04. Thỉnh nguyện Ni

13 Tháng Hai 20187:29 SA(Xem: 559)
04. Thỉnh nguyện Ni

 

Buddha_Feb-13-2018_1A(Nguồn Của Hình: Thus Have I Heard)

 
Phụng Hoàng Sách Tấn, Tập 1, Năm 1997 - 1998
HT. Thích Thanh Từ
Nguồn: thuong-chieu.org

 
____________________


04. Thỉnh nguyện Ni


Ngày 28-10 Đinh Sửu (27-11-1997)

 

Vừa rồi, có đoàn bác sĩ lên đây khám bệnh, khuyên những vị có bệnh, phải đi trị cho được mạnh khỏe. Tuy là trong chúng không ai xin đi nhưng trong lòng chưa an, bây giờ Thầy nói cho tụi con rõ.

 

Kỳ trước Thầy về Thường Chiếu, chiều qua Linh Chiếu chơi, ngồi nói chuyện với một số Phật tử, có bác sĩ H. tới xem mạch Thầy, cho biết mạch nhảy nhanh và khuyên Thầy nên nghỉ ngơi, đừng làm gì nữa. Nhưng hôm sau Thầy có buổi giảng, rồi kế tiếp phải đi Trà Ôn. Như vậy, nếu nhát gan sợ bệnh thì mọi việc phải đình. Nghe bác sĩ khuyên Thầy chỉ cười thôi và việc của Thầy, Thầy cứ làm. Chủ nhật Thầy giảng rồi sáng thứ hai đi Trà Ôn, về tới nay khỏe luôn.

 

Thông thường, khi bác sĩ thấy có gì không ổn, họ báo cho mình biết, đó là bổn phận của người thầy thuốc. Nhưng chúng ta, một người tu đừng nên quá yếu đuối, thấy gì cần làm thì làm, dù cho chết cũng làm. Cứ nghe nói có bệnh rồi phát hoảng, buông xuôi hết mọi việc thì suốt đời không làm được gì, không tu tiến được. Tụi con kiểm lại coi ở trong chúng này có ai không bệnh? Người này bệnh tim đi trị ba tháng, người kia bệnh phổi đi trị ba tháng, rồi người nọ bệnh gì đó cũng đi trị ba tháng. Như vậy Thiền viện này chỉ lo đi trị bệnh thôi!

 

Kế đến là vấn đề ăn uống. Sự thật bác sĩ nêu lên điều kiện cho mình sống tốt lành trong sung túc chớ không phải tốt lành trong thiếu thốn. Nếu sung túc thì người giàu theo mới nổi chớ người nghèo không ai làm nổi. Tụi con kiểm lại, nếu mình bồi bổ cho thật đầy đủ, tốt lành thì phải là nhà tư bản. Ví dụ bác sĩ bảo mỗi ngày uống một ly sữa, làm sao có đủ để uống.

 

Tất cả tụi con nên nhớ sự tu của mình cần có đạo lực và ý chí. Đạo lực thật mạnh và ý chí cho vững thì cái gì cũng lướt qua hết. Nếu tu lơ là, yếu đuối sẽ thấy đủ thứ trở ngại. Như Thầy, người ta cho nhiều loại thuốc và bác sĩ cũng quen nhiều, mà Thầy đâu có đi khám bệnh. Lâu lâu họ tới khám giùm, không thì thôi.

 

Thầy nghĩ ai cũng có bệnh, nhưng nếu biết thì bệnh lại giúp cho sự tu của mình. Thông thường, người ta nói bệnh là trở ngại. Đó là trường hợp tinh thần yếu, bệnh rồi buồn lo, ngồi thiền, tụng kinh không được, ngày càng lui sụt. Ngược lại, người có đạo lực, khi cơ thể bệnh càng thấy rõ cái thân bại hoại, không ý nghĩa gì hết. Chính vì nhìn như vậy nên mắt trí tuệ được sáng, không còn chấp ngã. Nếu chấp ngã nặng thì tu không tiến.

 

Khi bệnh, tụi con thấy thân này không ra gì, như đồ bỏ, tụi con sẽ tiến nhiều. Thấy thân bại hoại, bệnh hoạn khổ sở, mình không còn quyến luyến thân, dễ tiến tới chỗ giải thoát sanh tử. Nếu thấy thân quan trọng sẽ sanh yêu quí, vì trọng thân là ái thân, đến lúc mất thân này liền tìm chụp thân khác để trở lại. Còn thấy thân này là vô thường bại hoại, đau khổ nên không còn quyến luyến nó, khi nhắm mắt được tự tại, buông nó dễ dàng. Đó là nhân giải thoát sanh tử.

 

Bác sĩ lên thăm bệnh là rất tốt. Những gì bác sĩ nhắc nhở, mình làm được cái gì thì làm, như bảo tập thể dục mình làm được, vì cái đó nằm trong tầm tay mình. Những điều quá tầm tay thì cười thôi, coi nó không quan trọng.

 

Khi Thầy ra Bắc, lên núi Yên Tử, thấy có những người già bảy, tám mươi tuổi mà leo lên đỉnh núi được. Mấy bà già đó gầy ốm, xem chừng như ở quê, đâu có điều kiện sung túc. Như vậy không phải sung túc là sống dai, thiếu thốn thì chết yểu. Người biết sống điều độ hoặc người lao động vừa chừng sẽ khỏe mạnh sống dai. Đừng chăm chút thân này quá, cứ sợ nó thiếu chất này, chất kia rồi cứ lo bồi dưỡng hoài, thành ra lo ăn mà không lo tu.

 

Vậy toàn chúng nên nhớ, mình là người tu có điều kiện sống của người tu, muốn làm gì đều ở trong cái chừng mực của mình, đừng vượt ra ngoài hoàn cảnh hiện tại. Đây là lời nhắc nhở của Thầy.

 

 Ngày 28-12 Đinh Sửu (25-1-1998)

 

Hôm nay Thầy nhắc sự tối thiết yếu của việc tu hành, điều này tụi con đã thuộc lòng, không đứa nào không biết. Đó là lòng từ bi.

 

Trong đạo Phật có hai điểm then chốt là trí tuệ và từ bi. Tụi con tu, nếu trí tuệ viên mãn mà không có lòng từ bi viên mãn thì không thể thành Phật được. Đức Phật là tự giác, giác tha và giác hạnh viên mãn. Giác tha là từ bi, nghĩa là làm cho mọi người được giác ngộ. Muốn thành Phật phải đủ hai điều: Tự mình giác ngộ tròn đầy và giáo hóa cho mọi người đều được giác ngộ.

 

Vậy, giác ngộ tròn đầy là phần của mình, giáo hóa cho mọi người được giác ngộ như mình là tâm từ bi. Một tu sĩ Phật giáo không thể nào chỉ có một phần giác ngộ cho mình, mà còn phải giác ngộ cho người. Đó là điều không thể thiếu đối với người tu. Muốn giác ngộ cho người thì phải đầy đủ lòng từ bi. Tại sao vậy? Vì nếu không thương người thì mình không chịu khó dạy dỗ, khuyên răn nhắc nhở để họ ra khỏi chỗ mê lầm tăm tối, trở thành sáng suốt được.

 

Nhưng gần đây Thầy thấy giới tu sĩ có lỗi rất lớn là giác cho người thế tục thì nhiều, mà giác cho huynh đệ thì ít. Đối với huynh đệ xử sự không được từ bi, còn với người thế gian lại rất từ bi. Tu sĩ nào cũng nói mình luôn luôn có lòng từ bi, cứu độ tất cả chúng sanh để họ được giác ngộ. Thế nhưng lại không có lòng từ bi, dìu dắt huynh đệ qua khỏi biển mê tới bờ giác. Nếu lòng từ bi của mình chỉ bủa rộng ra ngoài, mà quên mất những người gần gũi thì thật đáng trách. Như thấy gia cảnh nào hoạn nạn, hoặc đang lạc trong mê lầm... thì mình thương xót lắm, còn huynh đệ có hoạn nạn hay mê mờ, mình lại ít xót thương, nhất là huynh đệ cùng ở chung. Đó là điều rất thiếu sót.

 

Đức Phật dạy Từ bi quán là trước hết phải khởi tâm từ bi thương xót những người thân của mình, như cha mẹ, anh em. Nếu mình được vui thì chan rải cho họ niềm vui như mình. Kế đến là bà con dòng họ, mình đem tình thương bủa khắp cho họ. Cái gì mình vui đều chia sớt cho người đó được vui, đây là chặng thứ hai. Chặng thứ ba, quán tất cả những người ở gần mình, khởi lòng thương họ không sót một người nào, đem tất cả sự an vui của mình chia sớt cho họ. Rồi đến người sơ, là người mình chưa quen biết cũng chan rải san sớt những an vui cho họ. Cuối cùng, đối với những người oán thù, cũng thương họ như người thân, có cái gì lợi lạc đều đem chia sớt. Điểm khởi đầu là người thân, từ từ tới người thù, mình quán được vậy là thành công Từ bi quán.

 

Như thế, khởi đầu là ở gần, dần dần ra xa. Nhưng một số người tu chúng ta lại nhìn ra xa, không quán ở gần. Nhiều khi huynh đệ nằm gần bên đau đớn khổ sở, mình vẫn tỉnh bơ, nhưng nghe dưới xóm có người nào khổ thì xót lắm, nhiều khi khóc nữa. Như vậy có thật sự từ bi không?

 

Đối với những người sống chung, cùng tu học với mình, thì phải thương họ như thương mình, đó là lòng từ bi. Có gì vui thì chia sớt, lúc họ khổ mình an ủi, làm sao cho người chung quanh được vui là mình vui, họ khổ cũng như mình khổ. Đừng nên nghĩ đó là nghiệp họ, không liên hệ gì với mình. Phải thương huynh đệ như chính bản thân, mới thật là từ bi. Tụi con được vậy chưa?

 

Người tu nếu thiếu lòng từ bi thì không xứng đáng là đệ tử của Phật. Nói là đệ tử Phật thì phải có lòng thương giống như Phật. Chúng ta thường nói rất hay mà chưa thực hiện được, đó là điều Thầy muốn nhấn mạnh. Thầy chỉ mong tụi con thực hành cho được lòng từ bi đúng nghĩa của nó. Ở đây chỉ có năm mươi người, với ai tụi con cũng thấy là người chí thân chí thiết của mình. Một người khổ là cả chúng khổ, một người vui toàn chúng đều vui, thân với tất cả chớ không phải thương mến cá nhân.

 

Thân với một người mà sơ với mọi người là ái không phải từ bi. Tình thương vì người là từ bi, đạo đức, còn tình thương ích kỷ là ái, là lỗi lầm, làm chướng đạo. Tụi con nên mở rộng lòng từ bi nhưng không có quyền nuôi dưỡng tâm ái. Nếu còn ái nhiễm là đi ngược lại lời Phật dạy.

 

Tu là mở rộng lòng từ bi thương tất cả chúng sanh, mà trước hết là thương những người sống gần với ta. Chết, sống, khổ đau, đói khát đều chung chịu. Nếu toàn chúng ở đây thấy huynh đệ khổ vui, chia sẻ cũng như bản thân mình thì trong chúng này có gì phiền não không? Chắc là không!

 

Chúng ta thường thấy người và mình riêng biệt, cho nên họ khổ mình không quan tâm, khi họ vui mình ganh tỵ. Như vậy là lòng từ bi ngày càng khép chặt. Tụi con cần phải thể hiện lòng từ bi, chớ không chỉ giảng nói từ bi. Làm sao tụi con đối với nhau như ruột rà chớ không coi như người xa lạ, vì tụi con là huynh đệ đồng tu, đồng chí hướng, đồng thờ đức Phật làm thầy.

 

Đã mang dòng họ Thích là con của đức Phật, tức phải đầy đủ trí tuệ và từ bi. Hai cái đó thiếu một là chưa xứng đáng con của Phật, chưa phải là Thích nữ. Như vậy tụi con phải tập mở sáng con mắt trí tuệ, mở rộng lòng từ bi. Muốn vậy, phải ngay ở đây, trong huynh đệ mình thực hiện được điều đó, sống chung vui chung khổ, thương giúp nhau tu hành. Nếu huynh đệ ở gần, cùng tu cùng sống với mình năm mười năm mà không thương nhau, chỉ thương mến người ngoài thì e nhiều khi là vì danh vì lợi, chớ không phải từ bi thật.

 

Ngày nay, còn ở trong chúng, tụi con không thực hiện được lòng từ thì khi ra làm Phật sự chưa chắc có lòng từ bi. Có khi miệng nói từ bi mà trong lòng tham danh tham lợi. Mục đích người xuất gia là truyền đạo cứu khổ chúng sanh, rốt cuộc mình làm chúng sanh khổ, đó là sai lầm của chúng ta. Nếu ngay trong chúng tụi con thật tình có lòng từ bi thì khi ra khỏi đây, ở nơi nào tụi con cũng đều thực hiện được lòng từ bi đó. Nếu ở một vùng một xóm thì thương hết một vùng một xóm. Nếu ở một tỉnh tụi con thương hết một tỉnh. Đó là thực hiện lòng từ bi.

 

Ngày xưa, Thầy tuyên bố với mọi người rằng: “Thầy là kẻ nợ của Tăng Ni.” Nghĩa là sao? Thầy là kẻ thiếu nợ nên ai đòi Thầy phải trả. Nhưng Thầy lại nói thêm một câu là: “ai biết đòi Thầy trả trước, ai chưa đòi thì thôi”, vì nhiều chủ nợ quá, trả một lượt không hết. Nếu ai biết đòi thì trả trước, ai không khéo đòi trả sau. Không những Thầy là kẻ nợ của đệ tử mà còn là kẻ nợ tất cả Tăng Ni. Nhìn lại Thiền viện mình, tụi con là đệ tử Thầy hay cũng có đệ tử quí thầy khác. Dù đệ tử thầy khác mà biết đòi, Thầy cũng trả luôn chớ không riêng là đệ tử, đó là tâm nguyện của Thầy.

 

Nhưng sau này thấy từ bi như vậy vẫn còn hạn hẹp quá, Thầy mới nói lại: “Thầy là kẻ nợ của tất cả chúng sanh.” Như mỗi chiều Thầy đem bánh mì cho mấy con chó ăn, có phải Thầy là kẻ nợ của nó không? Tại sao Thầy phải cực như vậy? Vì Thầy thấy người nào, sanh vật nào chung quanh Thầy đều thương. Không phải con chó Pha Lê ở gần Thầy mới thương, thằng Ly Si ở xa lại hay cắn người Thầy cũng thương. Như Tiểu Hỷ ở gần Thầy thương, mà Tí To hay cắn Tiểu Hỷ Thầy vẫn thương.

 

Như vậy tụi con mới thấy từ bi là thương tất cả. Không nên đóng khung nơi một người một vật mà phải mở rộng lòng ra. Ai cũng có lòng từ bi tràn trề như vậy thì tâm ái sẽ dứt. Con người thường sẵn có tình cảm, nếu thương bằng tâm từ bi là tình thương bình đẳng tốt đẹp, còn thương bằng tâm ái là thương hạn hẹp rồi đi tới ích kỷ xấu xa.

 

Người xuất gia phải có tình thương, đó là từ bi. Nếu chỉ có trí tuệ thì khô lắm, người ta sẽ cảm thấy khó gần mình. Nói lý vô thường người ta đâu có hiểu, phải làm sao cảm thông được nỗi khổ của họ, để cùng chia sớt thì mới có thể dìu dắt họ được. Đừng nên gặp người đang khổ đau, khóc lóc hoặc buồn phiền, mình nói: “ôi, cuộc đời vô thường mà, có gì đâu”, rồi không thèm cảm thông với họ.

 

Do đó, trong nhà Phật nói: Có trí tuệ không có từ bi là trí tuệ khô, gọi là “càn tuệ”. Còn nếu có từ bi mà không có trí tuệ là si, là từ bi ngu. Nên chúng ta học Phật phải có trí tuệ và từ bi. Nhờ có trí tuệ, mình thương tất cả chớ không thương một hai cá nhân. Như vậy tụi con chuyển tình cảm thương yêu riêng lẻ thành tâm từ bi bủa khắp, đó là khéo tu. Nếu tụi con không chuyển được, cứ đóng khung ở một hai người là không khéo tu, không từ bi.

 

Bởi vậy tụi con nên thương tất cả, ai có gì khổ tụi con cảm thông giúp đỡ hoặc an ủi khuyên lơn. Đối với huynh đệ trong chúng, người nào cũng như người nào, thấy ai buồn mình chia sẻ. Nhờ sự cảm thông đó, họ cũng vơi bớt nỗi buồn.

 

Vậy tụi con khéo tập làm sao mỗi đứa đều có tâm từ bi thật sự từ ngay trong chúng. Từ bi thật sự chớ không phải giả dối ngoài miệng. Tụi con phải chia sớt với nhau những buồn vui, khó khổ để đem lại an lạc cho nhau. Như vậy tụi con sẽ thấy ở đây là Cực Lạc. Nếu tụi con ích kỷ hẹp hòi thì ở đây là Ta-bà. Biết thể hiện lòng từ bi, tuy chưa về Cực Lạc mà tụi con sống trong Cực Lạc. Ở trong chúng, nếu ai cũng vui tươi hòa hợp, biết thương yêu giúp đỡ chớ không làm phiền hà nhau thì sẽ sống an lành. Từ an lành tụi con tu dễ tiến. Còn nếu mình có ác kiến với người này, chống đối người nọ, tụi con chỉ làm rối nhau, mình không tu được mà người gần mình cũng không tu được.

 

Như vậy lòng từ là thiết yếu. Tất cả tụi con đừng nên hẹp hòi, phải mở rộng lòng thương hết huynh đệ, rồi ngày mai sẽ thương tất cả chúng sanh. Nếu ngày nay trong huynh đệ không thương nhau mà nói thương chúng sanh thì Thầy không tin nổi điều đó. Tụi con phải thực tế, đừng nói gì xa xôi. Đó là điều thiết thực cuối năm Thầy nhắc nhở, mong tất cả cố gắng thực hiện cho được.

 

Ngày 28-1 Mậu Dần (24-2-1998)

 

Hôm nay Thầy có ít lời nhắc chúng, nói để cho chúng có kinh nghiệm, nhất là những người lớn. Gần đây, theo kinh nghiệm riêng của Thầy trong Phật sự, Thầy thấy rõ ràng người ra làm Phật sự thường có những ảo tưởng:

 

- Ảo tưởng thứ nhất, nghĩ rằng tập thể của mình lúc nào cũng hoàn toàn trong trắng.

 

- Ảo tưởng thứ hai, nghĩ rằng làm Phật sự chín chắn lúc nào cũng được mọi việc như ý.

 

Đó là hai ảo tưởng tụi con phải nhớ để rút kinh nghiệm, sau ra làm Phật sự không thấy khó chịu.

 

Thứ nhất, ảo tưởng tập thể của mình lúc nào cũng đẹp, nhất là cho rằng toàn chúng lúc nào cũng sống đúng lục hòa. Tại sao chúng khó hòa được? Tụi con nhớ lại xem, thân của mình do tứ đại hòa hợp, nhưng thật sự có hòa hợp không? Nước không ưa lửa, đất không ưa gió, nước lửa đất gió đối chọi nhau, nên chúng ta phải tìm đủ cách để điều hòa. Nếu nó không chọi nhau thì mình đâu có bệnh, mà thật ra lúc nào cái bệnh cũng chực sẵn một bên. Đó là do nước với lửa không hòa, đất với gió không hòa. Nên người tu thật ra thời giờ lo cho đời, cho đạo không bằng thời giờ lo cho mình. Phải lo cho đất nước gió lửa trong thân trước, rồi mới lo việc đời việc đạo được.

 

Như vậy bản thân mình là bất hòa. Sở dĩ chúng ta còn ngồi yên, được tỉnh táo sáng suốt như thế này là mình phải theo dõi điều hòa luôn luôn, nếu không khéo điều hòa, ít bữa sẽ ngã bệnh liền. Thí dụ như miệng thích ăn ngon một bữa, nhưng ăn quá thì sau đó sanh bệnh. Hoặc gặp trường hợp nóng quá, lạnh quá thì cũng bệnh.

 

Thân mình là một hợp thể gồm các thứ đối địch. Thế thì nhiều cái hợp thể đối địch đó làm sao hòa lại được, phải không? Đương nhiên là trong đó luôn luôn có sự đối kháng nhau.

 

Lúc trước có người hỏi Thầy: Nước với lửa, hai cái không hòa nhau, phải làm sao? Thầy trả lời rằng: Tuy nước với lửa không hòa nhau, nhưng nếu mình khéo sử dụng thì có cơm ăn. Nhờ cái này lạnh cái kia nóng, hợp lại nấu chín nồi cơm.

 

Qua câu chuyện đó, tụi con mới thấy, cuộc sống ở giữa thế gian này là khéo điều hòa. Đừng đòi hỏi mọi người hòa với nhau hoàn toàn. Chuyện đó không có. Nhưng cái khéo của người lớn là phải điều hòa mấy thứ đối chọi nhau đó. Đừng tưởng rằng những người hợp tác với mình, cùng tu với mình đều chung một ý tưởng. Không có điều đó đâu, luôn luôn có những cái đối địch. Nếu người có trách nhiệm khéo điều được, đó là hữu dụng, nếu không điều được trở thành vô dụng.

 

Như tụi con thấy, bản thân mình lúc nào cũng phải điều hòa. Khéo điều hòa thì ít bệnh, không khéo điều liền sanh bệnh. Trong tập thể cũng vậy, người lớn nhìn thấy chỗ ưu khuyết của mỗi người rồi điều lại cho hòa hợp, không thì hỏng. Như vậy, cuộc sống giữa đời này là cuộc sống điều hòa chớ không phải mọi thứ đều an ổn theo ý mình, như mình muốn nói một thì ai cũng nói một, nói hai ai cũng nói hai. Không phải vậy! Luôn luôn có sự chống đối. Đó là điều tụi con phải rút kinh nghiệm.

 

Ngay trong huynh đệ, tụi con cũng phải tế nhị để điều hòa nhau cho được tốt đẹp. Mai kia lớn lên ra làm Phật sự cũng vậy, tụi con đừng tưởng rằng ai hợp tác với mình cũng hợp tình hợp ý hết. Đừng bao giờ nghĩ như vậy! Phải sẵn sàng đón nhận những cái đối nghịch, rồi vận dụng khả năng khéo điều để đi tới hòa hợp nhau.

 

Ảo tưởng thứ hai là mong mọi việc làm đều được như ý. Tụi con nghĩ, trên thế gian này mọi việc đều như ý được không? Tụi con làm việc nhỏ sẽ có trở ngại nhỏ, làm việc lớn có trở ngại lớn. Không bao giờ mọi việc đề ra đều được trọn vẹn như ý.

 

Bây giờ Thầy kể kinh nghiệm của Thầy. Từ hồi ở Chân Không cho đến nay, có lúc Thầy gặp hoàn cảnh rất khó khăn, nếu không kiên trì thì Thầy giải tán chúng cho khỏe. Nhưng Thầy không giải tán chúng mà còn cho xuất gia thêm. Có những người xuất gia mà Thầy không dám bảo đảm có tu trọn đời được không. Phải gan, phải liều chấp nhận cái khó mới làm được việc cho đạo.

 

Việc làm của Thầy là việc làm trong chỗ liều lĩnh chớ không phải thuận duyên, như T.T lúc xuất gia là quí thầy làm liều. Rồi đến Chân Không đang ở êm ấm phải đi xuống Thường Chiếu. Như vậy có phải là một sự thiệt thòi bất như ý không? Người ta tốn khá nhiều nước mắt trong chuyến đi đó, phải không?

 

Không phải cái gì cũng được như ý mình. Nhưng gặp hoàn cảnh nào Thầy cũng chấp nhận. Nhờ xuống Thường Chiếu sớm nên bây giờ Thường Chiếu được tốt đẹp. Thời gian ở Thường Chiếu, Thầy bị bệnh liên miên, đó cũng là điều bất như ý. Khi lên Đà Lạt, thấy đất đai tốt Thầy muốn xin, nhưng sáu bảy năm sau mới được chấp thuận. Rồi phải tốn hao bao nhiêu mồ hôi nước mắt trong đó nữa.

 

Như vậy tụi con mới thấy rằng muốn làm việc gì mình cũng phải chịu đựng rất nhiều điều bất như ý. Đừng tưởng cái gì mình muốn đều được người ta hưởng ứng theo. Nghĩ như vậy là ảo tưởng, không có lẽ thật. Bởi vì thế gian này là đối địch, bản thân mình đối địch, nội tâm đối địch. Thiện ác cũng đối địch nhau, lâu lâu niệm ác lên, niệm thiện liền la rầy, làm cho trong lòng luôn ray rứt, bất an.

 

Như vậy, nội tâm mâu thuẫn, rồi bản thân mâu thuẫn, thì làm sao xã hội không mâu thuẫn? Người nào làm việc lớn đều phải có sức chịu đựng, biết khéo điều hòa. Đó là sức mạnh làm được việc. Đừng mơ tưởng đi ra rồi nói gì người ta tin nấy. Đừng có ảo tưởng như vậy! Biết đâu năm bảy năm nữa tụi con ra gánh vác việc này việc kia, nếu nuôi ảo tưởng đó là nguy.

 

Cho nên phải thấy rõ tất cả những gì mình làm đều sẵn sàng có những trở ngại chống đối. Trở ngại chống đối là lẽ thường. Hiểu chắc chắn như vậy, khi bắt đầu làm việc không ngạc nhiên khi gặp những trở ngại. Chúng ta sẽ không buồn phiền than khóc khi thấy mình làm việc lành việc phải mà bị cản ngăn. Đó là những kinh nghiệm thực tế ngay trong bản thân và trong tập thể của mình.

 

Như vậy, tụi con phải biết trong một tập thể, dù vài người hay trăm người sống chung với nhau, làm sao không có những điều trái nghịch? Với số chúng năm mươi như ở đây, nhất định cũng có những điều chống trái với nhau. Nhưng sở dĩ tụi con ngồi yên tu được là nhờ khéo điều hòa, không phải tự nhiên mà được như vậy.

 

Bây giờ người ta cho Thầy phục hồi Chân Không, đó cũng là được như ý rồi. Chân Không không mất, Thường Chiếu mở rộng, lại có thêm Trúc Lâm nữa. Tuy nhiên, cho phục hồi đó đâu phải tự nhiên được liền, cũng cay đắng nhọc nhằn biết bao nhiêu! Như vậy, mình phải gan lì chịu đựng, khéo điều hòa rồi mọi việc mới thành tựu. Nếu ai không hiểu được như vậy thì một lần thất bại sanh ra chán nản, rồi đi đến chỗ buông xuôi.

 

Vậy tụi con ráng liệu trước, mai kia mỗi đứa đi mỗi nơi làm Phật sự, chừng đó Thầy không nhớ để nhắc lại.

 

Ngày 28-2 Mậu Dần (26-3-1998)

 

Hôm nay thỉnh nguyện, trong chúng những vị có lỗi nhỏ vẫn tha thiết sám hối cho ba nghiệp được thanh tịnh. Đó là điều tốt, biết tự giác, cố gắng để tu hành. Ngoài ra, đa số không có lỗi lầm. Mong rằng tụi con cố gắng tu hành mỗi ngày mỗi tiến. Những lỗi đã phạm nhất định phải chừa.

 

Thầy nói một số giáo lý căn bản để nhắc cho toàn chúng hiểu. Nhiều khi chúng ta học đạo mà không hiểu rõ chánh pháp của Phật, nói ra có những chỗ sai lệch, người ta chê cười. Đây là chuyện hết sức tế nhị. Như nói về luân hồi, nghiệp báo, nhân quả, nhiều người cho rằng đời này mình làm ác thì đời sau chịu tội, đời này mình làm việc lành, đời sau sẽ hưởng quả lành. Đó là lỗi lầm mà không hay.

 

Đức Phật dạy rằng: Nếu nói đời này mình làm, đời sau thọ nhận, đó là chấp thường; còn đời này mình làm không dính dáng đến đời sau là chấp đoạn. Chúng sanh bị mắc kẹt ở hai bên thường và đoạn. Tụi con có hiểu nổi ý đó không? Đây là điều đa số lầm lẫn. Tại sao vậy? Vì trong nhà Phật dạy, chúng ta tạo nghiệp đời này, đời sau sanh ra chịu quả báo, nhưng chịu quả báo bằng cách nào?

 

Những người ngoại đạo hỏi Phật: Đạo Phật không thừa nhận có linh hồn, nếu vậy, đời này mình tạo nghiệp lành hay dữ, khi chết rồi đời sau ai ra đời để chịu nghiệp lành dữ đó? Người tu chúng ta nếu chưa nắm vững giáo lý nhà Phật cũng sẽ nghĩ là có linh hồn. Đạo Phật không chấp nhận như vậy.

 

Bây giờ Thầy giải thích điều đó trước. Tại sao đạo Phật không chấp nhận có linh hồn? Vì linh hồn trùng lặp với cái ngã, bên Ấn Độ giáo gọi là thần ngã, nhân gian gọi là linh hồn. Thí dụ, một người tên A chết đi rồi sanh lại qua đời sau, tên khác nhưng cũng linh hồn A đó. Đây là lối chấp thường của ngoại đạo. Nên tụi con phải biết cho thật rõ điều này, nếu không chúng ta sẽ bị lẫn lộn vì hiểu nghĩa nghiệp báo của nhà Phật một cách lờ mờ.

 

Phật bảo rằng không có linh hồn, vì linh hồn là một cái nguyên vẹn, từ bé đến già là một, rồi đời này qua đời sau cũng là một. Đó là chấp thường. Theo đạo Phật, chúng ta có thần thức hay nghiệp thức chớ không phải linh hồn.

 

Thức là cái biết, cái phân biệt, là dòng chuyển biến. Sau này dùng chữ nghiệp thức rõ nghĩa hơn. Nghiệp thức là do cái thức mình tạo nghiệp, rồi nghiệp là động lực đẩy thức đi thọ sanh, cho nên nó là một dòng chuyển biến.

 

Trong đạo Phật gọi cái biết phân biệt của mình là thức, không gọi là linh hồn, vì linh hồn thì không sanh diệt, không đổi thay, còn cái biết của thức là một dòng sanh diệt, nhỏ biết khác, lần lần lớn lên học hành biết khác, thay đổi cho tới già. Thức luôn chuyển biến, không dừng ở một chặng nào hết. Vì cái biết của thức đi theo nghiệp, nên tạo nghiệp lành thì cái biết chuyển theo nghiệp lành, tạo nghiệp ác cái biết chuyển theo nghiệp ác. Thí dụ, ngày xưa còn nhỏ, chơi với mấy đứa bạn dữ, cái biết của mình theo thói dữ, lớn lên gặp những bạn hiền, thì cái biết lần lần chuyển qua hiền. Đó là một dòng chuyển biến chớ không phải là một cái nguyên vẹn thủy chung.

 

Như vậy, nghiệp thức là cái thức chuyển biến theo nghiệp. Tạo nghiệp tốt xấu, lành dữ thì cái thức liền chuyển biến theo. Còn nếu là linh hồn nguyên vẹn thì tại sao hồi nhỏ xấu, giờ tốt? Hoặc hồi nhỏ tốt, giờ xấu? Nói con người cả đời không thay đổi, trước sau như một thì không có lẽ thật. Trái lại, nghiệp thức là cái chuyển biến, khi chúng ta tạo ra điều lành, dữ thì nghiệp đó sẽ đưa đẩy cái thức của mình đi tới chỗ lành hoặc dữ để thọ sanh.

 

Ngoại đạo liền đặt câu hỏi rằng: Nếu nghiệp thức chuyển biến thì cái thọ sanh của đời sau có gì liên hệ với đời trước? Đó là cái chấp thứ hai: chấp đoạn. Quan niệm đời trước và đời sau dứt điểm, không hề dính dáng với nhau là chấp đoạn.

 

Đức Phật trả lời: Đời này mình tạo thiện ác, đời sau nghiệp thiện ác đó đưa đẩy cái thức của mình tới chỗ tốt xấu tùy theo nghiệp lành hoặc dữ. Nó có sự liên hệ nhưng không phải là một. Liên hệ trong cái chuyển biến, chớ không phải liên hệ trước sau là một. Tuy chuyển biến mà không mất.

 

Đức Phật cho thí dụ: Ở Ấn Độ có tục tảo hôn, gả cưới sớm. Nghĩa là con cái ba, bốn tuổi cha mẹ đã đính hôn cho. Như có hai gia đình sống gần nhau, cả hai bà vợ cùng mang thai. Hai bên hứa hẹn nếu sau này một người sanh trai, một người sanh gái sẽ kết sui gia với nhau. Đến khi con được tám tuổi, hai nhà làm lễ đính hôn cho hai trẻ. Như vậy coi như con gái này là dâu của gia đình kia, còn con trai bên kia là rể của gia đình này. Một thời gian sau, gia đình bên nam làm ăn thất bại, phải dời đi xa. Cô bé tám tuổi đó, lần lần lớn lên tới mười tám tuổi mà bên nam không trở về thăm hỏi gì hết. Nên khi có người đi hỏi cô gái đó, cha mẹ liền gả. Nghe tin này, bên đàng trai trở về kiện với quan tòa, thưa gia đình mới này cướp dâu của họ, yêu cầu quan tòa xét xử. Trước mặt quan tòa, bên đàng trai cũ nói rằng:

 

- Cô gái này tôi đã làm lễ đính hôn cho con trai tôi lúc tám tuổi rồi, bây giờ bên đây cưới cô, đó là cướp dâu của tôi.

 

Bên kia cãi lại:

 

- Cô dâu trước của ông là cô bé tám tuổi, còn ngày nay tôi cưới cô này mười tám tuổi. Cô tám tuổi lúc trước là trẻ con, thân bé nhỏ, tâm hồn trẻ thơ. Còn tôi cưới cô này mười tám tuổi, đâu có liên hệ gì. Tôi không cưới cô bé tám tuổi của ông.

 

Như vậy ông quan tòa phải xử làm sao? Bởi vì cô bé tám tuổi và người con gái mười tám tuổi hình dáng, tâm tư, mọi thứ đều khác. Khác hết nhưng là một hay hai? Tách rời cô bé tám tuổi thì không có cô gái mười tám tuổi, mà xác định cô bé tám tuổi là cô gái mười tám tuổi cũng không được, vì hai bên đều khác. Nếu đem ra cân ký thì hai bên khác biết bao! Đó là nói thể xác, còn tâm hồn cũng vậy, lúc tám tuổi và lúc mười tám tuổi không giống nhau nữa. Vậy thì dường như là khác hết mà không rời cái xưa cũ, phải không?

 

Do đó kết luận, nghiệp thức là nghiệp đưa đẩy dòng thức đi thọ sanh, tuy rằng đời này đời sau là một dòng chuyển biến nhưng không mất cái gốc ban đầu. Gốc nghiệp ban đầu thiện hay ác đều có chuyển biến nên nói nó là linh hồn nguyên vẹn thì không được. Hiểu như vậy mới thấy giáo lý nhà Phật rất tế nhị, đặc biệt.

 

Phật lại nói thêm thí dụ thứ hai. Ví như mùa khô trời nắng, có một đám ruộng lúa chín khô. Ban đêm có người cầm cây đuốc đi ngang qua, bất thần một tàn đuốc rớt xuống phát cháy. Từ một đốm cháy nhỏ lan dần hết cả ruộng lúa. Chủ ruộng hay được do người cầm đuốc làm rớt tàn trên ruộng của ông ta nên đi kiện, đòi bắt đền.

 

Đứng trước quan, bị hạch hỏi người cầm đuốc nói:

 

- Thưa có! Tôi đi đường có làm rớt một tàn đuốc bằng ngón tay trên ruộng của ông này, vậy tôi xin đền khoảng lúa bằng ngón tay. Còn lửa cháy cả đám ruộng không phải của tôi làm.

 

Ông ta nói vậy, theo tụi con phải xử làm sao? Tuy tàn lửa rớt bằng ngón tay, nhưng từ nhân nhỏ này làm cháy lan ra cả đám ruộng. Dù cho sau này đám cháy lớn có lan rộng bao nhiêu vẫn không rời đốm lửa ban đầu. Như vậy, tàn lửa bằng ngón tay và lửa cháy trên cả đám ruộng đó, tuy hai mà một. Nói tàn đuốc nhỏ xíu và cả đám cháy mênh mông là một sao được, nhưng nói khác được không? Đó là lý nhà Phật, không phải một cũng không phải khác, tức là lý trung đạo.

 

Thấy rõ như vậy mới hiểu được lý luân hồi của đạo Phật, không bị mắc kẹt. Nếu nói đời này có linh hồn, chết đi qua đời sau cũng linh hồn đó, vậy tại sao linh hồn là khôn ngoan sáng suốt, lại có người lựa chỗ xấu mà đi? Như thế động lực nào dẫn mình đi luân hồi? Thật ra chính nghiệp của mỗi người là động lực thúc đẩy đi tới chỗ thọ sanh, qua đời khác thọ thân khác. Tất cả đều chuyển biến, nhưng gốc cũ không mất. Cho nên trong Duy thức học nói hằng mà chuyển. Thức thứ tám hằng là thường hằng trong chuyển biến, chớ không phải thường hằng trong cái nguyên vẹn. Bởi nghĩ lầm là nguyên vẹn nên rơi vào thuyết linh hồn, hay thần ngã của Ấn Độ giáo.

 

Đây là phần giáo lý căn bản trong sự chuyển biến luân hồi từ đời này qua đời khác. Nếu không hiểu rõ thì mắc kẹt, nói một hồi giống như ngoại đạo chấp nhận linh hồn, mình làm rồi chịu đủ, không thể thay đổi. Như vậy là kẹt ở một, đó là bệnh lớn. Cho nên học Phật tụi con phải nghiệm thật kỹ, hiểu cho tới nơi tới chốn, còn hiểu lơ mơ dễ bị lạc.

 

Hôm nay Thầy nhắc cho tất cả nhớ để tránh hai lỗi đoạn và thường. Hiểu rõ rồi mới thấy giáo lý nhà Phật rất thâm sâu, vi diệu. Tụi con nên nghiền ngẫm lại để thấy cái hay của đạo Phật.

 

Ngày 28-3 Mậu Dần (24-4-1998)

 

Trong buổi thỉnh nguyện, những vị nào có lỗi tự thấy ra phát lồ sám hối, còn những vị không có lỗi ngồi tại chỗ yêu cầu chúng chỉ lỗi cho. Đó là tinh thần rất cao. Trong đây, số có lỗi rất ít, chỉ một vài vị có lỗi nhỏ thôi, như vậy mới thấy sự tu hành của toàn chúng mỗi ngày có những bước tiến đáng mừng. Giờ đây Thầy có ít lời nhắc nhở.

 

Tất cả tụi con đi tu, nhất là vào Thiền viện, nếu kiểm lại thấy mỗi người ở mỗi nơi khác nhau, cha mẹ khác, tập quán sai biệt. Vào đây bắt tụi con phải sống theo lục hòa, chuyện đó đương nhiên không phải dễ. Bởi vì dù con trong một nhà, anh em ruột thịt, có khi cũng không đồng ý với nhau, còn cãi vã hoặc sanh sự lớn nữa. Huống là tụi con khác cha khác mẹ, khác tất cả mà cùng về đây học thì sự hòa hợp rất khó. Nhưng sở dĩ tụi con hòa hợp được là bởi những lý do sau. Thầy nhắc cho tụi con nhớ để ứng dụng tu.

 

Lý do thứ nhất: Tất cả tụi con đều chung một lý tưởng giải thoát và cùng thờ một đức Phật Thích-ca Mâu-ni. Như vậy Phật là bậc thầy dẫn đường cho tất cả chúng ta đi đến giải thoát sanh tử. Phật là vị cha lành, là đấng Thế Tôn chung cho tất cả, không riêng của người nào, nên chúng ta cùng thờ, cùng tu theo giáo lý giải thoát của Ngài.

 

Đó là điều thiết yếu cho tất cả tụi con khéo dung hòa để cùng chung sống tu hành, đạt đến giải thoát sanh tử, vốn là lý tưởng tối cao của mình. Vì cùng hướng tới lý tưởng tối cao đó nên những gì nhỏ nhặt, không quan trọng, không đáng kể phải dẹp qua để yên tu.

 

Tụi con phải nhớ, khi huynh đệ hay người xung quanh mình làm điều gì không vừa lòng, hơi bực bội thì liền buông xả, không nên chứa chấp, nuôi dưỡng. Nuôi dưỡng phiền não là trái hẳn lý tưởng giải thoát. Vì còn phiền não thì làm sao giải thoát sanh tử được.

 

Lý do thứ hai: Tất cả tụi con đều là người phát tâm tu để tự độ và độ tha, tức là cứu mình và cứu người. Đừng nên nghĩ tu cho riêng mình thôi, không cần cứu độ ai. Khi nghĩ đến làm lợi ích cho chúng sanh, tụi con phải nhớ đó là một việc lớn. Việc lớn ấy không thể nào cá nhân làm được. Nên ngay bây giờ cho đến sau này, tất cả tụi con phải đoàn kết với nhau để cùng làm Phật sự, hướng dẫn những người xung quanh biết sống đạo đức và có lý tưởng giải thoát giống như mình. Đó là mục đích tụi con phải thực hiện.

 

Độ người giải thoát những đau khổ hiện tại là việc lớn chớ không phải nhỏ. Mà việc lớn nếu đã quyết tâm thực hiện cho được thì phải quên đi chuyện nhỏ. Hơn thua nhau một vài lời nói là việc lớn hay nhỏ? Đó là việc con nít không đáng một xu con, vậy mà nhiều khi hơn thua với nhau rồi sanh ra bực bội, cãi vã, có khi dẫn đến chuyện lớn.

 

Vậy tụi con phải sáng suốt, lúc nào cũng nhớ: Việc nhỏ không đáng để bận tâm. Dù cho ai có nói cao hay nói gác hơn mình một vài lời, cũng nên thấy đó là chuyện tầm thường, không có gì quan trọng. Chúng ta phải làm sao tu được, ngay trong đời này tỉnh giác hoàn toàn, để rồi đánh thức những người khác cũng tỉnh như mình, không bị sáu trần trói buộc. Đó là sự tu hành chân chánh, mau chóng giải thoát sanh tử.

 

Nếu tụi con vì những chuyện nhỏ mà hơn thua, hay cố chấp những sai lầm do bất giác của huynh đệ, là những người cùng chung lý tưởng với mình, thì tự thân phải chịu thiệt, không làm nên việc lớn được. Trách nhiệm của tụi con là mai kia phải làm thế nào để cho những người xung quanh có cơ hội hiểu được Phật pháp, tu hành, tiến lên giải thoát sanh tử. Không phải mình là người ăn nhờ xã hội, sống tu được bao nhiêu hay bấy nhiêu, còn ai khổ mặc ai không quan tâm tới. Chúng ta tu theo đạo Phật, Phật dạy phải tự giác rồi giác tha, tự độ rồi độ tha, không phải chỉ độ mình mà không độ người.

 

Vậy nên tụi con phải cố gắng, muốn làm việc lớn mai sau thì bây giờ phải bỏ đi những điều nhỏ nhặt. Tụi con thấy ngoài đời, trong gia đình vợ chồng, anh em có những lúc giận, đánh chửi nhau nhưng rồi cũng bỏ qua cho nhau. Huống chi tụi con ở đây không có chuyện gì tàn tệ, chỉ do vài lời nói, cử chỉ của những người xung quanh không hợp với ý mình, rồi nổi lên phiền não, đều là việc nhỏ, sao chẳng buông xả cho nhẹ lòng?

 

Như vậy, tụi con phải nhớ trách nhiệm lớn lao của mình là tự giác giác tha. Phải cố gắng thực hiện cho được thì mới xứng đáng là đệ tử Phật, là người đi trước cầm đuốc dẫn đường cho kẻ đi sau. Nếu không làm được như vậy, tụi con đã trái với sở nguyện, cũng không đúng với tinh thần cao cả của người xuất gia.

 

Lý do thứ ba, tụi con phải tập tâm hỉ xả tha thứ. Như Thầy đã nói, mỗi đứa tụi con đều khác nhau về nề nếp gia đình, phong tục tập quán của địa phương, cá tánh mỗi người..., ngày nay sống chung với nhau thì những cái riêng tư đó phải khéo hòa hợp. Đừng cố chấp mấy cái tật xấu của nhau rồi đâm ra bực bội phiền não, trái lại phải luôn tha thứ, thông cảm vì những xấu dở đó là do tập khí cũ của huynh đệ chớ không phải họ muốn như vậy.

 

Như ở đây có những đứa tu rất cẩn thận, miên mật mà động tới là nổi sân, là vì tuy họ tha thiết, cố gắng tu nhưng tập khí chưa bỏ hết được. Bây giờ mình thương, tha thứ, bỏ qua những điều dở, đồng thời khuyến khích cái hay để cho họ tiến. Đừng vì lẽ nghe người ta tu hay và miên mật, lâu lâu lỡ có làm điều gì trái đạo lý rồi tụi con bắt lỗi, cho rằng họ không tu hành gì, còn nhiều thứ dở. Nói như vậy là tụi con chưa biết tập khí nhiều đời của mỗi người. Cho nên phải tập tha thứ những sai lầm, xấu dở, sơ sót của huynh đệ để mọi người yên lòng, vui vẻ, quí kính nhau cùng tu. Tụi con đừng nên cố chấp hẹp hòi. Sống trong tập thể, người nào cố chấp nhiều sẽ phiền não nhiều và dễ bị thối thất trên đường tu.

 

Trong kinh có kể: Thuở xưa Tổ Ca-diếp tu rất miên mật. Trong số các đệ tử của Phật, ngài Ca-diếp là khổ hạnh bậc nhất, đạo lý rất thâm sâu. Phật đã nhiều lần tán thán giữa đại chúng: “Ta được Tam minh thì Ca-diếp cũng được Tam minh, ta có Lục thông Ca-diếp cũng có Lục thông v.v...” Một hôm Vua thần Càn-thát-bà đánh đàn cúng dường Phật, sông núi đất đai đều vang tiếng đàn, bỗng dưng ngài Ca-diếp đứng dậy múa. Trong chúng lúc ấy ngạc nhiên hỏi Phật, tại sao ngài Ca-diếp tu hành nghiêm chỉnh như vậy mà nghe tiếng đàn lại đứng dậy múa, Phật nói rằng: Ca-diếp nhiều đời về trước đã từng làm nhạc công, cho nên bây giờ nghe tiếng đàn đó không làm chủ được.

 

Nếu chúng ta thấy Ngài múa rồi đánh giá Ngài tu hành không ra gì thì không đúng, vì đó là tập khí nhiều đời. Hiểu chỗ này rồi, tụi con đối với huynh đệ dễ cảm thông, tha thứ nhau hơn, trong cuộc sống sẽ vui vẻ hòa thuận. Nếu tụi con không hiểu liền thắc mắc tại sao người đó ham tu, học giỏi... mà lại còn những cái dở này. Thật ra đâu có ai muốn dở, nhưng vì tập khí cũ còn. Biết vậy nên thương chớ đừng giận, trách. Ngược lại, tụi con cố chấp thì sự tu hành sẽ bị trở ngại.

 

Thầy mong tất cả tụi con luôn nhớ ba điều Thầy nhắc. Thứ nhất, nhớ mình tu là vì lý tưởng giải thoát sanh tử, cùng thờ chung một đức Phật làm thầy, nên phải thương yêu, giúp đỡ nhau để sự tu hành được tiến. Thứ hai là phải nhớ tất cả tụi con không ai giống ai, nhưng đều quyết tâm tự lợi, lợi tha nên cùng hòa hợp, chung lo gánh vác Phật sự, không phiền hà buồn trách gì nhau, ráng cùng lo việc lớn, bỏ đi việc nhỏ. Thứ ba là ai cũng quyết tâm tu tốt, nhưng do tập khí nhiều đời vẫn còn nên không tránh khỏi lỗi lầm. Biết vậy rồi mình thương cảm, hỉ xả tha thứ cho nhau. Nhờ đó trên đường tu tụi con được an ổn, tiến bộ mà huynh đệ cũng được an ổn. Nếu tụi con cố chấp thì tự mình lui sụt và những người xung quanh thêm phiền não.

 

Đó là điều Thầy nhắc cho tất cả tụi con nhớ để tu.

 

Ngày 28-5 Mậu Dần (22-6-1998)

 

Hôm nay thỉnh nguyện, quí vị thấy lỗi ra sám hối cho bao nhiêu nghiệp chướng được tiêu trừ, đó là một điều tốt. Kế đây, Thầy có ít lời nhắc nhở toàn chúng.

 

Tất cả tụi con, nhất là những người đã thọ giới Tỳ-kheo phải nhớ pháp Tứ y đức Phật dạy Tỳ-kheo tăng hay Tỳ-kheo ni... Bây giờ Thầy nhắc cho toàn chúng, kể cả Thức-xoa và Sa-di-ni cũng phải nhớ thực hành thì mới đúng với tinh thần người xuất gia. Bốn điều đó là:

 

1. Bị người mắng, không được mắng lại.

 

2. Ai giận mình, không được giận lại.

 

3. Bị giễu cợt, không được giễu cợt lại.

 

4. Bị đánh, không được đánh lại.

 

Trong bốn điều này tụi con thực hiện được chưa? Đó là pháp căn bản của một Tỳ-kheo hay Tỳ-kheo ni. Nếu thực hiện được bốn điều đó thì tụi con có gì bất hòa nữa không? Giả sử khi bị ai mắng mình bỏ qua không mắng lại, thì có gì cãi vã. Ai giận, mình cũng không giận lại thì đâu có phiền hà. Tới người đánh mình, mình không đánh lại mới đúng tinh thần người xuất gia tu đạo giải thoát.

 

Bởi vậy tụi con tu là phải thực hiện cho được những gì đã hứa trước Phật Tổ và những vị truyền giới cho mình. Nếu mình thực hiện được là lợi ích lớn, còn thực hiện không được thì trên đường tu sẽ bị trở ngại. Do đó hiện tại tất cả tụi con, giả sử có người mắng mình, mình không mắng lại. Nhưng người ngoài mắng có thể nhịn nổi, còn huynh đệ mắng nhịn nổi hay không? Tại sao nhịn được với người ngoài lại không nhịn được trong nhà? Tụi con xét lại xem sao? Như vậy là mình tu với người ngoài mà không tu với huynh đệ, không tu với người đồng đạo!

 

Tất cả tụi con phải nhớ bốn điều này, đó là căn bản cho tất cả người tu. Dầu cho huynh đệ hay người ngoài có lỡ lớn tiếng la mắng mình, hãy xem đó là chuyện không quan trọng, bỏ qua cho tâm được thanh tịnh, cho đức hạnh mình đầy đủ. Bỏ qua không có nghĩa là thiệt thòi. Người biết tu là biết nhường nhịn, tha thứ. Còn người giành hơn từng tiếng nói, từng ý kiến là người chưa biết tu.

 

Đã là người tu, thì bao nhiêu điều trái ý, xúc phạm mình đều bỏ qua, tha thứ hết. Vậy mới đúng tinh thần của người tu. Nếu mình cố chấp, phản đối hay trả thù lại thì không phải tâm tu. Tụi con từ lớn tới nhỏ phải nhớ những điều này. Sống đúng với đạo lý như vậy, mới xứng đáng với những gì mình đã hứa trước Phật, hứa với các vị truyền giới cho mình. Đó là điều thiết yếu hôm nay Thầy muốn nhắc cho tất cả tụi con nhớ.

 

Đến chuyện thứ hai, như Thầy từng nói với tụi con là ai nghe tới Thiền viện Trúc Lâm, nơi chuyên tu của chư Tăng Ni, họ đều có tâm trông đợi kết quả tu hành của tụi con. Vừa rồi Thầy được cái thư, có Phật tử hỏi Thầy: “Thưa Thầy, năm nay Thầy đã trên bảy mươi rồi, mà số người tu theo Thầy ở các Thiền viện đã được bao nhiêu người có kết quả tốt, Thầy báo tin cho tụi con mừng. Xin Thầy báo tin trên báo Giác Ngộ.”

 

Tụi con nghĩ sao? Họ không nghĩ riêng cá nhân họ mừng thôi, mà muốn cho mọi người cùng mừng. Như vậy tụi con thấy trách nhiệm của mình nặng hay nhẹ? Tụi con tu ở đây có bao nhiêu tấm lòng trông đợi bên ngoài? Tuổi Thầy nay đã bảy lăm rồi, chuyện chết sống đâu có lường được. Nếu Thầy nhắm mắt, tụi con còn lửng thửng lơ thơ thì ai sẽ nối tiếp công tác lớn lao của Thầy đang làm? Lúc Thầy giảng ở Hà Nội, có người đứng lên hỏi:

 

- Thưa Thầy, năm nay Thầy già rồi, dưới Thầy có bao nhiêu người đủ khả năng thay thế?

 

Thầy trả lời theo ngôn ngữ miền Bắc cho họ vui vui một chút. Thầy nói:

 

- Dưới Thầy cả thảy hơn năm trăm Tăng Ni. Thầy không hi vọng người nào cũng xứng đáng thay thế Thầy. Nhưng Thầy nghĩ trong năm trăm người đó, cứ một trăm người sẽ có hai mươi người tu có kết quả. Như vậy trong số năm trăm Tăng Ni sẽ có một trăm người sau này thay Thầy làm Phật sự. Mất một người mà được một trăm thì lời hay lỗ? Nói theo tiếng miền Bắc là Thầy lãi, chớ không có thiệt!

 

Ở dưới nghe Thầy nói, họ cười. Người Phật tử bên ngoài nghe mình thành lập một nơi chuyên tu, họ rất mừng, hết lòng trông đợi. Như tụi con thấy, hiện tại có một mình Thầy là người đứng ra thành lập bao nhiêu Thiền viện, nếu lúc Thầy tịch lại không có người xứng đáng để tiếp tục gánh vác sự nghiệp lớn lao này thì uổng công khó của Thầy. Mọi người lo Thầy bày ra rồi không có ai giữ gìn tiếp nối, nên họ băn khoăn hỏi Thầy như vậy.

 

Thầy đã dồn hết tâm lực lo cho tụi con, là những người sẽ thay Thầy mai kia. Khi Thầy theo Phật, tụi con sẽ tiếp nối để dòng thiền này càng mở mang, bền vững, chớ không phải chỉ ngang đây thôi. Vì vậy, tất cả tụi con phải nỗ lực tu hành, đừng nên chần chừ mất hết thời gian quí báu của mình, sau hối tiếc cũng không được.

 

Sau này, tụi con đều có trách nhiệm lo chỗ này chỗ kia, chớ không phải thong dong tự tại mãi như ở trong này. Vì vậy, ngày nay tụi con đem hết nhiệt huyết của mình tu cho có kết quả tốt, để mai kia ra làm Phật sự không bị thất bại. Nếu lúc này tu lơ mơ, tới chừng ra làm Phật sự, đa đoan công việc rồi tu hành không được, tụi con sẽ bị thiệt thòi nhiều. Vậy mong tất cả tụi con cố gắng.

 

Đến điều thứ ba. Tất cả tụi con, ai cũng phải quí trọng việc tu hành, nhất là trong mùa nhập thất bốn mươi chín ngày hoặc ba tháng, phải dồn hết tâm lực trong sự tu. Mặc dầu khi ở ngoài công việc Thiền viện không nhiều, nhưng vẫn phải lăng xăng lo lắng nên tâm tu của mình yếu. Do đó thời gian nhập thất là thời gian quyết liệt.

 

Khi vào thất rồi mọi việc bên ngoài đều buông hết, để tâm lực dồn cả vào sự tu. Nếu trong khi nhập thất mà có người đem các việc vui buồn ở ngoài vô kể, thì đó là không thương người nhập thất, không quí kỳ nhập thất. Thời gian nhập thất rất hiếm hoi, khó kiếm, nên tụi con phải kính trọng người nhập thất. Bên ngoài có chuyện gì hay dở, mình cứ để yên đó, chừng nào người nhập thất ra rồi, có gì cần thiết sẽ cho biết sau.

 

Khi ở ngoài làm việc bận rộn, lợi dụng thời gian nhập thất để quyết tâm tu. Vậy mà trong lúc nhập thất, lại bị chuyện này chuyện kia dồn vô nữa, đó là bị phá chớ không được tu. Như vậy là thiệt thòi. Đó là do tâm không tốt của tụi con, không biết hộ những người tu. Tụi con nhớ trong oai nghi có dạy, nếu một vị Tăng hay Ni ở gần đơn đang ngồi thiền hay niệm Phật, mình đi ngang phải nhẹ nhàng, đừng làm động, trở ngại sự tu của người ta. Phải quí kính việc tu của người khác, nếu xem thường là tội lỗi lớn.

 

Cho nên tụi con, từ lớn đến nhỏ phải nhớ, không nên đem những việc bên ngoài nói với người nhập thất. Năm rồi Thầy thấy có người biên thư vô thất, vậy là không tốt, không đúng với đạo lý. Người ta đang tu mà mình làm trở ngại, đó là phá hoại người tu, tội rất nặng chớ không phải nhẹ. Nên từ đây về sau cấm tuyệt tụi con, ai nhập thất, dù cho bên ngoài có những chuyện vui buồn tụi con cũng bỏ qua. Đem cơm chỉ đem cơm, hoặc nói đạo lý chớ đừng bao giờ đem chuyện hay dở bên ngoài nói cho người nhập thất biết. Đó là điều không tốt.

 

Thời gian nhập thất chỉ có bốn mươi chín ngày, mà lâu lắm mới được một lần. Đó là thời gian quí báu, đừng để người nhập thất bị thiệt thòi. Toàn chúng ở ngoài phải giúp đỡ người trong thất tiến tu cho có kết quả để đáp lại tấm lòng khát khao trông đợi của mọi người.

 

Hôm nay nhân ngày thỉnh nguyện, Thầy nhắc nhở chúng ba điều. Tụi con nhớ để thực hành.

 



____________________



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
22 Tháng Bảy 201910:19 CH(Xem: 247)
8h sáng một buổi sáng mùa hè nắng gắt tháng 6 tại Hà Nội, một chuyến xe hàng nhét chật những thuốc men và thiết bị y tế đậu lại trước văn phòng của một tổ chức thiện nguyện ở Hà Nội. Rồi từ đây, các thiết bị y tế và thuốc men sẽ đi cùng bác sỹ Tadashi Hattori đến nhiều miền quê rất nghèo của Việt Nam.
18 Tháng Bảy 201911:07 CH(Xem: 227)
Đài truyền hình CNN trong Tháng Sáu loan tin, năm 2017, tỉ lệ tự tử ở lứa tuổi giữa 15 và 19 là 11.8/100,000 trong năm. Với lứa tuổi từ 20 đến 24, tỉ lệ là 17/100,000. Trong khoảng bốn tháng từ Tháng Mười Hai, 2018, tới Tháng Ba, 2019, theo ghi nhận của cơ quan cảnh sát miền Nam California, có 17 trường hợp thanh thiếu niên đã chết
17 Tháng Bảy 20198:41 CH(Xem: 326)
Kyle Huỳnh, 15 tuổi, học lớp 10 tại trung học Bolsa Grande, treo cổ tự tử tại nhà ngày 29 Tháng Mười Một gây xúc động mạnh nơi bạn học, đau buồn nơi gia đình, hoang mang nơi cộng đồng; và trên hết, để lại quá nhiều câu hỏi cho bất cứ bậc phụ huynh nào có con đang bước vào tuổi trưởng thành. Nguyên nhân cái chết thương tâm của Kyle
30 Tháng Sáu 20194:12 CH(Xem: 464)
Rừng Thu (Autumn Forest) - 50 bài thơ chuyển ngữ Anh Việt. Xuất bản June 2019 - Tác phẩm mới của nhà thơ: Tâm Minh Ngô Tằng Giao
11 Tháng Sáu 20199:53 CH(Xem: 322)
Trời mang sức mạnh núi này, Mang hùng vĩ của thân cây trên đồi, Hè mang hơi ấm mặt trời, Và bình lặng của biển khơi khắp miền, Mang hồn quảng đại thiên nhiên, Vòng tay an lạc của đêm lặng lờ, Mang thông thái của tuổi già, Tiềm năng chim phượng bay xa vô ngần,
04 Tháng Sáu 201911:04 SA(Xem: 451)
1. Quy tắc đầu tiên: "Bất cứ người nào bạn gặp cũng đúng là người mà bạn cần gặp cả." Điều này có nghĩa rằng không ai xuất hiện trong cuộc đời chúng ta một cách tình cờ cả. Mỗi người xung quanh chúng ta, bất cứ ai chúng ta giao lưu, đều đại diện cho một điều gì đó, có thể là để dạy chúng ta điều gì đó hoặc giúp chúng ta cải thiện tình hình hiện tại.
03 Tháng Sáu 201911:47 SA(Xem: 581)
Trong một lần bình luận của mình, Glenn Beck đã từng nói rằng: Một người bình thường muốn chứng minh bản thân bình thường là điều hết sức khó khăn. Có lẽ chỉ có người không muốn chứng minh điều gì hết, mới có thể được gọi là một người bình thường. Về sau, rất nhiều người đã để lại lời bình luận của riêng họ
02 Tháng Sáu 20199:08 CH(Xem: 492)
Phóng viên nổi tiếng Sydney Harries và một người bạn dừng chân mua báo ở một quầy bán báo, người bạn mua xong rất lịch sự nói lời "Cám ơn!" nhưng người chủ quầy báo thì ngược lại, mặt lạnh như tiền, một tiếng cũng không thèm mở miệng. Hai người rời quầy báo tiếp tục đi về phía trước, Sydney Harries hỏi:
23 Tháng Năm 20199:43 SA(Xem: 551)
Tiền kiếp – có hay không? Miêu tả 2500 trường hợp trẻ em thuộc dữ liệu của trường Đại học Virginia (Hoa Kỳ) được các nhà nghiên cứu tìm hiểu cẩn thận kể từ khi bác sĩ Ian Stevenson nghiên cứu trường hợp đầu tiên cách đây 40 năm. Những đứa trẻ này thường bắt đầu kể về kiếp trước ở độ tuổi hai hoặc ba và có thể nói về gia đình lúc trước
21 Tháng Năm 20196:01 CH(Xem: 610)
Đây là cuốn sách thứ ba, trong loạt sách kể về những câu chuyện của các bệnh nhân của tôi. Tuy nhiên câu chuyện trong sách này có tính hấp dẫn nhất từ trước đến nay mà tôi đã được chứng kiến. Họ là một đôi bạn tri kỷ, mãi mãi gắn chặt vào nhau bằng tình yêu qua hết kiếp này sang kiếp khác. Làm thế nào mà chúng ta có thể tìm gặp
20 Tháng Năm 20199:06 CH(Xem: 528)
Thời đại ngày nay là thời đại khoa học, nhưng có thể nói chính xác hơn là thời đại khoa học vật chất, còn khoa học tinh thần thì có lẽ mới chỉ là những bước đi chập chững. Từ thượng cổ người ta đã suy nghĩ và tìm hiểu xem có tiền kiếp và luân hồi không, nhưng cho tới nay hầu như chưa có câu trả lời "khoa học". Những ý niệm, khái niệm,
11 Tháng Năm 201910:49 CH(Xem: 540)
Một chàng trai đến tìm nhà sư, anh nói: - Thưa thầy con muốn buông vài thứ nhưng con do dự quá, con mệt mỏi vô cùng. Nhà sư đưa anh ta 1 cái tách và bảo anh cầm, đoạn ông rót đầy tách trà nóng vừa mới pha xong. Chàng trai nóng quá nhưng anh vẫn không buông tay mà chuyển từ tay này sang tay kia cho đến khi nguội đi
19 Tháng Tư 201912:04 CH(Xem: 609)
Nói dối là một phần được chấp nhận trong cuộc sống, từ việc chúng ta tự động trả lời 'Tốt' khi có ai hỏi 'Hôm nay cậu thế nào?' cho đến lời khen khi một người bạn hỏi chúng ta có thích kiểu đầu mới trông phát gớm của cô ấy không. Ấy vậy mà bất chấp sự phổ biến của nói dối trong cuộc sống chúng ta, đa số chúng ta không thật sự giỏi
18 Tháng Tư 20199:52 CH(Xem: 502)
Wabi-sabi tạo nơi trú ẩn chống nỗi ám ảnh của thế giới hiện đại về sự hoàn hảo, và chấp nhận sự không hoàn hảo một cách có ý nghĩa hơn và đẹp hơn, theo cách riêng của họ. Rút tay một cách miễn cưỡng ra khỏi chiếc bát đang quay chầm chậm, tôi nhìn thành bát không được đồng đều từ từ dừng lại, mong có thể điều chỉnh nó thẳng lên chút nữa.
17 Tháng Tư 20199:51 CH(Xem: 525)
Mọi đứa trẻ ở Nhật Bản được dạy dỗ 'gaman', tức là kiên trì nhẫn nại ở các thời điểm khó khăn. Đó có phải một cách để tạo ra một xã hội trật tự, hay 'gaman' có một mặt tối của nó? Ngày làm việc ở Tokyo thường bắt đầu bằng một chuyến đi qua hệ thống tàu điện ngầm nhộn nhịp nhất thế giới. Khoảng 20 triệu người đi tàu ở thủ đô Nhật Bản mỗi ngày.
28 Tháng Giêng 201910:04 CH(Xem: 616)
Ăn uống: Sử dụng nhiều rau xanh hàng ngày để bổ sung chất xơ cho đường tiêu hóa giúp làm nhuận tràng, hạn chế thực phẩm giàu béo, hạn chế dầu mỡ, thực phẩm chiên rán, hạn chế dùng chất kích thích như chè, café, bia rượu, chất cay, đắng, nóng. Uống đủ nước hàng ngày. – Vận động: Tránh béo phì, thường xuyên vận động
26 Tháng Giêng 20199:51 CH(Xem: 809)
Có một cậu sinh viên và một người Thầy lớn tuổi đang trao đổi với nhau về sự hoàn hảo. Chàng thanh niên với sức khỏe và lòng nhiệt huyết luôn muốn đi tìm cho mình mọi sự hoàn hảo. Người Thầy đã chú ý lắng nghe và thấu hiểu cậu sinh viên. Với bao nhiêu năm sống và hiểu biết bao chuyện xảy ra, ông nhẹ nhàng nói với cậu sinh viên:
21 Tháng Giêng 201910:37 CH(Xem: 744)
Từ trước khi được làm mẹ, tôi đã gặp chẳng ít những người mẹ đau khổ, luôn tự hỏi một câu: Tại sao mình đã hy sinh cho con tất cả, mà vẫn chẳng thể có được đứa con như mình mong muốn? Đứa con ấy có thể đã hỗn hào với mẹ, có thể đã cưới người vợ không hợp ý mẹ, đã lựa chọn một nghề nghiệp mà người mẹ kịch liệt phản đối,
05 Tháng Giêng 20196:40 CH(Xem: 948)
Có nơi nào đủ da thú vật để bao phủ toàn bộ thế giới không? Chẳng cần thế, tôi chỉ cần đi một đôi dép bằng da thú vật, thì cũng giống như cả thế giới nầy được bao phủ bằng da. Cũng như thế, tôi không thể nào kềm chế các hiện tượng bên ngoài, nhưng tôi có thể kềm chế tâm của tôi. Nếu làm như vậy, tôi đâu cần kềm chế bất cứ điều gì khác?
02 Tháng Giêng 201910:36 SA(Xem: 1054)
Quy Tắc Thứ Nhì - Bạn sẽ được trao tặng các bài học. Bạn được theo học tại một trường toàn thời gian (không chính thức) có tên là Cuộc Đời. Mỗi ngày ở trường học nầy bạn sẽ có cơ hội học các bài học. Bạn có thể thích hoặc ghét những bài học nầy, tuy nhiên, bạn đã sắp đặt chúng như một phần trong học trình của bạn.
12 Tháng Bảy 20199:30 CH(Xem: 1209)
Khóa Tu "Chuyển Nghiệp Khai Tâm", Mùa Hè 2019 - Ngày 12, 13, Và 14/07/2019 (Mỗi ngày từ 9:00 AM đến 7:00 PM) - Tại: Andrew Hill High School - 3200 Senter Road, San Jose, CA 95111
12 Tháng Bảy 20199:00 CH(Xem: 2482)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
12 Tháng Hai 20196:53 SA(Xem: 1366)
Là những người Phật Tử, tôi mạnh mẽ tin rằng chúng ta nên đại diện cho giới không-gây-hại bằng mọi cách chúng ta có thể làm được, và chúng ta sẵn sàng đứng lên bảo vệ giới luật nầy. Tôi nghĩ rằng điều này không có nghĩa là chúng ta chỉ nên ngồi thiền định, hoặc là chỉ nói lời nguyện cầu từ bi, vân vân...
14 Tháng Chín 201910:25 SA(Xem: 427)
Kinh Pháp Cú (TTS), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26 (Kệ 1-423 - Verses 1-423) - Translated By: Acharya Buddharakkhita - Dịch từ tiếng Hán: Thích Thiện Siêu - Illustrations by - Tranh Vẽ: Mr. P. Wickramanayaka
22 Tháng Tám 20194:36 CH(Xem: 210)
Thiền tông truyền sang Trung Hoa vào thế kỷ thứ VI, do Tổ Bồ-đề-đạt-ma (Bodhidharma). Đến thế kỷ thứ VII, Thiền tông truyền sang Việt Nam, do Tổ Tỳ-ni-đa-lưu-chi (Vinitaruci). Thế là, Thiền tông có mặt ở Việt Nam sau Trung Hoa một thế kỷ. Đến thế kỷ thứ XII,
22 Tháng Tám 20197:00 SA(Xem: 1080)
Tủ Sách Và Các Bài Viết Của HT. Thích Thanh Từ
14 Tháng Chín 201910:25 SA(Xem: 427)
Kinh Pháp Cú (TTS), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26 (Kệ 1-423 - Verses 1-423) - Translated By: Acharya Buddharakkhita - Dịch từ tiếng Hán: Thích Thiện Siêu - Illustrations by - Tranh Vẽ: Mr. P. Wickramanayaka
21 Tháng Tám 201910:09 CH(Xem: 247)
Sở dĩ ảnh hưởng rộng lớn như thế là vì Pháp cú kinh tuy ngắn nhỏ nhưng bao hàm đầy đủ giáo lý căn bản của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, như Tứ diệu đế, lý Duyên khởi, định luật Vô thường, v.v., những lời Phật dạy thật thực tiễn, gần gũi, dễ hiểu, dễ ứng dụng trong đời sống đạo đức hàng ngày, cho cả hai giới xuất gia và tại gia.
20 Tháng Tám 201911:33 CH(Xem: 213)
Kinh Pháp Cú là cuốn kinh chọn lọc những lời dạy của đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi còn tại thế. Suốt trong 45 năm thuyết pháp, đức Phật đã nói rất nhiều Pháp ngữ, bao gồm nghĩa lý thâm thiết để cởi mở nghiệp khổ cho chúng sanh mà đưa họ đến Niết-bàn an lạc. Những giáo pháp ấy, ngay ba tháng sau khi Phật diệt độ, các vị Cao đồ đã hội họp
22 Tháng Sáu 20194:39 CH(Xem: 1058)
"Ở gần tỉnh Benares, trong công viên nai ở Isipatana, Bậc Giác Ngộ, bậc hoàn hảo, bậc hoàn toàn tỉnh thức, tức là Đức Phật đã lăn Bánh-Xe-Pháp cao-quý nhất. Và bánh xe pháp nầy không thể nào bị quay ngược (trở lại) bởi bất cứ người nào trên thế giới, dù cho: đó là nhà sư tu khổ hạnh, hoặc là vị Bà La Môn, hoặc là vị trời, hoặc là Ma Vương,
20 Tháng Sáu 201910:54 CH(Xem: 874)
Tại thành phố Sāvatthī (Xá Vệ). "Nầy các Tỳ Kheo, ta sẽ giảng dạy, và phân tích cho các ông nghe về con đường cao quý có tám phần. Khi ta nói, các ông hãy chú ý và lắng nghe." "Bạch Thế Tôn, dạ vâng," họ cùng trả lời. Rồi, Đức Phật nói như sau: "Con đường cao quý có tám phần là gì? Con đường nầy gồm có: cái-nhìn-đúng, suy-nghĩ-đúng,
11 Tháng Ba 20191:03 CH(Xem: 2966)
Hôm nay là ngày quý vị làm việc một cách hăng hái - Bởi vì ai biết được, cái chết có thể xảy ra ngày mai! Chẳng có cách nào để mặc cả (và điều đình) với lưỡi hái của Thần Chết và đoàn âm binh đáng sợ của ông ta. Vị Đại Sư sống an lạc đã giải thích rằng những người hết lòng sống thiền (theo cách trên), họ sống với tâm hăng hái