Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 05, Phẩm Cuồng Dại - The Dhammapada, Chapter 05, Fools

06 Tháng Mười Một 20183:07 CH(Xem: 69)
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 05, Phẩm Cuồng Dại - The Dhammapada, Chapter 05, Fools

Chapter05-1A


Kinh Pháp Cú, Phẩm 05, Phẩm Cuồng Dại
The Dhammapada, Chapter 05, Balavagga: Fools

(Kệ 60-75 - Verses 60-75)

Translated by Nārada Mahāthera - Người dịch: Phạm Kim Khánh, 1971
Illustrations by - Tranh Vẽ: Mr. P. Wickramanayaka
Source-Nguồn: home.nethere.net/dsparks/Narada, budsas.net  

__________________

dhp060_B
Verse-Kệ 60

Đối với người không biết giáo pháp, vòng luân hồi quả thật xa xôi

1. Dīghā jāgarato ratti - dīghaṁ santassa yojanaṁ

Dīgho bālānaṁ samsāro -saddhammaṁ avijānataṁ.


1. Đêm dài đối với người không ngủ. Người mệt mỏi thấy đường xa. Đối với kẻ điên cuồng, không hiểu chơn lý cao siêu, con đường luân hồi 1quả thật là xa xôi diệu vợi. 60.

Tích chuyện

Vua Pasenadi đến hầu Phật và bạch rằng một hôm nọ vua cảm thấy đêm dài. Trong một cơ hội khác có người ghi nhận rằng một dặm đường thật quá dài. Đức Phật đúc kết hai câu chuyện và thêm rằng đối với người không biết Giáo Pháp, vòng luân hồi quả thật xa xôi diệu vợi.

Chú thích

1. Luân hồi - Saṁsāra, đúng nghĩa, là thênh thamg mãi mãi, triền miên. Đó là đại dương của đời sống hay kiếp sinh tồn.

Saṁsāra được định nghĩa là sự trôi chảy không ngừng của luồng ngũ uẩn, những nguyên tố và giác quan.

Saṁsāra cũng được định nghĩa là sự trôi chảy liên tục của luồng sống chúng sanh từ kiếp này sang kiếp khác, từ cuộc sinh tồn này qua sinh tồn kia.

LONG IS SAMSARA TO THOSE WHO KNOW NOT THE DHAMMA

1. Digha jagarato ratti 
            dagham santassa yojanam 
Digho balanam samsaro 
            addhammam avijanatam. 60.

1. Long is the night to the wakeful; long is the league to the weary; long is samsara 1 to the foolish who know not the Sublime Truth. 60.

Story

    King Pasenadi once came to the Buddha and said that he felt that a particular night was too long. Another person remarked that on the previous day he felt that the league was too long. The Buddha summed up by adding that Samsara is long to those who are ignorant of the Dhamma.

NOTES:

1  Lit., wandering again and again. It is the ocean of life or existence. Samsara is defined as the unbroken flow of the stream of aggregates, elements, and sense-faculties. Samsara is also explained as the "continued flow of the stream of being from life to life, from existence to existence". 

 

 


dhp061_B
Verse-Kệ 61

Tránh kết hợp với người cuồng dại

2. Carañ ce nādhigaccheyya - seyyaṁ sadisam attano

Ekacariyaṁ dalhaṁ kayirā natthi bāle sahāyatā.


2. Trên bước thiên lý xa xôi, nếu người đệ tử không gặp được bạn đồng hành ngang, hay hơn mình, thì hãy vững tiến trên con đường đơn độc của mình. Không nên kết hợp 2 với người cuồng dại 161.

Tích chuyện

Thầy quở rầy học trò vì một lỗi lầm. Trò không vui, nổi lửa đốt tịnh thất thầy và bỏ trốn. Đức Phật nghe thuật lại câu chuyện, khuyên dạy rằng nên sống đơn độc còn hơn kết hợp với người điên khùng, cuồng dại.

Chú thích

1. Người cuồng dại - Sahāyatā, theo bản chú giải, danh từ này có liên quan đến phẩm hạnh cao thượng, tuệ minh sát, con đường, và Thánh quả.

Như vậy, không nên hiểu cuồng dại theo định nghĩa thông thường. Cuồng dại là nghịch nghĩa với phẩm hạnh cao thượng, tuệ minh sát, không đi trên con đường đưa đến giải thoát.

2. Vì lòng từ bi, vì thương họ, ta có thể đến gần người cuồng dại để hỗ trợ, nâng đỡ, giúp cho họ sáng suốt hơn, nhưng không nên để cái cuồng dại của họ nhiễm ta.

AVOID COMPANIONSHIP WITH THE FOOLISH

2. Carañ ce nadhigaccheyya 
            seyyam sadisam attano 
Ekacariyam daëham kayira 
            natthi bale sahayata. 61.

2. If, as the disciple fares along, he meets no companion who is better or equal, let him firmly pursue his solitary career. There is no fellowship 2 with the foolish. 3 61.

Story

    A teacher reproached his pupil for some misdemeanour. The displeased pupil set fire to the teacher's hut and fled. The Buddha, hearing of the incident, commended a solitary career in preference to companionship with the foolish.

NOTES:

2  Sahayata, According to the Commentary this term connotes higher morality, insight, Paths and Fruits of Sainthood. No such virtues are found in the foolish.

3  Out of compassion, to work for their betterment one may associate with the foolish but not be contaminated by them.

 

 


dhp062_B
Verse-Kệ 62

Chính ta không phải là của ta

3. Puttā m'atthi dhanaṁ m'atthi iti bālo vihaññati

Attā hi attano natthi kuto puttā kuto dhanam.


3. "Con cái, ta có. Sự nghiệp, ta có". Đó là mối lo âu của hạng cuồng si. Đúng ra, chính họ không phải là của họ. Vậy con cái nào là của họ? Sự nghiệp nào là của họ. 62.


Tích chuyện


Người kia giàu có nhưng bỏn xẻn, keo kiết. Đến lúc chết, ông ta tái sanh làm một người ăn xin có hình tướng xấu xa. Ngày nọ, tình cờ ông đi đến cái nhà của ông trong kiếp sống trước, nhưng khi bước vào thì bị người nhà cột trói lại và vứt trên một đống rác. Đức Phật đi ngang qua thấy vậy thì lưu ý người chủ nhà - vốn là con của người ăn xin trong kiếp sống trước - rằng người kia không phải ai khác hơn là cha của ông.

ONE IS NOT ONE'S OWN

3. Putta m'atthi dhanam m'atthi 
            iti balo vihaññati 
Atta hi attano natthi 
            kuto putta kuto dhanam. 62.

3. "Sons have I; wealth have I": Thus is the fool worried. Verily, he himself is not his own. Whence sons? Whence wealth? 62.

Story

    A wealthy but miserly person was reborn as a hideous-looking beggar. One day it so happened that he entered the house where he had dwelt in his previous life but he was bundled out and was thrown into a rubbish-heap. The Buddha, who was passing that way, noticed him and told the man's son that the beggar was none other than his own dead father.


dhp063_B
Verse-Kệ 63

Biết nhận thức sự cuồng dại của mình là người trí

4. Yo bālo maññati bālyaṁ - paṇḍito vā'pi tena so

Bālo ca paṇḍitamānī - sa ve bālo'ti vuccati.


4. Người điên mà biết mình điên - vì lẽ ấy - là người trí. Điên mà cho rằng mình có trí tuệ thì quả thật là điên. 63.

Tích chuyện

Hai người đi nghe thuyết pháp. Sau khi nghe, một người đắc quả Tu-Đà-Hườn. Trong lúc ấy người kia lo ăn cắp tiền. Trên đường về, người ăn cắp chê người đắc quả không biết lợi dụng thời cơ để kiếm chút gì như anh đã làm. Khi hay được câu chuyện, Đức Phật giải thích sự khác biệt giữa người cuồng dại và người trí.

WISE IS HE WHO ACKNOWLEDGES HIS FOOLISHNESS

4. Yo balo maññati balyam 
            paudito va'pi tena so 
Balo ca pauditamana 
            sa ve balo'ti vuccati. 63.

4. The fool who knows that he is a fool is for that very reason a wise man; the fool who thinks that he is wise is called a fool indeed. 63.

Story

    Two persons went to hear the Dhamma. One attained the first stage of Sainthood, the other stole some money. On returning home the latter taunted the former as a fool not to have availed himself of the opportunity to steal something as he had done. When the matter was reported to the Buddha He explained the difference between a fool and a wise man.


dhp064_B
Verse-Kệ 64

Người cuồng dại không thể nhận chơn giá trị của giáo pháp

5. Yāvajīvam'pi ce bālo - paṇḍitaṁ payirupāsati

Na so dhammaṁ vijānāti - dabbī sūparasaṁ yathā.


5. Người cuồng dại, dầu sống chung suốt đời với người trí, vẫn không hiểu Giáo Pháp hơn cái muỗng thưởng thức hương vị của canh (mặc dầu nằm trọn vẹn trong nồi canh). 64.

Tích chuyện

Đại đức Udāyi thường ngồi trên Pháp tọa. Các vị Tỳ-khưu khác thấy vậy lầm tưởng rằng thầy thông suốt Giáo Pháp, đến nhờ thầy giảng, mới biết thầy không thông. Câu chuyện được bạch với Đức Phật, Đức Phật giảng về thái độ của người cuồng dại, dầu suốt đời sống chung với người trí, vẫn không thông hiểu Giáo Pháp, cũng như cái muỗng, dầu nằm trọn vẹn trong nồi canh, vẫn không thưởng thức được hương vị của canh.

A FOOL CANNOT APPRECIATE THE VALUE OF THE DHAMMA

5. Yavajavam'pi ce balo 
            pauditam payirupasati 
Na so dhammam vijanati 
            dabbi suparasam yatha. 64.

5. Though a fool, through all his life, associates with a wise man, he no more understands the Dhamma than a spoon (tastes) the flavour of soup. 64.

Story

    Mistaking the Venerable Udayi who used to sit in the seat of Dhamma, for a skilled exponent of the Dhamma, the monks questioned him about the teaching. Discovering his ignorance, they reported the matter to the Buddha, who then explained the attitude of a fool towards the Dhamma.


dhp065_B
Verse-Kệ 65

Bậc thiện trí nhận chơn giá trị của giáo pháp

6. Muhuttam api ce viññu -paṇḍitaṁ payirupāsati

Khippaṁ dhammaṁ vijānati Jivhā sūparasaṁ yathā.


6. - Dầu chỉ sống chung với bậc trí tuệ trong chốc lát, người thông minh thấu hiểu nhanh chóng Giáo Pháp, như cái lưỡi (thưởng thức) hương vị của canh. 65.

Tích chuyện

Ba mươi thanh niên nghe được Giáo Pháp liền đắc quả A-La-Hán. Đức Phật đề cập đến sự chứng ngộ mau lẹ ấy và giải thích rằng các vị kia vốn đã là những người thông minh xuất chúng.

THE WISE CAN APPRECIATE THE VALUE OF THE DHAMMA

6. Muhuttam api ce viññu 
            pauditam payirupasati 
Khippam dhammam vijanati 
            jivha suparasam yatha. 65.

6. Though an intelligent person, associates with a wise man for only a moment, he quickly understands the Dhamma as the tongue (tastes) the flavour of soup. 65.

Story

    Thirty youths listened to the Dhamma and instantly attained Arahantship. The Buddha commented on their quick realization owing to their high intelligence.


dhp066_B
Verse-Kệ 66

Quả của hành động bất thiện thật là đắng

7. Caranti bālā dummedhā -amitten'eva attanā

Karontā pāpakaṁ kammaṁ -yaṁ hoti kaṭukapphalaṁ.


7. Người điên rồ thiển trí trở đi lộn lại với chính cái tự ngã của mình như kẻ thù, làm những việc ác mà hậu quả sẽ đắng cay. 66.

Tích chuyện

Ngày kia, có người mang bệnh cùi đến nghe Pháp và đắc quả Tu-Đà-Huờn (Nhập Lưu). Bất hạnh thay, lúc trở về, vị ấy bị một con ngựa con húc vào người và ngã ra chết. Đức Phật giải thích rằng vị ấy mang bệnh cùi vì trong một tiền kiếp đã có lần nhổ nước miếng vào một vị Phật Độc Giác và bị ngựa húc chết vì đã giết một cô gái hang hồ.

BITTER IS THE FRUIT OF EVIL

7. Caranti bala dummedha 
            amitten' eva attana 
Karonta papakam kammam 
            yam hoti kañukapphalam. 66.

7. Fools of little wit move about with the very self as their own foe, doing evil deeds the fruit of which is bitter. 66.

Story

    One day a leper heard the Dhamma and became a Sotapanna (Stream-winner). Unfortunately as he was returning a heifer attacked and killed him. The Buddha explained that he became a leper because in a past life he had spat at a Private Buddha and was killed because he had killed a courtezan.


dhp067_B
Verse-Kệ 67

Hành động ấy quả thật bất thiện nếu đem lại hối hận

8. Na taṁ kammaṁ kataṁ sādhu -yaṁ katvā anutappati

Yassa assumukho rodaṁ vipākaṁ paṭisevati.


8. Hành động ấy không tốt khi mà, sau khi thực hiện ta ăn năn hối hận và, đến lúc gặt quả dữ, ta than khóc, lệ tuôn đầy mặt. 67.


Tích chuyện


Một nông dân bị kết tội ăn cắp vì oa trữ những tang vật bị đánh cắp. Do tác phong đặc biệt của anh, anh được đem đến trình với Đức Phật. Đức Phật giải thích rõ ràng trường hợp. Anh nông dân vô tội được thả về, và Đức Phật giảng dạy về hậu quả của những hành động bất thiện.

NOT WELL DONE IS THAT DEED WHICH CAUSES REPENTANCE

8. Na tam kammam katam sadhu 
            yam katva anutappati 
Yassa assumukho rodam 
            vipakam pañisevati. 67.

8. That deed is not well done when, after having done it, one repents, and when weeping, with tearful face, one reaps the fruit thereof. 67.

Story

    A farmer was accused of theft for keeping in his possession some stolen property. Owing to his peculiar behaviour he was produced before the Buddha, who then explained the actual circumstances of the case. When the poor man was released because of his innocence the Buddha stated the consequences of evil deeds.


dhp068_B
Verse-Kệ 68

Hành động ấy quả thật là thiện nếu không đem lại hối hận

9. Tañ ca kammaṁ kataṁ sādhu -yaṁ katvā nānutappati

Yassa patīto sumano -vipākaṁ paṭisevati.


9. - Hành động ấy tốt khi mà, sau khi thực hiện, ta không ăn năn hối hận và, lúc hưởng quả lành, ta hoan hỉ thỏa thích. 68.

Tích chuyện

Một người làm vườn dâng đến Đức Phật những cành hoa mà anh để dành cho vua, và làm như thế có thể nguy đến tánh mạng anh. Trái với mọi dự đoán, vua rất thỏa thích được biết hành động trong sạch ấy và ban thưởng anh xứng đáng. Nhơn cơ hội, Đức Phật giảng về quả lành của những hành động thiện.

WELL DONE IS THAT DEED WHICH CAUSES NO REPENTANCE

9. Tañ ca kammam katam sadhu 
            yam katva nanutappati 
Yassa patato sumano 
            vipakam pañisevati. 68.

9. That deed is well done when, after having done it, one repents not, and when, with joy and pleasure, one reaps the fruit thereof. 68.

Story

    A gardener, risking his life, offered to the Buddha some jasmine flowers which were meant for the king. Contrary to his expectations, the king was pleased with his meritorious act and rewarded him suitably. The Buddha thereupon commented on the effects of good deeds.


dhp069_B
Verse-Kệ 69

Người hành ác đi đến phiền não

10. Madhū'va 1 maññatī bālo -yāva pāpaṁ na paccati

Yadā ca paccatī pāpaṁ -atha bālo dukkhaṁ nigacchati.


10. Hành động xấu ngọt ngào như mật. Kẻ điên cuồng nghĩ như vậy khi quả dữ chưa trổ. Nhưng lúc quả trổ, họ sẽ đau khổ. 69.


Tích chuyện


Một nữ tu sĩ đang hành đạo giữa rừng. Người kia, trước có đi nói bà mà không được, vào rừng hảm hiếp bà. Khi nghe câu chuyện, Đức Phật giảng dạy về những phiền não mà người có hành động bất thiện phải gặp.

Chú thích

1. Trong nhiều bổn, Phạn ngữ này viết Madhuvā.

EVIL-DOERS COME TO GRIEF

10. Madhu va 
4 maññati balo 
            yava papam na paccati
Yada ca paccata papam 
            atha balo dukkham nigacchati. 69.

10. As sweet as honey is an evil deed, so thinks the fool so long as it ripens not; but when it ripens, then he comes to grief. 69.

Story

    A former suitor of a nun ravished her while she was dwelling alone in a forest. On hearing of the incident, the Buddha commented on the sufferings that accrue to evil-doers.

NOTES:

 Madhu va - in most texts

 

 


 dhp070_B
Verse-Kệ 70

Chứng ngộ thập phần cao thượng tuyệt cốc suông

11. Māse māse kusaggena - bālo bhuñjetha bhojanaṁ

Na so saṅkhatadhammānaṁ kalaṁ agghati soḷasiṁ.


11. Tháng này qua tháng kia, người cuồng dại có thể chỉ ăn chút ít vật thực mà đầu ngọn cỏ Kusa 1 vít lên được. Nhưng (khổ hạnh như thế ấy) không bằng một phần mười sáu của người thông suốt Chơn Lý 270.


Tích chuyện


Do quả dữ của hành động bất thiện trong quá khứ, một đạo sĩ thường ngày chỉ dùng phẩn người để sống. Một ngày kia đạo sĩ chỉ vít chút bơ và mật ong trên đầu ngọn cỏ rồi để ở chót lưỡi mình. Đức Phật viếng ông và độ ông đắc quả A-La-Hán.

Chú thích

1. Đúng nguyên văn: "tháng này qua tháng kia, với mảnh lá của ngọn cỏ kusa, người cuồng dại có thể ăn bữa ăn của mình".

2. Người thông suốt chơn lý - saṁkhatadhammānaṁ, "Người đã cân nhắc định luật đầy đủ", Max Muller và Burlingame. "Người đã xem xét sự vật đầy đủ", Mrs Rhys Davids. "Người đã nghiên cứu Giáo pháp cao thượng", Woodward. Giải thích của bản chú giải là:

"Những bậc Thánh nhơn đã chứng ngộ Tứ diệu đế".

Cái được gọi là tuyệt cốc trong những tín ngưỡng khác, dầu kéo dài đến đâu, cũng không thể nhờ đó mà tận diệt dục vọng và, như vậy, không bằng một phần mười sáu một ngày nhịn ăn của vị Thánh nhơn đã chứng ngộ Tứ đế.

REALIZATION IS FAR SUPERIOR TO MERE FASTING

11. Mase mase kusaggena 
            balo bhuñjetha bhojanam 
Na so saïkhatadhammanam 
            kalam agghati soëasim. 70.

11. Month after month a fool may eat only as much food as can be picked up on the tip of a kusa grass blade; 5 but he is not worth a sixteenth part of them who have comprehended the Truth. 6 70.

Story

    An ascetic, as the result of a past evil action, used to live on excreta. One day, with the tip of a blade of grass, he placed on the tip of his tongue a little butter and honey. The Buddha visited him and made him attain Arahantship.

NOTES:

 Literally month after month, with a kusa grass blade, a fool may eat his food.

 Saïkhatadhammanam, "who have well weighed the Law", Max Muller and Burlingame. "Who well have taken things into account", Mrs. Rhys Davids. "Who have studied the Dhamma noble", Woodward. The commentarial explanation is: "The Ariyas who have realized the four Noble Truths".

The prolonged, so-called meritorious fasting of alien ascetics who have not destroyed the passions, is not worth the sixteenth part of a solitary day's fasting of an Ariya who has realized the four noble Truths.


dhp071_B
Verse-Kệ 71

Hành động bất thiện sẽ trổ quả đúng lúc

12. Na hi pāpaṁ kataṁ kammaṁ sajju khīraṁ'va muccati

Dahantaṁ bālaṁ anveti -bhasmacchanno'va pāvako.


12. Thật vậy, hành động xấu đã thực hiện không tạo quả tức khắc, cũng như sữa tươi không tức khắc đông đặc. Nó (âm thầm) theo người cuồng dại như cục lửa ngún cháy dưới lớp tro tàn. 71.

Tích chuyện

Anh nông dân kia, vì hổ thẹn, nổi lửa thiêu đốt tịnh thất của một vị Phật Độc Giác. Do đó anh tái sanh làm ngã quỷ có hình tướng giống như con rắn. Đức Phật giải thích vì sao anh phải chịu mang trạng thái đáng thương như vậy và giảng dạy những quả xấu của hành động bất thiện.

EVIL TAKES EFFECT AT THE OPPORTUNE MOMENT

12. Na hi papam katam kammam 
            sajju kharam'va muccati 
ôahantam balam anveti 
            bhasmacchanno'va pavako. 71.

12. Verily, an evil deed committed does not immediately bear fruit, just as milk curdles not at once; smouldering, it follows the fool like fire covered with ashes. 71.

Story

    An indignant farmer set fire to the hut of a Private Buddha and was born as a Peta resembling a snake. The Buddha related why he was born in such a state and commented on the effects of evil deeds.


dhp072_B
Verse-Kệ 72

Bên trong người cuồng dại, tri thức và danh vọng có khuynh hướng làm sụp đổ họ

13. Yāvadeva anatthāya -ñattaṁ bālassa jāyati

Hanti bālassa sukkaṁsaṁ -muddham assa vipātayaṁ.


13. Trong sự sụp đổ của chính mình, thật vậy, người cuồng dại thâu thập tri thức và danh vọng. Tri thức và danh vọng tiêu diệt số phần sáng sủa và bửa cái đầu của người cuồng dại 172.


Tích chuyện


Một người học trò buông lung hư hỏng theo học nghề cung kiếm và sử dụng sai lạc tài nghệ của mình, bắn hòn đá trúng một vị Phật Độc Giác chết ngay tại chỗ. Do nghiệp bất thiện ấy, anh tái sanh làm ngã quỷ, hai tay cầm búa to. Nhắc đến tài nghệ trong quá khứ của anh, Đức Phật ghi nhận rằng chính sự hiểu biết của người hư hỏng, như tài bắn cung của người học trò buông lung, làm sụp đổ họ.

Chú thích

1. Bửa cái đầu - tức là phân tán trí tuệ.

KNOWLEDGE AND FAME TEND TO THE RUIN OF FOOLS

13. Yavadeva anatthaya 
            ñattam balassa jayati 
Hanti balassa sukkamsam 
            muddham assa vipatayam. 72.

13. To his ruin, indeed, the fool gains knowledge and fame; they destroy his bright lot and cleave his head. 7 72.

Story

    A vicious pupil learnt the art of shooting and misused his skill by shooting a stone at a Private Buddha and killing him instantaneously. In consequence of this evil deed he was born as a sledge-hammer Peta. Referring to his past skill, the Buddha remarked that the knowledge of the vicious tends to their own ruin.

NOTES:

 That is, his wisdom.


dhp073_B
dhp074_B
Verse-Kệ 73-74

Người si mê tìm danh vọng bất chánh

14. Asataṁ bhāvanam iccheyya purekkhārañ ca bhikkhusu

Avāsesu ca issariyaṁ - pūjā parakulesu ca.

15. Mam eva kata maññantu -gihī pabbajitā ubho

Mam ev'ativasā assu -kiccākiccesu kismici

Iti bālassa saṅkappo - icchā māno ca vaḍḍhati.


14. Người cuồng dại mong muốn thanh danh bất chánh, muốn chiếm địa vị trên trước trong tăng chúng, muốn quyền thế trong tu viện, muốn được kính nể hơn các gia đình khác. 73.

15. Hãy để cho cả hai, tăng chúng và cư sĩ, nghĩ rằng: "Việc này do chính ta làm. Trong mỗi việc, dầu lớn hay nhỏ, hãy để chúng làm theo ta" Đó là tham vọng của kẻ cuồng dại. Lòng tham ái và tính ngã mạn của họ tăng trưởng. 74.

Tích chuyện

Một tăng sĩ trụ trì lòng ganh tỵ với vị khách - vốn là đại đệ tử của Đức Phật - từ xa đến viếng, vì vị này được nhiều thiện tín kính mộ. Thầy lăng mạ khách và đem câu chuyện bạch lại với Đức Phật. Đức Phật khuyên thầy nên sám hối, không nên ích kỷ và có nhiều tham vọng, không nên chấp điều gì là "Ta" và "của Ta".

THE IGNORANT SEEK UNDUE FAME

14. Asatam bhavanam iccheyya 
            purekkharañ ca bhikkhusu 
âvasesu ca issariyam 
            puja parakulesu ca. 73.
15. Mam eva katam maññantu 
            giha pabbajita ubho 
Mam ev'ativasa assu 
            kiccakiccesu kismici
Iti balassa saïkappo 
            iccha mano ca vaddhati. 74.

14. The fool will desire undue reputation, precedence among monks, authority in the monasteries, honour among other families. 73.

15. Let both laymen and monks think, "by myself was this done; in every work, great or small, let them refer to me". Such is the ambition of the fool; his desires and pride increase. 74.

Story

    A resident monk, jealous of the honour paid to the visiting Chief Disciple by his supporters, insulted him and reported the matter to the Buddha. The Teacher advised the monk to seek his pardon and told him not to be egoistic and ambitious, thinking in terms of "me" and "mine".


dhp075_B
Verse-Kệ 75

Con đường danh lợi là một, và Niết-bàn là con đường khác

16. Aññā hi lābhūpanisā aññā nibbānagāminī

Evam etaṁ abhiññāya - bhikkhu Buddhassa sāvako

Sakkāraṁ nābhinandeyya -vivekam anubrūhaye.


16. Chắc như vậy, con đường dẫn đến lợi lộc của trần gian là một, và dẫn đến Niết-bàn là con đường khác. Thông hiểu như thế, thầy Tỳ-khưu, đệ tử Phật, không nên thỏa thích trong mùi danh bã lợi của thế gian mà phải trau dồi tâm dứt bỏ. 1 75.


Tích chuyện


Vị Sa-di kia xuất thân từ một gia đình khả kính, được thiện tín tới tấp dâng lễ vật cúng dường. Nhưng ông chẳng màng, từ chối tất cả, chấp nhận đời sống đơn độc và nghèo nàn ở chốn rừng sâu. Một ngày tươi sáng nọ vị Sa-di thành đạt đạo quả A-La-Hán. Các vị Tỳ-khưu hết lời tán dương phẩm hạnh gương mẫu của Ngài. Nghe câu chuyện, Đức Phật mô tả hai con đường khác nhau, một dẫn đến lợi lộc và một đến Niết-bàn.

Chú thích

1. Tâm dứt bỏ - Viveka, lìa bỏ hay tách rời, gồm có ba là: Kāyaviveka, thể xác tách rời ra khỏi đám đông, cittaviveka, tinh thần tách rời khỏi dục vọng, và upadhiviveka, sự trọn vẹn tách rời khỏi tất cả những vật hữu lâïu (tùy thế, những vật phát sanh do nguyên nhân), tức là Niết-bàn. 

THE PATH TO GAIN IS ONE AND TO NIBBâNA IS ANOTHER

16. Añña hi labhupanisa 
            añña nibbanagamina 
Evam etam abhiññaya 
            bhikkhu Buddhassa savako
Sakkaram nabhinandeyya 
            vivekam anubruhaye. 75.

16. Surely the path that leads to worldly gain is one, and the path that leads to Nibbana is another; understanding this, the bhikkhu, the disciple of the Buddha, should not rejoice in worldly favours, but cultivate detachment. 8 75.

Story

    A novice who hailed from a respected family was showered with gifts, but he spurned them and lived a life of poverty in a forest and attained Arahantship. The bhikkhus spoke in praise of his exemplary conduct. The Buddha, hearing their talk, described the two different paths that lead to gain and Nibbana.

NOTES:

 
Viveka, separation or detachment, is threefold, namely: bodily separation from the crowd (kayaviveka), mental separation from passions (cittaviveka), and complete separation from all conditioned things which is Nibbana (upadhiviveka).

__________________


Xem thêm:
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26

__________________



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
25 Tháng Chín 20182:00 CH(Xem: 407)
Dưới đây là bài vè 12 câu dạy thở của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện: --- Thót bụng thở ra. Phình bụng thở vào. Hai vai bất động. Chân tay thả lỏng. Êm chậm sâu đều. Tập trung theo dõi. Luồng ra luồng vào. Bình thường qua mũi. Khi gấp qua mồm. Đứng ngồi hay nằm. Ở đâu cũng được. Lúc nào cũng được!
15 Tháng Chín 20183:53 CH(Xem: 222)
Loại bỏ các âm thanh như tiếng vang/ tiếng kêu ầm/ tiếng hú/ âm-thanh phản-hồi từ micrô sang loa trong Windows 10 bằng cách không-chọn "listen to this device" ("nghe thiết bị này") - Eliminating the echo/clanking/howling/feedback sound from the microphone to the speaker in Windows 10 by unchecking the "listen to this device"
07 Tháng Chín 201810:44 SA(Xem: 269)
Một người ăn mày đến trước một trang viên, gặp nữ chủ nhân để ăn xin. Người ăn mày này rất tội nghiệp, cánh tay bị cụt, tay áo trống trải đung đưa, người nào trông thấy cũng đều khẳng khái bố thí cho. Tuy nhiên, vị chủ nhân này lại không hề khách khí, chỉ ra đống gạch trước cửa nói với người ăn mày: “Ngươi giúp ta chuyển đống gạch này ra nhà sau đi”.
31 Tháng Tám 20189:57 SA(Xem: 241)
Dịu dàng, êm ái, dịu dàng. Phương Tây gió biển thênh thang thổi về, Thầm thì, êm ái, thầm thì. Phương Tây gió biển thổi về thênh thang! Gió theo sóng nước nhịp nhàng. Theo vầng trăng khuất sau làn mây bay. Đưa chàng về thiếp đêm này. Cùng con bé bỏng đang say giấc lành.
30 Tháng Tám 20183:59 CH(Xem: 250)
Suốt gần một năm nay, nhà hàng của Dennis liên tục ế ẩm vì thời buổi kinh tế khó khăn sau cuộc khủng bố 9/11 đã làm chùn bước nhiều khách hàng. Nhà hàng của anh trước kia cũng đã có lúc khách đợi sắp hàng dài nhất trong khu shopping này, thế mà bây giờ thì cả chủ và thợ đều phải ngáp gió đập ruồi cho qua ngày tháng.
04 Tháng Tám 201811:02 SA(Xem: 269)
Một người đàn ông đang thất vọng cùng cực nói với một học giả: "Thế là hết! Tôi đã mất tất cả!". Nhà học giả hỏi: "Thế anh vẫn còn nhìn thấy, nghe thấy, đi lại...được đấy chứ?". Người đàn ông đáp:"Vâng!?". Nhà học giả nói: "Vậy thì tôi cho là cái gì anh cũng còn, chỉ có tiền là mất!". Một câu chuyện thật hay, phải không bạn?
06 Tháng Bảy 20186:17 CH(Xem: 852)
Trải qua dòng lịch sử, nhân loại đã thực hiện được nhiều kỳ công vĩ đại, nhưng con người vẫn phải bóp trán suy nghĩ để tìm hiểu ý nghĩa và nguyên nhân của sự đau khổ diễn ra từ khi chào đời cho đến lúc xuống mồ. Con người vẫn luôn hy vọng có một ngày nào đó sẽ tìm ra được những câu giải đáp thỏa đáng cho những điều bí ẩn
05 Tháng Bảy 20189:27 CH(Xem: 477)
Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn luôn gặp những người khó chịu và khó tính; và trừ phi bạn muốn sống trong hang núi Hy Mã Lạp Sơn (Himalayan), bạn sẽ phải học cách đối phó với những người nầy. Chúng ta không nên để những người khó tính làm xáo trộn tâm bình yên của chúng ta;
04 Tháng Bảy 20183:00 CH(Xem: 348)
Tôi không tuyên bố rằng, tôi là một ông bố kiên nhẫn nhất trên đời - nhưng đó là mục tiêu của tôi năm nay, và đấy là điều tôi mong muốn để trở thành. Bố mẹ nào cũng thường hay mất kiên nhẫn - đó là một sự thật của cuộc đời. Không có những thiên thần hoàn hảo nào khi nói đến các bà mẹ và các ông bố -
19 Tháng Sáu 20186:17 CH(Xem: 1122)
Mấy ngày gần đây, một số thanh niên nam nữ Phật tử đến chùa gặp thầy hỏi về tình hình đất nước. Các bạn nói rằng, hiện nay nhà nước sắp cho người nước ngoài thuê ba khu vực trọng yếu của Việt Nam là Vân Đồn ở Quảng Ninh, Bắc Vân Phong ở Khánh Hòa và Phú Quốc ở Kiên Giang để làm đặc khu kinh tế, thời hạn cho thuê là 99 năm.
12 Tháng Sáu 20184:21 CH(Xem: 732)
1) Đảng Cộng Sản Trung quốc từ nhiều thập niên qua đã cố tình lấn chiếm lãnh hải, lãnh thổ nước ta; gần đây đã công khai thực hiện việc quân sự hóa quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, tạo sự căng thẳng nghiêm trọng với nguy cơ chiến tranh có thể bùng nổ bất cứ lúc nào tại Biển Đông; chúng ta nhất định phải ngày đêm nghiêm nhặt,
11 Tháng Năm 20189:00 SA(Xem: 3989)
Nếu con yêu Mẹ con ơi. Hãy yêu khi Mẹ còn nơi cõi trần. Mẹ còn cảm nhận tình chân. Ngọt ngào, êm dịu con dâng tràn đầy.
11 Tháng Năm 20188:30 SA(Xem: 8241)
Tới giờ con phải đi rồi. Mẹ ơi con phải đi thôi mẹ à. Khi trong bóng tối nhạt nhòa. Bình minh cô tịch hiện ra dịu hiền
22 Tháng Tư 201810:21 CH(Xem: 1125)
3. "Ở đời đừng có sure 100% về điều gì cả. Sách vở có thể làm hại mình, khiến mình nghĩ rằng đã hiểu biết lắm. Hầu hết những điều ta nói là lặp lại lời của người khác ấy mà": Trái với những lời khuyên thông thường về việc phải đọc sách nhiều vào, thì thầy tôi không thực sự khuyến khích. Sách vở cũng như thức ăn,
28 Tháng Ba 20187:00 SA(Xem: 518537)
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần. Đã mang lấy nghiệp vào thân, 3250.Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Lời quê chắp nhặt dông dài, Mua vui cũng được một vài trống canh.
22 Tháng Ba 201811:06 CH(Xem: 1647)
Mấy hôm trước khi nghe pháp Sư giảng lần đầu tiên, con đã rất hỷ lạc suốt mấy ngày liền vì con tin là mình đã tìm được một vị minh sư. Tối hôm qua, khi nghe đến bài " Ai làm cho mình khổ", con lại khóc rất nhiều. Con không ngờ những bài pháp Sư giảng lại tác động mạnh mẽ đến tâm thức con như vậy.
20 Tháng Ba 20188:38 CH(Xem: 657)
Ngày hôm qua, con gặp lại bạn cũ học ĐH và add FB của bạn. Sau khi xem một vài hình ảnh chồng & con lai của bạn (con rất thích con lai) thì tâm con lại bị bấn loạn. Rất nhiều câu hỏi hiện ra trong đầu con như: sao mình như vầy (có công việc tốt, ngoại hình ko quá tệ...) mà ko quen được người tử tế? Làm sao để có được một em bé con lai dễ thương như vậy? ...
06 Tháng Ba 201810:35 CH(Xem: 839)
Lần đầu tiên tôi nghe câu chuyện về võ thuật tôi yêu thích nầy, khi tôi mới bắt đầu học võ karate. Giờ đây tôi kể lại chuyện nầy cho những người học trò của tôi, và chẳng có gì là ngạc nhiên, khi tôi kể lại chuyện nầy cho các khách-hàng qua sự trình diễn cá nhân của tôi và khách-hàng doanh nghiệp của tôi. Đấy không phải là những chuyện nhiều kịch tính,
27 Tháng Hai 20188:42 CH(Xem: 711)
Tôi có quen một ông bạn, ông ta nói rằng ông ta thường xuyên quên chỗ để cây bút, và ông cũng thường xuyên mất bút. Vì thế, ông chỉ xử dụng những cây bút rẻ tiền, để ông ta khỏi phải phiền muộn về chuyện mất bút. Ông lo lắng về thói quen bất cẩn nầy.
14 Tháng Hai 20188:00 SA(Xem: 1147)
* Ngày xuân nâng chén ta chúc nơi nơi, mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi. Người thương gia lợi tức, người công nhân ấm no. Thoát ly đời gian lao nghèo khó. * Á a a a. Nhấp chén đầy vơi chúc người, người vui. Á a a a. Muôn lòng xao xuyến duyên đời.
02 Tháng Tám 201812:13 CH(Xem: 829)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
15 Tháng Bảy 20186:28 SA(Xem: 1644)
Tăng đoàn trân trọng thông báo và mời toàn thể Quý Đồng Hương Phật Tử xa gần hãy cố gắng về tu tập Chánh Pháp của Bậc Đại Giác Ngộ, để vững niềm tin... để ứng dụng Thiền vào trong cuộc sống. Thiền rất thực tại và rất khoa học. Nếu chúng ta hiểu và hành đúng, thì kết quả giải thoát phiền não ngay trong hiện tại.
19 Tháng Sáu 20186:17 CH(Xem: 1122)
Mấy ngày gần đây, một số thanh niên nam nữ Phật tử đến chùa gặp thầy hỏi về tình hình đất nước. Các bạn nói rằng, hiện nay nhà nước sắp cho người nước ngoài thuê ba khu vực trọng yếu của Việt Nam là Vân Đồn ở Quảng Ninh, Bắc Vân Phong ở Khánh Hòa và Phú Quốc ở Kiên Giang để làm đặc khu kinh tế, thời hạn cho thuê là 99 năm.
24 Tháng Chín 20186:00 CH(Xem: 2396)
Chúng ta khổ nên cầu giải thoát? Nhưng ai làm chúng ta khổ và ai giam giữ chúng ta? Người đời làm chúng ta khổ, cuộc đời giam giữ chúng ta chăng? Chính cái Ta (ngã) làm chúng ta khổ, và cũng chính cái Ta giam giữ chúng ta trong luân hồi sinh tử. Vì nếu không có Ta thì ai chịu khổ, không có Ta thì ai sinh, ai tử?
31 Tháng Năm 201810:49 SA(Xem: 1095)
Ngài Thiền Sư Pháp Minh là một trong những vị Cao Tăng, chân tu, thực hành Hạnh Đầu đà vô cùng tinh tấn của Hệ phái Tăng già Nguyên Thủy Việt Nam. Ngài ra đi nhưng Ngài vẫn còn sống mãi với hình ảnh là một bậc chân tu khả kính, thực hành Giới-Định-Tuệ, in đậm nét trong tâm trí của toàn thể chư Tăng, Tu nữ và hàng Phật tử gần xa.
09 Tháng Tư 201810:21 CH(Xem: 1236)
Quyển sách này gồm các bài kinh theo các chủ đề được tuyển chọn bởi vị nhà sư Tỳ Kheo Bồ-Đề, trong thời gian thầy dịch lại các bộ kinh Nikaya Pali. Đây là một công trình rất hữu ích cho nhiều Phật tử và độc giả trên khắp thế giới. Cũng như vậy, tôi dịch tập tuyển kinh này vì hy vọng nó sẽ rất hữu ích và thuận tiện cho nhiều người Việt Nam:
02 Tháng Mười 20182:48 CH(Xem: 238)
A famous sutra in Mahāyāna Buddhism; its Sanskrit title means "The Heart of the Perfection of Understanding". The text is very short, and it is generally believed to be Buddhist apocrypha written in China using excerpts of a translation of the Mahaprajnaparamita Sutra. The earliest extant text of the Heart Sūtra is the palm-leaf manuscript
31 Tháng Năm 201810:49 SA(Xem: 1095)
Ngài Thiền Sư Pháp Minh là một trong những vị Cao Tăng, chân tu, thực hành Hạnh Đầu đà vô cùng tinh tấn của Hệ phái Tăng già Nguyên Thủy Việt Nam. Ngài ra đi nhưng Ngài vẫn còn sống mãi với hình ảnh là một bậc chân tu khả kính, thực hành Giới-Định-Tuệ, in đậm nét trong tâm trí của toàn thể chư Tăng, Tu nữ và hàng Phật tử gần xa.
08 Tháng Tư 20189:32 CH(Xem: 775)
"Từ kiếp nầy sang kiếp kia, những hạt giống tiếp tục được gieo trồng như thế; Từ kiếp nầy sang kiếp kia, thần mưa tiếp tục tưới rải nước mưa như thế; Từ kiếp nầy sang kiếp kia, người nông dân tiếp tục trồng trọt trên cánh đồng như thế; Từ kiếp nầy sang kiếp kia, thực phẩm tiếp tục tăng trưởng trong cõi người như thế;
30 Tháng Giêng 20181:00 CH(Xem: 3818)
"Một bản chú giải thật sinh động được lưu truyền qua bao thế hệ trên đảo Tích Lan. Nhưng vì tác phẩm viết bằng thổ ngữ địa phương nên sự lợi lạc chẳng đến được các xứ xa xôi. Không chừng tác phẩm sẽ góp phần đắc lực trong việc mang lại an lạc cho hết thảy nhân loại".
12 Tháng Mười Hai 201710:00 SA(Xem: 6285)
Khi Bồ-tát Quán Tự Tại hành sâu Bát-nhã Ba-la-mật-đa, ngài soi thấy năm uẩn đều KHÔNG, liền qua hết thảy khổ ách. Này Xá Lợi Phất! Sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc. Sắc tức là không, không tức là sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức cũng lại như thế.
02 Tháng Mười Hai 20172:57 CH(Xem: 2844)
(182) Khó mà sinh được làm người, Rồi ra sống được trọn đời khó hơn, Được nghe chánh pháp tuyên dương. Cũng là điều khó trăm đường mà thôi, Duyên may gặp Phật ra đời. Là điều hy hữu, tuyệt vời biết bao.