Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 10, Phẩm Gậy gộc (Hình phạt) - The Dhammapada, Chapter 10, The Rod (Punishment)

11 Tháng Mười Một 20186:27 SA(Xem: 138)
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 10, Phẩm Gậy gộc (Hình phạt) - The Dhammapada, Chapter 10, The Rod (Punishment)

Chapter10-1A

Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 10, Phẩm Gậy gộc (Hình phạt)
The Dhammapada, Chapter 10, Dandavagga: The Rod (Punishment
)

(Kệ 129-145 - Verses 129-145)

Translated by Nārada Mahāthera - Người dịch: Phạm Kim Khánh, 1971
Illustrations by - Tranh Vẽ: Mr. P. Wickramanayaka
Source-Nguồn: home.nethere.net/dsparks/Narada, budsas.net  

__________________

dhp129_B
Verse-Kệ 129

Không nên sát hại

1. Sabbe tasanti daṇḍassa - sabbe bhāyanti maccuno

Attānaṁ upamaṁ katvā - na haneyya na ghātaye.


1. Ai cũng run sợ trước gậy gộc. Tất cả đều sợ chết. Hãy lấy bụng ta suy lòng người. Không nên giết, cũng không nên làm cho người khác giết1129.

Tích chuyện

Vì một vụ khiêu khích, nhóm "sáu vị Tỳ-khưu" tấn công nhóm khác "mười sáu vị", Đức Phật hay được câu chuyện, cho ban hành giới luật có liên quan đến việc hành hung kẻ khác và dạy câu kệ trên.

Chú thích

Na haneyya na ghātaye = na pahareyya na paharāpeyya (Bản chú giải)

KILL NOT

1. Sabbe tasanti dandassa 
            sabbe bhàyanti maccuno 
Attànam upamam katvà 
            na haneyya na ghàtaye. 129.

1. All tremble at the rod. All fear death. Comparing others with oneself, one should neither strike nor cause to strike. 1 129.

Story

    Owing to some provocation, a "band of six monks" assaulted a "band of sixteen monks". The Buddha, hearing of the incident promulgated a rule with regard to violence and uttered this verse.

NOTES:

 Na haneyya na ghàtaye = na pahareyya na paharàpeyya (Commentary).


dhp130_B
Verse-Kệ 130

Tất cả đều quý trọng đời sống

2. Sabbe tasanti daṇḍassa - sabbesaṁ jīvitaṁ piyaṁ

Attānaṁ upamaṁ katvā - na haneyya na ghātaye.


2. Ai cũng run sợ trước gậy gộc. Tất cả đều quý trọng đời sống. Hãy lấy bụng ta suy lòng người. Không nên giết, cũng không nên làm cho người khác giết. 130.

Tích chuyện

Trong cuộc tranh chấp giữa một "nhóm Tỳ-khưu sáu người" và "nhóm khác mười sáu vị", nhóm sau có cử chỉ đe dọa. Đức Phật dạy không nên xâm phạm đến người khác.

LIFE IS DEAR TO ALL

2. Sabbe tasanti daudassa 
            sabbesam jãvitam piyam 
Attànam upamam katvà 
            na haneyya na ghàtaye. 130.

2. All tremble at the rod. Life is dear to all. Comparing others with oneself, one should neither strike nor cause to strike. 130.

Story

    A quarrel arose between a "band of six monks" and a "band of sixteen monks". The latter made threatening gestures. The Buddha spoke on the evil of harming others.


dhp131_B
dhp132_B
Verse-Kệ 131-132

Không nên hành hạ

3. Sukhakāmāni bhūtāni - yo daṇḍena vihiṁsati

Attano sukham esāno -

pecca so na labhate sukhaṁ.


3. Kẻ tìm hạnh phúc cho mình bằng cách hành hạ chúng sanh khác - cũng ưa thích an lạc - kẻ ấy sẽ không được hạnh phúc. 131. 

Không nên gây tổn hại

4. Sukhakāmāni bhūtāni - yo daṇḍena na hiṁsati

Attano sukham esāno - pecca so labhate sukhaṁ.


4. Người nào tìm hạnh phúc cho mình mà không dùng gậy gộc hành hạ chúng sanh khác - cũng ưa thích an lạc - người ấy sẽ được hạnh phúc. 132.

Tích chuyện

Đức Phật thấy đám trẻ con dùng gậy đánh đập một con rắn. Ngài khuyên dứt chúng nó.

MOLEST NONE

3. Sukhakàmàni bhutàni 
            yo daudena vihimsati 
Attano sukham esàno 
            pecca so na labhate sukham. 131.
4. Sukhakàmàni bhutàni 
            yo daudena na himsati 
Attano sukham esàno 
            pecca so labhate sukham. 132.

3. Whoever, seeking his own happiness, harms with the rod other pleasure-loving beings experiences no happiness hereafter. 131.

HARM NOT

4. Whoever, seeking his own happiness, harms not with the rod other pleasure-loving beings, experiences happiness hereafter. 132.

Story

    The Buddha seeing some children molesting a snake with sticks, advised them to desist.


dhp133_B
dhp134_B
Verse-Kệ 133-134

Không nói lời thô lỗ

5. M'āvoca pharusaṁ kañci - vuttā paṭivadeyyu taṁ

Dukkhā hi sārambhakathā - paṭidaṇḍā phuseyyu taṁ.


5. Không nên dùng lời cộc cằn thô lỗ. Người bị nói cộc sẽ trả lời thô. Những lời gây thù trả oán quả thật là đau đớn. Lời qua tiếng lại sẽ làm tổn hại như gây thương tích. 133. 

Hãy giữ im lặng

6. Sace neresi attānaṁ - kaṁso upahato yathā

Esa patto'si nibbānaṁ - sarambho te na vijjati.


6. Nếu giữ được im lặng như cái mỏ bể, con đã đắc quả Niết-bàn 1: Con không có tâm báo oán.  134.

Tích chuyện

Vài vị Tỳ-khưu thường nặng lời lăng mạ một vị khác và vị này trả lời lại. Đức Phật khuyên các thầy không nên gây thù trả oán và giảng dạy về sự lợi ích của người biết giữ im lặng trước những lời lăng mạ của kẻ khác.

Chú thích

1. Người hành đúng theo lời thực tiễn này, dầu còn tại thế, cũng được xem như đã đắc quả Niết-bàn. 

SPEAK NOT HARSHLY

5. M'àvoca pharusam kañci 
            vuttà pañivadeyyu tam 
Dukkhà hi sàrambhakathà 
            pañidaudà phuseyyu tam. 133.
6. Sace neresi attànam 
            kamso upahato yathà 
Esa patto'si nibbànam 
            sàrambho te na vijjati. 134.

5. Speak not harshly to anyone. Those thus addressed will retort. Painful, indeed, is vindictive speech. Blows in exchange may bruise you. 133.

SILENCE YOURSELF

6. If, like a cracked gong, you silence yourself, you have already attained Nibbàna: 
2 no vindictiveness will be found in you. 134.

Story

    Some monks used abusive language towards another monk, and he retaliated. The Buddha heard about it and spoke on non-retaliation and on the advisability of retaining silence.

NOTES:

 One who follows this exemplary practice, even though not yet having attained Nibbàna, is regarded as having attained Nibbàna.

dhp135_B
Verse-Kệ 135

Không ai tránh được cảnh già, chết

7. Yathā daṇḍena gopālo - gāvo pāceti gocaraṁ

Evaṁ jarā ca maccū ca - āyuṁ pāceti pāṇinaṁ.


1. Như người chăn bò dùng gậy lùa từng con ra đồng. Dường thế ấy, tuổi già và cái chết lùa đời sống của từng chúng sanh đi ra 1135.

Tích chuyện

Trong nhà bà Visākhā, các thiếu phụ lớn nhỏ, đủ trang tuổi, đều thọ bát quan trong ngày giới. Khi được hỏi vì lý do gì, mỗi người giải thích phẩm hạnh đạo đức của mình theo một lối. Nghe xong quan điểm của từng người Đức Phật giảng về bản chất vô thường biến đổi của đời sống.

Chú thích

1. Trong câu kệ này, người chăn bò giống như tuổi già và sự chết. Bò như đời sống. Và đồng cỏ như cái chết, phía bên kia đời sống.

DECAY AND DEATH ARE UNIVERSAL

7. Yathà daudena gopàlo 
            gàvo pàceti gocaram 
Evam jarà ca maccu ca 
            àyum pàcenti pàuinam. 135.

7. As with a staff the herdsmen 3 drives his kine 4 to pasture, 5 even so do old age and death drive out the lives of beings. 135.

Story

    In the house of Visàkhà women of varying ages observed the Holy Day. When questioned as to the reason for their pious conduct they gave different replies. Hearing their views, the Buddha spoke on the fleeting nature of life.

NOTES:

3  Here the herdsman resembles decay and death.

 The cattle resemble life.

 The pasture ground resembles death.


dhp136_B
Verse-Kệ 136

Người hành ác bị quả dữ thiêu đốt

8. Atha pāpāni kamm āni - karam bālo na bujjhati

Sehi kammehi dummedho - aggidaḍḍho' va tappati.


8. Vậy, khi người cuồng dại hành động lầm lạc, họ không nhận thức (bản chất ác của những hành động ấy). Người khờ khạo bị dày xéo, như bị lửa thiêu đốt, do hành động của chính mình. 136.

Tích chuyện

Đại đức A-La-Hán Mục-Kiền-Liên (Moggallāna) thấy một ngã quỷ có hình con trăn. Đức Phật dạy rằng đó là hành động ác trong quá khứ.

THE EVIL-DOER IS CONSUMED BY THE EFFECT OF HIS OWN EVIL

8. Atha pàpàni kammàni 
            karam bàlo na bujjhati 
Sehi kammehi dummedho 
            aggidaddho' va tappati. 136.

8. So, when a fool does wrong deeds, he does not realize (their evil nature); by his own deeds the stupid man is tormented, like one burnt by fire. 136.

Story

    The Arahant Moggallàna saw a Peta in the form of a python. The Buddha related that it was due to his past evil action.


dhp137_B
dhp138_B
dhp139_B
dhp140_B
Verse-Kệ 137-140

Kẻ xâm phạm người vô tội đi đến sầu muộn

9. Yo daṇḍena adandesu -appaduṭṭhesu dussati

Dasannam aññataraṁ ṭhānaṁ khippam eva nigacchati.

10. Vedanaṁ pharusaṁ jāniṁ -sarīrassa ca bhedanaṁ

Garukaṁ vā' pi ābādhaṁ cittakkhepaṁ va pāpuṇe.

11. Rājato vā upassaggaṁ -abbhakkhānaṁ va dāruṇaṁ

Parikkhayaṁ va ñātīnaṁ -bhogānaṁ va pabhaṅguraṁ.

12. Atha v'assa agārāni aggi ḍahati pāvako

Kāyassa bhedā duppañño -nirayaṁ so' papajjati.


9.- Kẻ dùng gậy gộc hại người vô hại và 1 không gậy gộc, kẻ ấy sớm phải chịu những cảnh sau đây. 137.

10, 11, 12.- Đau đớn nhức nhối vô cùng 2, tai biến khốc liệt, mình mẩy bị thương tích, hay lâm trọng bệnh, hay loạn tâm mất trí, hay bị vua đàn áp, hay bị kết trọng tội, hay ly tán thân quyến, hay bị tiêu diệt tài sản 3, hay bị lửa thiêu nhà cửa - khi thể xác này hoại diệt, con người thiển trí như thế sẽ tái sanh vào khổ cảnh.  138. 139. 140.

Tích chuyện

Vì một nghiệp xấu đã tạo trong tiền kiếp, Đại đức A-La-Hán Mục-Kiền-Liên (Moggallāna) bị bọn cướp đánh đập đến chết. Về sau những tên cướp này bị vua bắt thiêu sống.

Chú thích

1.- Những người vô hại và không gậy gộc - là chư vị A-La-Hán vô tội và không có khí giới.

2.- Đau đớn nhức nhối - có thể làm chết được.

3.- Tài sản bị tiêu diệt - như buôn bán lỗ lã, mất tiền của, v.v...

HE WHO OFFENDS THE INNOCENT COMES TO GRIEF

9. Yo daudena adaudesu 
            appaduññhesu dussati 
Dasannam aññataram ñhànam 
            khippam eva nigacchati: 137.
10. Vedanam pharusam jànim 
            sarãrassa ca bhedanam 
Garukam và' pi àbàdham 
            cittakkhepam va pàpuue 138.
11. Ràjato và upassaggam 
            abbhakkhànam va dàruuam 
Parikkhayam vañàtinam 
            bhogànam va pabhaïguram.139.
12. Atha v'assa agàràni 
            aggi dahati pàvako. 
Kàyassa bhedà duppañño 
            nirayam so'papajjati. 140.

9. He who with the rod harms the rodless and harmless, 6 soon will come to one of these states:- 137.

10-12. He will be subject to acute pain, 7 disaster, bodily injury, or even grievous sickness, or loss of mind, or oppression by the king, or heavy accusation, or loss of relatives, or destruction of wealth, 8 or ravaging fire that will burn his house. Upon the dissolution of the body such unwise man will be born in hell. 138-140.

Story 

    Owing to a past heinous evil kamma the Arahant Moggallàna was clubbed to death by bandits. Later, they were captured by the King and burnt alive.

NOTES:

 Namely: the Arahats who are weaponless and innocent.

7  That might cause death.

 Loss in business transactions, loss of wealth etc.


dhp141_B
Verse-Kệ 141

Lối sống ép xác không làm con người trở nên trong sạch

13. Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā - nānāsakā thaṇḍilasāyikā vā

Rajo ca jallaṁ ukkuṭikappadhānaṁ - sodhenti maccam avitiṇṇakaṅkhaṁ.


13.- Không phải bằng cách lõa thể đi lang thang 1, hay thắt bính không gội đầu 2, hay bôi bùn dơ vào mình 3, hay tuyệt thực 4, cũng không phải nằm dưới đất 5, để bụi cát lắm lem6, để tro dính đầy người 7, hay cố gắng ngồi xổm 8, mà có thể thanh lọc được con người chưa nhiếp phục hoài nghi 9141.

Tích chuyện

Thấy một vị Tỳ-khưu có nhiều y, Đức Phật quở rầy. Thầy giận, bỏ hết, chỉ mặc y nội. Đức Phật thuật lại câu chuyện tương tợ đã xảy ra trong tiền kiếp của thầy và giảng dạy về sự vô ích của các lối tu khổ hạnh.

Chú thích

1.- Đến ngày nay, ở Ấn Độ vẫn còn tồn tại nhiều hình thức khổ hạnh. Lớp dơ dáy bên ngoài được vài người xem là dấu hiệu của bậc Thánh Nhơn. Đức Phật không chấp nhận hình thức khổ hạnh khắt khe chỉ nhắm vào bề ngoài. Các Hội viên của Giáo hội những người sống độc thân mà Ngài sáng lập đi theo một con đường ở khoảng giữa Trung đạo - tránh hai cực đoan, một là khổ hạnh và đàng khác là lợi dưỡng. Giản dị, khiêm tốn, và tự ý nghèo là những đặc tánh chánh yếu của chư vị Tỳ-khưu, ngang hàng với lối sống sạch sẽ.

2.- Có người xem đầu tóc thắt bính, không bao giờ gội, là dấu hiệu của bậc thánh.

3.- Những người không bao giờ súc miệng đánh răng, và bôi bùn vào mình cho dơ.

4.- Chỉ nhịn đói suông không thể làm cho con người trở nên trong sạch. Các thầy Tỳ-khưu cũng nhịn ăn mỗi ngày, từ đúng ngọ đến sáng sớm hôm sau.

5.- Nằm dưới đất, không nằm giường. Các vị Tỳ-khưu cũng không nằm giường đẹp, giường cao.

6.- Cát bụi lắm lem - vì không tắm rửa.

7.- Hiện nay cũng còn những người lấy tro bôi vào người làm cho mình mẩy dơ dáy

8.- Cố gắng ngồi xổm - Đi cũng vậy, không đứng xổng người mà chỉ ngồi chồm hổm rồi nhạy nhảy để di chuyển, cũng không nằm ngồi như người thường.

9.- Hoài nghi - Không có niềm tin nơi Phật, Pháp, Tăng.

EXTERNAL PENANCES CANNOT PURIFY A PERSON

13. Na naggacariyà na jañà na païkà 
            nànàsakà thaudilasàyikà và
Rajo ca jallam ukkuñikappadhànam 
            sodhenti maccam avitiuuakaïkham. 141.

13. Not wandering naked, 9 nor matted locks, 10 nor filth, 11 nor fasting, 12 nor lying on the ground,13 nor dust, 14 nor ashes, 15 nor striving squatting on the heels, 16 can purify a mortal who has not overcome doubts. 17


Story

    Seeing a monk with many robes, the Buddha admonished him. He got angry and, throwing away the outer garment, stood draped in the under garment. The Buddha then related a similar incident in the monk's previous existence and mentioned the futility of austerities.

NOTES:

 Gymnosophism is still practised in India. External dirtiness is regarded by some as a mark of saintliness. The Buddha denounces strict asceticism confined to such externals. The members of His celibate Order follow the middle path, avoiding the extremes of self-mortification and self-indulgence. Simplicity, humility, and poverty should be the chief characteristics of bhikkhus as much as cleanliness.

10  Unwashed matted hair is regarded by the foolish as a mark of holiness.

11  The non-cleansing of teeth, smearing the body with mud, etc.

12  Fasting alone does not tend to purifica tion. The bhikkhus too fast daily between midday and the following dawn.

13  Sleeping on the ground. Bhikkhus only avoid luxurious and high couches.

14  Through not bathing.

15  Rubbing the body with ashes is still practised by some ascetics.

16  Continually sitting and wandering in that posture.

17  With regard to the Buddha, Dhamma, Sangha, etc.


 dhp142_B
Verse-Kệ 142

Hình dáng bề ngoài không biến đổi người phàm ra thánh

14. Alaṅkato ce'pi samaṁ careyya - santo danto niyato brahmacārī

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ - so brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhu.


14. Dầu ăn mặc lộng lẫy, nếu người kia sống an tịnh, chế ngự dục vọng, nhiếp phục lục căn, (thánh đạo) vững chắc 1, hoàn toàn thanh tịnh 2, không dùng gậy gộc đối xử với bất luận chúng sanh nào 3, người ấy quả thật là một Bà-La-Môn 4, một Sa-môn 5, một Tỳ-khưu 6142.

Tích chuyện

Một ông quan đại thần thấy người vũ nữ của mình té chết trong lúc đang vũ. Ông rất âu sầu, đến hầu Phật và được nghe Đức Phật giảng Giáo Pháp. Sau khi nghe xong ông đắc quả A-La-Hán và nhập diệt luôn, mặc dầu lúc ấy ông ăn mặc rất sang trọng. Các thầy Tỳ-khưu bạch hỏi Đức Phật có nên gọi vị ấy là Sa-môn không. Để trả lời, Đức Phật dạy rằng đặc tánh thánh không tùy thuộc ở hình dáng bề ngoài 7.

Chú thích

1.- Niyata - Bốn thánh đạo là Tu-Đà-Huờn (Sotāpatī, Nhập Lưu), Tư-Đà-Hàm (Sakadāgāmi, Nhứt Lai), A-Na-Hàm (Anāgāmi, Bất Lai) và A-La-Hán (Arahatta, Ứng Cúng).

2.- Bà Rhys Davids: "Bước vào Thượng Đế", một câu rất lầm lạc, hoàn toàn xa lạ với tinh thần Phật giáo. Chú thích của bản chú giải là setthacariya, phẩm hạnh tối thượng.

3.- Tuyệt đối ôn hòa, không gây tổn hại bất luận chúng sanh nào.

4.- Bà-La-Môn - vì đã thanh lọc mọi nhiễm ô.

5.- Sa-môn - vì không còn chút bợn nhơ nào trong tâm.

6.- Tỳ-khưu - vì đã tận diệt mọi dục vọng.

7.- Một vị đại thần có việc sầu muộn, ăn mặc lộng lẫy, ngồi trên lưng voi nghe Đức Phật giảng Pháp và đắc quả A-La-Hán. Cùng lúc ấy ông cũng chết luôn. Đức Phật khuyên các tín đồ hãy đảnh lễ vị ấy theo hàng A-La-Hán. Khi các thầy Tỳ-khưu hỏi làm sao một vị đại thần ăn mặc lộng lẫy như vậy có thể đắc quả A-La-Hán, Đức Phật đọc câu kệ trên, dạy rằng sự trong sạch đến với ta từ bên trong chớ không phải từ ngoài vào. Đối chọi hẳn với câu trước câu này diễn đạt rõ ràng quan điểm của Phật giáo về đặc tánh thánh. Không phải cái hào nhoáng bề ngoài, mà chính sự thanh tịnh bên trong, là chánh yếu.

NOT BY EXTERNAL APPEARANCE DOES ONE BECOME HOLY

14. Alaïkato ce'pi samam careyya 
            santo danto niyato brahmacàrã
Sabbesu bhutesu nidhàya daudam 
            so bràhmauo so samauo sa bhikkhu. 142.

14. Though gaily decked, if he should live in peace, (with passions) subdued, (and senses) controlled, certain 18 (of the four Paths of Sainthood), perfectly pure, 19 laying aside the rod (in his relations) towards all living beings, 20 a Bràhmaua 21 indeed is he, an ascetic 22 is he, a bhikkhu 23is he. 24 142.

Story

    A minister saw his nautch girl fall dead while dancing. Overcome with grief, he went to the Buddha, who preached to him. Hearing the Dhamma he attained Arahantship and passed away, though adorned and dressed in state. The monks inquired whether it was proper to call him a samaua. In reply the Buddha stated that holiness did not depend on external appearance.

NOTES:

18  Niyata. The four Paths are: Sotàpatti (Stream-Winner), Sakadàgàmi (Once-Returner), Anàgàmi (Never-Returner) and Arahatta (Worthy).

19  Mrs. Rhys Davids: "Walking in God", a very misleading phrase, totally foreign to Buddhism. The commentarial explanation is seññhacariya - highest conduct.

20  Absolutely harmless towards all.

21  Because he has cast aside impurities.

22  Samaua, because he has cleansed himself of all impurities.

23 Bhikkhu, because he has destroyed passions.

24  A gaily decked minister, stricken with grief, listened to the Buddha, seated on an elephant. On hearing the discourse, he realized Arahantship. Simultaneous with his realization his death occurred. The Buddha then advised his followers to pay him the respect due to an Arahant. When the bhikkhus questioned him how the minister could have attained Arahantship in such elegant dress the Buddha uttered this verse to show that purity comes from within and not from without. In striking contrast to the former this verse clearly indicates the Buddhist view of a holy person. It is not the apparel that counts but internal purity.


dhp143_B
dhp144_B
Verse-Kệ 143-144

Trên thế gian thật hiếm người khiêm tốn

15. Hirīnisedho puriso - koci lokasmim vijjati

Yo nindaỵ appabodhati - asso bhadro kasām iva.


15. (Hiếm hoi thay), trên thế gian này, người lấy đức khiêm tốn tự chế để tránh lời khiển trách, giống như tuấn mã thuần thục (tránh) roi. 1 143. 

Hãy nghiêm trì giới đức và tiêu trừ đau khổ

16. Asso yathā bhadro kasāniviṭṭho - ātāpino saṁvegino bhavātha

Saddhāya sīlena ca viriyena ca - samādhinā dhammavinicchayena ca

Sampannavijjācaraṇā patissatā - pahassatha dukkham idaṁ anappakhaṁ.


16. Như tuấn mã thuần thục dưới ngọn roi, hãy nhiệt tâm chuyên cần. Do niềm tin, giới dức, tinh tấn, chánh định, do sự quán trạch Chơn Lý, do sự thành đạt tri kiến và đạo hạnh,2 và do chánh niệm, hãy tiêu trừ cái đau khổ vĩ đại này. 144.

Tích chuyện

Một thanh niên nghèo khổ, chỉ có một bộ đồ rách và một cái tô bể, treo tất cả tài sản của mình trên cây, rồi đến chùa xin thọ lễ xuất gia. Sau đó nhiều lần anh huờn tục, rồi trở lại Giáo hội. Cuối cùng, nghĩ tới hoàn cảnh khốn cùng mà anh phải chịu nếu còn huờn tục nữa, anh gia công hành thiền và đắc quả A-La-Hán. Đức Phật dạy những lời trên để giảng về tâm bất mãn của anh trước kia và đức chuyên cần sau này.

Chú thích

1. Khi hay biết tâm mình đang bị một ý nghĩ xấu xa xâm nhập một thầy Tỳ-khưu hay một cư sĩ biết tự trọng, phải cố gắng diệt trừ tức khắc. Câu này có nghĩa, người như thế thật hiếm hoi.

2. Thành đạt tri kiến và đạo hạnh - Minh Hạnh Túc, Vijjācaraṇa - là đầy đủ tám cái Giác, hay Minh, hay tri kiến; và mười lăm cái Hạnh(carana).

Tám cái Giác (Vijjā) là:

a) Thần thông (Iddhividha), b) Thiên nhĩ (Dibba-sota), c) Tha tâm thông (Cetopariya ñāna là tri kiến do đó hiểu rõ tâm của người khác), d) Thiên nhãn (Dibba-cakkhu), e) Túc mạng minh (Pubbe nivāsanussati, là tri kiến đo đó hiểu rõ những tiền kiếp, của mình và của tất cả chúng sanh), f) Lậu tận minh (Asavakkhaya, tận diệt các hoặc lậu, hay pháp trầm luân), g) Minh sát tuệ (Vipassanā) và h) Hóa tâm minh, (Manomayiddhi, tạo những hình ảnh trong tâm người khác).

Mười lăm cái hạnh (Carana) là:

Thu thúc trong gió lạnh, thu thúc lục căn, ẩm thực tiết độ, giữ tâm luôn luôn giác tỉnh, niềm tin chơn chánh, hổ thẹn trước điều ác, sợ hãi trước điều ác, nghe nhiều học rộng, tinh tấn, chánh niệm, và bốn từng thiền.

THE MODEST ARE RARE IN THIS WORLD

15. Hirãnisedho puriso 
            koci lokasmim vijjati 
Yo nindam apabodhati 
            asso bhadro kasàm iva. 143.
16. Asso yathà bhadro kasàniviññho 
            âtàpino samvegino bhavàtha.
Saddhàya sãlena ca viriyena ca 
            samàdhinà dhammavinicchayena ca
Sampannavijjàcarauà patissatà 
            pahassatha dukkham idam anappakam. 144.

15. (Rarely) is found in this world anyone who, restrained by modesty, avoids reproach, as a thorough-bred horse (avoids) the whip. 25 143.

BE VIRTUOUS AND GET RID OF SUFFERING

16. Like a thorough-bred horse touched by the whip, even so be strenuous and zealous. By confidence, by virtue, by effort, by concentration, by investigation of the Truth, by being endowed with knowledge and conduct, 
26 and by being mindful, get rid of this great suffering. 144.

Story

    A poor youth, whose only possessions were his ragged garment and a potsherd, hung them on the branch of a tree and became a monk. Several times he disrobed and re-entered the Order. Finally he thought of the helpless state he would be in if he were to disrobe again. He meditated and attained Arahantship. Concerning his discontent and subsequent striving, the Buddha uttered these verses.

NOTES:

25  A self-respecting bhikkhu or layman, when obsessed with evil thoughts, tries to eradicate them there and then. This verse indicates that such persons are rare.

26  Vijjàcaraua. Eight kinds of Knowledge and fifteen kinds of Conduct.

The eight kinds of Knowledge are: (1) Psychic Powers (iddhividha), (2) Divine Ear (dibba-sota), (3) Penetration of the minds of others (ceto-pariya-ñàua), (4) Divine Eye (dibba-cakkhu), (5) Remembrance of former births (pubbe-nivàsanussati), (6) Extinction of corruptions (àsavakkhaya), (7) Insight (vipassanà) and (8) Creation of mental images (manomayiddhi).

The fifteen kinds of Conduct are:- Moral restraint, sense-restraint, moderation in eating, wakefulness, faith, moral shame, moral dread, great learning, energy, mindfulness, wisdom and the four Jhànas.

 


dhp145_B
Verse-Kệ 145

Người tốt tự kiểm soát

17. Udakaṁ hi nayanti nettikā -usukārā namayanti tejanaṁ

Dāruṁ namayamti tacchakā - attānaṁ damayanti subbatā.


17. Người dẫn thủy nhập điền đào mương cho nước chảy. Thợ làm tên uốn nắn mũi tên cho ngay thẳng. Thợ mộc uốn gỗ. Người đức hạnh tự kiểm soát lấy mình 1145.

Tích chuyện

Một cậu bé con nhà gia giáo xuất gia, gia nhập Giáo hội. Ngày kia, trong khi đi trì bình, cậu thấy nông dân và thợ nề kiểm soát những vật vô tri vô giác như nước và gỗ. Cảh tượng ấy gợi ý cho cậu nghĩ đến tiềm năng hùng hậu của con người. Cậu cố gắng tham thiền và đắc quả A-La-Hán. Đức Phật giảng về đức tánh tự kiểm soát lấy mình.

Chú thích

1.- Xem Chú thích câu 80

THE GOOD CONTROL THEMSELVES

17. Udakam hi nayanti nettikà 
            usukàrà namayanti tejanam 
Dàrum namayanti tacchakà 
            attànam damayanti subbatà. 145.

17. Irrigators lead the waters. Fletchers bend the shafts. Carpenters bend the wood. The virtuous control themselves. 27 145.

Story

    A boy belonging to a respectful family entered the Order. While going on his alms round he noticed irrigators and carpenters controlling inanimate things. This induced him to think of the latent power of man. He meditated strenuously and attained Arahantship. Hearing of his realization, the Buddha commented on self-control.

NOTES:

27  Cf. v. 80

__________________


Xem thêm:
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26

__________________



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
25 Tháng Chín 20182:00 CH(Xem: 583)
Dưới đây là bài vè 12 câu dạy thở của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện: --- Thót bụng thở ra. Phình bụng thở vào. Hai vai bất động. Chân tay thả lỏng. Êm chậm sâu đều. Tập trung theo dõi. Luồng ra luồng vào. Bình thường qua mũi. Khi gấp qua mồm. Đứng ngồi hay nằm. Ở đâu cũng được. Lúc nào cũng được!
15 Tháng Chín 20183:53 CH(Xem: 341)
Loại bỏ các âm thanh như tiếng vang/ tiếng kêu ầm/ tiếng hú/ âm-thanh phản-hồi từ micrô sang loa trong Windows 10 bằng cách không-chọn "listen to this device" ("nghe thiết bị này") - Eliminating the echo/clanking/howling/feedback sound from the microphone to the speaker in Windows 10 by unchecking the "listen to this device"
07 Tháng Chín 201810:44 SA(Xem: 371)
Một người ăn mày đến trước một trang viên, gặp nữ chủ nhân để ăn xin. Người ăn mày này rất tội nghiệp, cánh tay bị cụt, tay áo trống trải đung đưa, người nào trông thấy cũng đều khẳng khái bố thí cho. Tuy nhiên, vị chủ nhân này lại không hề khách khí, chỉ ra đống gạch trước cửa nói với người ăn mày: “Ngươi giúp ta chuyển đống gạch này ra nhà sau đi”.
31 Tháng Tám 20189:57 SA(Xem: 302)
Dịu dàng, êm ái, dịu dàng. Phương Tây gió biển thênh thang thổi về, Thầm thì, êm ái, thầm thì. Phương Tây gió biển thổi về thênh thang! Gió theo sóng nước nhịp nhàng. Theo vầng trăng khuất sau làn mây bay. Đưa chàng về thiếp đêm này. Cùng con bé bỏng đang say giấc lành.
30 Tháng Tám 20183:59 CH(Xem: 327)
Suốt gần một năm nay, nhà hàng của Dennis liên tục ế ẩm vì thời buổi kinh tế khó khăn sau cuộc khủng bố 9/11 đã làm chùn bước nhiều khách hàng. Nhà hàng của anh trước kia cũng đã có lúc khách đợi sắp hàng dài nhất trong khu shopping này, thế mà bây giờ thì cả chủ và thợ đều phải ngáp gió đập ruồi cho qua ngày tháng.
04 Tháng Tám 201811:02 SA(Xem: 384)
Một người đàn ông đang thất vọng cùng cực nói với một học giả: "Thế là hết! Tôi đã mất tất cả!". Nhà học giả hỏi: "Thế anh vẫn còn nhìn thấy, nghe thấy, đi lại...được đấy chứ?". Người đàn ông đáp:"Vâng!?". Nhà học giả nói: "Vậy thì tôi cho là cái gì anh cũng còn, chỉ có tiền là mất!". Một câu chuyện thật hay, phải không bạn?
06 Tháng Bảy 20186:17 CH(Xem: 1125)
Trải qua dòng lịch sử, nhân loại đã thực hiện được nhiều kỳ công vĩ đại, nhưng con người vẫn phải bóp trán suy nghĩ để tìm hiểu ý nghĩa và nguyên nhân của sự đau khổ diễn ra từ khi chào đời cho đến lúc xuống mồ. Con người vẫn luôn hy vọng có một ngày nào đó sẽ tìm ra được những câu giải đáp thỏa đáng cho những điều bí ẩn
05 Tháng Bảy 20189:27 CH(Xem: 605)
Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn luôn gặp những người khó chịu và khó tính; và trừ phi bạn muốn sống trong hang núi Hy Mã Lạp Sơn (Himalayan), bạn sẽ phải học cách đối phó với những người nầy. Chúng ta không nên để những người khó tính làm xáo trộn tâm bình yên của chúng ta;
04 Tháng Bảy 20183:00 CH(Xem: 423)
Tôi không tuyên bố rằng, tôi là một ông bố kiên nhẫn nhất trên đời - nhưng đó là mục tiêu của tôi năm nay, và đấy là điều tôi mong muốn để trở thành. Bố mẹ nào cũng thường hay mất kiên nhẫn - đó là một sự thật của cuộc đời. Không có những thiên thần hoàn hảo nào khi nói đến các bà mẹ và các ông bố -
19 Tháng Sáu 20186:17 CH(Xem: 1300)
Mấy ngày gần đây, một số thanh niên nam nữ Phật tử đến chùa gặp thầy hỏi về tình hình đất nước. Các bạn nói rằng, hiện nay nhà nước sắp cho người nước ngoài thuê ba khu vực trọng yếu của Việt Nam là Vân Đồn ở Quảng Ninh, Bắc Vân Phong ở Khánh Hòa và Phú Quốc ở Kiên Giang để làm đặc khu kinh tế, thời hạn cho thuê là 99 năm.
12 Tháng Sáu 20184:21 CH(Xem: 831)
1) Đảng Cộng Sản Trung quốc từ nhiều thập niên qua đã cố tình lấn chiếm lãnh hải, lãnh thổ nước ta; gần đây đã công khai thực hiện việc quân sự hóa quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, tạo sự căng thẳng nghiêm trọng với nguy cơ chiến tranh có thể bùng nổ bất cứ lúc nào tại Biển Đông; chúng ta nhất định phải ngày đêm nghiêm nhặt,
11 Tháng Năm 20189:00 SA(Xem: 4104)
Nếu con yêu Mẹ con ơi. Hãy yêu khi Mẹ còn nơi cõi trần. Mẹ còn cảm nhận tình chân. Ngọt ngào, êm dịu con dâng tràn đầy.
11 Tháng Năm 20188:30 SA(Xem: 8320)
Tới giờ con phải đi rồi. Mẹ ơi con phải đi thôi mẹ à. Khi trong bóng tối nhạt nhòa. Bình minh cô tịch hiện ra dịu hiền
22 Tháng Tư 201810:21 CH(Xem: 1278)
3. "Ở đời đừng có sure 100% về điều gì cả. Sách vở có thể làm hại mình, khiến mình nghĩ rằng đã hiểu biết lắm. Hầu hết những điều ta nói là lặp lại lời của người khác ấy mà": Trái với những lời khuyên thông thường về việc phải đọc sách nhiều vào, thì thầy tôi không thực sự khuyến khích. Sách vở cũng như thức ăn,
28 Tháng Ba 20187:00 SA(Xem: 557659)
Có tài mà cậy chi tài, Chữ tài liền với chữ tai một vần. Đã mang lấy nghiệp vào thân, 3250.Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Lời quê chắp nhặt dông dài, Mua vui cũng được một vài trống canh.
22 Tháng Ba 201811:06 CH(Xem: 1713)
Mấy hôm trước khi nghe pháp Sư giảng lần đầu tiên, con đã rất hỷ lạc suốt mấy ngày liền vì con tin là mình đã tìm được một vị minh sư. Tối hôm qua, khi nghe đến bài " Ai làm cho mình khổ", con lại khóc rất nhiều. Con không ngờ những bài pháp Sư giảng lại tác động mạnh mẽ đến tâm thức con như vậy.
20 Tháng Ba 20188:38 CH(Xem: 730)
Ngày hôm qua, con gặp lại bạn cũ học ĐH và add FB của bạn. Sau khi xem một vài hình ảnh chồng & con lai của bạn (con rất thích con lai) thì tâm con lại bị bấn loạn. Rất nhiều câu hỏi hiện ra trong đầu con như: sao mình như vầy (có công việc tốt, ngoại hình ko quá tệ...) mà ko quen được người tử tế? Làm sao để có được một em bé con lai dễ thương như vậy? ...
06 Tháng Ba 201810:35 CH(Xem: 932)
Lần đầu tiên tôi nghe câu chuyện về võ thuật tôi yêu thích nầy, khi tôi mới bắt đầu học võ karate. Giờ đây tôi kể lại chuyện nầy cho những người học trò của tôi, và chẳng có gì là ngạc nhiên, khi tôi kể lại chuyện nầy cho các khách-hàng qua sự trình diễn cá nhân của tôi và khách-hàng doanh nghiệp của tôi. Đấy không phải là những chuyện nhiều kịch tính,
27 Tháng Hai 20188:42 CH(Xem: 824)
Tôi có quen một ông bạn, ông ta nói rằng ông ta thường xuyên quên chỗ để cây bút, và ông cũng thường xuyên mất bút. Vì thế, ông chỉ xử dụng những cây bút rẻ tiền, để ông ta khỏi phải phiền muộn về chuyện mất bút. Ông lo lắng về thói quen bất cẩn nầy.
14 Tháng Hai 20188:00 SA(Xem: 1228)
* Ngày xuân nâng chén ta chúc nơi nơi, mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi. Người thương gia lợi tức, người công nhân ấm no. Thoát ly đời gian lao nghèo khó. * Á a a a. Nhấp chén đầy vơi chúc người, người vui. Á a a a. Muôn lòng xao xuyến duyên đời.
02 Tháng Tám 201812:13 CH(Xem: 1020)
Các Khóa Tu Học Mỗi Năm (Thường Niên) Ở San Jose, California Của Thiền Viện Đại Đăng
15 Tháng Bảy 20186:28 SA(Xem: 1829)
Tăng đoàn trân trọng thông báo và mời toàn thể Quý Đồng Hương Phật Tử xa gần hãy cố gắng về tu tập Chánh Pháp của Bậc Đại Giác Ngộ, để vững niềm tin... để ứng dụng Thiền vào trong cuộc sống. Thiền rất thực tại và rất khoa học. Nếu chúng ta hiểu và hành đúng, thì kết quả giải thoát phiền não ngay trong hiện tại.
19 Tháng Sáu 20186:17 CH(Xem: 1300)
Mấy ngày gần đây, một số thanh niên nam nữ Phật tử đến chùa gặp thầy hỏi về tình hình đất nước. Các bạn nói rằng, hiện nay nhà nước sắp cho người nước ngoài thuê ba khu vực trọng yếu của Việt Nam là Vân Đồn ở Quảng Ninh, Bắc Vân Phong ở Khánh Hòa và Phú Quốc ở Kiên Giang để làm đặc khu kinh tế, thời hạn cho thuê là 99 năm.
18 Tháng Mười Hai 20187:12 SA(Xem: 408)
Kinh Pháp Cú (TN), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26
27 Tháng Mười Một 20186:47 SA(Xem: 635)
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26
24 Tháng Chín 20186:00 CH(Xem: 2569)
Chúng ta khổ nên cầu giải thoát? Nhưng ai làm chúng ta khổ và ai giam giữ chúng ta? Người đời làm chúng ta khổ, cuộc đời giam giữ chúng ta chăng? Chính cái Ta (ngã) làm chúng ta khổ, và cũng chính cái Ta giam giữ chúng ta trong luân hồi sinh tử. Vì nếu không có Ta thì ai chịu khổ, không có Ta thì ai sinh, ai tử?
18 Tháng Mười Hai 20187:12 SA(Xem: 408)
Kinh Pháp Cú (TN), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26
27 Tháng Mười Một 20186:47 SA(Xem: 635)
Kinh Pháp Cú (PKK), Phẩm 01-26 - The Dhammapada, Chapter 01-26
02 Tháng Mười 20182:48 CH(Xem: 329)
A famous sutra in Mahāyāna Buddhism; its Sanskrit title means "The Heart of the Perfection of Understanding". The text is very short, and it is generally believed to be Buddhist apocrypha written in China using excerpts of a translation of the Mahaprajnaparamita Sutra. The earliest extant text of the Heart Sūtra is the palm-leaf manuscript
31 Tháng Năm 201810:49 SA(Xem: 1563)
Ngài Thiền Sư Pháp Minh là một trong những vị Cao Tăng, chân tu, thực hành Hạnh Đầu đà vô cùng tinh tấn của Hệ phái Tăng già Nguyên Thủy Việt Nam. Ngài ra đi nhưng Ngài vẫn còn sống mãi với hình ảnh là một bậc chân tu khả kính, thực hành Giới-Định-Tuệ, in đậm nét trong tâm trí của toàn thể chư Tăng, Tu nữ và hàng Phật tử gần xa.
08 Tháng Tư 20189:32 CH(Xem: 875)
"Từ kiếp nầy sang kiếp kia, những hạt giống tiếp tục được gieo trồng như thế; Từ kiếp nầy sang kiếp kia, thần mưa tiếp tục tưới rải nước mưa như thế; Từ kiếp nầy sang kiếp kia, người nông dân tiếp tục trồng trọt trên cánh đồng như thế; Từ kiếp nầy sang kiếp kia, thực phẩm tiếp tục tăng trưởng trong cõi người như thế;
30 Tháng Giêng 20181:00 CH(Xem: 4078)
"Một bản chú giải thật sinh động được lưu truyền qua bao thế hệ trên đảo Tích Lan. Nhưng vì tác phẩm viết bằng thổ ngữ địa phương nên sự lợi lạc chẳng đến được các xứ xa xôi. Không chừng tác phẩm sẽ góp phần đắc lực trong việc mang lại an lạc cho hết thảy nhân loại".