heard the sound of the poor lost man’s frightened weeping. Immediately he was filled with pity and compassion. Wishing to help him in any way he could, he began walking through the forest towards him.

 

But the man was in such a big panic that, when he saw the gigantic elephant coming towards him, he started running away. When the wise elephant king saw this, he stopped moving. Seeing this, the forester also stopped. Then King Goodness began walking towards him again, the man started running, and once again stopped when the elephant stopped.

 

At that point the man thought, “This noble elephant! When I run, he stops. And when I stop, he walks towards me. No doubt he intends me no harm – he must want to help me instead!” Realising this gave him the courage to stop and wait.

 

As the Elephant King Goodness slowly approached, he said, “My human friend, why are you wandering about crying in panic?”

 

“Lord elephant,” said the man, “I lost all sense of direction, became hopelessly lost, and was afraid I would die!”

 

Then the Enlightenment Being took the forester to his own secluded dwelling place. He comforted and soothed him by treating him to the finest fruits and nuts in all the Himalayas. After several days he said, “My friend, don’t be afraid. I will take you to the land where people live. Sit on my back.” Then he began carrying him towards the land of men.

 

While riding comfortably on this glorious being, the man thought, “Suppose people ask me where I was. I must be able to tell everything.” So he made notes of all the landmarks, while being carried to safety by the kind elephant king.

 

When he came out of the thick forest near the highway to Benares, the Elephant King Goodness said, “My good friend, take this road to Benares. Please don’t tell anyone where I live, whether they ask you or not.” With these parting words, the gentle elephant turned around and went back to his safe and secret home.

 

The man had no trouble finding his way to Benares. Then one day, while walking in the bazaar, he came to the shops of the ivory carvers. They carved ivory into delicate and beautiful statues, scenes and shapes. The forester asked them, “Would you buy tusks that come from living elephants?”

 

The ivory carvers replied, “What a question! Everyone knows the tusks from a live elephant are much more valuable than from a dead one.” “Then I will bring you some live elephant tusks,” said the forester.

 

Caring only for money, ignoring the safety of the elephant king, and without any gratitude towards the one who had saved his life – the man put a sharp saw in with his other provisions, and set out towards the home of King Goodness.

 

When he arrived the elephant king asked him, “Oh my dear human friend, what brings you back again?” Making up a story, the greedy man said, “My lord elephant, I am a poor man, living very humbly. As these times are very difficult for me, I have come to beg from you just a little piece of tusk. If you can give it to me, I will take it home and sell it. Then I will be able to provide for myself, and survive for a while longer.”

 

Pitying the man, the Elephant King Goodness said, “Of course my friend, I will give you a big piece of tusk! Did you happen to bring a saw with you?” “Yes lord,” said the forester, “I did bring a saw.” “All right then,” said the generous King Goodness, “cut from both my tusks!”

 

As he said this, the elephant bent down on his knees and offered up his spectacular silvery-white tusks. Without the slightest regret, the man sawed off big pieces of ivory from both tusks.

 

The Enlightenment Being picked up both pieces with his trunk. He said, “Good friend, I am not giving you my lovely tusks because I dislike them and want to get rid of them. Nor is it because they are not valuable to me. But a thousand times, even a hundred thousand times more lovely and valuable are the tusks of all knowable wisdom, which leads to the realisation of all Truth.”

 

Giving the wonderful tusks to the man, it was the elephant’s wish that his perfect generosity would eventually lead him to the greatest wisdom.

 

The man went home and sold both pieces of ivory. But it didn’t take long for him to spend all the money. So again he returned to the Elephant King Goodness. He begged him, “My lord, the money I got by selling your ivory was only enough to pay off my debts. I am still a poor man, living very humbly. Times are still hard in Benares, so please give me the rest of your tusks, oh generous one!”

 

Without hesitation, the elephant king offered what was left of his tusks. The man cut off all that he could see of them, right down to the sockets in the elephant’s skull! He left without a word of thanks. The wonderful kind elephant meant no more to him than a bank account! He took the ivory back to Benares, sold it, and squandered the money as before.

 

Once again the forester returned to the Himalayan home of the Elephant King Goodness. And again he begged him, “Oh noble elephant king, it is so very hard to make a living in Benares. Have pit on me and let me have the rest of your ivory – the roots of your tusks.”

 

Perfect generosity holds nothing back. So once again the elephant king bent down on his knees and offered his remaining stumps of ivory. The ungrateful betrayer did not care at all for the elephant. He stepped onto the magnificent trunk – like a thick silver chain. He climbed up and sat between the pure white temples, on top of the great head – like a snowy Himalayan dome. Then he roughly dug in with his heels, rubbing and tearing away the tender flesh from the stumps of the once-beautiful tusks. He used his dull worn-down saw to cut and hack the ivory roots out of the noble skull!

 

It is said there are many worlds – the hell world of torture, the worlds of hungry ghosts, of animals and of mankind, as well as many heaven worlds – from the lowest to the highest. In all these worlds there are millions of beings who, at one time or another, have been born and lived as elephants. And some who tell this story say, that although they knew not why, all those one-time elephants felt the pain of the Great Being – the Elephant King Goodness.

 

The forester departed carrying the bloody ivory stumps. Thinking there was no reason to see the elephant again, the didn’t bother to show any sign of gratitude or respect.

 

The vast solid earth, which is strong enough to easily support great mountains, and is able to bear the worst filth and stench, could not bear and support this cruel man’s enormous unwholesomeness. So, when he could no longer be seen by the suffering elephant, the mighty earth cracked open beneath him. Fire from the lowest hell world leaped up, engulfed him in bright red flames, and pulled him down to his doom!

 

The moral is: The ungrateful stops at nothing, and digs his own grave.


073_A73

(73) Bốn Sinh Mạng Bám Khúc Cây

 

Ba La Nại xa xưa

Trị vì là một vị vua lâu đời

Vua sinh ra một con trai

Lớn lên độc ác ít ai sánh cùng

Kiêu căng, bạo ngược, tàn hung

Khiến người hầu cận, tùy tùng không ưa

Trong triều đình, ngoài cung vua

Mọi người tránh né chàng từ lâu nay

Như xa quỷ đói quanh đây

Như xa rắn độc thường hay cắn người

Danh chàng nổi khắp mọi nơi

“Ông hoàng Ác Độc” tiếng đời tanh hôi.

* Một hôm hoàng tử đi bơi

Tới dòng sông nọ êm xuôi sóng vàng

Nhiều người theo phục vụ chàng

Bỗng đâu giông tố phũ phàng nổi lên

Đất trời mù mịt bốn bên,

Tỏ ra anh dũng vượt trên hàng đầu

Chàng ra lệnh vài quân hầu

Theo chàng giỡn sóng há đâu sờn lòng:

“Đưa ta ra tắm giữa dòng

Tắm xong trở lại bờ sông bên này.”

Đám quân hầu kinh ngạc thay

Nhưng đành tuân lệnh chàng ngay tức thì,

Khi bơi ra giữa dòng kia

Họ ngầm đồng ý: “Còn chi may bằng

Đây là dịp quý như vàng

Chúng ta hãy thủ tiêu hoàng tử đi,

Con người ác độc kể chi

Nhà vua nào có dễ gì biết ra,

Tên ác quỷ, đồ yêu ma

Thân vùi sông nước, chúng ta được nhờ.”

Nói xong là họ bất ngờ

Dìm chàng hoàng tử rất ư bạo tàn

Xuống dòng sông cuộn sóng vàng

Bão giông gầm thét ầm vang hãi hùng.

Khi quay trở lại bờ sông

Mọi người vặn hỏi, họ cùng nhau thưa:

“Chúng tôi phải trở lại bờ

Chắc là hoàng tử bơi xa trước rồi

Về Ba La Nại êm xuôi

Ông bơi giỏi nhất trên đời thua ai.”

Mọi người về lại lâu đài

Khi vua cha hỏi con trai của mình

Cả đoàn vội vã tâu trình

Tưởng rằng hoàng tử về thành từ lâu,

Vua bèn tụ họp quân hầu

Đi tìm hoàng tử nào đâu thấy gì.

Lúc này ngoài bến sông kia

Gió mưa ào ạt, bốn bề tối đen

Sóng xô hoàng tử nổi chìm

Tưởng như thần chết kề bên bắt người

May thay tay với tới nơi

Thân cây khô nọ đang trôi giữa dòng

Chàng bèn nắm chặt chẳng buông

Khóc than sợ chết não nùng canh thâu.

* Trước đây có một nhà giàu

Ba La Nại, ốm đau qua đời

Ông ta chôn giấu một nơi

Tiền vàng trị giá bốn mươi triệu đồng

Kho tàng vùi tại bờ sông

Luyến lưu tài sản nên ông hóa thành

Một con rắn bò quẩn quanh

Quanh nơi chôn giấu để canh chừng vàng.

Gần nơi đó có một chàng

Chết đi cũng giấu kho tàng bờ sông

Tiền vàng ba chục triệu đồng

tham tài sản trong vùng nói trên

Chết rồi mà vẫn không quên

Tái sinh làm chuột bò bên kho tàng.

Khi trời giông tố phũ phàng

Rắn cùng với chuột sóng vàng cuốn trôi

Tổ thời nước ngập mất rồi

Cả hai sợ chết nên bơi vội vàng

Vừa khi hoàng tử trôi ngang

Khúc cây khô đó giữa đường cứu nguy

Rắn và chuột mừng kể chi

Mỗi con bám lấy cây kia một đầu.

Trên bờ sông mọc từ lâu

Cây bông gòn nọ vươn cao lá dầy

Vẹt xanh làm tổ bao ngày

Hôm nay bão lớn nên cây đổ nhào

Chìm vào sóng nước thét gào

Vẹt ta muốn trốn nhưng nào dễ bay

Nên đành đậu lại khúc cây,

Bốn sinh mạng bám tại đây chòng chành

Cùng nhau “hoàng tử triều đình

Kề bên rắn, chuột, vẹt xanh” xuôi dòng.

* Có ông thầy ở ven sông

Đang tu khổ hạnh, sống trong túp lều

Rừng khuya nghe vẳng tiếng kêu

Từ tâm nổi dậy thầy liều cứu nguy

Nhảy sông kéo khúc cây kia

Vào bờ yên ổn há chi ngại ngần

Bốn sinh mạng được an phần

Về lều hong lửa vô ngần mừng vui

Thầy cho sưởi ấm thân người

Rồi cho ăn uống nghỉ ngơi tốt lành,

Chỉ riêng hoàng tử bất bình

Vì thầy không tiếp đãi mình ưu tiên

Vừa bực bội, vừa muộn phiền

Chàng ôm mộng trả thù riêng sau này.

Sau khi khoẻ khoắn ít ngày

Nạn nhân từ biệt ông thầy ra đi.

Rắn thưa: “Ơn huệ khắc ghi

Bạc vàng thầy có cần chi sau này

Gọi con, con sẽ đến ngay.”

Chuột thưa: “Xin nhớ ơn thầy há quên

Khi thầy cần bạc cần tiền

Gọi con con sẽ dâng liền tạ ơn.”

Vẹt: “Con chỉ có gạo thơm

Họ hàng con sẽ kính dâng biếu thầy.”

Cuối cùng từ biệt nơi đây

Chàng kia sân hận còn đầy, vẫn thưa:

“Sau này tôi lên làm vua

Thầy cần chi tới tôi đưa cúng dường.”

* Bốn mùa xoay chuyển bình thường

Ông thầy một buổi rời rừng ra đi

Thử lòng bốn nạn nhân kia

Xem lời ơn nghĩa còn gì hay không

Thầy đi dọc suốt bờ sông

Gọi tên rắn, chuột để mong giúp mình,

Cả hai đều rất nhiệt tình

Kho tàng chôn giấu tâm thành chỉ ngay

Thầy đâu có nhận hôm nay

Hẹn quay lại lấy một ngày tương lai,

Khi thầy lên tiếng: “Vẹt ơi!”

Vẹt bay ngay lại nhắc lời hứa xưa

Sẵn sàng thực hiện bây giờ

Thầy vui nói vẹt cứ chờ ít lâu.

Cuối cùng thầy rảo bước mau

Về kinh đô để ngõ hầu gặp vua

Ngài đi khất thực hiền từ

Đi quanh đường phố để chờ vào cung.

Chợt đâu đám rước tưng bừng

Bất ngờ đi tới vô cùng oai nghi

Vua là hoàng tử xưa kia

Giờ lên ngôi báu trị vì quốc gia

Lưng voi vua cưỡi kiêu sa

Trang hoàng lộng lẫy thật là đẹp thay

Chợt vua trông thấy dáng thầy

Nhủ thầm: “Thuở trước tên này khinh ta

Giờ đây không cửa không nhà

Lang thang khắp chốn để mà ăn xin

Về đây hắn sẽ phao tin

Kể công cứu giúp, gây phiền lắm đây

Ta nên trừ khử hắn ngay.”

Vua ra lệnh bắt trói thầy giải đi

Mỗi khi tới ngã tư kia

Lại dừng chân đánh rất chi đọa đày

Lệnh vua: “Hãy giải tên này

Ra ngoài thành phố phơi thây, chặt đầu

Làm gương cho kẻ về sau

Xin ăn quen thói từ lâu biếng lười.”

Quân hầu theo đúng lệnh thôi,

Dù thân tơi tả, dù người đớn đau

Miệng ngài chỉ nói một câu:

“Cổ nhân đã dạy đúng sao vô cùng

Vớt cây củi mục giữa dòng

Còn hơn vớt kẻ tanh lòng, vô ơn!”

Chung quanh dân chúng nghe than

Cùng nhau thắc mắc hỏi han ông thầy

Thầy bèn kể lại cho hay

Đầu đuôi câu chuyện từ ngày cứu vua.

Dân nghe bất mãn vô bờ

La lên tức giận: “Ai ngờ manh tâm

Vô ơn, độc ác, bất nhân

Vua mà như vậy giúp dân được gì

Chỉ gây tai họa hiểm nguy

Hãy mau trừ khử, còn chi mong nhờ.”

Dân Ba La Nại bất ngờ

Tấn công vũ bão tên vua kia liền

Gươm đao, gậy gộc, cung tên

Giết vua độc ác chẳng thèm tiếc thương.

Tôn vinh thầy làm quốc vương,

Ngài lên cai trị bốn phương an lành.

* Một ngày ngài rời kinh thành

Về thăm bạn cũ ở quanh sông vàng

Tùy tùng theo cả một đoàn

Rừng xanh, sóng nước âm vang tiếng ngài:

“Rắn ơi!” rồi đến “Chuột ơi!”

Cả hai xuất hiện. Giữ lời. Hiến dâng

Hai kho tàng chôn ở gần

Quốc vương ra lệnh cho quân đào về.

Rồi ngài gọi đến vẹt kia

Vẹt liền bay lại đứng kề một bên

Thưa rằng lời hứa chẳng quên

Họ hàng nhà vẹt xin tìm gạo ngay.

Ngài vui: “Thật tốt lành thay

Gạo thời để đấy, hôm nay chưa cần.”

Cả ba sinh vật quây quần

Theo chân bạn cũ nương thân triều đình

Quốc vương tiếp đãi nhiệt tình

Như là khách quý của mình từ lâu.

Quốc vương nhân hậu hàng đầu

Giúp người nghèo khó ai đâu sánh cùng.

Quốc vương ngự trị trong cung

Cùng ba sinh vật sống chung suốt đời

Luôn hòa hợp, mãi thảnh thơi

Đến khi quá vãng họ thời tái sinh

Đi theo nghiệp của riêng mình

Thật là tốt đẹp, hương lành thơm đưa.

 

73) Bốn Sinh Mạng Bám Khúc Cây:

Thầy tu khổ hạnh về sau làm quốc vươngtiền thân Đức Phật. Hoàng tử về sau trở thành vua độc ácĐề Bà Đạt Đa. Rắn là Xá Lợi Phất. Chuột là Mục Kiền Liên. Vẹt là A Nan.

 

(73) Four on a Log (Gratitude)

 

Once upon a time, King Brahmadatta of Benares had a son. He grew up to be a mean and cruel he-man – the type that’s always trying to prove he’s tougher than everyone else. He was a bully who constantly pushed people around and picked fights. Whenever he spoke to people it was with a stream of obscenities – right out of the gutter. And he was always quick to anger – just like a hissing snake that’s just been stepped on.

 

People inside and outside the palace ran from him as they would from a starving man-eating demon. They avoided him as they would a speck of dirt in the eye. Behind his back everyone called him the ‘Evil Prince’. In short – he was not a nice man!

 

One day the prince decided to go swimming. So he went down to the river with his servants and attendants. Suddenly it became almost as dark as night. A huge storm came up. Being so rough and tough, the prince was always trying to show he wasn’t scared of anything. So he yelled at his servants, “Take me into the middle of the river and bathe me. Then bring me back to shore.”

Following his orders, they took him out to midstream. Then they said, “Now is our chance! Whatever we do here, the king will never find out. So let’s kill the Evil Prince. Into the flood you go, good-for-nothing!” With that they threw him into the stormy raging river.

 

When they returned to the bank, the others asked where the prince was. They replied, “We don’t know. As the rain came up, he must have swum faster than us and gone back to Benares.”

When they returned to the palace, the king asked, “Where is my son?” They said, “We don’t know, your majesty. When the storm came up, we thought he went back ahead of us.” King Brahmadatta collected a search party and began looking for the prince. They searched carefully, all the way to the riverside, but couldn’t find him.

 

What had happened was this. In the darkness and wind and rain the prince had been swept down the flooding river. Luckily he was able to grab onto a floating dead tree trunk. Frantically he held on for dear life. As he was being swept along, the tough he-man was so afraid of drowning that he cried like a terrified helpless baby!

 

It just so happened that, not long before, a very rich man had died in Benares. He had buried his treasure hoard in the riverbank, along the same stretch of river. His fortune amounted to 40 million gold coins. Because of his miserly craving for riches, he was reborn as a lowly snake, slithering on his belly while still guarding his treasure.

 

At a nearby spot on the riverbank another rich miser had buried a treasure of 30 million gold coins. Likewise, due to his stingy clawing after wealth, he had been reborn as a water rat. He too remained to guard his buried treasure.

 

Lo and behold. when the storm came up, both the snake and the water rat were flooded out of their holes and washed into the raging river. In fear of drowning, they both happened to grab onto the same dead log carrying the frightened wailing prince. The snake climbed up on one end and the water rat on the other.

 

There also happened to be a tall cotton tree growing nearby. There was a young parrot roosting in it. When the storm-flooded river rose up, the cotton tree’s roots were washed away and it fell into the water. When he tried to fly away, the wind and rain swept the little parrot onto the same dead log with the snake, the water rat and the Evil Prince.

 

Now there were four on the log, floating towards a bend in the river. Nearby a holy man was living humbly in a little hut. He just happened to be the Bodhisatta – the Enlightenment Being. He had been born into a rich high class family in Kasi. When he had grown up, he had given up all his wealth and position, and had come to live by himself next to the river.

 

It was the middle of the night when the holy man heard the cries of panic coming from the Evil Prince. He thought, “That sounds like a frightened human being. My loving-kindness will not let me ignore him. I must save him.”

 

He ran down to the river and shouted. “Don’t be afraid! I will save you!” Then he jumped into the rushing torrent, grabbed the log, and used his great strength to pull it to shore.

 

He helped the prince step safely onto the riverbank. Noticing the snake, water rat and parrot, he took them and the man to his cozy little hut. He started up his cooking fire. Thinking of the weakness of the animals, he gently warmed them by the fire. When they were warm and dry he set them aside. Then he let the prince warm himself. The holy man brought out some fruits and nuts. Again he fed the more helpless animals first, followed by the waiting prince.

 

Not surprisingly this made the Evil Prince furious! He thought, “This stupid holy man doesn’t care at all for me, a great royal prince. Instead he gives higher place to these three dumb animals!” Thinking this way, he built up a vengeful hatred against the gentle Bodhisatta.

 

The next day the holy man dried the deadwood log in the sun. Then he chopped it up and burned it, to cook their food and keep them warm. In a few days the four who had been rescued by that same log were strong and healthy.

 

The snake came to the holy man to say good-bye. He coiled his body on the ground, arched himself up, and bowed his head respectfully. He said, “Venerable one, you have done a great thing for me! I am grateful to you, and I am not a poor snake. In a certain place I have a buried treasure of 40 million gold coins. And I will gladly give it to you – for all life is priceless! Whenever you are in need of money, just come down to the riverbank and call out. “Snake! Snake!”

 

The water rat, too, came to the holy man to say good-bye. He stood up on his hind legs and bowed his head respectfully. He said, “Venerable one, you have done a great thing for me! I am grateful to you, and I am not a poor water rat. In a certain place I have a buried treasure of 30 million gold coins. And I will gladly give it to you – for all life is priceless! Whenever you are in need of money, just come down to the riverbank and call out, “Rat! Rat!”

 

Such grateful generosity from a snake and a water rat! A far cry from their previous stingy human lives!

Then came the parrot to say his good-bye to the holy man. He bowed his head respectfully and said, “Venerable one, you have done a great thing for me! I am grateful to you, but I possess no silver or gold. However, I am not a poor parrot. For if you are ever in need of the finest rice, just come down to the riverbank and call out. ‘Parrot! Parrot!’ Then I will gather together all my relatives from all the forests of the Himalayas and we will bring you many cart loads of the most precious scented red rice. For all life is priceless!”

 

Finally the Evil Prince came to the holy man. Because his mind was filled with the poison of vengeance, he thought only about killing him if he ever saw him again. However, what he said was, “Venerable one, when I become king, please come to me and I will provide you with the Four Necessities.” He returned to Benares and soon became the new king.

 

In a while the holy man decided to see if the gratitude of these four was for real. First he went down to the riverbank and called out, “Snake! Snake!” At the sound of the first word, the snake came out of his home under the ground. He bowed respectfully and said, “Holy one, under this very spot are buried 40 million gold coins. Dig them up and take them with you!” “Very well,” said the holy man, “When I am in need I will come again.”

 

Taking leave of the snake, he walked along the riverbank and called out,’ “Rat! Rat!” The water rat appeared and all went just as it had with the snake.

 

Next, he called out, “Parrot! Parrot!” The parrot flew down from his treetop home, bowed respectfully and said, “Holy one, do you need red rice? I will summon my relatives and we will bring you the best rice in all the Himalayas.” The holy man replied, “Very well, when I am in need I will come again.”

Finally he set out to see the king. He walked to the royal pleasure garden and slept there overnight. In the morning, in a very humble and dignified manner, he went to collect alms food in the city of Benares.

 

On that same morning the ungrateful king, seated on a magnificently adorned royal elephant, was leading a vast procession around the city. When he saw the Enlightenment Being coming from a distance he thought, “Aha! This lazy homeless bum is coming to sponge off me. Before he can brag to everyone how much he did for me, I must have him beheaded!”

 

Then he said to his servants, “This worthless beggar must be coming to ask for something. Don’t let the goodfor-nothing get near me. Arrest him immediately, tie his hands behind his back, and whip him at every street corner. Take him out of the city to the execution block and cut off his head. Then raise up his body on a sharpened stake and leave it for all to see. So much for lazy beggars!”

 

The king’s men followed his cruel orders. They tied up the blameless Great Being like a common criminal. They whipped him mercilessly at every street corner on the way to the execution block. But no matter how hard they whipped him, cutting into his flesh, he remained dignified. After each whipping he simply announced, for all to hear: “This proves the old saying is still true – ‘There’s more reward in pulling deadwood from a river, than in helping an ungrateful man!’”

 

Some of the bystanders began to wonder why he said only this at each street corner. They said to each other, “This poor man’s pain must. be caused by an ungrateful man.” So they asked him, “Oh holy man, have you done some service to an ungrateful man?”

 

Then he told them the whole story. And in conclusion he said, “I rescued this king from a terrible flood, and in so doing I brought this pain upon myself I did not follow the saying of the wise of old, that’s why I said what I said.”

 

Hearing this story, the people of Benares became enraged and said to each other, ‘This good man saved the king’s life. But he is so cruel that he has no gratitude in him at all. How could such a king possibly benefit us? He can only be dangerous to us. Let’s get him!”

 

Their rage turned the citizens of Benares into a mob. They pelted the king with arrows, knives, clubs and stones. He died while still sitting on the royal elephant. Then they threw the dead body of the one-time Evil Prince into a ditch by the side of the road.

 

Afterwards they made the holy man their new king. He ruled Benares well. Then one day he decided to go see his old friends. So he rode in a large procession down to the riverbank.

 

He called out, “Snake! Snake!” The snake came out, offered his respect and said, “My lord, if you wish it. You are welcome to my treasure.” The king ordered his servants to dig up the 40 million gold coins.

He went to the water rat’s home and called out, “Rat! Rat!” He too appeared, offered his respect and said, “My lord, if you wish it, you are welcome to my treasure.” This time the king’s servants dug up 30 million gold coins.

 

Then the king called out “Parrot! Parrot!” The parrot flew to the king, bowed respectfully and said, “If you wish, my lord, I will collect the most excellent red rice for you.” But the holy man king said, “Not now my friend. When rice is needed I will request it of you. Now let us all return to the city.”

After they arrived at the royal palace in Benares, the king had the 70 million gold coins put under guard in a safe place. He had a golden bowl made for the grateful snake’s new home. He had a maze made of the finest crystals for the generous rat to live in. And the kind parrot moved into a golden cage, with a gate he could latch and unlatch from the inside.

 

Every day the king gave rice puffs and the sweetest bee’s honey on golden plates to the snake and the parrot. And on another golden plate he gave the most aromatic scented rice to the water rat.

The king became famous for his generosity to the poor. He and his three animal friends lived together in perfect harmony for many years. When they died, they were all reborn as they deserved.

 

The moral is: Gratitude is a reward, which is itself rewarded.


074_A74

(74) Nơi Cư Trú Mới Của Thần Cây

 

Các thần cây thuở xa xưa

Đứng đầu có một vị vua trị vì,

Một ngày vua cũ chết đi

Vua thần cây mới tức thì lên thay

Nhà vua gửi khắp Đông Tây

Một thông điệp báo: “Từ nay các thần

Dù ở xa hay ở gần

Tự mình chọn chỗ trú chân cho mình.”

Thần cây một số đồng tình

Ở nguyên cây cũ đã thành thói quen,

Riêng thần lãnh đạo rừng bên

Khôn ngoan, thông thái bèn khuyên các thần:

“Hãy nên xúm xít ở gần

Bên nhau nương tựa an thân trong rừng

Đừng nên tản mát ngoài vùng

Đừng ra khoảng trống vì không an lành

Cây trơ trọi đứng một mình

Gặp cơn bão tố quả tình gian nguy!”

Các thần hiền trí nghĩ suy

Nghe lời lãnh đạo không đi khỏi rừng.

Tiếc thay một số coi thường

Nghĩ rằng lãnh đạo cũng không hơn gì

Tự kiêu, bàn tán muốn đi:

“Rừng này đông đúc sống chi khổ đời

Hãy tìm ra chỗ có người

Ra ngoài thành phố là nơi tốt lành,

Các thần cây chốn thị thành

Được bao dân chúng ở quanh cúng dường

Suốt năm lễ vật tưng bừng

Lại còn lắm kẻ tính thường dị đoan

mê tín đến cầu van

Phụng thờ dâng cúng các thần trên cây

Cuộc đời sung sướng tại đây.

Rừng hoang ở lại chốn này ích chi!”

Nhiều thần quyết định ra đi

Xóm làng, thành thị tìm về nương thân

Chọn cây mới để trú chân

Thân cây to lớn giữa phần đất hoang

Một mình mọc giữa thênh thang

Bà con tế lễ vẻ vang vô cùng.

* Một ngày trời đất mịt mùng

Bão giông đang thổi tới vùng này đây

Gió to, sấm sét giăng đầy

Xum xuê to lớn nên cây đổ nhào

Thần không nơi tựa thân vào

Lá cành rơi gãy ào ào tung bay

Bật luôn gốc rễ thảm thay

Nơi cư trú mới thần cây tan tành.

Riêng thần cây đám rừng xanh

Chọn nơi cư trú ở quanh một vùng

Cây rừng quấn quýt vô cùng

Dù cho nghiêng ngả cũng không hề gì

Quả là liên kết kể chi

Mặc cho bão đến bão đi tung hoành

Cây luôn bền vững tươi xanh

Thần cây rừng vẫn an lành bên nhau.

Thần cây thành thị khổ đau

Cây thời gãy đổ còn đâu “cửa nhà”

Kéo về rừng cũ xót xa

Thốt lời than thở thật là thảm thương:

“Tụi tôi bạc phước vô cùng!”

Thần cây lãnh đạo trong rừng phán ngay:

“Đây là hậu quả không hay

Cho ai vô trí lại đầy tự kiêu

Lời khuyên đúng đắn chẳng theo

Rước vào thảm họa sớm chiều tránh đâu!”

 

74) Nơi Cư Trú Mới Của Thần Cây:

Vị thần cây hiền trí lãnh đạo trong rừng là tiền thân Đức Phật.

(74) New Homes for the Tree Spirits (Wise Advice)

 

Once upon a time, as happens to all beings, the King of the Tree Spirits died. King Sakka, ruler of the Heaven of 33, appointed a new King of the Tree Spirits. As his first official act, the new king sent out a proclamation that every tree spirit should choose a tree to live in. Likewise it was stated that every tree was to be pleased with its resident spirit.

 

There just so happened to be a very wise tree spirit who was the leader of a large clan. He advised his clan members not to live in freestanding trees. Instead it would be safer to live in the forest trees near him. The wise tree spirits settled down in the forest trees with their leader.

 

But there were also some foolish and arrogant tree spirits. They said to each other, “Why should we live in this crowd? Let us go to the villages, towns and cities inhabited by human beings. Tree spirits who live there receive the best offerings. And they are even worshipped by the superstitious people living in those places. What a life we will have!”

 

So they went to the villages, towns and cities, and moved into the big freestanding trees, looked after by people. Then one day a big storm came up. The wind blew strong and hard. The big heavy trees with old stiff branches did not do well in the storm. Branches fell down, trunks broke in two, and some were even uprooted. But the trees in the forest, which were intertwined with each other, were able to bend and support each other in the mighty wind. They did not break or fall!

 

The tree spirits in the villages, towns and cities had their tree homes destroyed. They gathered up their children and returned to the forest. They, complained to the wise leader about their misfortune in the big lonely trees in the land of men. He said, “This is what happens to arrogant ones who ignore wise advice and go off by themselves.”

 

The moral is: Fools are deaf to wise words.


075_A75

(75) Cá Tạo Phép Mầu

 

Có chàng cá nọ thuở xưa

Trong hồ vui sống nhởn nhơ cuộc đời

Cùng bao loài cá rong chơi

An bình, hòa hợp, thảnh thơi bốn mùa.

Một năm trời chợt không mưa

Thế là hạn hán bất ngờ xảy ra

Mùa màng khô héo gần xa

Sông hồ cạn nước thật là nguy thay

Rùa và cá sống hồ này

Đến khi mắc cạn chui ngay xuống bùn

Đáy hồ ẩm ướt vẫn còn

Đồng thời ẩn núp hầu mong an toàn.

Quạ thời vui vẻ vô vàn

Nhào vào quắp cá lên ăn ngon lành

Cá thời bé bỏng thân hình

Trốn chui không kịp hoảng kinh điên cuồng.

* Nhìn đồng loại thấy thảm thương

Muôn phần đau khổ, trăm đường nguy vong

Nên chàng cá động tấc lòng

Tâm từ nổi dậy cầu mong phép lành

Nghĩ thầm chỉ có riêng mình

Cứu đồng loại khỏi tội tình dài lâu

Nhưng cần thể hiện phép mầu

Phi thường, huyền diệu mới cầu hồng ân.

Từ lâu chàng cá tu thân

Tâm thời thanh lọc sáng ngần nêu gương

Luôn nhân từ, mãi hiền lương

Sát sinh tội ác chẳng vương khi nào

Cá mong chú nguyện thỉnh cầu

Dâng lên một hạnh nhuốm mầu thật chân

Nói lên sự thật bản thân

Để trời trải rộng lòng nhân lúc này

Cho mưa tuôn nước xuống đây

Cứu loài cá khỏi đọa đày chết thêm.

* Đáy hồ chàng cá vươn lên

Xác thân to lớn nhuộm đen vì bùn

Bóng như một phiến gỗ mun

Mắt thời mở lớn nhìn luôn lên trời

Như là ngọc thạch sáng ngời

Thỉnh cầu mưa xuống, thốt lời thiết tha:

“Hỡi thần mưa, bạn của ta

Ta nhìn đồng loại xót xa vô cùng

Tại sao mưa bỗng lại ngưng?

Ta luôn giữ giới, ta thường tu thân

Cho nên thanh tịnh vô ngần

Ta sinh làm cá. Cá ăn mọi loài

Ăn luôn đồng loại lâu rồi

Nhưng ta gìn giữ sống đời sạch trong

Tránh sát sinh gây tử vong

Đây là sự thật vô cùng linh thiêng

Nên ta nghĩ ta có quyền

Yêu cầu bạn hãy mưa liền ngay đi

Đừng gây hạn hán làm chi

Để cho loài cá thoát nguy chuyến này!”

lên tiếng dõng dạc thay

Như là ra lệnh, giọng đầy quyền uy

Cho thần mưa phải thực thi:

“Gom mây, góp gió mưa về dưới đây

Đừng cho lũ quạ cơ may

Để mà giết cá như ngày vừa qua,

Hãy cho quạ thấy được ra

Hành vi ác độc xấu xa của mình,

Giọt mưa lành giúp chúng sinh

Trôi cơn sầu muộn, dâng tình thân thương!”

* Quả nhiên trời đất lạ thường

Mưa tuôn nước xuống ruộng nương ao hồ

Mùa màng lẫn cá và rùa

Thảy đều hoan hỉ đón mưa chan hòa.

Mừng thay chàng cá nhà ta

Sống đời thánh thiện tạo ra phép mầu,

Kiếp này cá sống ít lâu

Tái sinh theo nghiệp mai sau của mình.

 

75) Cá Tạo Phép Mầu:

Cá tạo phép mầutiền thân Đức Phật. Thần mưa là A Nan.

(75) The Fish Who Worked a Miracle (The Power of Truthfulness)

 

Once upon a time, the Enlightenment Being was born as a fish in a pond in northern India. There were many kinds of fish, big and small, living in the pond with the Bodhisatta.

 

There came to be a time of severe draught. The rainy season did not come as usual. The crops of men died, and many ponds, lakes and rivers dried up.

The fish and turtles dug down and buried themselves in the mud, frantically trying to keep wet and save themselves. The crows were pleased by all this. They stuck their beaks down into the mud, pulled up the frightened little fish, and feasted on them.

 

The suffering of pain and death by the other fish touched the Enlightenment Being with sadness, and filled him with pity and compassion. He realized that he was the only one who could save them. But it would take a miracle.

 

The truth was that he had remained innocent. by never taking the life of anyone. He was determined to use the power of this wholesome truth to make rain fall from the sky, and release his relatives from their misery and death.

 

He pulled himself up from under the black mud. He was a big fish, and as black from the mud as, polished ebony. He opened his eyes, which sparkled like rubies, looked up to the sky, and called on the rain god Pajjunna. He exclaimed, “Oh my friend Pajjunna, god of rain, I am suffering for the sake of my relatives. Why do you withhold rain from me, who am perfectly wholesome, and make me suffer in sympathy with all these fish?”

 

“I was born among fish, for whom it is customary to eat other fish – even our own kind, like cannibals! But since I was born, I myself have never eaten any fish, even one as tiny as a rice grain. In fact, I have never taken life from anyone. The truthfulness of this my innocence gives me the right to say to you: Make the rains fall! Relieve the suffering of my relatives!”

 

He said this the way one gives orders to a servant.

 

And he continued, commanding the mighty rain god Pajjunna: “Make rain fall from the thunderclouds! Do not allow the crows their hidden treasures! Let the crows feel the sorrow of their unwholesome actions. At the same time release me from my sorrow, who have lived in perfect wholesomeness.”

 

After only a short pause, the sky opened up with a heavy downpour of rain, relieving many from the fear of death – fish, turtles and even humans. And when the great fish who had worked this miracle eventually died, he was reborn as he deserved.

 

The moral is: True innocence relieves the suffering of many.


076_A76

(76) Người Canh Gác Thiền Định

 

Ngày xưa có một anh chàng

Sinh ra trong cảnh giàu sang, quyền hành

Nhưng khi tới tuổi trưởng thành

Tự nhiên chàng cảm thấy mình không vui

Vì lăn lộn suốt cuộc đời

Chạy theo dục lạc của người trần gian

Tầm thường, nhàm chán vô vàn

Chàng đâu có muốn, có ham chút gì

Nên chàng quyết định ra đi

Xuất gia! Thiền định! Tiếc chi sang giàu

Tìm vào núi thẳm rừng sâu

Tu hành khổ hạnh há đâu ngại ngùng.

* Ít lâu chợt thiếu muối dùng

Nên thầy quyết định lìa rừng một hôm

Ra đi khất thực làng thôn

Trên đường bỗng gặp đoàn buôn lữ hành

Cùng đi theo một lộ trình

Họ mời gia nhập chân tình thiết tha

Thầy tham gia, chẳng nề hà,

Đến khi chiều tối người ta tạm ngừng

Dừng chân cắm trại ven rừng

Để cùng ngơi nghỉ chờ vừng dương lên

Mọi người mệt mỏi ngủ liền

Riêng thầy khởi sự hành thiền tại đây

Đi kinh hành dưới gốc cây

Tập trung tư tưởng vào ngay cõi thiền

Ung dung, tự tại, an nhiên

Nở hoa tịnh lạc khắp miền nội tâm

Cả đêm tiếp tục bước chân

Giữ nguyên trạng thái tinh thần tươi vui.

* Trong khi đó cướp tới nơi

Năm trăm tên cướp im hơi cận kề

Bao vây doanh trại bốn bề

Chờ đoàn ăn tối xong thì ra tay

Đợi người mê mệt ngủ say

Lén ra trộm cướp dễ thay vô cùng.

Nhưng khi vừa định tấn công

Cướp nhìn ra thấy bóng ông thầy rồi

Thầy đi quanh mãi không thôi

Tưởng người canh gác chúng thời bảo nhau:

“Hãy chờ đợi một ít lâu

Đợi tên kia ngủ có đâu vội gì

Cướp bây giờ không lợi chi

Thấy ta tên đó tức thì la lên

Cả đoàn buôn sẽ dậy liền

Cùng nhau chống cự gây phiền cho ta.”

Cướp đâu có nhận biết ra

Thầy đang thiền định thật là tập trung

Không nhìn thấy bọn cướp rừng

Cũng không lưu ý tới vùng quanh ông.

Cướp chờ ông ngủ tấn công

Ông thời thiền định lòng vòng đi quanh

Canh khuya tiếp tục kinh hành

Đi hoài gần tới bình minh mới ngừng

Xả thiền, khoan khoái lạ thường

Người trong doanh trại cũng đương dậy rồi

Thế là cơ hội buông trôi

Cướp bừa, trộm ẩu có mòi hiểm nguy

Chúng bèn ném gậy gộc đi

Vài tên bực tức chửi thề, nói nhanh:

“Bớ này các bạn lữ hành

Chính vì tên đứng gác canh của đoàn

Thức hoài không chịu đi nằm

Cứ đi rảo bước suốt năm canh trưòng

Chúng ta mất dịp ăn hàng

Đoàn nên trọng thưởng cho chàng đó nghe.”

Nói xong bọn cướp bỏ đi

Tìm con mồi khác coi bề dễ hơn.

* Khi trời sáng, người trong đoàn

Thấy bao gậy gộc ngổn ngang phơi bày

Cướp đi bỏ lại rừng này

Hoảng kinh họ đến gặp thầy hỏi thăm:

“Thầy không sợ cướp hay chăng?”

Nhà tu khổ hạnh đáp rằng: “Sợ chi?

Ta đâu có của cải

Mà lo sợ cướp lấy đi của mình

Đời ta không bị hoảng kinh

Non xa, rừng thẳm mặc tình rong chơi,

Ai nhiều của mới sợ thôi

Còn ta khổ hạnh suốt đời tu thân

Lòng từ bi làm hành trang

Trên đường giải thoát thênh thang đón chờ.”

Nhà tu hoan hỉ vô bờ

Vang lời thuyết pháp thật là thuận duyên

Về “vô uý” của người thiền

Chẳng hề hãi sợ, đảo điên cõi lòng.

Cả đoàn cung kính nghe xong

Cúi đầu đảnh lễ vô cùng trang nghiêm.

* Một thời khổ hạnh qua thêm

Từ, bi, hỉ, xả hương thiền thấm nhanh

“Tứ vô lượng tâm” đạt thành

Qua đời thầy được cõi lành tái sinh.

 

76) Người Canh Gác Thiền Định:

Người canh gác thiền địnhtiền thân Đức Phật.

(76) The Meditating Security Guard (Fearlessness)

 

Once upon a time, the Enlightenment Being was born into a rich and powerful family. When he grew up he became dissatisfied with going after the ordinary pleasures of the world. So he gave up his former lifestyle, including his wealth and position. He went to the foothills of the Himalayas and became a holy man.

 

It just so happened that one day he ran out of salt. So he decided to go and collect alms. He came upon a caravan and went with it part way on its journey. In the evening they stopped and made camp.

 

The holy man began walking at the foot of a big nearby tree. He concentrated until he entered a high mental state. He remained in that state throughout the night, while continuing to walk.

 

Meanwhile, 500 bandits surrounded the campsite. They waited until after supper, when all had settled down for the night. But before they could attack, they noticed the holy man. They said to each other, “That man must be on guard, for security. If he sees us, he’ll warn the rest. So let’s wait until he falls asleep, and then do our robbing and looting!”

 

What the bandits didn’t know was that the holy man was so deep in meditation that he didn’t notice them at all – or anything else for that matter! So they kept waiting for him to fall asleep. And he just kept walking and walking and walking – until the light of dawn finally began to appear. Only then was he finished meditating.

 

Having had no chance to rob the caravan, the bandits threw down their weapons in frustration. They shouted, “Hey you in the caravan! If your security guard hadn’t stayed up all night, walking under that tree, we would have robbed you all! You should reward him well!” With that they left in search of someone else to rob.

 

When it became light the people in the caravan saw the clubs and stones left behind by the bandits. Trembling with fear, they went over to the holy man. They greeted him respectfully and asked if he had seen the bandits. “Yes, this morning I did,” he said.

 

“Weren’t you scared?” they asked. “No,” said the Enlightenment Being, “the sight of bandits is only frightening to the rich. But I’m not a rich man. I own nothing of any value to robbers. So why should I be afraid of them? I have no anxiety in a village, and no fear in the forest. Possessing only loving-kindness and compassion, I follow the straight path leading to Truth.”

 

In this manner he preached the way of fearlessness to the lucky people of the caravan. His words made them feel peaceful, and they honored him.

 

After a long life developing the Four Heavenly States of Mind, he died and was reborn in a high heaven world.

 

The moral is: It pays to have a holy man around.


77

(77) Mười Sáu Giấc Mơ - Chương 1: Kinh Hoàng

 

Nơi miền Bắc Ấn thuở xưa

Tại Ba La Nại có vua trị vì

Vua nằm ngủ một đêm kia

Mơ mười sáu giấc rất chi hãi hùng

Mồ hôi chảy ướt đẫm lưng

Sáng sau thức dậy vô cùng hoảng kinh

Trái tim vẫn đập thình thình

Vua tin rằng bản thân mình nguy nan

Trong cơn hốt hoảng hoang mang

Vua cho triệu tập các quan triều đình

Cùng tu sĩ giỏi chiêm tinh

Đoán điềm giải mộng giúp mình thoát nguy.

Nhà vua kể lại chi li

Những cơn ác mộng chợt về hồi đêm.

Mọi người bàn tán liên miên

Vò đầu, bóp trán rồi liền thưa ngay:

“Giấc mơ thật khủng khiếp thay

Nói lên chỉ một điều này mà thôi

Đó là tai họa tới rồi.”

Nhà vua sợ hãi thốt lời hỏi mau:

“Vậy thời nguy hiểm ra sao

Nói cho ta rõ há đâu ngại ngùng.”

Mọi người nói: “Chuyện dữ hung

Ba điều xảy tới hoàng cung chuyến này

Một là vương quốc lung lay,

Hai là sinh mạng vua đầy nguy nan,

Ba là tài sản cung vàng

Có cơ tiêu tán tan hoang sớm chiều.”

Vua nghe xong đủ ba điều

Rùng mình kinh hãi khẽ kêu lên rằng:

“Làm sao để tránh được chăng

Tự nhiên họa tới cung vàng, sợ thay

Mách cho ta cách nào đây

Để mà ngăn đại họa này xảy ra?”

Tế sư cả nhóm thiết tha:

“Chúng ta phải cúng thật là lớn lao

Bao nhiêu súc vật gom vào

Giết đem tế lễ khẩn cầu thần linh

Ra tay tế độ nhiệt tình

Mới mong giúp đỡ triều đình thoát nguy.”

Vua thường chín chắn nghĩ suy

Lại thêm nhân hậu, từ bi ngập tràn

Lúc này sợ hãi hoang mang

Chẳng phân phải trái, không màng đúng sai

Tin lời cố vấn bên tai

Tế sư là bậc đại tài, anh minh

Nên vua chấp nhận sát sinh

Tế thần chuẩn bị linh đình lớn lao,

Họ cùng lên tiếng lao xao

Giúp vua quyết trổ tài cao chuyến này

Hầu ngăn vận xấu lại ngay:

“Vua an tâm, có thần đây giúp ngài!”

Tế sư nghĩ tới món lời

Bạc tiền hậu hĩnh do nơi tế thần

Ngoài ra thịt cũng hưởng phần

Hưởng thêm thức uống, đồ ăn ngon lành.

Thế là mọi việc tiến hành

Chọn khu đất trống ngoại thành khó đâu

Họ đào hầm hố thật sâu

Nhốt bao sinh vật khổ đau hãi hùng

Loài dưới nước, loài trên không

Loài trên mặt đất khắp vùng gần xa

Vẫy vùng, giãy giụa, kêu la

Dưới hầm chờ chết thấy mà thảm thương.

* Tế sư trưởng của quốc vương

Có chàng đệ tử giỏi giang vô cùng

Tuy rằng còn rất trẻ trung

Có tâm nhân hậu, có lòng từ bi

Thấy người tế lễ lạ kỳ

Thấy bao sinh vật lâm nguy, hỏi liền:

“Lời thầy con há dám quên

Lâu nay thầy dạy điều hiền, điều hay,

Vậy nay giết những mạng này

Cứu cho mạng khác. Thưa thầy được chăng?”

Tế sư trưởng vội nói rằng:

“Hãy nhìn thực tế rõ ràng con ơi

Bao nhiêu món lợi tới rồi

Chính vì tế lễ ta thời giàu sang,

Hay con muốn giữ kho tàng

Giữ gìn của báu cung vàng cho vua?”

Anh chàng đệ từ bèn thưa:

“Điều con muốn biết thầy chưa trả lời

Nếu thầy dung túng mọi người

Sát sinh tàn bạo. Con thời thiết chi

Không tham gia chuyện lạ kỳ.”

Thưa xong đệ tử bỏ đi một mình

Tới hầm xem xét tình hình

Tìm phương cứu vãn sinh linh cách nào.

* Trong gia đình nọ sang giàu

Thượng lưu xã hội từ lâu lắm rồi

Làm tế sư đã bao đời

Nhưng sao lại có một người lạ thay

Không ham cuộc sống kiểu này

Giàu sang, quyền thế phủi tay chẳng cầu

Vào núi thẳm, tới rừng sâu

Sống đời ẩn sĩ đạo mầu tu thân

Tập trung thiền định chuyên cần

Đạt ngay hỉ lạc nội tâm vững vàng

Đạt thêm cả những quyền năng

Lắm tài, nhiều phép phi thường lạ sao,

Thầy yêu súc vật biết bao

Khi nghe tế lễ thầy nào lặng thinh

Quyết tâm ngăn việc sát sinh

Tìm cơ dạy kẻ vô minh dại khờ

Dị đoan mê tín nên chừa,

Thầy bèn đi gặp tế sư ngay liền

Thầy dùng quyền phép siêu nhiên

Về Ba La Nại ngồi trên đá chồng

Giữa vườn thượng uyển đầy bông

Thân hình sáng tựa vừng Đông trên trời.

* Chàng trai đệ tử tới nơi

Nhìn thầy tự nhủ: “Đây rồi thánh nhân

Trông sao thánh thiện vô ngần.”

Chàng bèn ngồi xuống dưới chân ông thầy

Sau khi đảnh lễ, chắp tay,

Thầy bèn lên tiếng hỏi ngay chàng rằng:

“Ba La Nại trong cung vàng

Nhà vua có thật hiền lương trị vì

Nói cho ta rõ ngay đi?”

Chàng trai nghe vậy tức thì kính thưa:

“Vua thời hiền đức nhân từ

Gần đây nghe các tế sư tâu trình

Cho nên chuẩn bị sát sinh

nằm mộng mà hoảng kinh lạc đường,

Những cơn mộng giữa đêm trường

Nhờ thầy phân tích rõ ràng phân minh

Để vua ngưng lệnh sát sinh

Ra tay phóng thích sinh linh dưới hầm.”

Thầy tu biểu lộ từ tâm:

“Nếu vua tới hỏi ta phân tích liền

Giúp vua tránh chuyện cuồng điên.”

Chàng: “Xin thầy hãy ở nguyên chỗ này

Con mời vua tới đây ngay.”

Chàng trai mừng rỡ vội quay về triều

Gặp vua trình đủ mọi điều

Thêm rằng thầy nọ rất nhiều tài năng

Bao nhiêu giấc mộng cung vàng

Thầy thời suy đoán rõ ràng êm xuôi.

Vua nghe trình báo thời vui

Bèn cùng chàng trẻ tới nơi gặp thầy

Đám đông tụ họp theo ngay

Mong nghe thầy đoán mộng này ra sao.

 

77) Mười Sáu Giấc Mơ (Ch.1: Kinh Hoàng):

Thầy tu ẩn sĩtiền thân Đức Phật. Vua là A Nan. Đệ tử của tế sư trưởngXá Lợi Phất.

(77) 16 DREAMS – The 16 Frightening Dreams (Chapter 1)

 

Once upon a time there was a king called Brahmadatta who was ruling in Benares, in northern India. One night he had 16 frightening nightmare dreams. He awoke in the morning in a cold sweat, with his heart thumping loudly in his chest. The 16 dreams had scared him to death. He was sure they meant that something terrible was about to happen. In a panic, he called for his official priests, to ask their advice.

 

When the priests arrived at the royal bed chamber, they asked the king if he had slept well. He told them that it had been the worst night of his life, that he had been scared to death by 16 dreams, and that he was desperate to find out their meanings.

 

At this the priests’ eyes lit up. They asked him, “What were these dreams, your majesty?” King Brahmadatta told them all 16 dreams. The priests pounded their foreheads and exclaimed, “Oh what horrors! It couldn’t be worse, your majesty. Such dreams as these can mean only one thing – danger!”

 

The king asked them, ‘What danger, oh priests? You must tell me the meaning at once!” They replied, It is certain, your majesty, these dreams show that one of three disasters will take place – terrible harm to the kingdom, to your life, or to the royal wealth.”

 

The king had feared as much. He wrung his hands as the sweat kept pouring from his body. He was shaking all over with terror and panic. He asked, “Tell me, oh worthy royal priests, is there any way to avoid this disaster?” “Indeed, it is very dangerous,” they said. “If you do nothing, the end is certain. But we can prevent it. If we couldn’t, then all. our training and learning would be useless. Trust us, lord.”

 

The panic-stricken king cried out, “Just tell me what to do, priests. I’ll do anything! What can you do to save me, my kingdom and my wealth?” “We must offer the greatest animal sacrifice that has ever been seen,” they said. “We must kill, as sacrificial offerings, four of every type of animal that lives!”

 

Although he was usually a gentle, kind and merciful ruler. King Brahmadatta was so frightened that he couldn’t think straight at all. Paralyzed with fear, he put all his hope and faith in his priests. He gave them permission to prepare the gigantic slaughter.

 

The priests said, “Have no fear, your majesty, we will take care of everything. We will prevent the coming doom!” They knew they would be paid well to perform the sacrifice. And the meat from the killed animals would be theirs as well. Their secret thoughts were, “This is a great way for us to get piles of money, and the best food and drink too!”

 

The priests got to work organizing the biggest sacrifice Benares had ever seen. Just outside of town they dug a huge pit. Into it they put the most perfect ones they could find of all the animals – land animals. birds and fish. From each kind they selected four to be killed in the ceremony.. It became known as the ‘Four-from-all’ sacrifice.

 

Meanwhile, the king’s senior teaching priest had a promising young pupil. He was gentle and compassionate, and very well-educated. He wondered about all that was happening. So he asked the teacher priest, “Oh master, you have taught me well the wise teachings of old. Can you show me anywhere it says the killing of one will save the life of another?”

 

The priest answered, “What kind of question is that? Open your eyes and be realistic, my boy. Don’t you see that this great sacrifice, the Four-from-all, will make us rich? You must be trying to help the king hold onto his riches! ”

 

The idealistic and sincere pupil said, “You have not answered my question, master. If this sacrifice is to be your work, it shall be mine no longer!” With these words he departed and went to the royal pleasure garden to consider what he would do.

 

It just so happened that the Enlightenment Being had been born into a rich high class family. For many generations the men in that family had been priests, just like the ones who were now preparing the Four-from-all sacrifice. But when the Bodhisatta grew up he abandoned the life of a rich priest. Instead he went to the Himalayas and lived as a humble forest monk. He concentrated his mind in meditation and entered high mental states. He gained the sweetest inner happiness, and even miraculous supernatural powers.

 

This forest monk loved all the animals. When he heard about what was happening in Benares he was filled with tenderness and compassion. He decided, “I must teach the ignorant people and release them from the chains of superstition. I will go to the city at once!” Then he used his supernatural power to fly through the air to Benares. In an instant he was seated on a rock in the king’s pleasure garden. His gentle nature made him glow like a golden sunrise.

 

The idealistic young student approached and recognized him as a great holy man. He bowed respectfully and sat on the ground. The forest monk asked him, “Young man, do you have a good and just king reigning here in Benares?”

 

“Yes. ” said the student, “our king is kind and good. But he is being misled by the royal priests. He had 16 dreams which left him completely panic-stricken. The priests took advantage of this when he told them his dreams. They have convinced him to have a huge sacrifice and kill many animals. Oh holy one, please tell the king the true meanings of his dreams. Free the many helpless beings from fear and death.”

 

The holy man said, “If he comes and asks me, I will tell him.” “I will bring him, sir,” said the young man. “Kindly wait here a short while until I return.”

 

The student went to the king and told him there was a marvelous holy man seated on a rock in the royal pleasure garden. He told him he had said he could interpret the king’s dreams. Hearing this, the king went with him to the garden. A crowd followed behind.


78

(78) Mười Sáu Giấc Mơ - Chương 2: Bò Gầm Thét Nhưng Không Húc Nhau

 

Thầy tu vui vẻ đón chào,

Nhà vua đảnh lễ, ngồi vào cạnh bên

Vua lo mộng chẳng lành hiền

Nhờ thầy giải thích những điềm trong mơ,

Vua lần lượt kể rõ ra

Những cơn ác mộng thật là hãi kinh.

* Mộng đầu: “Sân của triều đình

Bỗng từ bốn hướng chạy nhanh vào liền

Bốn con bò đực đen tuyền

Chung quanh dân xúm lại thêm đông người

Tưởng bò đánh lộn tơi bời

Nhưng bò gầm thét xong rồi bỏ đi.”

Thầy bèn suy đoán: “Ngại chi

Giấc mơ này ứng hiện về tương lai

Khi vua bất chính, bất tài

Và trong dân chúng lắm người bất lương

Tương lai việc ác gia tăng

Còn như việc thiện ngày càng vắng đi

Tiết trời điên đảo kể chi

Mùa màng khô héo, dân thì đói ăn

Mây đen bốn phía bủa giăng

Tưởng chừng mưa bão tan hoang khắp miền

Nhưng rồi sấm chớp nổi lên

Trời không bão tố, mây đen tan liền

Tựa như bốn chú bò đen

Trong mơ gầm thét xong bèn bỏ đi.

Xin vua đừng sợ hãi chi

Đời này không xảy chuyện gì hại đâu

Sát sinh tế lễ trước sau

Tế sư tổ chức làm giàu mà thôi!”

* Về cơn ác mộng thứ hai

Nhà vua kể tiếp: “Lạ đời biết bao

Thấy cây con mọc không cao

Trồi lên vài tấc mà sao trên cành

Đơm hoa đẹp, kết trái lành?”

Thầy bèn suy đoán: “Quả tình tương lai

Khi mà thế giới suy đồi

Đất đai cằn cỗi, con người chết non,

Gái còn trẻ đã sinh con

Như cây có trái khi còn chưa cao.

Đời này chưa xảy ra nào

Xin vua bình tĩnh, đừng sầu thêm ra!”

* Về cơn ác mộng thứ ba

Nhà vua kể tiếp: “Quả là lạ thay

Thấy con bò cái quanh đây

Sinh con vừa mới một ngày mà thôi

Mẹ sao bú sữa con rồi?”

Thầy bèn suy đoán rằng: “Đời mai sau

Sự tôn kính chẳng còn đâu

Mẹ cha già cả sống lâu sẽ phiền

Cháu con cai quản bạc tiền

Đôi khi ngược đãi bề trên não lòng

Mẹ cha lệ thuộc cháu con

Tựa bò cái phải bú luôn con mình

Dù bò con mới được sinh,

Còn đời nay vẫn tốt lành như xưa!”

* Về cơn ác mộng thứ tư

Nhà vua kể tiếp: “Rất ư lạ thường

Đoàn xe di chuyển trên đường

Trên xe chở nặng chất hàng đầy xe

Đoàn bò con kéo xe đi

Nhưng vì yếu đuối xe thì đứng yên

Còn bò đực đứng một bên

Dù cho khoẻ mạnh không thèm giúp chi

Chỉ đi theo, thật lạ kỳ?”

Thầy bèn ngẫm nghĩsuy đoán rằng:

“Đời tương lai tại cung vàng

Một khi vua chúa bất lương, ngu đần

Không tin dùng các đại thần

Các quan kinh nghiệm vô ngần khôn ngoan

Lại dùng bọn trẻ nghênh ngang

Vô tài, bất tướng, tham lam, ngông cuồng

Chỉ gây thêm chuyện nhiễu nhương

Và gây ứ đọng việc trong triều đình

Tựa bò con yếu thân mình

Xe đâu kéo nổi nên đành đứng yên,

Vua chê người giỏi, người hiền

Gây ra rắc rối, tạo thêm nhọc nhằn!”

* Về cơn ác mộng thứ năm

Nhà vua kể tiếp: “Ngựa ăn trong chuồng

Nhưng đầu ngựa thật bất thường

Có hai cái miệng to cùng há ăn?”

Thầy suy đoán: “Chính lòng tham!

Tương lai vua chúa khôn ngoan chẳng còn

Chọn quan tòa cũng dở luôn

Không phân phải trái, không cần đúng sai

Tham ăn hối lộ miệt mài

Hệt như con ngựa ăn hai miệng liền!”

* Nhà vua kế đó kể thêm

Giấc mơ thứ sáu dễ quên được nào:

“Thấy đĩa vàng quý biết bao

Lại đưa cho chó tiểu vào trong đây

Chó rừng già họp cả bầy?”

Thầy bèn suy đoán: “Sau này xảy ra

Gốc vua không thuộc hoàng gia

Không là quý tộc, chỉ là thường dân

Nên dùng người vua chẳng cần

Cần chi quý tộc muôn phần giỏi giang

Chỉ dùng giai cấp tầm thường

Hạ lưu xã hội, dễ dàng chỉ huy,

Các quan quý phái lâm nguy

Ngày càng sa sút phải đi nương nhờ

Nhờ giai cấp mới bấy giờ

Đem con gái quý gả cho bọn này

Thật buồn thay, thật uổng thay

Như cho loài chó tiểu ngay chén vàng!”

* Giấc mơ thứ bảy kể rằng:

“Một người ngồi ghế đang đan dây thừng

Thả dây thòng xuống trong thùng

Chợt đâu chó cái trong rừng ra đây

Đói lòng ăn mãi sợi dây

Người đan dây lại không hay biết gì?”

Thầy suy đoán: “Chớ ngại chi

Chuyện này chỉ xảy ra về mai sau

Đàn bà tham dục tăng mau

Hết ham rượu mạnh, lại cầu đàn ông

Không lo con, chẳng màng chồng

Chỉ lo chăm sóc thỏa lòng tình nhân

Việc nội trợ không quan tâm

Tiêu pha hoang phí bất cần tương lai

Nữ trang mua sắm miệt mài

Tựa như chó cái nuốt hoài sợi dây!”

* Giấc mơ thứ tám sau đây:

“Thấy bình rất lớn nước đầy bên trong

Và nhiều bình nhỏ trống không

Để ngay trước cửa hoàng cung này rồi

Chợt đâu đủ mọi hạng người

Thuộc bao giai cấp khắp nơi tràn về

Mang theo nước đổ tràn trề

Đổ vào bình lớn không hề ngưng tay

Dù cho bình lớn đã đầy

Mặc cho bình nhỏ quanh đây trống hoài

Không ai đổ nước! Lạ đời?”

Thầy bèn suy đoán: “Chuyện thời mai sau

Khi mà thế giới tàn mau

Đất đai cằn cỗi, hoa màu héo khô

Mọi người khốn khó vô bờ

Vua quan sinh sống cũng như dân thường

Nên vua quan phải tìm đường

Bắt dân phục vụ vô cùng đắng cay

Còn bao sản nghiệp trong tay

Dân đem dâng nộp hết ngay mất rồi

Kho vua quan cứ đầy thôi

Tựa như bình lớn nước thời tràn ra,

Kho dân trơ trọi tiêu ma

Tựa như bình nhỏ quả là trống không!”

* Sau khi vua đã kể xong

Tám cơn mộng mị tưởng chừng hãi kinh

Được thầy giảng giải hợp tình

Nhà vua cảm thấy tâm mình tạm yên.

 

78) Mười Sáu Giấc Mơ (Ch.2: Bò Gầm Thét Nhưng Không Húc Nhau):

Thầy tu ẩn sĩtiền thân Đức Phật. Vua là A Nan. Đệ tử của tế sư trưởngXá Lợi Phất.

(78) 16 DREAMS – Roaring Bulls With No Fight (Chapter 2)

 

King Brahmadatta knelt down before the holy man and then sat next to him. He asked, “Your reverence, can you tell me the meanings of my 16 dreams?”

 

“Of course I can,” said the forest monk. “Tell them to me, beginning with the first eight.”

 

The king replied, ‘These were the first eight dreams:

 

roaring bulls with no fight, midget trees bearing fruit, cows sucking milk from calves, calves pulling carts with bulls trailing behind, a horse eating with two mouths, a jackal urinating in a golden bowl, a she-jackal eating a rope maker’s rope, one overflowing pot with all the rest empty.”

 

‘Tell me more about your first dream,” said the monk.

 

“Your reverence, I saw four pure black bulls who came from the four directions to fight in the palace courtyard. People came from miles around to see the bulls fight. But they only pretended to fight, roared at each other, and went back where they came from.”

 

“Oh king,” said the holy man, “this dream tells of things that will not happen in your lifetime or in mine. In the far-off future, kings will be unwholesome and stingy. The people too will be unwholesome. Goodness will be decreasing while evil increases. The seasons will be out of whack, with sunstroke on winter days and snow storms on summer days. The skies will be dry, with poor clouds and little water. Harvests will be small and people will starve. Then dark clouds will come from the four directions, but even after much thunder and lightning, they will depart without letting rain fall – just like the roaring bulls who leave without fighting.

 

“But have no fear, there will be no harm to the people of today. The priests say this dream requires sacrifice, only because that is how they earn their money. Now tell me your second dream.”

 

“Your reverence. I had a dream where tiny midget plants grew no more than one foot tall, and then flowered and gave fruit.”

 

“Oh king,” said the holy man, the soil will be poor for growing crops, and humans will live short lives. The young will have strong desires, and even young girls will have babies – just like midget trees bearing fruit.

 

“But this will not happen until the distant future when the world is declining. What was your third dream, oh king?”

 

“Your reverence. I saw cows sucking milk from their own calves. born the same day,” said the king, shuddering with fear.

 

“Be calm,” said the monk, “this too will not happen in our lifetimes. But someday people will no longer respect their mothers, fathers, mothers-in-law and fathers-in-law. People will give everything to their own children, taking over the savings of their elder parents and in-laws. Then, by whim alone, they may or may not feed and clothe their elders. So the elderly will be at the mercy of their own children – just like cows sucking milk from their day-old calves.

 

“But clearly it is not like that today, oh king, so you have nothing to fear. Now tell me your fourth dream.”

 

Somewhat relieved, the king continued, “Your reverence, I dreamed I saw big strong full-grown bulls following behind bullock carts. They were being pulled by frail awkward calves. The calves stopped and stood still, unable to pull the heavily loaded carts. Caravans could no longer travel and goods could not be taken to market.”

 

“There will be a time,” said the holy man, “when unwholesome stingy kings will no longer respect wise experienced judges. Instead they will appoint young foolish judges, granting them the highest privileges. But they will not be able to make difficult decisions. They will become judges in name only, doing no real work – just like the calves who can’t pull the carts. Meanwhile, the older wiser ones will offer no help, thinking it is no longer their concern – just like the bulls trailing behind.

 

“Again you have nothing to fear, oh king, from those far-off times when all the nations will be poorly run by the young and foolish. What was your fifth dream?”

 

“Your reverence, my fifth dream was very strange indeed. I saw a horse eating with two mouths, one on each side of his head!” Again the king trembled as he spoke.

 

The forest monk said, “This will happen in another far-off future time, when unwholesome foolish kings appoint unwholesome greedy judges. Not caring in the least about right and wrong, they will take bribes from both sides in the same case – just like a horse eating greedily with two mouths.

 

“Now tell me your sixth dream.”

 

“Your reverence, I dreamed I saw a golden plate worth a hundred thousand pieces of money. People were holding it and coaxing an old skinny jackal to urinate in it. And that’s just what he did!” said the king, making a face.

 

“Oh king, this too will come to pass in a far-off time when the kings will be outsiders, not born in the ruling families of the countries they rule. So they will not trust the experienced ministers from the native noble class. They will replace them with low class ministers they can control more easily. Meanwhile the old nobles will depend on the new ruling class. So they will offer their high class daughters in marriage to the low class ministers – just like golden bowls urinated in by jackals.

 

“But this will not happen in your time, oh king. What was your seventh dream?”

 

“Your reverence, I dreamed I saw a man making a rope and letting it pile up under his chair. There a hungry female jackal was eating the rope as it fell, without the man knowing it.”

 

“There will come a time,” said the monk, “when women’s cravings will increase. They will desire men, strong liquor, jewelry and all sorts of useless possessions. They will spend a lot of time window shopping. Paying more attention to their lovers than to their husbands. they will ignore even the most important household activities. And they will waste all the money earned by their husbands – just like the jackal devouring the rope that is produced by the rope maker.

 

“But as you can see, oh king, these times are not upon us. Tell me about your eighth dream.”

 

“Your reverence,” said the king, “I saw one big pot full of water, and many small empty pots, in front of the palace gate. All the warriors, priests, merchants and farmers were bringing water from all directions. But they were pouring it only into the big pot. That one was overflowing and wasting the water, while all the little pots remained empty!” Again the king shook in fear as he spoke.

 

“Have no fear, oh king,” said the holy man. “Way off in the future the world will be declining. The land will be less fertile, so crops will be harder to grow. The richest will have no more than 100,000 pieces of money – there will be no more millionaires! Even the kings will be poor and stingy.

 

“The kings and the wealthy will make all the rest work for them only. The poor will be forced to bring all their products, grains, vegetables and fruits to the warehouses of the rich and powerful. And the barns of the hard working poor will remain empty – it will be like the big pot filled to overflowing, with all the little ones empty.

 

“So now you know the meanings of your first eight dreams. They have foretold:

 

thunderclouds with no rain, young girls having babies, the elderly at the mercy of their children, young foolish judges with no help from the wise, greedy judges taking bribes from both sides, low class ministers with high class wives, wives wasting the earnings of their husbands, the rich taking from the poor leaving them nothing.

 

“So your mind may be at peace, oh king, regarding these first eight dreams. Clearly such times are not upon us, and these dangers are not to be feared in the present day.”



079A_A079B_A79

(79) Mười Sáu Giấc Mơ - Chương 3: Âm Thanh Kinh Sợ – Chương 4: Lời Dạy

 

Tuy nghe thầy giảng lời hiền

Tám cơn mộng mị đầu tiên vừa rồi

Về tương lai mới xấu thôi

Và không liên hệ đến đời nay đâu

Nhưng còn tám giấc mộng sau

Khi vua nhớ lại, trong đầu hoảng kinh

Thế là run rẩy thân mình

Thầy tu thấy vậy thương tình trấn an

Xin nhà vua hãy bình tâm

Kể cho nghe nốt tám lần mơ sau.

* Giấc mơ thứ chín: “Lạ sao

Ao kia ở giữa thời sâu vô cùng

Chung quanh ao lại cạn nông

Hoa sen năm loại bềnh bồng nhẹ lan

Một bầy súc vật quây quần

Thú hai chân với bốn chân đợi chờ

Chen nhau uống nước gần bờ

Vậy mà bùn chẳng nổi nhơ đục ngầu

Trong khi nước giữa ao sâu

Không ai đụng tới mà sao đầy bùn?”

Thầy bèn suy đoán ra luôn:

“Tương lai vua chúa bất công độc tài

Chẳng còn công lý nữa rồi

Thuế nhiều, tham nhũng, dân thời tang thương

Nghèo nàn đến độ thấu xương

Rủ nhau lánh nạn tìm đường đi xa

Ra nơi biên địa cất nhà

Ven biên do đó rất là đông dân

Trong thành phố, giữa trung tâm

Trở nên vắng vẻ, dần dần hoang vu

Tựa như bùn đục giữa hồ

Còn như nước ở quanh bờ thì trong.

Xin nhà vua cứ an lòng

Đời sau mới bị lâm vòng khổ thôi!”

* Và đây giấc mộng thứ mười

Nhà vua kể tiếp: “Trong nồi nấu cơm

Gạo thời không chín đều luôn

Bên thời nhão nhoẹt, bên thời sống nhăn

Chín ngon lành chỉ một phần

Điềm chi kỳ dị vô ngần lạ thay?”

Thầy lên tiếng đoán: “Rồi đây

Tới thời mọi chỗ giăng đầy bất lương

Từ vua, quan đến dân thường

Kể luôn thần thánh cùng phường với nhau,

Gió trời thay đổi rất mau

Khi thời quá mạnh, chợt đâu lại ngừng

Cuồng phong nổi khắp không trung

Đền đài thiên giới chuyển rung ầm ầm

Các thần trên đó nổi sân

Khiến mưa rơi xuống xa gần khác nhau

Nơi thì ngập lụt dâng trào

Nơi thì hạn hán hoa màu héo khô

Đôi khi trời chẳng mưa cho,

Mùa màng khác biệt là do mưa nguồn

Tựa như nồi nọ nấu cơm

Ba phần khác biệt đâu còn giống nhau

Đó là điềm gở đời sau

Xin vua yên chí chớ đâu ngại gì!”

* “Giấc mơ mười một lạ ghê!”

Nhà vua kể tiếp: “Gỗ thì quý thay

Trầm hương đắt giá lâu nay

Mà đem đổi lấy bơ này đã hư?”

Thầy suy đoán: “Chuyện người tu

Tương lai giáo pháp rất ư suy tàn

Nhiều tu sĩ rất tham lam

Chẳng còn hổ thẹn lương tâm chút nào

Chỉ lo lợi dưỡng kiếm vào

Chỉ ham tiền bạc gom sao được nhiều

Dễ gì giảng pháp cao siêu

Mang bao lợi ích, tạo nhiều phước duyên,

Cúng dường đòi hỏi triền miên

Khác gì gỗ quý đổi liền bơ hôi.”

Trấn an vua thầy thốt lời:

“Chuyện này chỉ xảy ra thời tương lai!”

* Về cơn mơ thứ mười hai

Nhà vua kể tiếp: “Ở ngoài bờ sông

Bí bàu nhẹ, ruột rỗng không

Tại sao chìm xuống dưới sông? Lạ kỳ!”

Thầy suy đoán: “Đừng lo chi

Tương lai thế giới muôn bề đảo điên

Không còn có được vua hiền

Những phường hạ đẳng được quyền vua trao

Làm giàu mau chóng biết bao

Mặc dù dốt nát tài nào có chi,

Những người quý tộc trước kia

Dù cho tài giỏi giờ thì ngồi không

Bị dìm xuống cảnh khốn cùng

Tựa bàu bí rỗng chìm trong sông hồ,

Và ngay cả các thầy tu

Ở trong tôn giáo rất ư đàng hoàng

Bị khinh chê, bị coi thường

Trong khi tu sĩ bất lương khắp miền

Được kẻ trọng, được người tin,

Người tài như bí rỗng chìm đáy sông!”

* Giấc mười ba cũng lạ lùng

Nhà vua kể lại vô cùng hoang mang:

“Đá từng tảng nặng vô vàn

Nổi trên mặt nước nhẹ nhàng như tơ

Thật là chuyện lạ bất ngờ?”

Thầy lên tiếng đoán: “Đó là tương lai

Đảo điên xã hội khắp nơi

Thuộc dòng quý tộc nhiều người giỏi giang

Có thêm học vấn vững vàng

Nhưng cơ quan lại coi thường khinh chê

Nói ra chẳng có người nghe,

Ngay trong tôn giáo có gì khác đâu

Nhà tu chân chính hàng đầu

Những lời tuyên giảng đạo mầu cao siêu

Chúng sinh không chịu nghe theo

Khác gì trên ngọn sóng triều lênh đênh

Đá to vẫn nổi bồng bềnh

Không chìm xuống đáy, dập dình mãi thôi!”

* Nghe xong vua mới tiếp lời:

“Giấc mơ mười bốn nghĩ thời hãi ghê

Những con nhái bén cái kia

Thân thời nhỏ bé, sức thì như sên

Mà sao rượt đuổi cuồng điên

Những con rắn lớn vừa đen vừa dài

Sau khi bắt được rắn rồi

Nhái bèn cắn xé tơi bời nhiều phen

Như là cắn đọt ngó sen

Nhái ăn ngấu nghiến rắn liền chẳng tha?”

Thầy nghe xong khẽ giảng ra:

“Mai sau thế giới quả là đảo điên

Con người biến mất tâm hiền

Dữ dằn trong bản chất liền gia tăng

Bao nhiêu tham ái dâng tràn

Bao nhiêu dục vọng nồng nàn hăng say,

Và đàn ông thời buổi này

Trở thành nô lệ trong tay đàn bà,

Những thê thiếp trẻ trong nhà

Lên chân lấn lướt đứng ra nắm quyền

Chỉ huy mọi việc liên miên

Trâu bò, tôi tớ lại thêm ruộng vườn,

Đàn ông bị lấn lướt luôn

Giống như lũ rắn to con khoẻ người

Chết vì nhái bén nhỏ thôi.

Nhưng đây là chuyện trong đời tương lai!”

* Vua yên lòng khẽ thốt lời

Kể thêm giấc mộng thứ mười lăm ngay:

“Tại đồng quê kỳ lạ thay

Có con quạ nọ tính đầy xấu xa

Đủ mười hạnh ác phô ra

Vậy mà được đám thiên nga cận kề

Theo đuôi hộ tống mọi bề,

Chim lông vàng ánh kiêu kỳ xưa nay

Vua loài chim vương giả thay

Giờ sao hầu cận quạ này khắp nơi?”

Thầy suy đoán: “Chuyện tương lai

Khi vua hèn nhát, bất tài, suy vong

Không hay chi chuyện kiếm cung

Cưỡi voi, cưỡi ngựa cũng không biết rành

Bó tay khi có chiến tranh

Cho nên sợ kẻ khác giành quyền năng

Sợ người truất phế dễ dàng

Họ bèn thực hiện vội vàng mưu sâu

Đưa phường hạ cấp lên mau

Nắm quyền, nắm chức tối cao triều đình,

Đám người quý tộc nay đành

Trở thành thuộc cấp hạ mình thảm thương

Phải theo chầu chực mọi đường

Hầu giai cấp mới nay đương cầm quyền

Như kim nga vương giả trên

Phải theo hầu hạ quạ đen khác gì.

Đại vương đừng có ngại chi.

Giấc mơ kế tiếp ly kỳ hay chăng?”

* Nhà vua kể tiếp kinh hoàng:

“Giấc mơ mười sáu lại càng lạ sao

Thông thường hổ báo rừng sâu

Đuổi săn dê núi thời đâu lạ gì

Nhưng trong mơ thật ly kỳ

Dê săn bọn hổ báo kia làm mồi,

Khi mà dê bắt được rồi

Dê thời cấu xé tơi bời chẳng tha

Tiếng nhai ngấu nghiến vang xa

Núi rừng muông thú nghe mà hoảng kinh

Mỗi khi dê núi hiện hình

Bao loài muông thú lánh mình trốn ngay?”

Thầy bèn phán: “Chuyện lạ này

Cũng không có ở đời nay bao giờ

Tương lai vua chúa xấu xa

Thật là bất chính, thật là bất minh

Cho nên trao phó quyền hành

Cho phường hạ đẳng quanh mình nắm luôn

Thượng lưu quý tộc tinh khôn

Giờ lâm vào cảnh đau buồn tối tăm

Không quyền thế, sống bất an

Quyền trong tòa án đã tan biến rồi

Bao nhiêu tài sản than ôi

Bị giai cấp mới lần hồi tịch biên

Nếu thưa kiện, nếu than phiền

Tức thời tòa án kia liền hăm he

Trình vua xử tội nặng nề

Cho nên quý tộc tìm bề trốn ngay

Trong lòng sợ hãi tràn đầy,

Tỳ kheo cũng vậy, các thầy chân tu

Bị tỳ kheo xấu chẳng ưa

Nặng lời nhục mạ, đuổi xua bạo tàn

Không ai bảo vệ an toàn

Không ai trợ cấp, nguy nan mọi đường

Thầy tu chân chính kinh hoàng

Đành rời thành phố, xóm làng ra đi

Vào rừng sống, tránh hiểm nguy

Tựa như quý tộc trên kia khác gì

Cả hai đều phải trốn đi

Giống như loài thú trốn khi thình lình

Thấy bầy dê núi hiện hình

Nhai loài hổ báo âm thanh rợn người!”

Thầy tu ẩn sĩ dứt lời

Nhà vua đảnh lễ, đồng thời thưa ngay:

“Những lời đoán mộng của thầy

Vừa nhiều chân lý, lại đầy từ tâm

Lòng tôi nhẹ nhõm vô ngần

Hết cơn sợ hãi, hết phần hoang mang.”

Thầy tu nhấn mạnh thêm rằng:

“Sát sinh tế lễ thấy chăng sai lầm

Tế sư bản chất tham lam

Vừa màng lợi dưỡng, lại ham chức quyền,

Bao nhiêu ác mộng kể trên

Nào đâu có ảnh hưởng liền đời nay

Chỉ gây hậu quả sau này

Giờ ngài có tế lễ ngay ích gì.

Ta không còn sợ hãi chi

Nếu tâm trong sạch lòng thì an vui

Hãy theo ‘ngũ giới’ tuyệt vời

Thân tâm thanh lọc, đời người thăng hoa!”

* Nhà vua cảm tạ thiết tha

Dứt luôn mê tín, hiểu ra sự tình

Hủy ngay tế lễ sát sinh

Thả bầy súc vật! Chân thành tiễn đưa

Tiễn thầy về lại núi xưa.

Kể từ khi đó nhà vua tuân hành

Theo lời phải, làm điều lành

Thường xuyên bố thí chúng sinh hàng ngày

Làm nhiều việc thiện! Đẹp thay!

Qua đời theo nghiệp dựng xây của mình.

 

79) Mười Sáu Giấc Mơ (Ch.3: Âm Thanh Kinh Sợ & Ch.4: Lời Dạy):

Thầy tu ẩn sĩtiền thân Đức Phật. Vua là A Nan. Đệ tử của tế sư trưởngXá Lợi Phất.

(79) 16 DREAMS – Ch. 3: The Frightening Sound Of “Munch, Munch, Munch” & Ch. 4: Teaching

 

(23a) 16 DREAMS – The Frightening Sound of ‘Munch, Munch, Munch’. (Chap. 3.) – Buddhist Tales For Young And Old – Interpreted by Ven. Kurunegoda Piyatissa. Stories told by Todd Anderson

 

“Indeed,” said King Brahmadatta to the humble forest monk, “you have set my mind to rest concerning my first eight dreams. But my last eight dreams are even more frightening. I must do something to prevent the doom they predict.” Again the king began shaking uncontrollably with fear and panic.

 

“Calm down,” said the holy man, “and tell me these dreams also, that I may relieve your distress.”

 

The king replied, ‘These were my last eight dreams, the ninth to the 16th: a pond that’s muddy in the middle and clear by the shore, rice cooking unevenly in a pot, fine sandalwood traded for spoiled buttermilk, empty pumpkins sinking in water, solid rocks floating on water. giant snakes gobbled up by tiny she-frogs, royal golden swans waiting on a bad village crow, the frightening sound of ‘munch, munch, munch’.”

 

“Please tell me the details of your ninth dream,” said the monk.

 

“Your reverence, I dreamed I saw a pond which was deep in the middle and shallow by the shore. It was filled with all five kinds of lotuses, and there were all kinds of animals – two-footed and four-footed – drinking near the shore. And yet the water remained clear by the shore, and got muddy only in the middle. How could this be? What does this mean?”

 

“Oh king,” said the forest monk, “in the distant future there will be only unwholesome kings. They will rule based on their will power, along with their anger and fear. They will not care at all about wholesomeness and justice. They will be much more interested in becoming rich from all kinds of bribes, than in the well-being of the citizens. No longer will rulers have patience, loving-kindness and compassion towards the people they rule. Instead they will be rough and cruel, crushing the people to squeeze the last penny from them in taxes – just as the sweet juice is squeezed from sugar cane.

 

“Therefore the citizens, unable to pay the taxes and bribes, will flee to the borderlands. Soon there will be less people living in the corrupt central capitals, and the borderlands will be heavily populated by the humble

 

just like the pond that is muddy in the middle and clear by the shore.

 

“But obviously there is nothing in this for you to fear, oh good and wholesome king. What was your tenth dream?”

 

“Your reverence, I dreamed I saw rice cooking unevenly in a pot. Some was overcooked, some well-cooked. and some still raw.”

 

“Don’t worry about this either,” said the holy man. “This dream foretells a time when all will be unwholesome, not like today! Kings will be unwholesome, and so will officials and ministers, priests and homemakers, city and country folks. Amazing as it may seem, this dream indicates a time when holy men will be unwholesome too! In addition. even the gods, tree spirits and fairies will be unwholesome and wicked!

 

“The winds will change quickly, sometimes blowing too hard and sometimes not at all. These winds will shake the heavenly homes of the sky gods. Therefore, in some places rains will cause floods, it will rain just right in some areas, and there will be terrible droughts in other places. It will be like rice in the cooking pot – some overcooked, some well-cooked, and some raw.

 

“Now tell me your 11th dream, oh king.”

 

“Your reverence, I dreamed I saw the finest sandalwood, worth 100,000 pieces of money, being traded for spoiled buttermilk. What is the meaning of this?”

 

“This too indicates a far-off future time, when knowledge of Truth is disappearing. There will be many greedy shameless preachers who distort the Four Necessities: food, clothing, shelter and medicine. They will make these into luxuries, far richer than they really need.

 

“They will teach the worthlessness of luxuries and the unwholesomeness of greed, by preaching the Truth of nonattachment. But in return for preaching, they will require money and luxuries. So they will cause an increase in craving, rather than showing the way towards Liberation from craving. They will preach Truth only so they can obtain worthless things – just like priceless sandalwood traded for spoiled buttermilk.

 

“Now let me hear your 12th dream.”

 

“Your reverence, I saw, in a dream, empty pumpkins sinking to the bottom of the water.”

 

“Oh king, this foretells a distant future when the world will be upside down. So once again, you have nothing to fear in this life. Unwholesome kings will grant high positions to the low class rather than the high class. The low class will quickly become rich and the high class poor. In all departments and functions, the ignorant words of the uneducated low class officials will be greatly respected – just like empty pumpkins sinking to the depths of the water.

 

“Even among the religious, humble wholesome monks will lose respect, while the unwholesome teachings of shameless monks will be followed and adored -just like empty pumpkins sinking to the bottom.

 

‘What was your 13th dream?”

 

“Your reverence, I dreamed I saw solid rocks floating on top of the water. How strange this seems. What does it mean, wise one?”

 

‘This too indicates the future era when the world will be upside down. In all departments and functions, the wise words of the well-educated nobles will be ignored, due to their birth alone.

 

“Likewise among the religious, the words of Truth spoken by humble wholesome monks will be ignored

 

just like solid rocks floating away on the surface of the water.

 

“What was your 14th dream?”

 

“Your reverence, it was a frightening dream in which I saw tiny female frogs chasing big long black snakes. When they caught up to them they cut them and broke them in pieces like water lily stumps, and then gobbled them up!”

 

“There is nothing for you to fear in this dream either, oh king. This represents a future time when the world will be declining. The wholesomeness in people’s natures will decrease. Desires will increase in their minds until they are enslaved by their cravings. Because of this, men will be under the orders of their youngest prettiest wives. The servants, bulls, buffaloes and all other household wealth will be managed by the youngest wives – due to the uncontrolled desires of their husbands.

 

“These wives will treat their husbands like slaves. keeping them under their thumbs. If the men ask about family affairs, their wives will say, ‘There’s no need for you to ask. Everything in my home belongs to me, not you!’ It will be like big long snakes gobbled up by tiny she-frogs.

 

“Now tell me your 15th dream.”

 

“Your reverence, I saw a crow, the kind that lives near villages. I knew he was filled with the ‘Ten Bad Qualities’. He was being followed and served by golden swans. the kind seen as kings by other birds.”

 

“This too indicates a distant time when all kings will be weaklings. They will be no good at riding elephants or horses, or fighting battles. So you can easily see there is nothing for you to fear, mighty king.

 

“Those weakling kings will be so afraid of being overthrown that they will be afraid to give powerful positions to worthy well-educated nobles. Instead they will appoint foot servants, bath attendants, barbers and so forth. And the nobles will have to become the lowest servants of the untrained new officials – just like royal golden swans waiting on a bad village crow.

 

“At last we have reached your 16th dream, oh king. Describe it to me.?’

 

“Your reverence, I will tell you my last dream, the only one that still frightens me. Ordinarily, leopards chase and eat goats. But in my 16th dream, I saw goats chasing leopards! And when they caught them they ate them up, making the sound, ‘munch, munch, munch!’ All the other animals who heard this frightening sound and saw the meat-eating goats approaching, ran and hid in the forest. The memory of this dream still frightens me, holy one.”

 

“Alas, even this dream applies only to the far-off time when the world will be ruled by unwholesome kings.

 

The lowly, who are unaccustomed to power, will become closest to the kings. They will gain power while the nobles become poor and unknown.

 

“In the law courts, the newcomers will confiscate the inherited wealth from the nobles – all their lands, homes and possessions. And when the nobles go to the courts to protest, they will be told, ‘How dare you argue with us! You do not understand the situation you are in. We will tell the king and have your hands and feet cut off!’ The nobles will run away and hide in fear.

 

‘likewise, bad monks will injure good monks as much as they please. With no one to support and defend them, the good monks will leave the cities and villages. They will live in the jungle in fear of the bad monks. It will be like all those who hear the sound of ‘munch. munch, munch’, and live in fear of meat-eating goats.

 

“Oh king, now you know the meanings of all 16 dreams. The last eight have foretold:

 

overtaxed people fleeing to the borderlands, an unwholesome world with uneven rains, Truth being taught by preachers greedy for money, ignorant and unwholesome words gaining respect, wise words and Truth losing respect, husbands enslaved by desires for their youngest wives, educated nobles in the service of untrained newcomers, noble and good living in fear of powerful and bad.”

 

 

(23b) 16 DREAMS – Teaching (Chapter 4) – Buddhist Tales For Young And Old – Interpreted by Ven. Kurunegoda Piyatissa. Stories told by Todd Anderson

 

King Brahmadatta bowed to the ground before the holy man and said, “Your wisdom has taken my fear and panic from me. Your compassion has kept me from doing terrible unwholesome things to many helpless beings. My gratitude is endless, oh holy monk.”

 

The Enlightenment Being said to the king, “Now you must realize why your royal priests wanted to have a sacrifice ceremony. It was not because they understood the Truth. and it was not because they cared for you and your well-being. Instead it was due to greediness. They wanted only to get rich, eat fine food, and keep their jobs at your court.

 

“Your 16 dreams have indicated disasters in the distant future. What you do now will have no effect on them. Those things will happen when the world is declining, when the unreal is seen as real, when the unreasonable is thought to be reasonable, and when the non-existent seems to exist. It will be a time when many will be unwholesome without shame,, and few will be ashamed of their own wrongdoing.

 

‘Therefore, to prevent these things by performing a sacrifice today is impossible!”

 

Remaining seated, the Bodhisatta miraculously rose into the air. Then he continued his teaching: “Oh king, it was fear that unbalanced your mind and brought you close to killing so many helpless ones. Real freedom from fear comes from a pure mind. And the way to begin purifying your mind is to climb the five steps of training. You will benefit greatly from giving up the five unwholesome actions. These are:

 

destroying life, for this is not compassion; taking what is not given, for this is not generosity; doing wrong in sexual ways, for this is not lovingkindness; speaking falsely, for this is not Truth; losing your mind from alcohol, for this leads to falling down the first four steps.

 

“Oh king, from now on do not join with the priests in killing animals for sacrifice.”

 

In this way the Great Being taught the Truth, freed many people from bondage to false beliefs, and released many animals from fear and death. In an instant he returned through the air to his home in the Himalayas.

 

King Brahmadatta practiced the Five Training Steps. He gave alms and did many other good things. At the end of a long life he died and was reborn as he deserved.

 

The moral is: Beware of the panic-stricken man. What he can do is more dangerous than what scared him in the first place.


080_A80

(80) Ông Keo Tỷ Phú

 

Có ông tỷ phú thời xưa

Giữ vai cố vấn cho vua trong triều

Mặc dù tiền của thật nhiều

Nhưng hình hài lại tiêu điều khó coi

Chân tay què quặt lâu rồi

Lại còn mắt lé khiến người xấu thêm

Đạo mầu ông chẳng có tin

Người ta ghét bỏ gọi tên: “Ông Què”.

Tính ông hà tiện gớm ghê

Bo bo giữ của không hề cho ai,

Bản thân cũng khổ dài dài

Dám đâu hưởng thụ cho nơi chính mình

Người ta vội vã đồn quanh

Coi nhà ông ở đã thành cái ao

Từ lâu bị quỷ nhập vào

Ai xin nước uống ông nào cho đâu.

Tổ tiên ông đã từ lâu

Tận tình bố thí tiếp nhau bảy đời

Khi ông thừa hưởng gia tài

Chẳng theo truyền thống tuyệt vời nói trên,

Căn nhà bếp của tổ tiên

Cùng “nhà bố thí” ông liền huỷ đi

Thế là chẳng nấu nướng gì

Không còn phải tốn kém chi thêm phiền,

Những người nghèo khó đến xin

Ông thời đánh đuổi liên miên thẳng thừng,

Bạc tiền tích lũy không ngừng

“Ông Keo tỷ phú” toàn vùng chẳng ưa.

* Một hôm sau buổi chầu vua

Trở về qua quãng rừng thưa dọc đường

Ông Keo thấy một dân làng

Đi xa mỏi mệt nên đang tạm dừng

Ngồi đây uống rượu ung dung

Rượu thời loại rẻ, nhắm cùng cá khô

Cá hôi thối không thể ngờ

Nhưng ông Keo lại lơ mơ thấy thèm,

Rượu thèm nhưng sợ tốn tiền

Bây giờ mà uống sẽ phiền lắm đây

Nhiều người sẽ xúm lại ngay

Thôi thì ráng nhịn qua ngày cho xong,

Cá không ngon, rượu chẳng nồng

Vẫn theo ám ảnh khiến ông khổ đời

Trở nên đau ốm mất rồi

Gày gò, mạch máu khắp người nổi lên

Vào giường nằm sấp kêu rên

Vợ ông thấy lạ bà liền hỏi ông:

“Ông đang bệnh hoạn phải không?

Hay là vua tức giận ông điều gì?

Hay buồn vì lũ con kia?

Hay là tôi tớ đôi khi hỗn hào?”

Ông im miệng, ông lắc đầu

Sợ rằng nói thật tốn hao bạc tiền.

Vợ thương ông hỏi liên miên

Cuối cùng ông mới nói: “Thèm rượu thôi.”

Vợ cười: “Chuyện dễ quá trời

Cả làng này uống cũng mời được ngay.”

Ông la lên: “Bà lạ thay

Mời người hao tốn, chớ bày đặt thêm.”

Vợ ông tính nấu rượu riêng

Đủ cho ông uống đỡ ghiền vài hôm

Nhưng ông ngăn vợ nói luôn:

“Nhà mình nấu rượu bà con biết liền

Chạy qua đòi uống cũng phiền,

Nếu ra tiệm rượu mua đem về nhà

Nhỡ làng xóm biết mò qua

Chỉ vì chút rượu hoá ra hao tài.”

Ông Keo khe khẽ rỉ tai

Sai người ra tiệm phía ngoài làng xa

Lén mua chút rượu về nhà

Rồi mang rượu đó lén ra mé rừng

Sai người làm đứng canh chừng

Ông vào bụi rậm quay lưng ra ngoài

Rụt rè, uống rượu lai rai

Nhìn quanh bốn phía sợ ai tới gần.

* Cha ông xưa tốt vô ngần

Tâm từ rộng lớn, lòng nhân tràn đầy

Cho nên khi chết lành thay

Tái sinh tốt đẹp lên ngay cõi trời

Làm thiên chủ thật tuyệt vời

Làm vua Đế Thích từng trời băm ba.

Một ngày trên cõi cao xa

Vua trời muốn biết việc nhà kiếp nay

Khi hay mọi chuyện xấu này

Gia đình truyền thống đổi thay mất rồi

Chẳng còn bố thí cho người

Vua trời quyết định tức thời ra tay

Tìm cơ giáo hóa con ngay

Dạy con điều thiện, điều hay cần làm

Ngưng keo kiệt, dứt tham lam

Hiểu ra nhân quả liên quan thế nào,

Dạy con biết sống ra sao

Để sinh lên cõi trời cao sau này.

Vua trời bèn hiện xuống đây

Giống con như đúc, giống thay mọi bề,

Tay chân què quặt giống y

Lại thêm mắt lé trông thì khác đâu.

Ông Keo giả liền đi mau

Tới hoàng cung đó xin vào gặp vua

Rồi ông trân trọng trình thưa

Bao nhiêu tài sản xin đưa dâng liền

Ngọc ngà, châu báu, bạc tiền

Tính ra bạc tỷ dâng lên bữa này

Cúng vào ngân khố tại đây.

Ngạc nhiên vua trả lời ngay: “Chẳng cần

Hoàng cung tài sản vô ngần

Hiện trong ngân khố muôn phần nhiều hơn.”

Ông Keo giả bèn thưa luôn:

“Vậy tôi bố thí không còn tiếc chi.”

Nhà vua: “Cái đó thì tùy.”

Ông Keo giả hiệu tức thì đi mau

Về nơi dinh thự sang giàu

Của ông Keo thật có đâu ngại ngùng.

Chủ về, tôi tớ chào mừng

Nào phân thật, giả. Khó lòng nhận ra.

Vua trời vào hẳn trong nhà

Ngài truyền: “Có kẻ giống ta đòi vào

Thời xua đuổi hắn đi mau.”

Gọi con, gọi vợ lên lầu truyền thêm:

“Mình nên bố thí khắp miền.”

Cả nhà nghe vậy ngạc nhiên vô vàn

Nghĩ ông say rượu nói càn

Tuy nhiên vợ nói: “Nên làm! Tốt thôi!”

Ông Keo giả phán: “Gọi người

Cho đi đánh trống khắp nơi xóm làng

Rao rằng ta đã sẵn sàng

Ngọc ngà, châu báu, bạc vàng biếu không.”

Mọi người kinh ngạc vô cùng

Kéo nhau đến lấy vui mừng kể chi

Đầy bao, đầy giỏ mang về,

Chỉ riêng có một người kia khác đời

Lấy xe bò để cạnh nơi

Chất lên của cải chao ơi quá nhiều

Ra về vui sướng hò reo

Ngang qua bụi rậm khẽ kêu lên rằng:

“Cầu cho tỷ phú an khang

Sống lâu trăm tuổi giúp làng xóm thêm

Phát tâm bố thí khắp miền,

Xe bò, châu báu, bạc tiền ông cho

Từ nay mình đã giàu to

Không cần làm việc, khỏi lo lắng gì.”

Bất ngờ trong bụi rậm kia

Ông Keo đang uống nhâm nhi thỏa tình

Chợt nghe ai nhắc đến mình

Với lời ca tụng linh đình lạ tai

Ông bèn nghĩ: “Chắc vua thôi

Đã đem tài sản lâu đời của ta

Chia cho quần chúng gần xa.”

Thế là ông vội nhảy ra hét hò:

“Tên kia sao dám giở trò

Cướp của ta chiếc xe bò này đây?”

Nói xong ông vội dang tay

Nắm dây cương kéo xe này lại luôn.

Anh chàng đang lái nổi sân

Xuống xe quát tháo: “Tên đần tránh ra

Xe này tỷ phú cho ta

Chính ông bố thí, chớ mà cản ngăn.”

Nói xong anh đánh dữ dằn

Đập ông Keo ngã nằm lăn bên rừng,

Phóng đi, hò hét vui mừng

Nhưng ông chồm dậy cản đường không cho

Thế là hai kẻ giằng co

Và ông lại bị đánh cho tơi bời.

* Giờ đây ông tỉnh rượu rồi

Vùng lên chạy vội về nơi nhà mình

Dọc đường đau xót thật tình

Thấy bao của cải thình lình trôi đi

Bà con khuân vác ra về

Khi ông níu lại ê chề thêm thôi

Bị người ta đánh nữa rồi

Ông Keo cố lết về nơi cửa nhà

Thời người gác cửa quát la

Đuổi xua bằng gậy thật là thảm thê

Ông suy nghĩ thấy não nề:

“Chỉ còn vua mới dễ bề giúp ta.”

Ông Keo bỏ chạy khỏi nhà

Vào hoàng cung gặp vua và thở than:

“Gia tài tôi hiện nát tan

Phải chăng bệ hạ đã ban lệnh này?”

Ngạc nhiên vua thuật lại ngay

Chính ông có ý vừa đây giúp người

Mở lòng bố thí khắp nơi

Giờ đây lại nói ngược đời vậy sao?”

Ông Keo rên xiết khổ đau:

“Có tên giả mạo, tôi đâu nói gì

Xin vua cho gọi kẻ kia

Vào cung tra xét tức thì rõ thôi.”

Vua bèn truyền lệnh cho đòi

Đôi bên giáp mặt thấy thời khác chi

Hai ông tỷ phú giống y

Có đâu khác biệt, dễ gì nhận ra.

Mời vợ, con với người nhà

Tới nơi nhận diện nhìn qua chọn người

Mọi người đều chọn vua trời

Chọn ông Đế Thích! Tức cười vậy thay!

Ông Keo chợt nghĩ kế hay:

“Đầu tôi dưới tóc có ngay nốt ruồi

Chỉ người hớt tóc biết thôi

Xin vua gọi thợ tới thời nhận chân.”

Vua cho gọi thợ tới gần

Nhưng ông Đế Thích bất thần tạo mau

Nốt ruồi giống hệt trên đầu

Khiến cho thật, giả thợ đâu nhận rành

Thế là hy vọng tan tành

Ưu sầu chất ngất, thân hình run lên

Ông Keo choáng váng ngã liền

Than ôi bất tỉnh nằm yên chốn này.

* Vua trời Đế Thích giờ đây

Mới lên tiếng nói giãi bày nguyên nhân

Rồi dùng uy lực siêu phàm

Bay lên ngồi giữa không gian rạng ngời.

Được người tưới nước lạnh rồi

Ông Keo tỉnh lại đồng thời nhận ra

Trên cao Đế Thích sáng lòa

Ông quỳ đảnh lễ rất là trang nghiêm

Vua trời Đế Thích dạy liền:

“Bao nhiêu châu báu bạc tiền của ngươi

Chính ta tạo mãi ra thôi

Kiếp xưa ta chính là người cha ngươi

Ta từng bố thí giúp đời

Dựng xây công đức khắp nơi nhiệt tình

Nên khi chết được tái sinh

Làm vua Đế Thích thiên đình hiện nay,

Tuy nhiên ngươi tệ bạc thay

Tham lam, keo kiệt tiếng đầy hôi tanh

Chỉ lo tích lũy thêm nhanh

Không coi truyền thống gia đình ra chi

Không còn đáng sống làm gì

Ngươi nên thay đổi ngay đi là vừa

Theo gương ta tại kiếp xưa

Lòng thành bố thí, tâm từ phát huy

Nếu không thời tài sản kia

Ta làm cho mất tiêu đi tức thời,

Dùng chùy đập nát đầu ngươi

Chùy kim cương đó sẵn nơi tay này.”

Một phần sợ chết thảm thay,

Một phần bừng ngộ điều hay, điều lành

Ông Keo hối lỗi tâm thành:

“Con xin bố thí nhiệt tình từ đây.”

Vẫn ngồi lơ lửng trên mây

Vua trời dạy dỗ thêm ngay đôi lời:

“Con nên sống cho nên người

Tuân theo ngũ giới giữ đời sạch trong!”

Xong ngài biến cõi hư không

Trở về thiên giới ngát hương an bình.

* Quyết tâm gây dựng nhân lành

Ông Keo bố thí cho quanh xóm làng

Tạo công đức, mở lòng vàng

Tái sinh sau đó vẻ vang cõi trời.

 

80) Ông Keo Tỷ Phú:

Người thợ hớt tóc là tiền thân đức Phật. Vua là A Nan. Thiên chủ Đế ThíchMục Kiền Liên.

 

(80) Illisa the Cheap (Miserliness)

 

Once upon a time, there was a billionaire in northern India. He was an adviser to a king. Although he was very rich. he was not at all good looking. He was lame due to crooked feet, and his hands were also deformed into crooked positions. His eyes were crooked too, that is to say, he was cross-eyed. And some would say he had a crooked mind as well, for he was without any religion whatsoever! You might think people would call him, ‘Illisa the Crooked’, but that was not the case.

 

Illisa also happened to be a miser, one who will not give anything to anybody. He would not even spend any of his wealth on his own enjoyment. Therefore, it was said that his home was like a pond possessed by demons, where no one could quench his thirst.

 

However, Illisa’s ancestors, going back seven generations, were the most generous of gift givers. They gave away the very best of their possessions. But when Illisa inherited the family fortune, he abandoned that great family tradition.

 

The family had always maintained a charity dining hall, where anyone could come for a free hot meal. Illisa burned this free food kitchen to the ground, since he wanted to be rid of the expense. Then he pushed the poor and hungry from his door, hitting them as they went. He quickly earned a reputation for hoarding all his wealth and possessions. Soon people began calling him, ‘Illisa the Cheap’.

 

One day when he was returning home from advising the king, Illisa saw a tired worn out villager by the side of the road. He had obviously walked a great distance. He was sitting on the ground pouring cheap wine into a cup. He was drinking it, along with some smelly dried fish.

 

Seeing this made Illisa thirsty for a drink of liquor. Then he thought, “I would love to have a drink! But if I do, others may want to drink with me, and that could cost me money!” For that reason alone, he suppressed his craving for alcohol.

 

As time passed, his craving did not disappear. Instead, fighting it and worrying constantly made him look sick. His skin turned yellow, and he became thinner and thinner until the veins stuck out from his flesh. He fought a constant battle against his thirst for liquor. He slept face down, holding onto the bed tightly while he slept.

 

His wife began to notice the changes in him. One day, while massaging his back to comfort him, she asked, “Are you sick, my husband?” “No,” said Illisa. Mid the king get angry at you?” she asked. “No,” said he. “Have our children or the servants done anything to upset you?” asked his wife. Again he said “No.” “Do you have a strong craving for something?” she continued.

 

Illisa the Cheap kept silent. He was afraid that if he told her it might end up costing him money! But his wife began pleading, “Tell me, please tell me.” Finally, swallowing hard and clearing his throat, he answered, “Yes, I do have a strong craving.” “A craving for what?” she asked. “For a drink of alcoholic liquor,” he admitted at last.

 

“Oh, is that all!” said his wife. “Why didn’t you tell me this at first? You are not poor. You can easily afford to buy a drink for yourself and the whole city as well! Shall I brew a big batch of liquor for us all?”

 

Of course this was not what Illisa the Cheap wanted to hear. He blurted out. ‘Why should we give liquor to others? Let them earn their own!” Then his wife asked. “Well then, what about just for us and our neighbors?” “I didn’t know you had become so rich all of a sudden!” he shot back at her. Mow about just our household?” she asked. Mow generous you are with my money!” he replied. “All right then,” she said, “I will brew just enough liquor for you and me, my husband.” “Why should you be included? Women should not drink liquor!”

 

“Now I understand you perfectly well!” said Illisa’s wife. “I will make only enough liquor for you alone.” But Illisa the Cheap always thought of even the slightest chance of spending money. He said, “If you prepare liquor here, people will notice and come ask for some. Even if I buy some in a liquor store and bring it here to drink, others will find out and want some. There will be no liquor given away in this house!”

 

So Illisa decided to give the smallest coin he had to a servant boy, and sent him to the liquor store. When he returned, Illisa took him down to the riverside. He took the small bottle of liquor from the boy, and set him to stand watch nearby. Then Illisa the Cheap hid in the underbrush, poured some liquor into a cup, and secretly began drinking.

 

It just so happened that when Illisa’s father had died, he had been reborn as Sakka, King of the Heaven of 33. This was because of his lifelong generosity.

 

At this particular moment, Sakka was curious about whether his free food kitchen was still giving out food to all who wished it. He discovered that it no longer existed, that his son had given up the family tradition and had even kicked the hungry out onto the street! He saw his miserly son drinking by himself, hiding in the bushes, afraid he might have to share with others.

 

Sakka. decided to change Illisa’s mind and teach him a lesson about the results of both good and bad actions. He decided to make him become generous, rather than cheap, so that he too might be reborn in a heaven world.

 

The King of the Heaven of 33 disguised himself so that he looked exactly like Illisa the Cheap. He too had crooked feet, crooked hands and crooked eyes. He entered the city, went to the palace, and asked for an audience with the king. The king said, “Let my adviser Illisa come in.”

 

He asked, “Why have you come at this untimely moment?” “My lord,” said Sakka, “I have come to give my billionaire’s wealth to you to fill up the treasury.” The king replied, “No, no. I have enough, much more than that.” The disguised Sakka said, “Then if you do not want it my lord. kindly permit me to give it away as I wish.” “Do as you say,” said the king.

 

Sakka went to Illisa’s house. The servants greeted him as if he were indeed their master. He entered the house and sat down. He summoned the gate keeper and said, “If anybody comes here who looks like me and says, ‘This house is mine’, don’t let him in. Instead beat him on the back and kick him out!” Then he went upstairs and called for Illisa’s wife. Smiling at her he said, “My love, let us be generous!”

 

At first, Illisa’s wife, children and servants were surprised. They said to each other, “It was never in his mind to give anything to anybody before today. This must be because he’s been drinking alcohol and has gotten a little soft in the head!”

 

Illisa’s wife said, “As you wish, my lord, give away as much as you like.” Tall for the drummer,” said Sakka, “and order him to go and beat his drum in the city. Have him announce that all who desire gold, silver, pearls, jewels, lapis lazuli, diamonds and coral, are to come to the home of Illisa the billionaire.” She did as he said.

 

Soon a big crowd began to arrive, carrying baskets, buckets and bags. Sakka opened up the store rooms of Illisa’s wealth. He said, “I give you all these riches. Take as much as you want and go.” The people took it all outside and piled it up. They filled up their containers and carried them away.

 

One clever man from the countryside harnessed Illisa the Cheap’s bullocks to Illisa the Cheap’s bullock cart. Then he filled it to the brim with Illisa the Cheap’s seven treasures, and rode out of the city by the main road.

 

Without knowing it, he passed by the bushes where the real Illisa was still drinking liquor. He was so happy to be suddenly rich, that he shouted out as he went, “May Lord Illisa the billionaire live a hundred years! Because of you I have struck the jackpot. I won’t have to work another day in my life! These were your bullocks, your cart and your seven treasures. They were not given to me by my father and mother – but by you, Illisa the generous!”

 

The hidden Illisa was shocked to hear this. He thought, “This man is talking about me! Has the king taken my wealth and given it away?” Then: he jumped out from the bushes and shouted, “Hey you, what are you doing with my bullock cart?” He grabbed the reins and stopped the cart.

 

The villager got down and said, “What’s wrong with you? The billionaire Lord Illisa is giving his wealth to all the people of the city. What do you think you’re doing?”

 

As he said this he struck Illisa on the head as hard as a thunderclap and rode away on the cart filled with treasure.

 

Illisa the Cheap bounced to his feet and chased after the cart. He grabbed the reins again. This time the villager held onto Illisa by the hair, pulled his head down, and struck it hard with his elbow. He grabbed him by the neck, threw him to the ground, and then continued on his way.

 

All this rough treatment sobered up Illisa. He ran home as fast as he could. He saw the crowds of people carrying off his precious riches. He grabbed hold of them to stop them, but they just pushed him out of the way and knocked him down. Nearly fainting from his bruises, he tried to get into his home. But the gate keeper said, “Where do you think you’re going?” Beating him with a cane, he grabbed him by the neck and threw him out.

 

Illisa thought, “Now no one can help me but the king.” So he ran to the palace and went straight inside. He said, “My lord, why do you want my house to be looted?” The king said, “This is not my doing. I myself heard you say that if I would not accept your wealth, you would give it to all the citizens. I applaud your generosity! And did you not send a drummer into the streets to announce you were giving your wealth to any and all?”

 

“My lord king must be joking!” said Illisa. “I didn’t do any such thing. People don’t call me ‘Illisa the Cheap’ for nothing! I don’t give anything to anybody if I can help it! Please, lord king, summon whoever is giving my treasures away, and clear up this matter.”

 

After being summoned by the king, Sakka came to the palace. Illisa asked, “Who is the real billionaire, my lord king?” Neither the king nor his ministers could tell the difference between them.

 

The king said, “We cannot recognize which one it is. Do you know someone who can recognize you for sure?” “Yes, my lord, my wife can recognize me,” said Illisa. But when she was called for and asked to decide, she stood next to Sakka and said, “This is my husband.” When Illisa’s children and servants were summoned, they too picked Sakka.

 

Illisa thought, “I have a wart on my head, covered up by my hair. Only my barber knows this.” So he said to the king, “Please summon my barber. He knows me very well.”

 

The barber was called for and the king asked him, “Can you tell us which of these two men is Illisa the billionaire?” “I must examine their heads,” he said, “then I will determine who the real Illisa is.” “Do so,” said the king.

 

Immediately Sakka, King of the Heaven of 33, made a wart appear on his head. When the barber examined them he found warts on both their heads. He said, “Oh lord king, I cannot recognize which of these is Illisa. Both have crooked feet, both have crooked hands, both have crooked eyes, and both have warts on the same spots on their heads. I can’t tell the difference!”

 

Hearing these words, Illisa began trembling. His mind became so unbalanced from losing his last hope of regaining his wealth, that he fainted on the spot.

 

At that very moment, Sakka said, “I am not Illisa. I am Sakka, King of the Gods of the Heaven of 33.” As he said this, he used his super powers to rise into the air and remain suspended there.

 

Attendants splashed cold water on Illisa’s face and woke him from his fainting spell. He knelt down in respect before Sakka, King of Gods.

 

Then Sakka spoke: “This wealth came from me, Illisa, not from you. I myself, when I was your father, did many meritorious deeds. I was glad to give to the poor and needy. That is why, when I died, I was reborn as Sakka, King of Gods.

 

“However, you have violated our family tradition. Being a non-giver, living the life of a miser, burning my charity dining hall to the ground, and chasing the homeless beggars from your door – you have kept all the family wealth to yourself. You are so cheap that you cannot even use the wealth for your own enjoyment! It is utterly wasted and useless. The family fortune has become like a pond possessed by demons, where no one can quench his thirst. It would be better if you were dead!

 

“Illisa, my former son, if you change your ways you will be the one to benefit most. If you rebuild my free food kitchen and give hot meals to all who ask, you will earn both merit and peace of mind. But if you refuse to be generous, I will make all your riches disappear. And I will split your crooked skull with my divine diamond dagger!”

 

In fear of his own death, Illisa the Cheap promised, “I will give generously from now on, oh King of Gods.”

 

Sakka accepted his promise. Still floating in the air, he preached on the true value of giving. He also convinced him to practice the Five Training Steps, for the benefit of himself and others. These are to give up entirely: destroying life, taking what is not given, sexual wrongdoing, speaking falsely, and losing one’s mind from alcohol.

 

Then Sakka disappeared and returned to his heavenly home.

 

Illisa did indeed change his ways. He gave alms generously, did many other good deeds, and became much happier. When he died he was reborn in a heaven world.

 

The moral is: Poor indeed is the rich man who won’t part with a penny.


081_A81

(81) Đứa Con Mồ Côi

 

Nơi miền Bắc Ấn Độ xưa

Thành Ba La Nại có vua trị vì

Nhà vua có vị quan kia

Rất là khôn khéo ai bì được ngang

Biết chiều vua đủ mọi đường

Cho nên vua mến, vua thương bội phần

Thưởng công cho kẻ cận thần

Nhà vua bèn cử ông quan của mình

Đứng ra thay mặt triều đình

Trông coi làng nọ ngoại thành xa xôi

Nơi biên địa khuất phương trời

Thay vua thâu thuế của người địa phương.

Ít lâu sau ông dễ dàng

Hòa đồng với các dân làng kết thân,

Làng tôn kính khắp xa gần

Vì ông là một cận thần của vua

Mà vua thời rất nhân từ

Dân dần tin cậy ông như người nhà.

Tuy khôn khéo, chẳng thật thà

Trong lòng ông lại quả là tham lam

Bao nhiêu bổng lộc vua ban

Nào đâu thoả mãn cho quan chút nào

Nên quan chỉ ít lâu sau

Kết thân với cướp có đâu ngại ngần

Và rồi táng tận lương tâm

Nghĩ ra kế hoạch bất nhân làm giàu

Ông bàn cùng cướp như sau:

“Dân làng tín cẩn tôi lâu lắm rồi

Tôi tìm cách dụ họ thôi

Vào khu rừng rậm xa nơi xóm làng

Bày ra việc cho họ làm

Cầm chân họ thật dễ dàng nơi đây

Ở nhà các bạn ra tay

Kéo nhau xâm nhập vào ngay trong làng

Hốt tài sản. Rồi tan hàng.

Rút lui êm thấm lẹ làng khó chi

Trước khi tôi bảo họ về

Thế là kế hoạch mọi bề êm xuôi

Thứ gì cướp được chia đôi

Đền bù công trạng của tôi nửa phần.”

Cướp đồng ý, sướng vô ngần

Hẹn ngày hành động cướp dân làng này.

Thời gian trôi, tới một ngày

Quan kia tụ họp dân ngay đầu làng

Đưa dân vào chốn rừng hoang

Theo như ý kiến của quan dẫn đầu

Đúng theo kế hoạch từ lâu

Cả làng trống trải, trước sau không người

Cướp vào hôi của tơi bời

Toàn tài sản quý có đời nào tha

Giết thêm bò sẵn nhởn nha

Xoay qua ăn nhậu tà tà thảnh thơi

Cuối ngày mới chịu rút lui

Mang theo tài sản của người hiền lương.

* Một thương gia chợt ghé làng

Phương xa buôn bán mang hàng tới đây

Vô tình thấy bọn cướp ngày

Ông bèn vội nấp vào ngay bìa rừng

Tai nghe ngóng, mắt dòm chừng

Cướp ngồi ăn nhậu ung dung luận bàn.

Buổi chiều vừa khuất ánh vàng

Quan ra lệnh đám dân làng trở lui

Đường về đánh trống rầm trời

Ý như báo động cho người khác nghe

Đề phòngrút êm đi

Kẻo mà bị bắt thời nguy vô cùng.

Dân làng về thấy hãi hùng

Cướp đâu hôi của khắp trong mọi nhà

Thật tan hoang, thật xót xa

Bò thời bị giết thấy mà thảm thay.

Chợt đâu xuất hiện tại đây

Thương gia quen mặt chỉ tay nói rằng:

“Chính người phản bội phũ phàng

Là quan thâu thuế tại làng chứ ai

Dân làng quả đã lầm sai

Đặt lòng tín nhiệm vào loài gian manh

Chính ông đồng lõa đồng tình

Giúp cho bọn cướp hoành hành hại dân

Giờ đây làm bộ vô can

Ngây thơ như một anh chàng cừu non.

Nếu ta có một đứa con

Xấu xa hư đốn ta còn tiếc chi

Nên lên tiếng phủ nhận đi:

‘Đây con không mẹ!’ nghe thì xuôi hơn!”

Ít lâu tội trạng của quan

Đồn về tới tận ngai vàng ngay thôi

Vua bèn ra lệnh triệu hồi

Phạt quan theo luật, răn đời làm gương.

 

81) Đứa Con Mồ Côi:

Thương gia ghé làng là tiền thân Đức Phật.

(81) A Motherless Son (Betrayal)

 

Once upon a time, King Brahmadatta was ruling in Benares in northern India. He had a clever minister who pleased him very much. To show his appreciation he appointed him headman of a remote border village. His duty was to represent the king and collect the king’s taxes from the villagers.

 

Before long the headman was completely accepted by the villagers. Since he had been sent by the just King Brahmadatta, they respected him highly. They came to trust him as much as if he had been born among them.

 

In addition to being clever, the headman was also very greedy. Collecting the king’s taxes was not enough reward for him. After becoming friendly with a gang of bandits, he thought up a plan to make himself rich.

 

The headman said to his friends, the robbers, “I will find excuses and reasons to lead all the villagers into the jungle. This will be easy for me, since they trust me as one of their own. I will keep them busy in the jungle, while you invade the village and rob everything of value. Carry everything away before I bring the people home. In return for my help, you must give me half of all the loot!” The bandits agreed, and a date was set.

 

When the day arrived, the headman assembled all the villagers and led them into the jungle. According to the plan, the bandits entered the unprotected village. They stole everything of value they could find. They also killed all the defenseless village cows, and cooked and ate the meat. At the end of the day the gang collected all their stolen goods and escaped.

 

It just so happened that on that very same day a travelling merchant came to the village to trade his goods. When he saw the bandits he stayed out of sight.

 

The headman brought all the villagers home in the evening. He ordered them to make a lot of noise by beating drums as they marched towards the village. If the bandits had still been there, they would have heard the villagers coming for sure.

 

The village people saw that they had been robbed and all their cows were dead and partly eaten. This made them very sad. The travelling merchant appeared and said to them, ‘This treacherous village headman has betrayed your trust in him. He must be a partner of the gang of bandits. Only after they left with all your valuables did he lead you home. beating drums as loudly as possible!

 

‘This man pretends to know nothing about what has happened – as innocent as a newborn lamb! In truth, it’s as if a son did something so shameful that his mother would say -’I am not his mother. He is not my son. My son is dead!”‘

 

Before long, news of the crime reached the king. He recalled the treacherous headman and punished him according to the law.

 

The moral is: No one defends a betrayer of trust.



____________________
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2640)
08 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2809)
03 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2453)
30 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2375)
28 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2321)
27 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2294)
23 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2777)
18 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2357)
13 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2440)
12 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2360)
11 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2398)
27 Tháng Mười 2020(Xem: 2358)
26 Tháng Mười 2020(Xem: 2281)
05 Tháng Mười 20209:30 SA(Xem: 2145)
Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, thì bạn lại bắt đầu buông lời khuyên nhủ, nhưng nào phải những gì tôi đang cần ở bạn đâu. Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, bạn lại tuôn lời giải thích, lý do tôi không nên cảm thấy muộn phiền. Nhưng có biết không, bạn đang giẵm đạp lên tình cảm của tôi rồi. Khi tôi cần bạn lắng nghe tôi, thì bạn lại muốn làm điều gì đó
22 Tháng Chín 202010:02 SA(Xem: 2130)
Theo kinh Địa Tạng, những người tạo ác nghiệp khi chết sẽ trở thành ngạ quỷ hay súc sanh. Ngạ quỷ là quỷ đói, bụng to bằng cái trống nhưng cái họng chỉ bé bằng cái kim nên ăn uống mãi mà cũng không no. Có lẽ điều này ám chỉ những vong linh còn nhiều dục vọng, vẫn thèm khát cái thú vui vật chất nhưng vì không còn thể xác để
20 Tháng Tám 20209:00 SA(Xem: 3604)
Những Miếng Thịt Chay Bằng Đậu Nành (Soy Curls) là một loại thực phẩm hoàn toàn tự nhiên, dùng để thay thế cho thịt, có lợi ích cho tim (vì làm bằng đậu nành), ngon miệng, và dễ xử dụng. Soy Curls trông khá giống miếng thịt (sau khi làm xong), có mùi vị thơm ngon, và tính linh hoạt của Soy Curls thì các thực phẩm khác không thể so sánh được.
20 Tháng Tám 20208:00 SA(Xem: 1054745)
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần. Đã mang lấy nghiệp vào thân, 3250.Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Lời quê chắp nhặt dông dài, 3254.Mua vui cũng được một vài trống canh.
12 Tháng Bảy 20201:49 CH(Xem: 3856)
Hành trình về phương đông của giáo sư Spalding kể chuyện một đoàn khoa học gồm các chuyên môn khác nhau Hội Khoa học Hoàng gia Anh (tức Viện Hàn lâm Khoa học) cử sang Ấn Độ nghiên cứu về “huyền học”. Sau hai năm trời lang thang khắp các đền chùa Ấn Độ, chứng kiến nhiều cảnh mê tín dị đoan, thậm chí “làm tiền” du khách,
11 Tháng Bảy 20209:48 CH(Xem: 3588)
Tâm hồn con người hiện nay đã trở nên quá máy móc, thụ động, không thể tự chữa phải được nâng lên một bình diện khác cao hơn để mở rộng ra, nhìn mọi sự qua một nhãn quan mới. Chỉ có áp dụng cách đó việc chữa trị mới mang lại kết quả tốt đẹp được.” [Trang 13] Những câu chữ trích dẫn nói trên chính là quan điểm của tác giả,
10 Tháng Bảy 20208:57 CH(Xem: 3340)
Ngay trong phần đầu cuốn sách, tác giả Swami Amar Jyoti đã “khuyến cáo” rằng “Cuốn sách này không phải là hồi ký, vì các nhân vật đều không có thực. Tuy nhiên, đây cũng không phải một tiểu thuyết hư cấu vì nó tiêu biểu cho những giai đoạn đi tìm đạo vẫn thường xảy ra tại Ấn Độ suốt mấy ngàn năm nay”. Và tác giả hy vọng “cuốn sách
09 Tháng Bảy 20208:49 CH(Xem: 3182)
Ngày nay, người ta biết đến triều đại các vua chúa Ai Cập thời cổ qua sách vở của người Hy Lạp. Sở dĩ các sử gia Hy Lạp biết được các chi tiết này vì họ đã học hỏi từ người Ai Cập bị đày biệt xứ tên là Sinuhe. Đây là một nhân vật lạ lùng, đã có công mang văn minh Ai Cập truyền vào Hy Lạp khi quốc gia này còn ở tình trạng kém mở mang
08 Tháng Sáu 20203:30 CH(Xem: 2557)
Tôi rất vinh dự được có mặt tại lễ phát bằng tốt nghiệp của các bạn ngày hôm nay tại một trường đại học danh giá bậc nhất thế giới. Tôi chưa bao giờ có bằng tốt nghiệp đại học. Nói một cách trung thực thì ngày hôm nay tôi tiếp cận nhất với buổi lễ ra tốt nghiệp đại học. Ngày hôm nay, tôi muốn kể cho các bạn nghe ba câu truyện đã từng xẩy ra
04 Tháng Sáu 202011:07 CH(Xem: 2689)
Người bao nhiêu dặm đường trần phải bước. Để thiên hạ gọi là được thành nhân? Bao biển xa bồ câu cần bay lướt. Mới về được cồn cát mượt ngủ yên? Vâng! Đại bác bắn bao viên tàn phá. Rồi người ta mới lệnh cấm ban ra? Câu trả lời, bạn ơi, hòa trong gió. Câu trả lời theo gió thổi bay xa!
18 Tháng Tư 202011:18 CH(Xem: 2143)
Vì vậy, nếu một số quốc gia chỉ xét nghiệm những bệnh nhân nặng nhập viện - và không xét nghiệm bệnh nhân Covid-19 nhẹ (hoặc thậm chí có những bệnh nhân không hề có triệu chứng) không đến bệnh viện (ví dụ như cách Vương quốc Anh hiện đang áp dụng), thì tỷ lệ tử vong có vẻ như cao hơn so với các quốc gia nơi xét nghiệm
14 Tháng Tư 20209:39 CH(Xem: 2271)
Vi-rút corona là một họ lớn của vi-rút gây nhiễm trùng đường hô hấp. Các trường hợp nhiễm bệnh có thể ở mức từ cảm lạnh thông thường đến các chứng bệnh nghiêm trọng hơn như Hội chứng Hô hấp Cấp tính Trầm trọng (SARS) và Hội chứng Hô hấp Trung Đông (MERS). Loại vi-rút corona chủng mới này bắt nguồn từ tỉnh Hồ Bắc,
09 Tháng Tư 20206:47 SA(Xem: 2447)
Chúng ta có thể nhiễm Covid-19 do chạm vào các bề mặt bị nhiễm virus. Nhưng chỉ mới đây người ta mới hiểu rõ dần về việc loại virus này có thể tồn tại bao lâu bên ngoài cơ thể người. Khi Covid-19 lây lan, nỗi sợ hãi của chúng ta về các bề mặt nhiễm bẩn cũng tăng. Bây giờ mọi người đã quen với cảnh ở nơi công cộng trên khắp thế giới
07 Tháng Tư 20206:18 CH(Xem: 2847)
Tu sĩ Richard Hendrick sống và làm việc ở Ireland (Ái Nhĩ Lan). Ông đã đăng tải bài thơ “Lockdown” (“Phong tỏa”) của ông trên facebook vào ngày 13 tháng Ba năm 2020. Bài thơ đã được rất nhiều người tán thưởng. Bài thơ muốn truyền giao một thông điệp mạnh mẽ về niềm Hy Vọng trong cơn hỗn loạn vì bệnh dịch “corona” (Covid-19)
06 Tháng Tư 202012:27 CH(Xem: 2067)
Nhóm cố vấn sẽ cân nhắc các nghiên cứu về việc liệu virus có thể lây lan hơn so với suy nghĩ trước đây hay không; một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy giọt ho có thể bắn đi tới 6m và hắt hơi tới 8m. Chủ tịch hội thảo, Giáo sư David Heymann, nói với BBC News rằng nghiên cứu mới có thể dẫn đến sự thay đổi trong lời khuyên về việc đeo khẩu trang.
05 Tháng Tư 20209:35 CH(Xem: 2267)
Virus corona đang lây lan khắp thế giới nhưng chưa có một loại thuốc nào có thể giết chúng hoặc một loại vaccine nào có thể giúp bảo vệ con người khỏi việc lây nhiễm chúng. Vậy chúng ta còn bao xa mới có được loại thuốc cứu mạng này?
04 Tháng Tư 202010:01 CH(Xem: 2503)
Thế giới đang đóng cửa. Những nơi từng tấp nập với cuộc sống hối hả hàng ngày đã trở thành những thị trấn ma với những lệnh cấm áp lên đời sống của chúng ta - từ giới nghiêm tới đóng cửa trường học đến hạn chế đi lại và cấm tụ tập đông người. Đó là một phản ứng toàn cầu vô song đối với một căn bệnh. Nhưng khi nào nó sẽ kết thúc
02 Tháng Tư 20209:40 CH(Xem: 2170)
Bảo vệ bản thân thế nào? WHO khuyến nghị: - Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc gel rửa tay có thể diệt trừ virus - Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi - lý tưởng nhất là dùng khăn giấy - và sau đó rửa tay để ngăn sự lây lan của virus - Tránh chạm tay vào mắt, mũi và miệng - nếu tay bạn nhiễm virus có thể khiến virus
01 Tháng Tư 20207:07 CH(Xem: 3036)
Bệnh Dịch Do Vi-rút Corona (Covid-19) - Corona Virus (Covid-19)
18 Tháng Ba 202011:35 CH(Xem: 2930)
Trong một viện dưỡng lão ở nước Úc, cụ ông Mak Filiser, 86 tuổi, không có thân nhân nào thăm viếng trong nhiều năm. Khi cụ qua đời cô y tá dọn dẹp căn phòng của cụ và bất ngờ khám phá ra một mảnh giấy nhàu nát với những dòng chữ viết nguệch ngoạc. Đó là một bài thơ của cụ và đó là tài sản duy nhất, là cái vốn liếng quý giá nhất
02 Tháng Mười Hai 201910:13 CH(Xem: 3724)
Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỉ lệ tội phạm liên quan đến súng thấp nhất thế giới. Năm 2014, số người thiệt mạng vì súng ở Nhật chỉ là sáu người, con số đó ở Mỹ là 33,599. Đâu là bí mật? Nếu bạn muốn mua súng ở Nhật, bạn cần kiên nhẫnquyết tâm. Bạn phải tham gia khóa học cả ngày về súng, làm bài kiểm tra viết
12 Tháng Bảy 20199:30 CH(Xem: 5505)
Khóa Tu "Chuyển Nghiệp Khai Tâm", Mùa Hè 2019 - Ngày 12, 13, Và 14/07/2019 (Mỗi ngày từ 9:00 AM đến 7:00 PM) - Tại: Andrew Hill High School - 3200 Senter Road, San Jose, CA 95111
12 Tháng Bảy 20199:00 CH(Xem: 7188)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
19 Tháng Mười Một 20206:34 CH(Xem: 3187)
Khi tôi viết về đề tài sống với cái đau, tôi không cần phải dùng đến trí tưởng tượng. Từ năm 1976, tôi bị khổ sở với một chứng bệnh nhức đầu kinh niên và nó tăng dần thêm theo năm tháng. Tình trạng này cũng giống như có ai đó khiêng một tảng đá hoa cương thật to chặn ngay trên con đường tu tập của tôi. Cơn đau ấy thường xóa trắng
08 Tháng Mười Một 20207:59 CH(Xem: 3146)
Upasika Kee Nanayon, tác giả quyển sách này là một nữ cư sĩ Thái lan. Chữ upasika trong tiếng Pa-li và tiếng Phạn có nghĩa là một cư sĩ phụ nữ. Thật thế, bà là một người tự tu tậpsuốt đời chỉ tự nhận mình là một người tu hành thế tục, thế nhưng giới tu hành
06 Tháng Mười Một 202011:19 CH(Xem: 2875)
Upasika Kee Nanayon, còn được biết đến qua bút danh, K. Khao-suan-luang, là một vị nữ Pháp sư nổi tiếng nhất trong thế kỷ 20 ở Thái Lan. Sinh năm 1901, trong một gia đình thương nhân Trung Hoa ở Rajburi (một thành phố ở phía Tây Bangkok), bà là con cả
23 Tháng Mười Một 202010:04 CH(Xem: 2777)
Thầy Xá Lợi Phất - anh cả trong giáo đoàn - có dạy một kinh gọi là Kinh Thủy Dụ mà chúng ta có thể học hôm nay. Kinh này giúp chúng ta quán chiếu để đối trị hữu hiệu cái giận. Kinh Thủy Dụ là một kinh trong bộ Trung A Hàm. Thủy là nước. Khi khát ta cần nước để uống, khi nóng bức ta cần nước để tắm gội. Những lúc khát khô cổ,
22 Tháng Mười 20201:00 CH(Xem: 8538)
Tuy nhiên đối với thiền sinh hay ít ra những ai đang hướng về chân trời rực rỡ ánh hồng giải thoát, có thể nói Kinh Đại Niệm Xứbài kinh thỏa thích nhất hay đúng hơn là bài kinh tối cần, gần gũi nhất. Tối cần như cốt tủy và gần gũi như máu chảy khắp châu thân. Những lời kinh như những lời thiên thu gọi hãy dũng mãnh lên đường
21 Tháng Mười 202010:42 CH(Xem: 2440)
Một lần Đấng Thế Tôn ngụ tại tu viện của Cấp Cô Độc (Anathapindita) nơi khu vườn Kỳ Đà Lâm (Jeta) gần thị trấn Xá Vệ (Savatthi). Vào lúc đó có một vị Bà-la-môn to béo và giàu sang đang chuẩn bị để chủ tế một lễ hiến sinh thật to. Số súc vật sắp bị giết gồm năm trăm con bò mộng, năm trăm con bê đực, năm trăm con bò cái tơ,
20 Tháng Mười 20209:07 CH(Xem: 2587)
Tôi sinh ra trong một gia đình thấp hèn, Cực khổ, dăm bữa đói một bữa no. Sinh sống với một nghề hèn mọn: Quét dọn và nhặt hoa héo rơi xuống từ các bệ thờ (của những người Bà-la-môn). Chẳng ai màng đến tôi, mọi người khinh miệt và hay rầy mắng tôi, Hễ gặp ai thì tôi cũng phải cúi đầu vái lạy. Thế rồi một hôm, tôi được diện kiến
14 Tháng Mười 202010:00 SA(Xem: 5495)
Một thời Đức Phật ở chùa Kỳ Viên thuộc thành Xá Vệ do Cấp Cô Độc phát tâm hiến cúng. Bấy giờ, Bāhiya là một người theo giáo phái Áo Vải, sống ở vùng đất Suppāraka ở cạnh bờ biển. Ông là một người được thờ phụng, kính ngưỡng, ngợi ca, tôn vinh và kính lễ. Ông là một người lỗi lạc, được nhiều người thần phục.
11 Tháng Năm 20208:38 CH(Xem: 4588)
một lần Đấng Thế Tôn lưu trú tại bộ tộc của người Koliyan, gần một ngôi làng mang tên là Haliddavasana, và sáng hôm đó, có một nhóm đông các tỳ-kheo thức sớm. Họ ăn mặc áo lót bên trong thật chỉnh tề, khoác thêm áo ấm bên ngoài, ôm bình bát định đi vào làng